장음표시 사용
671쪽
LAer III. C ut m 18sdes pavimento destinatos in Assueri regia, quasi sit
res une exemplo, ut tam pretiosa merx substernatur pedibus conculcanda. Ex Plinio distinui; Pompeium habuisse musaeum ex margaritis . Queritur Seneca gemmas calcari.
Ni fallor, sermone attigi omnes lapides pretiosos, de quibus loquitur Codex sacer. Restat explicandum nomen Hebrariam chodchod, quod legitur apud EZcchielem Cap. 27. D. I 6.) Graeci Interpretes & Vulgatus intactum reliquerunt eo in loco; non illul interpretati sunt. Apertum eli ibi chod hod e se quampiam ex pretiosis mercibus , quas Tyrii mercatores
adveherent. Sunt qui derivant ex chidod, quod est scintilla ignis; unde habent pro pyrapa, lapide pretioso qui videtur scintillare. Idem chodehod reperitur apud Isaiam p. 3 . ν. .) ubi a Septuaginta In. terpretibus redditur j.ssis, a Vulgato sapphirus.
Vice appendicis adtexam gemmis olim mulieres Caput exornasse. Inaures Hebraice nesamim & nomenimirum gemmae ab auribus earum dependebant. Iuvat hic afferre quod dicit B. Hieronymus in caput xv I. Ezechielis. Her m Hebraicum nesem, excepto Symmacho , qui interpretatus est δώρρινον, omnes inaurem transtulerunt, non quod inaures ponantur rari. bus , quo ex eo quod de auribus pendeant inaures --
cantur ; sed quod circulus in similitudinem fastias inaurium, eodem vocabulo nuncupetur. Et usque hodie imter cetera ornamenta mulierum solent aurei circuli iuos ex fronte pendere , ct imminere naribus. Sic gemmis& aureis circulis ornatas olim mulierum nares discimus ex his Ezechielis Ia. vers. I 6.ὶ verbis, ct dedi inaurem super os tuum, ct circulos auribus tuis , &c. Videtur nomen nesa in suisse commune omnibus gemmis , quibus tum omnis facies ornabatur . Facies autem interdum designatur nomine nariam; ut
per gemmas intelligi possirit illae. gemmae quibuscum
672쪽
que facies exornatur. Id moris filii potissimum Mamris , ut adstruit B. Augustinus, apud quos foeminae se faciem exornare solitae, ut super illam ex iuperiori capite dependerent gemmae, quae ornamenta dici pocsunt inaures, ut pyxis aurea dicitur , quanquam Pr prie sit vasculiam ex buxo.
De eate is rebus stratrinalibus, qua ea D s sterra eam tinent. I de caelo, de meraliis I de re mestiaria σα aria I de aromatibus I quorum omnium praenosti
nem aliquam habere urile est M sacras aeripe M
De Cati. Uvat hooce eapite complecti exteras res natur J les, de quibus hactenos mentionem non fecimus, quas.tamen non ignoraste utile erit huie qui se a cingit ad lemonem saetorum codicum . Initium suis mere lubet ab ipso e o, quo omnia continemur. Primum hoc cum eaeteris quae complectitur e nihilo eductum fuisse, eo tempore quod Scriptura adstruit, non suscipimus comprobandum. Etenim omnium striptorum Be monumentorum auctoritas evineti caepicie ν nec ab aeremo condirum, ut contendebat Aristoteles, non dissilens tu eo fir ah omnium fide dissentire. Nempe sua aetate is aris erat opinio non a compluribus annis orium accepisse. vulgo quidem opinabantur Philosophi . nihilo nihes gignit nimirum comsiderabam hominis potestatem; sed mis Deus omnia possit, & ejus virtute sit quδd omnia eorpora actu sunt, ad imperium suum d nihilo oriri potuerunt. Mundus, inquam, opus' est Dei, quod expopit G
673쪽
nesecis libet: se dictus illa liber, quia generationes
coeli & terrae explicat. Non autem expectanda uilia gratior expositio rerum Physicarum, a qua etiam nos ini Patres revocant. Multi emm, inquit B. Augustinus t Lib. II. de Genesi ad siti. eap. 9. d. putant de iis risua. quas m rea prudentia nostri aactores sam serem, ad bearam sitam non profuturas discentibus ,s κω antes quod pejus est , multum pretiosa, ct
