M. Antonii Mureti, Variarum lectionum libri 15. Quibus ad Graecarum sententiarum versionem Latinam accesserunt hac editione Hymni Sacri, & varia eiusdem auctoris poemata

231쪽

bi paulatim ex aliis ad alia munientis etenim ubi quis,exempli caussa, altare discit , nullo ad eam rem mentis motu indiget: tantum opus est, ut quod magistrum facientem viderit, id ipse quoque imitari studeat, & ea quae videt , in memoria infigere: ut, cum volet postea ,etiam sine doctoris opera, eodem modo, atque ordine corpus mouere possit. iis autem in rebus nullum omnino mentis,

esse munus, vel ex eo intelligi potest , quod talia etia bestiae discunt: quodque in hominum genere non minus saepe . rardo & hebeti qua celeri & acuto proe- 'ditis ingenio, talium artium praestatiam contingere videmus . ac cum illa phil'- sophiae, ut ita dixerim progymnasmatadiicimus,quae,propter persei filonem, c5mune disciplinarum nomen effecerunt . suum:multoq. magis, cum ad illa ips in bonorum omnium parentem philosophiam accedimus: ibi vero cernitur & exercetur illa vis, quam Graeci, quorum fuit & doctrina maior & verborum copia vulgares sapicntiae

magistri. non usitato veteribus, magis quam ad re exprimenda non apto vocabulo. discur u nominarunt. QSOd utina

venisset in metem priscis iliis Latini ser-

232쪽

I'έ M. A N T M R E i 1 monis auctoribus aut hoc ipso 'ir aut Θaliud nobis quo uteremur tradere: simul, que alia quapi urima procudere, quorsiope philosophia Latinis litteris explicari como se posset. praestiterat, aliquid diligentiae sitae fuco,& sine pompa, conferre . ad ea rem, quam stultos illos non modo fante victoriam , sed prope ante pugnam paeanas canere:& tanta saepe glo tari, ac clamare , victam a se etiam verbosu copia Graeciam: cuius ipsi lautam illam ac copiosam supellei stilem no mod' ada: quare, sed ne contemplari quidem satis atque inspicere potuissent. sed profecto ita est ut dicam ; nulli unquam , qui res

ignorarent, nomina, quibus eas exprimerent, quaesierunt. beati au: em illi, Mopulenti , & omnium gentium vaetores Romani in petendis honoribus, & inprensadis ciuibus , de in exteris nationibus verbo coponendis,re copi landis occupati , philosophandi curam seruis aut libertis tuis , & Graeculis esurientibus relinquebant. ipii, quod ab auaritia, quod ab ambitione , quod a voluptatibus reliquum erat temporis, eius si partem aliquam aut ad audi edum Graecum quempiam philosopbu , aut ad alique de philosophi actibellum v et legendii , vel scri

233쪽

bendum cottilissent , iam se ad eruditionis culme peruenisse, iam victam a se dc

prosi garam iacere Graeciam somniabat. sed nos,eis omissis, pergamus id exequi, de quo dicere institueramus. Est igitur quaedam Adoc αλ AD 4 lμαθησιρ λανοκ-ῖκis: quaedam in qua τus Aim diar nullum munus, nullum officium est. ad hane nullius rei necessaria est praenotio. illa perfici, nisi antecepta aliqua & antegrenia notione, non potest.e perceptis enim' quibusdam & cognitis rebus moueatur u . ιανοια , necesse est:& ex iis ad alia quae nondum etiam cogima sunt, seratur. atque id caussae eit, cur summus

magister, Aristoteles , principio libriter iij Analyticorum scripserit, omnem διδασκαλί-, & onine μαλιυν, quae quide, effici & cxistere ex anticipata notione. Atque id in Geometria, ceterisque mathematicis facillime p10 ἱ-ci potest. etenim quem, quaeso, ordinem tenentci qui eas docent num acceptum auditorem confestim deducunt ad eρ, in quibus vi & facultate λιανο ae opus est y minime vero: sed primum tradunt finitiones , postulata , communes sententias:quae omnia sine ullo ut ita dica discursum as apprehedit. tum de Rau ve-

234쪽

niunt ad theoremata, & ad problemata, in quibus iam: u Ataroiae quod sicere nunquam posset, uisi cae, quas diximui, notiones antecessissent. Semper enim dicam Graece quo dicam melius τὰ ἰ-,ὴἀBασις

γειται. Neque non idem in ceteris arti

bus fieri videmus etiamque tum qui θυlogisnio, tum qui inductione ad aliquid

probandum utuntur, eandem viaintenent. illi enim sum ut τι καθiλου, tanquam

notum oc exploratu iis Oibuscum verba faciunt: hi e singulis rebus , qvie notarsint ei quocum disputant, probant τὶ κα-

eademque apud rhetoras eae emplorum Ec enthymematum ratio est. Duo sunt autem genera praenotionum . nam& quae sit cuiusque vocabuli vis, praec gnitum esse oportet, antequam accedas ad ullam Aiaινρῆκίω,&,clia et ponuntur in disputando , ut ea esse praecognoscatur, necesse est duae igitur prae- notiones: τί ἔτι το λ γ us, rei ita: ' quarum aliis in obiis altera tantum necessaria est in aliis 'traque. Iam poterat ex iis, quae dicta fiunt,d'bitatio quaedam exotiri. Si eni in discete est cognitione tri alicuius rei assequi, quomodo fi ri p. xest, ν te praecedeo P cognitioise fiat

235쪽

aute opus est doerti, id, quod iam antea praenoveris ' ad hanc dubitationem G.imendam, ait Aristoteles, εσι ,

γνω συν id est:Fieri auter 't si,ut aliquis γνηίJ i id, quod partim prius ἔγνο et , partim eius eo ipso tepore

