M. Acci Plauti Comoediae superstites viginti novissime recognitae et emendate. Volumen primintertium

151쪽

PENICULUS, parasituS. MENAECHMUS surreptuS. E R O T I U M , meretrix. CYLINDRUS, coquus. MENAECHMUS Sosicles. MESSENIO, Servos.

MULIER, uxor.

152쪽

ARGUMENTU Μ

Ut quibusdam videtur )

PRISCIANI.

MERCATOR Siculus, cui erant gemini filii,

Ei, Surrepto altero, mors obtigit. '

Nomen surrepticii illi indit, qui domi est, Avus paternus, facit Menaechmum Sosiclem.

Et is germanum, poStquam adolevit, quaeritat Circum omnes oras. post Epidamnum devenit: nc fuerat auctus rite surrepticiuS. Menaechmum civem credunt omnes aduenam Eumque appellant, meretrix. uxor, et Socer. Ii se cognoscunt fratres poStremo invicem.

ALIUD ARGUMENTU Μ

S argumentum fabulae venuStum est, et 'varietate quadam delectabile . quae de similitudine nascitur geminorum fratrum. Ram Syracusanus qui dam, Cum ex Sua uxore geminos suscepisset liberos 'χnter se snmittimos, et unum ex his abductum secum ad mercatum amisisset: alter non desistendum putauri dum requisitum illum inveniret. Venit tandem Epidamnum , quae Illyrice urbs Dyrrachium a Nom. appellata fuat. rbi et ab amica, et uxore. et Socero fratris appellatur, quasi ille ipse esset. Tan dem post multiplices ludiscationes, et nonnullas tu bas, agnos istar uterque a Servo: et re palam facis. Semus tibertate donatur.

153쪽

PROLOGUS.

SALUTEM primum jam a principio propitiam

Mihi, atque Vobis, SPectatoreS, HUntio. Apporto vobis Plautum lingua, non manu:Ouaeso, Ut benignis accipiatis auribus. Nunc argUmentum acciPite, atqUe animum adis

Quam potero in Verba conferam PaUCissuma. Atque hoc Poetae faciunt in Comoediis. Omnis res gestas osse Athenis alatumant, Quo vobis illud Graecum videatur magis. Ego nusquam dicam, nisi ubi factum dicitur. Atque adeo hoc argumentiam Graecissat, tamen Non Atticissat, verum Sicilicissitat. Huic argumento antelogium quidem hoc fuit. Nunc argumentum Vobis demensum dabo , Non modio, neqUe trimodio, Verum ipso horreo: Tanta ad narrandum argumentum est benignitas. Mercator quidam fuit Syracusis seneX,

Ei sunt nati filii gemini duo,

Ita forma simili pueri, Uti mater sua Non internosse Posset, qUae mammam dabat: Neque adeo mater ipsa, quae illos Pepererat: Ut quidem ille dixit mihi, qui pueros viderat. Ego illos non vidi, ne quis VOStTUm cenSOat. Postquam jam pueri septuennes Sunt, Pater

oneravit navem magnam multis mercibus.

154쪽

Inponit alterUm geminum in naVem P iter, Tarentiam avexit secum ad mercatum Simul: Illum reliquit alterum apud matrem domi. Tarenti ludi forte erant, quom illuc venit: Mortales multi, ut ad ludos, ConvenCrant. Puer aberravit inter homines a Patre. Epidamniensis quidam ibi mercator fuit: Is Puerum tullit, avehitque Epidamnium. Pater Us autem, PostqUam Puerum Perdidit, Animum despondit: eaque is aegritudine Paucis diebus post Tarenti emortiata 'St. PostqUam Syracusas de re ea nuntius redit Ad avom puerorum, Puerum subrePtUm alterUm, Patremque pueri Tarenti esse emortuum , Inmutat nomen avos huic semino alteri: Ita illum dilexit, qui subreptu 'st, alterum. Illius nomen indit illi , qui domi 'st: Menaechmo idem quod alteri nomen fuit, Et ipsus eodem 'st aVos Vocatus nomine: Propterea illius nomen memini facilius, Quia illum clamore vidi flagitarier. Ne mox erretis, Jam nunc Praedico Prius. Idem est ambobUs nomen geminis fratribus.

Nunc in Epidamnum pedibus redeundum 'st mihi, Ut hanc rem vobis examussim diSPutem. . Si quis quid vostrum Epidamnum curari sibi Velit, is audacter imperato et dicito: Sed ita, ut det, Unde curari id possit sibi. Nam nisi qui argentum dederit, nugas egerit:

155쪽

V. II

oui dederit, magis majores nugas egerit. Verum illuC redeo, unde abii, atque uno asto . in loCO.

Epidamniensis ille, quem dudum diXeram, Geminum illum puerum qui subripuit alterum, Et liberorum, nisi divitiae, nihil erat: Adoptat illum puerum subrepticium Sibi filium , eique taxorem dotatam dedit: Eumque heredem fecit, quom ipse obiit diem. Nam rus ut ibat forte, ut Inultum Pliaverat, Ingressus fluvium rapidum ab urbe haud longule, Rapidtis raptori pueri subduxit pedes, Abstraxitque hominem in maxumam malam

Illi divitiae evenerunt maXumae. Is illic habitat geminus subrePtiCiUS. Nunc ille geminus, qui Syraciasis habet, Hodie in Epidamnum venit cum SerVO SUO Hunc qUaeritatum geminum germanum Suum. Haec urbs Epidamnus est, dum haec agitur Fa-hula :Ouando alia agetur, aliud fiet oppidum: Sicut familiae quoque solent mutarier: Modo . enim idem fit leno, modo adulescens,

PauPer, mendicus, TeX, Parasitus, ariolus.

