Marii Mercatoris Opera. Stephanus Baluzius Tutelensis ad fidem veterum codicum mss. emendavit & notis illustravit

141쪽

xxx o p E R A se hoc ex maledicto illo onus trahitur post pecca-

., tum. Parere namque naturam doloribus par- ,, tuum punctam, angoribus tabescere, acerbi paria tus metum sustinere, immaturos nonnunquam ,, foetus eXcutere , excedere aliquoties praegnantes partubus tempora constituta,& pnus uteri diutius

circumferre, contabescere ipsis saepe foetibus, interdum etiam post foetum sollicitam esse ne forte quod natum est, lactis nutrimentorum ex aliqua inopia non perfruatur, curare ne adversi alicujus desiderium patiatur, ne doctrinam alia quam infructuosam concupiscat, ne daemonum incursione vexetur, ne morbo hujusmodi maceaeretur qu, sanitatem dissiculter admittat, ne alicujus amaro jugo paupertas aliquando rapiatur, horum tristium omnium naturae sermo m

gister est brevis : In tristitia paries flios. Miserabilis est ista infelicitas. Quod votivum enim &optabile fuerat, sit postea fugiendum. Despon

dentur generandorum filiorum habentes cupiditatem , & hos in moeroribus pariunt. Desiderant foetus, & contra mensium, quibus hi sustinentur, vociferantur decursum. Optant, gaudent fieri matres; eorum qui geniti sunt simulatice sepulturam diem illam sui partus causam fuisse praesentis queruntur moeroris, planctibus illud videlicet confirmantest In moeroribus paries filios. Huic sententiae socium est quod nascitur

& quod parit l, unum eorum in moeroribus pa

riens e, alterum vero in moeroribus nascens. Sed

miserator Dominus non despexit illos n3turae foetus condemnatos ; sed feminae in uterum adveniens , vertit in illa matre consuetudinem pariendi, & mutavit in illa partuum leges, spar-

142쪽

MAR 11 M CATORI S. Ἀ3turitiones enim sanctae virginis immunes a moe- roribus praeparaverat) & naturae humanae ma- cetrem donavit innuptam , non spernens foetu S ιι

nuptiarum, neque despiciens. Et post aliquanta re

ibi. Hoc modo natus Christus vitam terrenam in is caelestem conversationem transferre dignatus cc est. Acerbissimae namque naturam sententiae con- cestringebant. Quid enim amarius ista sententia λ ρι Multiplicans multiplicabo tristitias tuas ct gemitus

tuos, in moeroribus paries sitos. Et denuo : Male- α didia terra in operibus tuis. in moeroribus manduca- cibis panem omnibus diebus vita tua. Et iterum: spia. ianas ct tribulos: eiciet tibi. quorum singula non .. aliter medicinam sunt consecuta quam unicui- coque vulneri, quod erat proximum dc familiare, a contrario remedium afferretur. Et respice Om- cinium harum tristium sententiarum a Christo ..praestatam resolutionem. Multiplicans multiplica ... bo tristitias tuis o gemitus tuos per hoc solvit

ubi di ctum est: Ase gratia Dei plena. In tristitia ..paries flios solvit per id quod scriptum: Bene bis

dictus fructus ventris tui. Maledicta terra in ope- ..ribus tuis solvit per illud : Gloria in excelsis Deo, ..ct in terra pax. Spinas ct tribulos terra eiciet tibi .. solvit per spinarum coronam capiti superposi- ..tam. Eradicatione cnim dignae fuerant , quia ..tanto capiti propinquaverant. Insudore vultus tui .. manducabis panem solvit per id quod ait : Panem .. quem ego dabo vobis, caro mea est, quam ego dabo iapro sieculi vita. Solvit quod adversum nos i erpenti ..dictum est, Tu observabis ejus calcaneum , per hoc ia

quod dictum est : Dedi vobis potestatem calcare μ' .. perserpentes ct scorpios. Solvit illam quae post pec- catum facta est nuditatem per resurrectionis glo-

Genes

143쪽

Nestorii

Sermo II. contra Pelagium.

ir O p E R A M riae incorruptibile vestimentum. Horum omnium M in nullo nulli pars est catechumino. Et quoniam M appropinquat baptismi tempus, bonum est Scis hos breviter commonere ut non se talibus priis vent muneribus , ' morte praeventi , quin immo, M ne quibus malis obligatus Adam est , ipsis & tan ,, tis etiam isti mergantur. Auferet enim secum M unusquisque poenales sententias adversum naturam prolatas. Non enim est particeps corporisis ejus & sanguinis qui per baptismum has sentenis rias solvit, & figurarum socius non factus vero-- riam exemplariorum , non replebitur perfruitio- is ne. or reliqua aὰ rem praesentem minime pertinentia.

