장음표시 사용
471쪽
38a paratus Biblicas. Lib. a. cap. a. Ut in iis qua ad fidem ct mores peratinent Sacrae Scriptura integitas desideretur; plerumque enim disserentia est in dιctionibus quibusdam posita, qua sens- aut parism aut nihil mutant . Multi sunt inter veteres Patres, qui, ut supra dixismus, Iudaeos accusare videntur de corruptione textus Hebraici voluntaria, sed horum Patrum testirnonia sic exponit Bellarminus, loco citato, ut non de textu Hebraico, nec contra Iudaeos videantur scripsisse, sed contra Aquilam , Theodotionem, & Symmachum , Iudaeos apostatas , qui versionibus suis Graecis Scripmram contaminaverant . Ita cum sanetiis Hieronymus Inter Epist. S. Aug. Epist. II. eap. 6.) scribit, se Biblia vertisse ut ea testimonia, qua a Iudais pratermissa sunt, vel corrupta, in mediam proferret , intelligit hos Interpretes. Justinus Martyr in Dialogo cum Triphone Iudaeo agens de vaticinio Isaiae, Mee Virgo concipiet, accusat quidem Iudaeos qubd aliter interpretentur verba Prophetae, quam olim eorum Patres, qui Graece Scripturas reddiderant sub Ptolemaeo: sed ibi intelligit hos Interpretes Graecos, qui aliter He-hraeum sontem reddiderant, quam legerant LXX. Interpretes, quos sequebatur Iustinus Martyr . Tripho in hoc-ce dialogo negat a suis corruptas Scripturas. Ce id ante Christum malitiose id non saetim liquet. Et nim, ut scribit B. Hieronymus sine. 6. Isma. in Dominus & Apostoli, qui arguunt Scribas & Pharisaeos,
de hoc crimine, quod est maximum, non tacuissent. Tantum vero abest ut Christus reprehendat eos. quin contrarium innuit, dum ad Scripturas scrutandas a ditores suos amandat Ioan. c. s. v. 39.ὶ quod non secisset, si falsatae 3c corruptae fuissent. Saltem de corruaptione praemonuisset.Post Christum verb Scripturas non corruptas esse a Judaeis, vel ab aliis, inde constat, quod quae a Domino & Apostolis ex Scriptura citantur ex veteri Testamento, eadem plane sint in Codicibus
472쪽
nostris. Ae absurdum & plane ridiculum est eogit re, eos loca ista citasse, ut a Iudaeis vel aliis postea depravanda fore praeviderant, quod dicit B. Hieron mus in Isaiae caput ur. Si dixerint aliqui post ad diem tum Domini Salvatoris es praeduationem Apostolorum ibros Hebraos fuisse falsatos, Ochinnum tenere non potero, ut Salvator ct Apostoli ita temmonia protu-ιerint, ut Iudaei postea falsaturi erant. Si Iudaei maliatiose corrupissent odio Cnristianorum, hoe sine dubio fecissent in vaticiniis de Christo , & in locis, quae praecipua mysteria religionis Christianae spectant: hoc Vero non fecerunt. In quibus Codices Hebraei a Graecis & Latinis differunt, ea nullius aut parvi m menti sint; imo ut observat Bellarminus, codices Hebraei saepe Iudaeis magis obsunt quam Graeci & Latini . Quis verb credat Iudaeos depravasse loca, in quibus inter nos & illos nulla est controversia ς & in reliquis, quae de gravissimis mysteriis nostrae religionis agunt, nihil immutasse Anne eredibile est, i quitur B. Augustinus Lob. I 3. de Civit. eap. I 3.) ipsos eodicibus suis voluisse eripere veritarem, ut novis eri perent aut horitatem, vel per tot- orbem di persos potuisse in hoc eonspirare, nullo contradirente Z Ibidem dicit: Absit ut prudens qui piam vel Iudaeos, cujusl bet perversitatis atque malitia, tantum potuise credaris