장음표시 사용
491쪽
ca Appinatus Biblicus. ra, permutata, corrupta a Librariis. 8e permixta cum aliis versionibus Graecis. Videamus quid sentiant, qui huic versioni non aequi sunt. Primh objiciunt Aristaeam mentitum, cum stripsit Demetrium Phalaerium Bibliothecae praefectum fuisse a Ptolemaeo Philadelpho, Bc versionem Graecam procurasse. Demetrius, inquiunt, initio regni Philade, phici jam extinctus erat, regi Philadelpho odio habitus, ut scribit Hermippus apud Diogenem Laettium. Aristam vero defensores allegant Aristobulum Iuda,
um , Philosophum Peripateticum , apud Eusebium Lib. I 3. de maparat. sic alloqui Ptolemaeum Philo,
metorem: Tota vero legis interpretatio sus rege H ladelpho eognominato ab avo tuo peracta, Demetrio Phalereo magnum studiam adhibente , ct ruum nego-
Ad hoc autem quod objicitur ex singulis Tribuingtenos deligi non poesisse, elim solae Ttibus Iuda de Benjamio superstites essent, reliquis longὸ antea deportatis, respondetur ex omni Tribu quospiam semis per in patria mansisse tempore captivitatis , aut ex ea in patriam rediisse. Lucas enim dicit Annam fuisse de Tribu Aser.
Qui putant Aristaeam supposititium esse stript
rem, objiciunt ex Ammiano Marcellino memoratum
ah Arisbea Heptastadium quo insula Pharus jungeb rur Alexandriae, fuisse opus CI patrae, longe post aetatem Ptolemaei Philadelphi, cujus regno profitetur Aristaeas se vixisse: sed opponitur Ammiano auctor ras Iulii Caesaris, qui in Commentariis suis, in fine tertii libri de bello civili, scribit heptastadium illud, non a Cleopatra, sed a superioribus Regibus longe stum fuisse. Nunc quidem ibi legitur , non a superio ribus Regibus, sed a superioribus Regionibωs; sed me
dum apertum est. Potuit quidem tantum opus a Cleopatra instaurari, de ita huic vindicari ab Ammiano.
492쪽
Inter eos autem qui pro Aristaea pugnant , qua'stio agitatur an dicti Interpretes solam Legem, id est, quinque libros Mosis tantum interpretati fuerint ι an totum codicem Hebraeum Inquiunt enim: haud fieri potest, ut a. dierum spatio opus: consectum fuerit; sed dicti Interpretes totum inter se partiri potuerunt . Urgent, & B. Hieronymi auctoritate ,
qui observat Aristaeam & Iosephum, qui primi hanc
historiam tradiderunt, Legis tantum mentionem fecisse, non reliquorum librorum Scripturae. Legis quidem nomine tota Sctiptura saepissime intelligitur, ut
colligere est ex ipso Evangelio; sed Iosephus ipse, in
prooemio Antiquitatum, legem non veris reliquam Scripturam dictos Interpretes Graecὰ reddidisse liquido dicit: Ita illa versio omnium Codicum sacroruin
ab aliis compleri potuit; quod arguit stili diversita manifesta. Quidquid siti omnes libros Hebraice prius
scriptos constat, Graece versos ante Christi tempora suere inter antiquos Patres, qui etiam versionem, quae tribuitur LXXII. posteriorem sacerent alteri vetasioni Graecae, quae etiam ante mortem Alexandri magnicula suerit; quod sic adstruit Clemens Alexandrinas, libro primo Stromatum. Gentilibus innotuerant libhi Moysis ante haec tempora. momodo id fieri potuisset, si non versi erant 3 Nam lingua Hebraea his
ignota erat. Feris illi Gentiles ν qui attigerunt res Hebraeorum s eas habuerant cognitas ex ipse Hebraeorum sermonibus, non ex libris eorum sacris . Ut finem dicendi faciam de ista celebri versione; quamquam ex ipso Aristaea fuerint numero duo & septui, ginta Interpretes, quia saepius allegarentur; placuit uti numero rotundiori, & pro LXXII. dictum est LXX. Plures. post Christum natum, vetus Testamentum Hebraice setiptum Graeco sermone reddidere. Primus Aquila. genere Ponticus. urbe Synopaeus. sub. C c a Adri
493쪽
Adriano Imperatore, novam versionem Graecam exa.
