장음표시 사용
21쪽
gnitate modum excessisse videor, refelli sum, paratissimus. Iis, quorum judicio non stare pertinacis esset, sententia mea aut probabitur, & salva res est: aut displicebit,& corrigere pronum, & aequum est. Ueritatem, & verisimiliora scribere volui, ignoscet Lector, ubi non potui, neque me propterea quod unus contra multos sentio, odio habendum putabit; oportet amare UtrOSqU & eos, quorum opinionem sequimur, MeOS, quorum opinionem resutRIDUS, Utrique enim studuerunt ad inquirendam Veritatem, I nos in hoc adJuverunt. S. Thom. L. u. ad D. Met. Communis meta, ad quam properamuS, Veritas est, hanc ego Coa sua velle succinctam sequor, dist colo, utinam assequar etiam l adjuro vos Filii Ierusalem l si inveneritis dilectam nostram, indicate mihi, quia aeger amore eejus langueo. l
22쪽
Quae hodie apud nonnullos obtinet de fontium authoritate Sententia, quo sensu vera se,
Recepta hodie in plerisque scholis apud nos
Sententia est, fontes esse incorruptos, atque ideo cunctis Versionibus, etiam Vulgatae Praeserendos; quamvis enim fontes, Hebraeus videlicat V. & Graecus N. T i codex a levioribus mendis nostro jam tempore immunes dici haud posIint, haec tamen non tam proprie menda, quam potius labeculas quasdam iubstantiali ei integritati, qua sontium dignitas ultra omnem
23쪽
versionum participatam solum authoritatem eminet, nequidquam praejudicare contendunt.
Diei haec in commendationem sontium, quorum lectio in desuetudinem longo abhinc tempore abiit, poterant, adserenda enim erant Omnia, quibus utilitas linguarum, majoris claritatis, & confirmationis gratia certis casibus ad originales textus recurrendi quaepiam necesIitas suadeatur, sicque Theologi ad studium linguarum, quibus scriptura primitus data est, postliminio restituendum exstimulentur; rectissime pariter anseri potuit, Hebraeum, & Graecum textum Authenticos etiamnum esse, eo sensu, quo .jam apud Theologos usu communi notio Authentici sumitur; uuis enim vel somniet, in hisce codicibus, prout Vulgo circumseruntur, substantialem inesse errorem, fidei, rediisque moribus ex Proposito adversantem quis dogmata, qtae propo-nmt, toto corde non suscipiat quis haee avitetraditionis serie transmissa ad nos exemplaria, tamquam praecipua sacrosanctae religionis ci melia non veneretur ρ agendae sunt Deo optimo gratiae, qui non tantum in versionibus, sed etiam in ipsis fontibus verbi sui germanitatem immensa bonitate nobis quoad essentialem, & potillimam partem voluit conservatam; nec parva sit consolationi nostrae, quam ex scripturis percipimus , accessio, dum nos a beatis illis temporibus . tantis post tot seculorum decursum intervallis remoti, nihilominus in eadem lingua, quam Deus annunciandae voluntatis suae instrumentum esse voluit, hanc eiusdem omnipotentis Dei ad nos. transmissam epistolam, quoad ea, quae praecipua
24쪽
eipua sunt, integram, intemeratamque possiimus
videre. Excitandi sunt torpescentes Theologorum animi, ut ex amore, atque aestimatione, quam maximam esse oporteret, tanti doni, linguarum sacrarum studio se strenue dedant. & si religio ipsis cordi est, quia quidquid Divinum, quidquid uspiam sanctum scripto datum esse cognoscitur, his sontibus continetur, hos non ignaviter scrutentur. Quod tanto diligentius, tantoque ardentius facere ipsos convenit, quod ori- genis, Epiphanti, Hieronymi, aliorumque virorum , quos ultima sectione longo ordine sum exhibiturus, in Ecclesia celeberrimorum exemplis, atque Ρontificum, & conciliorum decretis non
Sed extensio ejus, ac per hanc quorumda m, abusus rejicitur.