rebus salubribus impeMenda temporum spatia. Animadvertendum sacros Scriptotes in iis quae non erant de instituto suo, & in quibus error non psa- cavendus viro qui id unum satagit ut a virtutis via non aberret et Animadvertendum , inquam, sacros Scriptores eas opiniones sequi, quas primus rerum conspectus ingerit animis, & ideo quas vulgus probat. Scilicet saepius loquuntur de rebus naturalibus prout apparent, non prout sunt, quia non suscipi bant patefaciendas . Ac ab instituto alienum esset hi ce explicandis immorari. Ita sol & luna appellantur duo luminaria magna, quanquam constet lunam magnitudine sua esse minorem pluribus stellis & planetis ;sed iudicio oculorum major est: ideo & primis te poribus non aliter sentiebatur ι quam sententiam tunc Scriptores sacri secuti sunt. Etenim, ut ait B. Hier nymus in caput 28. Hieremis: Multa in Seripturis sanctis dicant. μxta opinisnem illius te oro quo ge sta reseranor, re non juxta quod rei veritas contis
Invictis argumentis evinci potest coelos, sive spatium illud quo planetae & cometae divagantur, esse liberum; alioquin motus suos obire non possent: n que enim materiem coelorum, si illa esset solida, ponetrare Pollant, quae moventur & transeunt e coelo
in eoesum. Non ideis mimo dicitur in libro Jobs cap. 37. m. t S. forsari cum eo fabricatus es eo
ιμ, qui selidusem quasi aere fulse Dur. Aut ut sons Pp a reddi
674쪽
388 Apparatus Biblicus. reddi potest . expanderes eam eo eatis, iunctos
superioribus nubibus, si os ut speculum fusum. Anti
quitus non alia erant specula. quam quae fierent extere terse 3c polito. Coelum quod supra nubes.est , oculis apparet quasi sphaera concava . Quanquam enim non iisdem intervallis sidera quae dicuntur fixa& errantia, sive planetae a terra distent; tamen videntur veluti uni sphaerae concavae affixa ; quae sphaera sit
teisa & polita, instar speculi aenei & splendentis. Quin & ipsi primi Interpretes, nempe septuaginta
senes, qui fontes Graece reddiderunt , ex vulgi opianione illos interpretati sunt. Cum enim veluti prospeculo aeneo & concavo haberent coelos, id quod Hebraei appellant e .insum, sive expansionem, neinpeccetum illud diffusum quod omnia complectitur: Coelum , inquam , cogitantes firmum quasi aeneum , semis per vocem Hebraeam Raba, id est, expansionem reddunt σ& Latinus Interpretes Graecos sequens, firmamentum; unde facta vox Gallica te sirmament , ct Bal. firmamento, pro coelo cui sidera videntur inhaerere, sive pro extremo illo ambitu caelorum quem oculi nostri attingunt. Nomen autem Hebraeum significat tantum expansionem, id est, quasi magni velaminis sive tapetis expansi. Itaque ex eo quod dicitur in Ecclesiaste: Terra autem in aeternum stat: oritur sol ct occidit; non concluditur quies vel motus te m. Si oculorum judicio stamus, terra stat, sol movetur: An reipsa, & non solum secundum apparemtiam, Scriptores sacri non dijudicant. Eos ex oculorum sensu loqui indicat quod dicunt
aquas supra coelos esse. Imbres certe defluunt coelo ... Sed notum e terra humenti & tepenti aquas resolutas in vapores ascendere, ex quibus, ciun coguntur,
nubes fiunt, & dum liquescunt, effundunt imbres . Regius Psaltes A. io 3. v. 3. mentes imbuere dO- ictrina non ambiebat, unum sollicitus in Deum cor
675쪽