ravit. Ex Gentili Christianus tactus erat, cum videret Apostolorum discipulos mirabilia patrantes; sed ex Ecclesia ejectus est, cum Genethliacis pertinacius acl- haereret: os repulsam indignatus in Christianos, ad Iudaeos transiit. Circnmcisus linguae Hebraicae addi-hendat totum se dedit; cujus persectam adeptus no-tiriam, interpretationem ex affectu suo concinnavit; ita ut quaedam Scripturae dicta praeter LXX. Interpretum mentem ad alium sensum detorqueret, aetestimonia de Christo in divinis Scripturis expressa alio de sic cherct, ignominiaeque suae absurdam apologiam pararet, ut Epiphanius testatur. Bernardus de Mon-faucon in nova sua editione Hexaptorum Origenis, 8c Ludovicus Elias da Pin in Prael egomenis Bibliorum censent Aquilam duas versiones Graecas Hebrai- ei rextus elaborasse, primam quae dicebatur υτ διρώ-
βμιώ, nimirum nimia ac ratione concinnatam, aliam
elegantiorem. Ego vero unicam suspicatus essem, quς dicta sit secunda, per respectiim ad primam factam 1 LXX. Interpretibus; & quae dicatur facta κατεδώ- εω per respectum ad alios Interpretes, qui non ita servierant literae. Ita sentire videtur Hieronymus, de illo sic loquens ad Pammachium de optimo genere imterpretandi: Aquila autem Proselytus est contentiosus interpres, qui non solium verba, sed etymologias quo que verborem transferre conarus est, jure proficitur a nobis. Memorat sanctas ille Doctor secundam editi nem Aquilae; sed, ut dixi, intelligi potest secunda editio post primam Septuaginta senum. In suis commentariis in Ezechielem capite secundo sic loquitur.' pro eo quod nos diximus moerens, ct in Hebraeo scrimum est masmin, Theodotio transtulit admirans, urstuporem Propheta iniquitates eorum cementis exprimeret. Aquila vero secuMAE , quam Hebrai κατ-σβω- Digitigod by Coosl
494쪽
αν nomanant, 'an dii ηριμάμν, id est quiescens& seorsum postus, ut fui se quidem in medio ea ,
vorum , sed ab eis separatam mente mon aret. Haec autem dixit Hieronymus ι comparans Aquilam cum sequentibus interpretibus. Sunt qui confundunt cum paraphraste Chaldaeo Onkesos; sed utriusque nominis nulla est affinitas. Post Aquilam, Symmachus, natione Samaritanus ypostea circumcisus , deinde Christianus , postrem,
Ebicinita haereticus, sub Severo Imperatore, alteram versionem Graecam aggressus est, studens non ver,
rem - ολι , sed intelligentiae ordinem sequi, ait de illo Hieronymus in eaput tertium Propheta: Amos: idcirco non adeo fidus interpres ac Aquila. qui ver bum verbo reddit; sed clarior & minus recedens a LXX. Interpretibus. Tertia versu, Graeca auctorem habuit quemdam Theodotionem, qui sub Commodo Imperatore scrupsit. Hic natione Ponticus, vel ut alii dicunt, Eph sius, postquam ad fidem conversus est, in Ebionis &Marcionis haereses prolapsus, tandem proselytus Jcapinata Iudaeus factus est. Inversione sua a LXX. In te retibus minus quam alii deflexit; imo saepe eos sequutus est; quae causa fuit ut ubi deficerent LXX. ponerentur supplementa ex Theodotione, qui stili &orationis genere similior erat . Illud quoque lectorem admoneo, non Danielem, inquitur Hieronymus in prae latione in hunoce Prophetam, iuxta LXT. Interm ter; sed juxta Theodotionem . Ecclesias legere , qui ut
que post adismum Chri ineredalus fiat . Scilicet in
libro' Danielis, quia in LXX. Interpretibus , ait Ber-Nardus de Montiaucon, tisa serus praepostere psi
erat licet ei medicam admovere manum tentaverit Origenes, illa tamen editione remota Theodotionem ejus.