156쪽

PENI CULUS. '

IuvΕNT Us nomen fecit Peniculo mihi,

Ideo quia mensam, quando edo, detergeo. Homines captetvos qui catenis vinciunt, Et qui fugitivis servis indunt Conpedes, Nimis stulte faciunt, mea quidem sententia Namque homini misero si ad malum accidit ma tum , M or lubido 'st fugere, et facere nequiter Nam so eX Catenis eXimunt aliquo modo. Tum conpediti anum lima Praeterunt , Aut lapide excutiunt ClaVom: nugae Sunt eae. Quem tu asservare Tecte, ne aufugiat, Voles, Esca atque Potione vinciri decet. Apud mensam plenam homini rostrum deliges. Dum tu illi, quod edat et quod Potet, Praebeas, Suo arbitratu et affatim cotidie, Numquam edepol fugiet, tametsi capital fecerit. Facile asservabis, dum eo vinclo vinCies. Ita istaec nimis lenta vincla sunt escaria: Quam magis eXtendas, tanto astringunt artius. Nam ego ad Menaechmum nunc eo, quo jamdiu Sum judicatus, ultro eo ut me Vinciat. Nam illic homo homines non alit, verum educat

157쪽

Recreatque: nullus melius medicinam facit. Ita est adulescens iPSus CSCRe maXUmae, Cerealis coenas dat, ita mensas eXstruit: Tantas struices concinnat Patinarias;

Standum est in lecto, si quid de summo Petas.. Sed mihi intervallum jam hos dies multos fuit: Domi domitus fui usque cum caris meis. Nam neque edo , neque emo , nisi quod est

Id quoque jam cari, qui instruuntur, deserunt. Nunc ad eum inviso. sed aperitur ostium. Menaechmum eccum iPsum Video, Progredit

foras.

MENAECHMUS surreptus. PENICULUS MENAECH ΜUS.

ΝI rnata , ni stulta sis, ni indomita inposque animi, ouod viro esse odio videas, tute tibi odio habeas. Praeterhac si mihi tale post hunc diem Faxis , faxo foris Vidua visas Patrem. Nam quotiens foras ire Volo, me retineS, TeVOCAS, Rogitas, quo ego eam, quam rem agam, quid negoti geram di Quid petam, quid feram, quid foris egerim. Portitorem domum duxi. ita omnem mihi Bem necesse loqui est, quidquid egi, atque ago.

158쪽

v. Is

Nimium ego te habui delicatam. Nunc adeo, ut facturus, dicam. quando ego tibi ancillas, Penum, Lanam, RUTVm, Vestem, PUTPUram bene Praebeo : nec quidquam Eges: Malo cavebis, si sapis: virum observare desines. Atque adeo i ne me nequidquam serves, ob eam industriam . Hodie ducam scortum, atque ad coenam aliquo condicam foras. PENICULUS. Illic homo se uxori simulat male loqui, loquitur mihi. Nam si foris coenat, profecto me, haud UXorem, ulciscitur. MENAE HMUS. Eum, jurgio hercle tandem uxorem abegi ab JanuR. Ubi amarores sunt mariti P dona quid cessant mihi Conferre omnes, Congratulantes, quia PugnaVifortiter pHanc modo DXori intus Pallam subripui, ad scor tum fero. Sic decet dari facete verba custodi catae. Hoc facinus pulchrum 'st, hoc Probum 'st, hoc lepidum, hoc factum 'st fabre. Meo malo a mala abstuli: hoc ad damnum deferetur. Averti praedam ab hostibus, nostrum salute socium.

159쪽

PENICULUS. Heus adulescens, ecqua in istac Pars inest Prae

mi mihi P

Periit in insidias deveni.

PENICULUS. Immo in praesidium. ne time. MENAECHMUS.

O uis homo est'

Salvel

PENICULUS.

Salvel .

Quid ais p

Non potuisti magis per tempus mihi advenire,

quam adVeniS. PENICULUS. Ita ego soleo: commoditatis omnis articulos scio. ΜENAECHMUS.

Vin' tu facinus luculentum inspicere PPENICULUS.

Quis id coxit coquus p

160쪽

ACTUS' I. S C. II. IIIV. 33Jam sciam, si quid titubatum si, ubi reliquias

videro. . 1

Dic mihi, numqua tu vidisti tabulam pictam in pariete, Ubi aquila Catamitum raperet, aut ubi Venus Adoneum P .

PENICULUS.

Saepe. sed quid istae picturae ad me attinent P

in Age, me aspice. Ecquid assimulo similiter 'PENICULUS. Qui istic est ornatus tuus PMENAEC Η, Μ US. Dic hominem lepidissumum CSSe me. PENICULUS. Ubi esuri sumus PMENAECH ΜUS.

Dic modo hoc, quod ego te jubeo.

PENICULUS. Dico: homo lepidissume. MENAECHMUS.

Ecquid audes de tuo istuc addere p

PENICULUS. . . Atque hilarissume. 'MENAECHMUS. Perge.

PENICULUS.

Non pergo hercle ego, nisi scio qUa gratia.