της γνωσιν. Socio aute naec verba

longe aliter ab omnibus interpretibus csepi. quorum si sententiam probarem,c 'pua non ercu , cur his de rebus verbum merem ..Nunc,re'e gn minus alii vide- Iidt,.qςrie quidem ab eis t0t', ut dicitur, 'lo disse otio.ταμον & τὸ θ, accipio, uti' illo e libro primo De Arte dicendi: τὰ

uis posteriore loco vulgo legitur,τῶ ν Allix men in quibus da vetustis libris , eam, quam ipμ asserimus, scriptura fuisse, vel de Phil 'pono cognosci potest. neq; non libentius, pro , legetem , γνηί cro 7 Ted tamen nihil refert. Non est igitur absurdum, etia sit quis diςatur discere id, quod antea quqdamodo sciebat. sed si diceretur eode modo discere quo antea sciuerat di id demum absurdum esset. quφd Aristoteles ipse his verbis expri

236쪽

sed fi4eli vetere traliti OhE c0gnoses ur Eieci m fieri potest , , t 'quis uniuersd sciit, omnia figida' habere lim aa ii, 4dcendum somnum, qui tarne, pap aut lactucam erus generis esse taescia Is cum de eoru i ' alterutro idε γνου discet id, quod quodammodo uerat. quod eu ni de toto onere etiam de qualibet parte icitur :

sic quoque: qui didicit finitiones, post ulata, commu nes senteti tias, a quibus exorditur Euclides: is cito

postea discit, Super psoposita line; triangulum aequilaterum c nititui posvse: discit id,quod quodam m6dό praesci

uerat. nam ex illis hoc eisicitur. & qui nouit principia , nouit quodam in 'docones usionem. non tamen discit,εὐι ωρ. sed distinctius & enues eatius. Non autem in omnabus quae dis euntur, ζια τῖμε arbo ἔο γυαθμ-: imo vero sunt quaedam , quae ἀμεσως cognoscuri Iur : ut principia, & ea quae sub sensum cadunt. Mentis enim de sensus

237쪽

cognitio est. Aristoteles eo loco ponit

tantum exemplum ἐν τοῖς καθ' 'κασα : sed de principiis idem alibi docet. Cum autem vulgo legatur, ἰσα δεῖν των κώ Ina e

τυγχάνει legendum est , sed ἔδου, ut & vetus interpres legit. An huo falsi sunt ij qui se disertos, quam intelli- gentes, haberi maluerunt. Hi autem de rebus di putauerat etiam Aristoteles eo libro qui proxime a uecesserat , ἐν τοῦ

ri cupio ab hominibus Sc Graecae linguet

intelligentibus,& re, non vel bo , philosephis. quomodo acce, sint, a te; ris I Wπύκλει. V. -

xiomata quomodo Latine τοcanda sint

CAP. II.

tates vocant: cuius prauet consuetudinis Hermolaus Barbarus auctor fuit. neque nego interdum idem valere,

quod dignitatem, sed nihil hoc ad ea, de

quibus agimus, axiomata neque minus ineptiunt, qui proloquia vocat, aut pronuntiata: in quoru tamen posteriore Ciceronem se L bcre auctorem putant. sed falluntur. Nam Cicero hauci vocem, Ita

238쪽

est : qui axioma vocabant quamlibet

enuntiat sonem,id est an iφανι in. id quod Laertius docet. ac si quis eo modo Q. pta accipiat, tu sane vel pronunciatam,

vel , si volet, proloquium dicat. Apud Aristotelem quidem & matbematicos

alia huius vocabuli vis est.qui,ut notum est , axiomata vocant communes quandam sententias , quae non tantom verae sunt, sed etiam vera: Omnibus videntur. Verbum autem αἱ io , saepe apud Grae

cos, sine ulla dignitatis aut indignitatis significatione, idem valet, quod existi

mare ac sentire. Inde igitur αθωμαῖα, eo π Rr 3τωσ qiῆσιν. unde & πιινάι ἔννοιαι Vocantur. Aut igitur vocem Graecam

retinuerim,aur sententias potius ,quam vel pronunciata, vel proloquia, vel dignitates dixerim,

Comparatione quadam Lucretiana usus etiam - rbemisHin ostenditur.

I O τ A est comparatio, qlia ψsus est

Lucretius, cum se idem facere dixit, quod medicos: qui amatam aliqua potionem pueris dare cupientes

239쪽

contingit, dulci mellis fauos liquore. videtur a em ea fuisse etiam apud Grς cos celebris. Themistius quidem cert ea utitur: quem verisimile est eam exa-

240쪽

rroilio, in veteribus libris scri pium animaduerti, pro eo quod nuc proelium . proelio scriberemus. Versus hilum,quibus Erotij meretricis cum parasito Peniculo cum Menaechmorum fratrum altero colloquium quoddam cotinetur. E R. Misime mi Menaechme salve. P E. quid

Ε R. extra numerum es mihi.

P E. Uud idem aliis ascriptiuis fieri adlegio nem solet. M g. Ego iste mihihodiὸ apparari ii sit apud

te prodium, Hudi;ωt ieret in eo 'terqueproilio pGabim . hoc qui non intellexerant, pii Ore loco discentulit a vetere scriptura , & fecerunt , proelium: posteriore autem, unam

vocem discerpserunt in duas , & scripserunt pro Ilis. quod qui ad Troianas pa- nas retulerunt , etsi eis plurimum tri-uo adduci tamen, ut ipsi5 assentiar, hac quidem in parte non possum. Dominos, ni si cupiditatibus suis imperent , ne . seruis quidem suis imperare posse .

C A P. v.

OV i B v s in domi bus aut paterfamilias , aut materfamilias nequiter libidinoselytuat in eis seruos no esse seruos,