Dum haec in laudem Originalium textuum ubi
que personant, alia nonnullorum animis subrepsit opinio, Fontes hodiernos, Hebrarum quidem codicem, prout ex Masoretharum ossicina habemus, Graecum vero, qui impressus circumfertur, pro certissima norma, & lapide Lydio habendos esse, & ad hosce sontes Vulgatam, conformesque huic extantes in orbe christiano versiones, sed & alias quascunque demum translationes reformari debere: quin eo processit effrenis haec intemperies, & fontes extollendi im-
m0derata contentio, ut omnes etiam accentUS,
qui lectionem nativam textum saepe morantur, A a atque
25쪽
atque inexplicabili confusione perturbant: & quod mirere magis: ipsa puneta V alia aut literis coaeva, aut hodie quoque tamquam immobilia venerentur, & quaecunque Rabbini de raphandis, aut dageschandi , superne, vel inseriae, aut in medio pungendis literis praecipiunt, caeca credulitate suscipiant. II. Lubet rem absurdam exemplis, dum innumera praesto sunt, paucioribus, & potissimum obviis illustrare. In horariis precibus quotidie recitamus. ΡL IO9. Tecum principium in die virtutis tuoe in splendoribus sanctorum, ex utero ante Luciferum genui te. Hae non contenti , ex fonte hodierno nobis istam substituunt le-etionem: populus tuus spontaneitatum seu VO-luntarius in die roboris tui, in decoribus sanctitatis, ex utero auroroe tibi ros Pueritioe tum rvel: nativitatis tuae. Dumque dicimus Ps. a.
Ego autem consitutus sum Rex ab eo super
mine David, b omnis ma Detudinis ejus: hoc eis displicet urgentibus: Ego autem consitui
Negem meum super Sion montem sentium meum: ad decretum numerabor vel ut divinant alii: Dei Itatutum narrabo: aut: secundum veritatem eloquar. dicram , quod reS est,
verum loqiuar; sumpto nimirum ei pro eth nota accusativi, ut a. Paral. 6. 27. aer. IO. 2. &alibi apud Altingum Gramm . pag. 432. non Vero pro nomine Dei. Illa emento Domine Lavid, Omnis amifctionis .ejus. Audiunt per nos cani
Ps. 4. Filii hominum usque quo gravi corde '
26쪽
ut quid diligitis vanitatem, quaeritiy memduoium 8 pariter illud: Iignatum est fit er nox
lumen vultus tui Domines Subirascuntur, limpidissimam enim sentis aquam ad aures Latino- . rum sic esse effundendam: Filii viris quousque gloria mea in ignominiam J diligitis vanitatem, quoeritis mendacium: Eleva super nos Lumen vultus tui Iehouas Zaeli. Ia. IO. Aspicient ad me, quem Confixerunt: invito totius Ρrophetiae contextu, & Evangelistis de Christo exponantibus, ob Hebraeos quosdam codices non ad me
sed ad eum legere malunt: ad quem 2 ad illum 1 cilicet Judam Machabaeum, quem hostili manu in bello cadentem Jerosolymis magno sint luctu
prosecuti. I. Maeli. 9. I9. vide Calmetum. Nec
illud impune abire sinunt, . quod vulgari sermone jactare consuevimus: a e fecit hos , , 'non imi nos. Ps. 99. 3. aut istud Isa. 9. 3. Μαί- tiplicast gentem, non magni asi laetitiam; quod Hebraeus textus in his adversum pariter te. neat, dum authoritate Dictatoria in Keri submonent legendum esse: Ipse secit nos, & ipsius sumus nos: Multiplicasti gentem, eique laetitiam magnificasti. Denique illud patientiae exemplum vere singulare, Jobum sanistissimum in ipso loco, ubi cap. I S.I5. dicens: Etiamsi occiderit me, in ipso sperabo: spei in Deum eximium praebet , lindicium, abjecta spe salutis desperabundum vix e stunt, namque in textu sontis esse, s me occiderit , non frenabo in eum e vel : en occidet me i nec sperabo in eum. Contrario hoc sensu