Ger III. Caput M. , 8 amore incendere, dum canebat describens Dei opers Irout illa conspicua sunt. Extendens caelum sicut μ l. r qui tegis aquis Iuperiora eius. Quasi imbrium scaturigo esset in ipsis coelis. Sed qualiscumque stilla scaturigo, imbres ecelo decidunt, & hoe ex Dei dispositione: quae licet minus nora sit, constat tarnaca Deum mirum esse artificem. Dum reciprocos maris fluxus advertimus certis 8c perpetuis legibus astrictos, non ideo incerta est nobis Dei potestas, quia fieri potest ut hactenus naturalis causa reciprocationis hujus ignota suerit. Scriptura sacra non solis sapientibus parata est. iiqnempe qui artes profitentur , & studio litterarum dediti sunt, sed tenuioribus, nec acuto ingenio praedi. tis. Scriptores sacri se illis attemperant, nec ressu jiciunt nrsi eo modo quo captui erant idoneae. Ergo, ut verbis magni Augustini utar, cum omnibus sere ea sit consuetudo intelligendi, quae illis cernendi est ;& ideo oratores res omnes quas describunt, rebus notis Sc expertis assimilent: pariter secri Scriptores quando de rerum natura sermonem faciun v, eam etiam similem faciunt operibus artis. Ita Deus exhibetur in
libro Iob t cap. 38. terram condens quasi artifex , qui aedes fabricaturus, primum fundamenta locat. Ne longum faciam, sermo sacri Codicis, ut linguae populi qui compellatur, sic opinioni convenit. Scilicet in iis quae spectant res physi east, puta in systemate mundi squalecumque sit verum systema) quia sol videtur moveri, non est hujus loci definire anstet. Quia νinquam, sermo quotidIanus accommodatus est nostris sensibus, decuit sacros Scriptores, qui sibi non proposuerant disserere de rebus astronomicis, loqui de sola tanquam de gigante qui viam in tam celeriter emetiaretur. Etiam jure dixit Iosue, sta sol, ne moυearis, cum colligendae victoriae opus haberet longiori die. Neque enim Iosue alitet locutus esset, quanquam rς-
676쪽
stet Ap νatas Ribl. s. ιpsa non esset eertum terram stare ; etenim ipsi etiam qui impugnant quietem terrae, aliaet non loquereno
Utrum verb veri sol steterit. sive sol. sve terra . plerique quaerunt. Modo enim complendae victoriae suffecerit tempus, sunt qui putant non opus suisse
ramo miraeulo, quo rerum vices cessassent. dc tota natura suisset pertur, ta. Non tanti erat, aiunt, a Iosue una die Minei Amorrhaeos, quos poste poterat delere. Vetum Ac pariter dici posset quod pransitus Iordanis siccati, & casus murorum Iericho ads nitum buccinae omnino non erant necessarii, placuerit autem Deo sic demonstrare potentiam suam, &favorem erga Israelitas, quos cum tantis portentis volebat inducere in terram quam patribus eorum prinmiserat. Si dies victoriae hujus ideo censeretur pr dumis, quia de loco certaminis non defecerit insoliatus splendor, ceres aut ipse Iosue delusus esset, aut nos luderet; loquixur enim de reali statione solis, Dixit ille: Sol contra Galam ne moveaaeis. ct luna caem
ra vallem Aialon. Steteruntque sol ct lina danaec μι- cisceretur se gens de inimicis Dias. Nonne scriptum est hoc in libro Iustorum 3 Stetit itaque sol in medio caeli, ct non festinavit oecumbere spatio unius diei. Non fuit antea nec postea tam longa ales, abediente Domino v ci hominis, ct pugnante pro Israel. Quomodo id factum sit si a me requiratur, respondebo id factum volente Domino qui secit solem oc lunam: qui omnia de nihilo secit , de de omnibus facit quaecunque
Ut revertar ad id quod dieebam, non pertinere ad religionem Opiniones physicas, observabo sive stet sol, & moveatur terra , sol vero giret circa eam , cum utriusque .status sirmos si Ec hactentu perseverer, meritis supremus artiscae laudandus ob summam potentiam & constantiam. Non
677쪽
Non autem mirum videri debet si interpres Latinus stellas caeli designet nominibus, quorum Gentiis les authores sunt, hanc arcturum, illam oriona appellans; neque enim aliis nominibus uti potuit quam n tis. 6c usitatis. Pile es videtur ille Interpres locare subterra. in illo Deuteronomii ea si vo pi cis