ioco substituit Eeelsa: unia factum est ut Theodoti nis editio in Danielem hodie sola in Ecclesiis Gracii C e s lega-
495쪽
Vatur, cst editio τῶν LXX. paulatam interieris. Hor Advertens Hieronymus in praefatione in librum Iob, querebatur versionem sitam ab hominibus malevolis repudiari. Iudaur Agalla, ct Symmactas ae Theod iio, judat inter hereries, sunt recepti, qui multa mysteria Sal roris suista interpretatione celarant, ct iamrn in i, πλύς habentur am. Ecclesias, ct explanantur ab Ecclesiasticis eviris: quanto magis ego cir manus non diseo reprobari Praeter has tres versiones, Origener alias duas invenit Hierichunte, in nescio quibusdam doliis , anno septimo Caracallae; quas cum auctoris incerti essent, quintam & sextam appellavit. Et septir in agnoscit B. Hieronymus. De hii iterum sermo fiet, cum agemus de diversis Bibliorum editionibus.
De versoribus Latinis, ea praecipue qua nocristata dicitur.
Mos est subditorum assuescere sermoni qui sitis
Principibus usitatior est. Ita sicut lingua Graeca cum Graecis victoribus omnes regiones Orientis pervaserat, Romani linguam sitam simul & Imperium propagarunt. Eo tempore quo Christus natus Ac passis est, octis notus fere totus sabactas erat Romanorum armis; sic Latino sermone interprete quisquis
poterat mentem commuRicare cum diversis terrarum orbis nationibus. Quap pler Deus, ut titulus crucis
filii sui, qui servaturus erat omnes Gentes. innot sceret omnibus, hunc scribi voluit Hebraice, Gra cc 8e Latine. Temporibus Apostolicis Graeca lingua ideo magis usitata. quia antiqua magis, Si jam exculta a multis taculis; contra vero sermo Latinus recentior. Ideo Om s Evangelistae, uno excepto Matthaeos Diuitiasti Omlu
496쪽
tibo II. Capsa M. quthaeo. Graece scripserunt. Verum fieri non poteruquanquam & sermo Graeeus etiam Romae omnibus Romanis usitatus este , ut uinunque faedus LatinEnon redderetur ex Graeca lingua: dico ex Graeca lingua, vix enim Hebraeis sermo Hebraeus satis notus ;nee sorsan alibi quam in Iudaea M in Orientalibus alia quibus plagis Biblia Hehratea legebantur.
is vero Seripturas primus Latine interpretatus sit, ignoratur. Id a multis tentatum discimus a Sancto Augustino Lib. a. de Dod . Christ. cap. II. Qui
Seri uras is linguam Graeam verteruat , numerari
passint ἔ Lami autem Interreres nullo modo. in enimesique primis fidei νemporibus in manus venit eodex Graeas, re aliquantulam facultatis sibi utriussae lingua habere videbat , ausus est inter alari. Inter illas autem versiones Latinas una erat, quae a Beato Augustino loco allegato A. II. Itala , a Beato Hieronymo communis & vulgata appellatur; de qua sic Augustinus: in φsis versionibus Latinis, Baiae teris naferetur; est enim verborum tenacior eum per spieuitata sermonis. Hanc versionem Latinam ex Graeco codice, saltem ex parte, ut aliqui volunt, emen daverat Hieronymus adhuc juvenis . Id conjectant ex eo quod scribat ad Sanctum Augustinum, linguae suae hominibus emendata Biblia de Graeco in Latinum transtulisse. Quidquid sit, cum Hebraeas literas didicisset. variis Iudaeorum Rabbinis piaeceptoribus usus, nullis laboribus vel sumptibus parcenq, novam Veteris Testamenti versionem ex fonte Hebraeo in Latinum sermonem aggressus est; quod opus nullus ante illum tentaverat. His autem causis se impulsum dicit in praefatione Paralipomenorum, Chromatium compellans. Si, inquit, LXX. Interretum ' pura , ct at ab eis in Graeum versa est, editio permaueret, superseue me, Gramini Discoporum sanin me , -- pellerea , v tibi Hebraorum volumina Latino Iermone
497쪽
o8 Apparatas Biblicas. stransferrem. Quod enim semel aures hominum occupa verit, ct nascentis Ecclesia roboraverit fidem, iustum
erat etiam nosti o silentio comprobari . Enim vero eum pro varietate regionum diversa ferantur ex em.