codicibus tam multis ct tam longe lateque dispersis. Confirmatur Iudaeos hoc nunquam in mente nabui Lis, incredibili ipsorum etelo erga legem & libros sacros, ut mortem potius omniaque tormenta subirent, quam vel unum Iegis apicem mutare vel adulterare vellent, ut de iis testatur Iosephus Lib. I .eontra Apio. & Philo apud Eusebium stib. S. eap. 6. ct 8. anta superstitione seruntur erga sacros Codices, ut in libro Legis si vel unicum erratum deprehendant, pro illegitimo damnent & abjiciant. Nullos libros non correctos nolunt servandos ultra triginta dies; Si Vm' rh u
473쪽
rti ultra quatuor errores habent, sepeliendos volunt eum probis hominibus. Provi it ergo Deus, utor veta
his D. Aueustini Lib. i 8.de Ciυιt. eap. 66. ct in Psal. 36. ut Iudaei. tanquam Capsarii nostri, libros nostros
circumferrent, ut cum pagans non credunt qua nos de
Christo praedicta fuisse dicimus, quasi a nobis essent eom ficta, mittamus eos ad inimicos mei nostrae Judaeos, qui
libros nostros circumferunt, in quibus eadem habentur qua nos praedicamus. Verum non aliter jam portant Iudaei Scripturam quam caeci speculum, in quo alii multa vident, bpse nihil. De illis autem Iudaeorum eodicibus, intelligo Hebraicos veteris foederis codices, qui certe non ad solos Iudaeos pertinent, sed ad Ecclesiam Christi. Quapropter haud illi potuere in universum, vel in re alia qua majoris momenti corrumpi a Iudaeis, post conditam Ecclesiam Christianam: continuo enim quae divino instinctu & afflatu regitur, occurrisset i, & viri docti, quorum numerus semper aliquis fuit, indicassent piaculum factum. Etsi vero Iudaei malitiose textum non corrupe runt; probabile tamen est . ubi erat duplex lectio , quarum una magis favebat Christianis, alteram sec tos esse ex odio Christianorum. Hoc apparet in loco celebri Psalmi vigesimi secundi, ubi olim erat in textu e ru, id est, foderunt, & sorsan in margine carie, id est, sicut leo: posteriores Iudaei illud marginis sicut leo posuerunt in textu, & amandaverunt in marginem c ru, id est , foderant; quod secerunt, erepturi nobis, si potuissent, veritatem, scilicet celebre vatia cinium, quod aliquando soderentur pedes & manus Christi. Id a posterioribus Iudaeis factum revincunt viri periti ex ipsis antiquioribus Iudaeorum libris. Sed, quid quid sit, dictum vaticinium abrasum non potest censeri ex bibliis Hebraicis, quorum in margine restar, R noratur a criticis Iudaia. aeritur, fateor, Juix n
474쪽
nus Martyr ab illis abrasum ex Psalmo xev. illud re. gnauit a signo Deus. Sed cum ille locus in versione
Graeca LXX. Interpretum non extet, veri si nile est, neutiquam suime in Hebraeo codice . Uerὸ Deus regna.
vii a ligno; sed iis verbis haud expressum est in Bihi ico textu illud regnum. Attamen cum subj iint mentem Iustini, vel alterius, sive memoria illis illusisset, putavere rasum quod putabant olim scri otum; Scadduxerunt Tertullianum, Cyprianum, Augustinuin,& alios, ut id factum pariter crederent. Forsan ad maringinem Psalmi, ubi occurrit illud, Dominus regnarit, quispiam addiderat a tires; quod postea quis alius , non habens pro additamento, inseruit textui; qui sic
deprava est: error autem non recognitus est, nisi cum comparatione Hebraei codicis & codicum Graecorum : tandem codices liberati sunt illo assumento.