qui sus terra moventin in aquis. Sed liquet aquas piscium habitae ulum dici sub terra, quia aquae depres.siores sunt. Nemo est adeo oratoriae artis nescius ,ri non advertat laeundiam & energiam sacrorum criptoriim. maxime in Psalmis. Haud carent illo
decore poetico, quo excultus sermo jucundior est , de magis aptus ciendis affectibus . Gentium poein lalso fingunt Neptunum regem ventorum, quin ille et aastris fic carcere eoerceret. Verius δέ elegantius Deum ventis imperantem cecinit Psaltes regius: qai edueit ventos de thesiaris seis. Q lia quae vivunt magis nos commovent, ideo ut vividior sit sermo, ipsis inani. mis rebus vitam tribuunt Poetae M oratores. Sic in sacra Scriptura animalia cognitione praedita dicuntur: bos dicitur eor scere Domiaeam suam: mare 6c venti dicuntur Deo obedire, quanquam obedientia sit viristus creaturae quae cognitione praedita est. Sanguis dicitur anima viventium, quia potissimum vita constat sanguine: anima autem idem saepius sonat in sacro
Codice quod vita, ita de animalibus non aliud innuit hic Codex, nisi vitam in illis esse motum sangui.
In genere multa dicuntur de animalibus. qtue illis tribuuntur, tanquam symbolis. Verbi causa, serpens ante lapsum hominis venae serpebat; postea ex quo diabolus delituit sub forma ejus, dicitur coepisse serpem re, quia quod a rerum initio natura ejus erat. stea syinbolum fieri potuis animalis maledicti a Deo vsicut iris erat in coelo ante diluvium: necesse est enim ut appareat arcus ille, qnoties nubes roscida oppan,
678쪽
9a paratus Biblicus. tur radiis solis: sed post diluvium, pro signo constitutus est, quδd Deus non amplius obrueret aquis 'diluvii omnem creaturam. De hoc.ce arcu Scriptor
sacer loquitur, quasi positus sit post diluvium. Vir
peritus advertit arcum illum per se signum esse quod ea die qua apparet, non debeat timeri diluvium . Einnim ut fiat iris necesse est huic partem oppositam coeli esse serenam, quam solis radii penetrare possint usque ad nubem in qua arcus sormandus est; itaque totus aer non satis nubibus densatur, ut fiat aquarum diluvium. Arcus, inquam , ille denuntiat serenum
Pertineret ad hunc locum quaerere quomodo in limrologio Achaz sol regressus sit decem gradibus, sive lineis, ut hoc portento Isaias confirmaret Eet echiam regem de veritate promissi quod ei nomine Dei faciebat, convaliturum ex morbo quo decumbebat, cicde manu regis Assyriorum liberatum iri Reg. cap. 33. ) Portentum est, sive miraculum, cujus nulla ratio reddi potest, nisi absoluta potestas, cujus in virtute Isaias operabatur; sive potius ipse Deus, qui ergo omne id quod perturbaret rerum naturam facticipse impediebat. Ad rem non pertinet expendere, an illud artificium quo, prout lubebat Iacobo , oves pariebant agnos
Varios, sive maculatos , fuerit Omnino naturale. Deus
quidem potuit artem Iacobi etiam divinitus secundare; sed certum est magnam esse vim facultatis ejus, qua in cerebro variae delineantur sermae. Pars matris est proles dum in utero ejus concluditur, & cum cerebro ejus colligatur. Ided videmus tum formam tum colorem in prole referri rerum quarum imagine mater Vehementer commota fuerit. Ergo cum his cere poribus, quibus foetus conciperent & praegnarent OVes, in canalibus, ubi adaquabantur, Iacob disponeret virgas diversi coloris, non mirum est si s Eius variis
679쪽
variis distincti maculis nasceretur. Revocabo ad pauca capita quae praenotanda supersunt circa res naturales , de quibus fit aliquis sermo in sacro Codice .