Item ejusdem in Adam tractatus , cujus iniatium istud est, in Ecclesia publice habitus.

Sol quidem supra terras altior factus, & ad

nos usque ex. oriente discurrens , i ctem mutat in diem , somnos excutit, & nos operi- Τbus reddit: lumen tradit autem scientiae Dei, de somno desidiae animum suscitat, cogitationes inluminat, eas crigit ad virtutes. Hanc nobis lucem illucescere erit semper optabile. Et solem quidem istum visibilem si quis non videat, vivit ; siquidem vivit coecus , auditu tantum lsolis notitiam habens) animae vero si ignorent Deum, sine sole sunt prorsus mortuae, tametsi quispiam eas vivere fiaspicetur , de quibus etiam μDominus ait: Sinite mortuos sepelire mortuos suos.

t post aliquanta ibi. Sed ille qui cum morta. -

144쪽

MARII MERCATORI s. I iitatis genitore luctatus est, dc ex utraque Vita emortalitatem redemit. Duplex enim in nos mortalitas crassabatur , una quidem accidens mortali' eex peccato factae naturae, altera quae scientiae ab- .jectione contingit. ignorare enim Deum inse sibilitatis quae ex morte evenit similitudinem agerit. Vtriusque ergo mortis opifex diabolus ii factus est ; quem Christus elidens , ex utraque evita nostram mortificatione levavit, animam via delicet praeceptisivivificantibus erigens, resu rectione vero & quod mortale est recreans atque restituens. impulsore enim conlapso, quod abs eo impulsum fuerat sublevatur. x

Et post aliquanta ibi. Hujus nobis luctaminis vitae imago relicta est. Respice in deserto. Ibi

hominem elevavit divina natura , tyrannicida imagine tyrannum per deserta terendo.

Item post aliquanta ibi. Dedit quidem hominibus victum per cibos & corpori stabilitatem

per escam. Docuit autem me scriptura divina Deum naturae terminos superare. Memini enim

vocis clamantis divinae famem & deserta homines non formidare, sed etiam ibi hoc responde re debere. Ferat opem Deus, & pereat panis; quia etiam sine cibo vivificator est Deus, absque esca quoque vivet caro, si eam vivere praecipiat Deus. Sic, inquiens, scriptum est, &sic credo, de divinis eloquiis fiduciam gerens , nec expecto vitam quae ex solo cibo contingit.

Item post aliquanta ibi. Per quae offendit Adam,

per haec reconciliat Christus. Quoniam ex infi- .delitate dc esca corruerat, non credens Deo, Acecidit cum manducasset, veniens Christus ad fidem & a continentia incipit , unde fuerat cou- lapsa natura, eam inde restaurans.

145쪽

Nestorii

sermo III. contra Pelagium.

Item disdem in eo qnod scriptum est , Haec

omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me, cujus istud initiam est. IN alium sermonem lingua perurgente, re

promissionum mearum praecedens magister memor luctam me vobis dominicam debere sub- monuit, & ad hujus redhibitionem coarctat. Inter cetera ct infra. Habeo gratiam commonentibus , & in exsolutione debiti magnam fiduciam gero. Qui enim chirographum peccatorum pro nobis exsolvit, reddet pro me quoque apud vos contractum de eodem luctamine debitum

meum. C

Item post aliquanta ibi. Cum calorem fidei di

bolus in corde perspexit, tunc nocivus laudator aggreditur , & nocturna visa machinatur, . accipiens dormientis sensum dormitatione lassatum, tamquam angelus lucis alloquitur. Cum jam vigilantis oculis quadrigas objecerat, VO-cem quoque per aerem emiserat clariorem, rectum, inquiens, 5 homo, judicium Dei, thesauros accipere. Item post aliquanta ibidem. Eadem arte suspiatus est quod potuisset etiam Dominum inretiae. Erant autem illorum omnium praesen. tium quae tune gerebantur praefigurationes rerum omnium futurarum & Ecclesiae aedificandae munimina. Sicut enim in Adam hominum natura accipiens fundamentum, ejusdem fundamenti rui

na conlapsa est, & facta est sub manum dc pote-

146쪽

statem diaboli, qui dejecit Adam, sic Dominum Christum Ecclesiae fides habens fundamentum, manet ejusdem fundamenti virtus immobilis de

secura atque inconcussa sui capitis firmitate , quae

divelli non possit.