non tantum Lutheri, ca9 & Tigurinam, sed jA 3 - etiam ' l
27쪽
etiam Ariae Montani versionem, quae in Ρου-glottis extat, habere. Ut propter Biblicarum lectionum minus gnaros pariter ex Ν. Tto aliqua, sed interim tantum leviora & valde obvia afferam, sic habeto: Ch istum in Bethlehem Juda natum Matth. a. 5. eique ab Angelis laetos inter concentus adclamatum fuisse novimus: Gloria in altissimis Deo,& in terra pax hominibus bonae toluntatis. Luc. a. I 4. quia passione sua gaudia, & felicitatem
orbi erat allaturus, qui cum malediceretur, non maledicebat, cum pateretur, non comminabatur,
tradebat autem c Pilato iudicanti se injuste. 3. Petr. 2. 23. Illi e contra efficacia, & virtute Graecae fidei in Bellehem Iudasei Gloria in altissimus Deo, & in terra pax, in hominibuybona voluntas legi oportere seris decernunt, quod hodiernus fons ita habeat. Et dum ins1gnem bonorum operum utilitatem ex Vulgata duce Apostolorum principe a. Ρeir. I. IO. adstruimus: quapropter Fratres s magis satagite, ut
per bona vera certam votram vocationem,
electionem sciatis: aut amoris Dei magnitudinem, quod nos non tantum nomine, sed etiam re, filios suos effecerit: videte, qualem carita tem dedit nobis Pater, ut filii Dei nominemur, simus f I. Joan. 3. I. dignis laudum en Omiis efferimus: vel demum quando ad commendandam facilis cum Deo reconciliationis gratiam a Salvatore dictum fuisse afferimus: cito profr te Jtolam Primam s Luc. I 5. 22. aut a ΡRUlo Timotheo laudatam fuisse his verbis sobrietatem: z. Tim. 4. 5. Sobrius eso. Illico nihil tale cogitantibus nobis, & de lectionis sinceritate lon-r gQ seculorum usu securis occurrunt: in illibato,
28쪽
A puritano sonte Graeco voees illas, a quibus
summam rei in allatis textibus pendere putamus,& volumus: per, bona Myera: b simus: cito:
Sobrius olor non reperiri; & quidem quod postremum attinet, cum Timotheus de ip ipso plus aequo Sobrius fuerit, ad hanc virtutem non fuisse
excitandum; allatarum vocum in Graeco 'desectum indicio else haud obscuro, in Vulgatam tardius fallaci glossemate eas subrepsisse; Apud Petrum autem I. a. 23. loco injuste, justδ legi debere, ut non ad Ρilatum, sed ad Deum Ρatrem reseratur, qui causam filii sui juste dijudicet. Νeque, ubi dixerimus, has else subtiles exceptioΠes, quin quoesiciner Proesunt magiae, quam oedificationem Dei, quae ot in fide. I. Tim. I. 4. conquiescunt, quin potius ex hac ipse lectione contentionis funem adducunt, Graecam enim veritatem vulgo, arith etiam in editione Reinoecii Lipsiae an. 1766. & Patris Herman. Goldhagen mguntiae I 3. quae Catholica, ct accuratior censetur, quippe ad Bibliorum Reg. Hispan. Philippi II. textum expressa, non oedi
cationem, sed orconomiam constanter habere.