Mutationes quidem a se ipsis factas esse agnoscunt
Iudaei, quas vocant correctiones Scribarum, nempe in
sex locis, in quibus non agitur de ullo Christianae Religionis mysterio, nec Christianis una lectio magis
favet quam altera. Harum ergo correctionum , ut adstruit Massora, de qua modo differemus, authores
fuere Esdras & proceres Synedrii magni, qui Scribae vocantur, id est, Legi periti. Videlicet illi cum post
reditum ἡ Babylone volumina sacra recenserent, &ex variis Codicum lectionibus illas approbarent, has relieerent, quaedam loca mutavere. Seribarum quidem incuria, vel temporum injuria, in textus originarios mendas leviores posse irrepere experimur. Id non negamus. Sed illa errata possunt tolli & emem dari aliorum codicum & interpretum auxilio. In hisce sacra Volumina idem fatum subeunt cum aliis li-hris , qui saepius describuntur . Ex. Massoretis autem constat antiquos Hebraeos hodices variasse. Viri Synagogo magna, inquit Κimchius Pras Comment . in
priores Prophetas. qui legem nobis in piastinum statum B b rast
475쪽
estituerint, invenerunt d ferentias in libris, or ReusIAnt multitudinem; in locis vero quor- tiaram egniationem assecuti non sunt ι stram scripserunt intexιu, ornon punctuaverunt , ais ad marginem , s textui non isseruerunt .
Artem illam ι qua incorrupta Biblia servari posse
Iudaei autumant, exponam. Illam appellane Mass ram, quam prad;cant esse sepem Legis ι id est ι ut imterpretatur Mairnonides, qua hominem longe a transgressione Legis a e tim, quia scilicet praecavet ne L gis verba corrumpantur. 1gitur videamus de Magora primo quid significet illud nomen; secundo quae sit materia ejus. Massora est vox Hebraica, quam deria ant a radice masar, quae tradere significat . Massora ergo accipitur pro doctrina, quam quis a Majoribus - quasi traditam posteris de manu in manum transmitatit . Critica est Hebraeorum sacra, quae scriptionis deIectionis varietates per totam scripturam tradit. &docet quoties, quo loco, &qua forma quaeque dictio in textu Hebraeo inveniatur, ut genuina lectio ab omni corruptione & mutatione immunis servetur. Numerarunt Minotetae singulos versus uniuscujusque sectionis majoris Legis; numerumque ad finem cujusque sectionis vel libri annotarunt, primb literis numeralibus, deinde nomine aliquo symbolico, ex cujus literis idem numerus exurgit. Dein versum medium singulorum librorum annotarunt. In Genesi, verbi
causa. numerant versus I 33 a. dc admonent versum
medium esse illum ct gladio tuo vives scap. 27.v. O. Hos autem versus numerarunt, ne quis fraude vel negligentia versum aliquem detruncaret, vel audacter adderet. In versibus piaeterea notant quot his vel illis literis incipiant & desinant, quot & quibus constenti Ut versus, sic voces recensuerunt M assorem, circa quas annotarunt varias Codicum lectiones , disti guentes qua legi, quae scribi debeam; aliae enim scribuntur
476쪽
buntur in textu, sed leguntur sive pronuntiantur juxta marginalia puncta: quod notis Xeri & Leto distin gunut. Xeri derivatur a verbo Xara, id est, legere ι& Leto a Laiab, id est, scriberec Scilicet illis notis admonetur lector quae lectio magis probanda sit marginis vel textus, ut modo liquidius dicetur. Notant etiam dictiones alias esse plenas, cum scilicet literae. quas Aebraei appellant quiescentes, ut ioa Sc M., omnes exprimuntur: alias defectivas, nimirum in quibus deficiunt illae literae. Observant vocum situm, vel locum respectu initii , vel medii vel filiis alicujus versus. De quibusdam vocibus statuunt quoties
Quin & literas tam consonantes, quam Vocales recensuerunt Mataretae . Circa literas consonantes, notarunt quaedam spectantia tam quantitatem quam situm earum Fu numerum. Respectu quantitatis ,1 quasdam volunt in textu reliquis majores fieri, quasdam minores: respectu situs quasdam quasi suspensas esse supra reliquas in eadem linea . quasdam inversas, qua dam medias in quolibet libro. Quoad numerum, quod literae occurrant in singulis libris, ad calculum revocarunt. 1n quibusdam Hebraicis Bibliis sex multis