plaria , ct germana illa ct antiqua translatio eo rupta sit atque violata, nostri arbitrii putas, aut rplaribus judicare quid verum sit, aut novum opus inveteri cudere. Iam Damasus Papa, cujus iussu Novum Testamentum Hieronymus emendaverat, Obie rat mortem. Huna Pontificem annos supra triginta
ille supervixit; quo mortuo . Roma Hierosolymam secessit, & Bethlehemum, ubi per quinquennium in monasterio vixit, ut ex Epistola 99. ad Asellam, &initio Epistolae II 6. ad Paulam & Eustochium col, Iigitur. Post haec Barrabanum praeceptorem habuit, ut ex Epistola 63. ad Pammachium constat. Igitur H braieὰ satis instriictus ad versionem ex Hebraeo se a cinxit. Ex praefationibus, quas singulis libris veteris Testamenti praefixit, discimus omnes qui ab Hebraeisplo canonicis recipiuntur ; ut & libros Iudith & Tmbiam, Vertisse. Libros vero Sapientiae, Ecclesiastici, Macchabaeorum, Baruch, Epistolam Ieremiae, additiones ad Estherem, & ad Danielem, quae Hebra,ce non extabant, non vertit. Veterem Latinam versionem novi Testamenti, ut diximus, tantum ememdavit. Versio ejus nova Veteris foederis apertior est versione antiqua Latina, cujus authores non adi
rant sontem Hebraeum. Quin & apertior versione Graeca LXX. Illi enim, loquitur Hieronymus in Praefatione in Pentateuctum , interpretati sint ore adventum Christi, ct quod nesciebant . dubiis protulere sententiis: nos vero post passonem ct resa rectionem
6η , mn tam prophetiam, quam historiam scribimi: aliter enim audita, aliter visa narrantur : quod melius inιelligimus, melius ct proferimus. Artamen non aeqv iaminus exccpta est Hieronymi versio;
498쪽
ctores . Ecclesiarum rectores, & Episcopi, etiam B. Angustinus hoc ejus incaeptum improbarunt ut terne rarium, & ad auctoritarem versionis LXX. conveliniendam & minuendam iactum. Multis ille calumniis impetitus apologias scribere coactus est, in quibus Rispe testatus est se nihil in LXX. versionem molitum esse, sed ex Hebraeo sonte in Latinum transtulisse, ni eorum desiderio satisfaceret, qui avebant scire quo modo in Hebraeis codicibus legeretur. Iudaei approbarunt versionem ejus , ut conformem textui Heia braeo ε, Graeci vero illam in Graecam linguam verte-xnnt, teste ipso Hieronymo . Attamen, ut dixi, plerique e Latinis illam improbarunt. Ipse Augustinus, quanquam Hieronymo familiaris , non permisit ut per suam dioecesim legeremr; his-ce verbis ad illum scribens s rest. I9. Propterea se nolle ejus interpre- rationem in Ecclesia legi, ne eontra Lax aticior it tem tanqaam no-m aliquod proferentes, magno scandalo turbemus plebem Christi, gureum mens ct corda
interpretationem Aserum audire consueverunt, qua etiam ab Apostolis comprobata est. Post obitum autem B. Hieronymi versio ejus Latina ex Hebraeo codice auctoritatem nacta est; & apud multos recepta, qui ejus sinceritatem , & cum Hebraeo convenientiam deprehenderunt: ita tamen ut tum vetus, tum haec nova in usu essent usque ad Gregorii magni tempora . Ipse enim in Epistola ad Leandrum ad finem ante libros Moralium, sic scribit. Novam troslationem dissero, sed ut comprobarionis causa exigis, nunc noUam, nunc veterem per testimonium assumo, ut qκia
sedes Apostolica, cui octore Deo praesideo, utraqην uritur, mei quoque Iabor studii ex utraque fulciarur. Postea per gradus. nova versio praevaluis, tacito potitis Ecclesiae consensu, quam ullius Synodi vel Pontificis decreto ; nam licet Hugo de Sancto Victore
499쪽