III. Quidquid in falsae, & erroneae huius opinationis , qua inducti punctis, aut solis Rabbinorum
in Biblia notis superstitiosδ adhaerent, confirm tionem dici potuit, magnus Hebraicae literaturae restaurator Joannes Buxtorphius dixit; Oenevenses insuper an. I 679. decreverunt, nullum posse esse ministrum, nisi firmiter teneat, doceatque puncta literis esse coaeva; Satis diu. vulgo Theo-l0gorum apud heterodoxos nihil solemnius fuit,
quam pro hae sententia, tamquam pro aris, A
29쪽
focis decertare. Sed haec omnia conatu prorsus irrito: illud jam vivimus tempus, quo idolum hoc tanto olim erectum molimine, hodie prostratum pro foribus jacet, nec cuiquam curae est,
Adductae S. II. μ' II. pag. 4. Fontium lectiones pro certo genuinis, & nativis obtrudi non poliunt, nec ad versionem Vulgatam mutandam, aut loco movendam apud eruditos quidquam roriboris habere debent. Quod Isa. C. 9Ri versum
8VM, & Ρs. 99. itidem 3VM spectas, an Aeri, vel Chetib b9 eligas, moror parum, utrumque
b) Ut voces vulgo ignotas, & rem iis designatam intelligas: Hebraicum verbum Rara praeter vocavit,& invoca vit, ut Hung. Here, significat legit, in specie textum scripturae, unde mi ra ponitur pro ipsa S. Scriptura, & Raraei vocantur teXtuales Iudaei, qui traditionibus rejectis solum id, quod legitur in textu scripturae, Tecipiunt, Chathabis Vero scripsit, unde Chithabh pro libro, scriptura,& epistola vulgare est Arabibus, & Chethubim pro tertia Classe sacrorum librorum Hebraeis. Hinc Aeri, Geththh sunt participia passiva Imae conj. formae Chaldaicae, & significant lectum, scriptMm, . nempe Reri, quod est olim lectum, adeoque etiam hodie legendum: & Chethibis, quod in olim inteXtu scriptum, adeoque eti/m hodie scribendum; Dei, quae aliter scrib1tur, quam legi debeat. intextu circellus, seu O superponitur, inferius vero in margine ponitur Λ litera, indicans Reri, seu quomodo vox illa legi debeat. Itaque com pendiose, & optimi dicitur, Reri Cheththh esse notam marginalem, qua binae variantes testiones designantur, quae in diversis exemplaribus fuerint olim observatae; Μasorethae Rabbini Bibliorum fee. 6. digestores lectionem unam, sorte
30쪽
veluti lectionem variantem in diversis exemplaribus olim deprehensam habeo, sensum tamen
non necelsario immutantem, eo quod in VocUla lo aleph, & v alternis poni ipsi Rabbini
quam Veram judicarunt, in teXtu, alteram Uero, ex codicum aliorum authoritate, ne periret, e trateXtum adnotatam, & conservatam volugre. Si hanc eXplicationem sequaris, textualis lectio eX mente Rabbinorum marginali praeferenda veniret.
Sed plerique Iudaeorum mentem hodie ita eXpOnunt : Rabbini malam, vel minus idoneam testio-uem in suo codice, quem corrigendis Bibliorum
exemplaribus fundamenti loco habebant, reveren tia ducti immutatam reliquerunt, ne autem erran di detur occasio, alteram, quam veram esse sus Posuerunt, adjecerunt in margine, apposito Reri monentes sic ene legendum. Si hanc interpretationem recipias, foret marginalis lectio ex mente
Iudaeorum eligenda; hodie pro certo sumi debet, liberam esse optionem, & jam in textu, jam in margine veram lectionem poni, utra praeferenda sit alteri, ex aliis principiis esse definiendum. Saepe
tamen Aeri non circa orthodoxiam, seu rectitudinem sensus, sed mere circa Orthographiam, sive grammaticalem neXionis, aut scriptionis diversitarem versatur, &anomalam, ac obsoletam in teXtu Positam nominis, aut verbi fleXionem commutat
analoga, regulari, & usitatiore, ut gela. 8. I7. PLSI 0. I. Reg. O. 25. 4. Reg. 23. 4. Sic Abigail, qui Abugati sola dialecti varietate, ut si latinae lectioni in textu stanti: fendus in margine substitueres faciendus. Saepe multa alia Reri denotat, de quibus adhuc magna caligine mersis consuli' possunt Ioan. Buxtorfit Commentarius Μa rethsecus. Hilleri arcanum Reri, Chelhibh libris duobus. Ualtoni protegomenon Ludov. Capellicritica. Adnexa editioni Hebraicorum Bibl. JoaR. Simonis Halae. I 6 . chethiban, & Earjan analysiS. ' Franc. 'CRpregi dissi cle authentia selectiorum Chelhibim.