enim nugae illae eliminati sunt videre. est has m justulas literas ι majores, minores & suspensas. In his vana mysteria Iudaei quaerunt . magis occupati circa similes nugas ι quarti circa Scripturae verum semsum ιCirca vocales, earumque punctuationem &accentuum notas, utilem operam navarunt Massoretae ,
Textui, non pro arbitrio ι sed secundum veram 8c receptam lectionem a sacris Scriptoribus ad ipsorum tempora conservatam, apponentes puncta , quibus facilior redditur lectio; & textus ambiguitati & corruptioni minus obnoxius est . Hic observandum cum Morino exercit. xv. Iudaeos Talmud istas per Masso. B b , tam
477쪽
tam intelligere textum Biblicum, ut a Mose sine pun. traditus est, quia natura sua plurium lectionum saepissim e capax est; & eundem textum matrem Masso. rae appellant, cum omnis lectionis sit parens, nullaque, quae ipsi rcpugnet, admitti debeat. Matrem vero lectionis nominant usitatam lectionem, sive pronuntiationem vulgarem, quam, ut vidimus , Masso- retae conservarum appositis punctis. Posteriores vero Massoretae multa annotarunt circa vocalium rectam,& irregularem multarum punctuationem, nequis eas mendosas esse suspicans, mutare tentaret. Multas, inquam . voces hoc Vel illo modo punctatas numerave
runt, quoties scilicet in Scriptura inveniuntur; &saepe loca indicant. Sunt Iudaei, qui Esdram & viros Synagogae magnae, quos ultimis Prophetis adnumerant, auctores Massorae faciunt: alii vero Grammaticis Tiberiensibus gloriam hujus tribuunt; his nempe qui Tiberiade ur-he, juxta lacum Genesareth, profitebantur literas HGhraicas, circa annum Christi D. certum est notas magoreticas nec simul nec ab uno aut hore fuisse adinventas, sed per varia saecula a diversis auctoribus compilatas. Non dubito etiam aliquas constitutas sui Dse longe ante tempus Grammaticorum Tiberiensium, cum Pharisaei & alii Iudaei circa corticem Legis occupati, negligerent verum ejus sensum. Usum Massorae, cujuscumque authoris opus sit. &quocumque tempore adinventum, alii admirantur, quasi impossibile esset post Mataram ullum errorem,
depravationem, vel mutationem in textum irrepere posse. Alii contra aspernantur tanquam opus vanum,
inutile, nulli usui inserviens, otiolorum hominum. Elias Levita Iudaeorum primus & solus,post labores multos in hoc studio exantlatos, inquit Morinus, Mas foreticum artificium explicavit libro particulari, quem ideo maforeth hamasereth nuncupavit, hoc est, Tra-. Qtio-
478쪽
ditionis Traditis. Ioannes Buxtorsius demas ora cornamentarium amplum edidit, quod inscriptit Tiberias, quia misera sive inventa sive aucta est a Doctoribus
Iudaeis Tiberiensibus , qui puncta sacro Codici apposuerunt,&haec omnia quae Massora docet adin venerunt.
intibus vacat, legant opus Buxtorsii p ex quo cum viri eruditi fruetas non parum utiles posse percipi censeant, ipse exscribere pergam, quae magis proderit non ignorare.
Inter praecipuas Massorae partes habentur geri &Ketib, de quibus supra. Xeri significat lectum, Mxeti, scriptum. In marginibus Bibliorum pro Aeri prima litera p eoph brevitatis causa solum notatur ,
quae lectorem monet vocem sub litera coph in margine ascriptam legendam esse, at cum punctis quibas assicitur vox in textu. Vox vero in textu Letib, id est, scripta, pro qua brevitatis causa notatur litera caph, habet circellum supra se, quo lector ad vocem marginalem sub eaph romittitur. Hae notae videntur natae ex religione Iudaeorum, vel ex codicum mendosa descriptione & Librariorum errore. Ad primam Originem resertur nominis tetragrammati Jeh