asserat Ecclesiam Latinam, hanc solam versionem te. gendam & in auctoritate habendam constituisse, comstitutionem tamen nullam prostri, nec a quo, vel quando facta sit, indicat. idquid sit, nova versio praevaluit, non paucis retentis ex veteri, quae ha.ctenus appellata fuerat communis & vulgata. Nova, inquam, versio ex Hebraeo codice tandem obtinuit ut diceretur vulgata, postquam ecepit in Templis, in concionibus, in sacris lectionibus usurpari. Huic autem versioni illa successis, quam nunc ducimus vulgatam. Partim constat ex veteri Itala, quae exprimebat Graecam versionem Septuaginta. Etenim, ut dixi, Hieronymus non exposuit nova versione ibbros quos in Canone Hebraeorum non repererat , Sapientiam, Ecclesiastis- , Maechabaos, Baruch eum
Ieremia adjuncta Epistola, appendiculam uiri Esther,
Danielis duo sitima capitala, ct Canticum triam puerorum. Horum librorum, Hos Hieronymus non Vertit, vetu3 versio intacta relicta est in Bibliis Latinis; quae sic coaluere, mixta ex veteri versione Latina, quae Italica dicebatur , & ex nova Hieronymiana .
A quibus haec mixtio, & quando facta sit, hactenus
nemo demonstravit. Qyin extitere qui versionem vulgatam Hieronymo non adscriberent. Certum est
Psalmorum librum in vulgata nori esse Hieronymi, licet Psalmos ex Hebraeo ipse verterit, & inter ejus opera horum versio extet. Scilicet quia Psalmi d cantabantur quotidie, & legebantur prae caeteris Scripturae partibus, etiam vulgus memoria teneret, mutatio sine gravi offensa populi fieri non poterat. Ideo Psalmi in vulgata secundum antiquam editionem retenti . Quoad reliquos libros attinet, qui in Canone Hebraeorum sunt, certum est saltem majori ex parte Hieronymi versionem spirare. Nam si quis contui
rit Prophetarum versionem Latinam ex Hebraeo, quae inter ejus opera extat, cum vulgata hodierna, d prehem
500쪽
prehensist in omnibus ferὰ ad verbum eonvenire , eundemque auctorem reserre ; vix enim per int grum aliquod caput unius verbuli differentiam inve
Vulgatam ex Hebraeo factam esse, non ex Graeea LXX. ipsa ubique clamat; nam ferὸ semper Hebrae convenit, ipsumque ad verbum magis exprimit, quam textus Graecus. Pleraque quae in antiqua versione deis suerunt, quaeque ex Hebraeo se supplevisse dicit Hi ronymus , exprimuntur in vulgata. Dixi pleraque,
non omnia . etenim aliter vertisse Hieronymum, quaa nunc est in Vulgata, evidenter colligitur ex eius Commentariis: Ideo statuendum Vulgatam non esse puram Versionem sancti Hieronymi, sed ex Heronymiana, aliisque, maxime ex Vaegata veteri, quae dicebatur Itala, mixtam. Etenim, licEt nova editio Hieronymiana a pluribus probata fuerit, tam altas tamen in aliorum animis radices egerat Graecae LXX. auctoritas, ut per novam vetus aboleri non potuerit, sed utraque tam publice in Ecclesiis, quam privatorum Doctorum manibus in usu retenta sit, donec tandem ad conciliandor omnium animos, & ut pax ac unitas
servaretur, ex utraque tertia conflata est, quae maxima quidem ex parte Hieronymum auctorem habere merito censetur; quod deelarat Clemens octavus Ponti sex in ea praefatione quae Bibliis vulgatis solet praefigi ; ubi haec legimus. Latinam hane editionem ex
meroum. translinione, vel emondationa susceptam, partim retentam ex antiqua mersione Larina, quam S. Hieronymus communem ct vulgatam; S. Augustinus Italam , S. Gregorius vetarem tramiationem appellar,
Vulgata Latina . quemcumque auctorem habeat. declarata est authentica a Concilio Tridentino, Sessione quarta, Canone secundo. Statuit enim & declarat, ut hac ipsa vetus cst vulgata editio ἔ veterem clicit