De Metialis. De metallis disserentes considerabimus in genere speia ex illis fieri ope mallei. vel admoto igne quo liquescunt. Etenim non sic coha rent eorum partcs, ut malleo non possint extendi, & ex illis tenuia fila deduci. Ars autem artificum potissimum animaduerurenda est, qua portione qualibet metalli norunt res anas, eavas, gibbas, rotundas, patulas facere reis petitis mallei ictibus, contrahentes, aperientes, ut videre est in hujus artis operibus. Illa opera solent dici facta ex metallo ductili 3 cum verb conflatur me tallum, sive fusum liquescit, & insunditur in typum , sormam hujus recipit. Candelabrum Mosis fa-
timi est ex auro ductilii mare aeneum ex aere susum est. omnium metallorum praestantissimum est aurum. Varia auri genera memorantur in Scripturis, sive sint quaepiam diversa genera, sive varia elus nomina, anMura, a colore, a loco unde eruitur . I. Dicitur
Tob, id est, bonum, quia revera bonum est & utile. a. Thaor, id est, purissimum , quando scilicet nihil admixtum habet. 3. in lib. 3. Reg. p. IO. v. IT.)nominatur aurum Setur, a verbo Hebraeo quod sonat claudere , quia aurum claudatur ob pretium. Sinptuaginta interpretati sunt aurum purum t 3. Reg. cVIO. , Φ. Aurum apPellatur m az, a quodam loco uicto istis, vel quia est instar Paeto, id est, quia micat; Parare enim Hebraice est subsilire. Septuaginta interpretantur aurum probatum Ier. c. IO. U.9. I. Me
680쪽
3 paratus Ribiis . Id in quia hoe auro obducimtur parietes, inquiunt
Iudaei. Septuaginta appeltant aurum de momaet . ScLatinus de Onan, quod I. Paralipom. Cv. 28. mI8. ) appellant aurum purum probatum. 6. Schachis, quia netur instar fili, vel quia ducitur instar cerat. Latinus Interpres appellat aurum probatum 3. Reg.
e. Io v. I p. in Septuaginta vessio Murum ductile. 7. nominatur aurum Parvain a Latinus Interpres iterum reddit aurum probatum s 2. Pa l. cap. 3. Graeci v ro locum esse aliquem putaverunt, unde aurum adveheretur, puta a Taprobane insula quae videtur derivare suum nomen a Taph. id est . littus & Parvain, quasi dicas littus Par in . Alibi dictum etiam de Ophir adduchun aurum, quae regio Ophir sorsan non alia quam Taprobane, quae nunc G-rra dicitur auro feracissima. In Scripturis, ut in Apocalypsi, opera quae H braeus & Graecus codex dicunt facta ex aere polito si. ve purgato. haec Latinus interpres dicit facta ex aurichalco . Sunt autem qui distinguant auricalehum ab oriealcia . Vulgh creditur orie Ich- dici illud aes quod foditur in montibus; unde quod Latinus I terpres appcllat in Apocalypsi aurichaletim, in sonte Graeco dicitur χαλ-λ ἄνω, quasi ibi fieret sermo de aere etalla in monte Libani. Verum cenis vel rum testimoniis constat orichalcis esse quidem gemnus aliquod aeris, seu quod fiat quadam admixtione
album. Itaque Bochario χυαελιβών non est as momtis Libani , sed aes album; Lebama enim Hebraiceidem sonat quod album . Aurichalcum autem, ut nia minis origo aperta indicat , est metallum mixIione auri 6c aeris conflatum. Olim ex auro, quod certa portione cum argento permiscebatur, fiebat πλεκτρον electrum. Nomen quidem illud, solet tribui succi-MO, Ac Crystallo; vessim capite I. v. 4. versionis Grae