va pronunciatio per Adonat, cujus puncta sub Rha-va ponuntur, Vel per Eloiam & ejus puncta stribiatur. Scilicet quoties hae quatuor literae, Iod, He,nu, He simul occurrunt conjunctie, quibus magnum nomen Dei constat, non id nomen pronuntiant, sed illud quasi scriptum esset vel Adonat vel Elohim qu rum nominum puncta substituunt quatuor literis magni nominis Dei. Primus Galatinus qui floruit anno MD . sic efferre coepit nomen illud Dei Tetragrammaton, ut audiretur sive Qnaret Ieho . Pronuntia tio illa incerta est; vera ignoratur. Certum est apud Iudaeos longe ante Christi tempora, sive ob revere tiam, sive ob aliam causam, nominis hujus divini
479쪽
39. Apparatus Biblisut, amnibus , nisi solis Sacerdotibus, cum in Templo
pulum solemniter benedicerent. Post Templi ergo mversionem, nemini omnino licitum fuit illud effaris N sie brevi tempore vera ejus pronuntiatio pstnitus periit, non sine admirabili Dei providentia, ut Iudaei mul eum Templo, in qua Dexis verus colebatur ietiam nomen ejus essentiale & maxime proprium minitterent. Fachium, inquam, ut cum Deus ulterius
Deus puriam esse nollet severso enim Templo publicum rςpudii libellum ipsis dedit) verum ejus nomen posthac ignorarent. Non soli Iudaei recentiores notanx nomen proprium Dei totius vulgi ore non fui se usurpatum; sed etiam testatur Iosephus nomen illud ἀνιυάνεαν fuisse. Graeci Interpretes, quoties occurrebat, legisse non Iebova sed Adonat inde colligi- Iur, quod nomen Inova κυειον , reddunt, id est, Dominum ; quae propria significatio est nominis Ado
Originem notarum xeri & Veto saltem complurium duci debere ex variis Codicum lectionibus aperrum est; quare has notas longe post jam exaratos Codices sacros adinventas esse liquetr neque enim horum Codicum authores ignorare poterant, in libris quos scripserant, veram lectionem. In Τal ade admonetur omnes voces quae in lege sunx obscaenae, eas legendas me honeste; nimirum pro nominibus o scaenis alia ejusdem signiscationis, sed honestiora pronuntiari deberς. Lemones variantes, quas Gri &Keto notant, in multis Bibliis Hebraicis reperiuntur. Duo alia variarum lectionum gςnera agnoscunt Iudaei: discordant enim inter se Orientalea & Occidentales; & codex dictus Mn- Ascher differt a codice Ben-μphtali. Per orientales, intes liguntur Babylonii : per occidentales, Palaestini, Hi sic appellantur per respectum ad Babylonios, qui orienti sunt proximiores. In his autem locis, Babylone & Palaesti-
480쪽
Libo II. capis M. 3 Ina. post excidium Templi re Vibis, celebriores suore scholae per varia taeula continuatae, floruerunt ibi& Rabbies & Doctores, qui multos habuere discipulos. Ex his diversis scholis, ut fieri solet, dillanti nes & amulationes inter eos ortae sunt. Unde ex variante eodicum descriptione. vel ex codicibus per celebriores Rabbinos emendatis, dum utrique lecti nem sitam sequerentur, orrias est variarum lectionum eatalogus . Rabbi BemAsther, sive Rabbi Aaron, filius Rabbi Mosis, de Tribu Ascher, & Mn-Nepihali, sive R. Iacob, filius Nepthali fuere principes Mrectores Academiarum. Hic Babylone, alius Tyberia. de . Studium eorum erat emendata Sc correcta Biblici. rum exemplaria edere. Unde quia aemulatio fortasse inter Doctores Babylonios de Palaestinos gliscebat , noluit alter alterius opem petere, ut collatis studiis unum emendatissimum exemplar conficerent. Utetaque critica sua tumidus codicem proprium , quam emendatissime potuit, conscripsit; quom publici juris secit, ut ex eis quisque eorum sequacium libros seos corrigerent. Lectiones variantes inter codices horum Rabbinorum nullius sunt momenti. Versantur circa punista dc accentus , ita grammaticales inter eos rixae su . Haec omnia cum ipso textu sacro re periuntur cuia Venetiis Zc Basileae . Iam dicam de Cabala.
Vix differt Cisala a Masera. Casala est receptio. a radice eabal, id est aecepit; ut Masina traditio, a Masar , id est, tradidit. Unius & ejusdem rei dia verio respectu est traditici & acceptio: sic apud Iudaeos eadem scientia tam Cabala quam Masera dicutur. At usus obtinuit, ut Cabala non quaevis traditi habeatur, sed quae mysteria in Scripturis latentia doceat, a tempore Moysis, ut volunt, usque ad hocce tempus de manu in manum accepta . Sic, inquam, Maseram distinguunt a Calaia, ut Masera