ejusdem ibi inter cetera ct infra. Haec om- Maith. nia, inquit ad Dominum, tibi si procidens adoraveris me. Ex dimidio invitus praedivinas, diabole. Reddes enim mundum Domino, quem inique tibi addixeras in servitutem, sed verbe- Tatus, non adoratus. Ne te arbitreris cum Adam habere sermonem. Promissione enim inlexit Adam, ac suasit Deum illum esse futurum, dc

ltic persuasione dejecit. Modb quoque Christo

omnipotentiam promittebat , qudd spe altitudinis eum deiceret arbitrans. Sed dignam repulsa meruit responsionem : Visis retro satana. Dominum Deum tuum adorabis , ct illi seliservies. Item ibi inter cetera ct infra. Et ecce, inquit, veli accesserunt, ct ministrabant ei. Et nos igiatur cum angelis Domino servitium depcndamus. Exiliamus in caelum, ministerium in terris implentes angelicum. Indefessis alis animam subiciamus ; qui conlapsani erexit nostram naturam tota virtute diligamus; adoremus eum qui nostrum inexorabilem inimicum dejecit atque pro- stravit.

147쪽

Nestorii

sermo IV. contra Pelagium.

Rom. 4

Item ejusidem tractatus alius ad popalam

in Adam.

ET auditorum me expetentium doctrinam desiderium movet, & imbecillitas ad silen

tium magis impellit ; attamen vim aegritudinis sacerdotalis ossicii debitum vincit. Mox enim, mandato praecedente I tamquam ex eo ostendens naturae humanae in sapientia profectum , affert Adae conspectibus animalia : qui ad uniuscujusque naturam singulis ex tempore vocabula imponebat , dc fontes nominum , scaturiens quodammodo, effundebat. Et erat quidem Deus vocans quae non erant tamquam quae essent , Adam autem quae non Vocantur tamquam jam vocarentur. O quantorum donorum gratiarum actionem, Adam, Deo non reddidisti l Fictus es ex pulvere, in paradiso habitabas , in abundantia deliciarum degebas , expers dolorum voluptate fruebaris, absque cura ulla tibi divitiae influe bant. Dei quoque discipulus eras. Et post pamca ibῖ Conscriptor primus nominum factus es; adstitit tibi fera bestiarum natura rationabilibus obedientior. Legem tulisti in nominibus animalium imponendis. Sermone cum creatore mutuo utebaris.

Et post aliquanta ibi. Angeli ad peccatorum

offensi corruptelam, poenam nostram ut dissici Ie sentientes, non mediocriter movebantur, dc adeuntes Deum clamabant: Vis euntes colligamus Getarnia ' Daemones nihilominus sperabant velut η . sodomiticam

148쪽

MARII MERCATORI s. r 29sodomiticam totius mundi conflagrationem, aucdiluvium Noe temporum vehementiu eXpectabant. Diabolus autem proferebat, quod est adversus naturam , illud chirographum quod scriptum est : Terra es, ct in terram ibis. Et Gen. 3. instabat ex hoc, generationes hominum morte consumens. In tanta itaque rerum difficultate, cum essemus spebus melioribus destituti, fit naturae reconciliationum maxima copia. Nascitur .

enim mediator orbis & Dei, non sicut Hiere mias aut quilibet alius prophetarum, qui KOntempti sunt, sed qui habet horum quae vult da- tricem conjunctam sibimet deitatem, non unius gentis mediator, sicut Moyses Iudaeorum, sed, sicut Paulus inquit, Unus Deus ct mediator Dei I. Tim. 2.ct hominum , homo Christus Iesus , homo perina, qua Videtur Sc paret, Deus autem con- . juncta deitatis natura mediatrix, pro natura nostra adversum diabolum suscipiens causam. Ille peccatum ex Adam tamquam chirographum proferebat. Et e diverso Christus, ex carne si ne peccato , debiti hujus evacuatione nitebatur. Ille condemnationem quae per Evam adversus totam naturam processerat relegebat. Christus . vero justificationem quae per beatam Mariam ' generi obvenerat referebat. Intendebat in para dissi escam incontinentium. Christus a contrario aceto potatam in se humanam naturam nullum ob peccatum esse monstrabat. Solvit omnia quaecunque adversum nos diabolus allegabat, & cauis hujus victoriam praedicabat dicens tNunc iudicium est mundi hujus. In me, inquit, Dan. Iru' judicatur hic mundus, de mea incarnatione superatur. Nunc, inquit, judicium est huius mundi.

149쪽

rso OPERA O princeps hujus mundi mittetur foras. Tamquam

de judicio improbus calumniator , exsolutum chirographum proferens, & in non debentes infestus insiliens. Sed hoc beneficium omnibus: confert lavacri falacaris necessarium sacramentum. Qui enim ablutus est baptismo, fit illius domesticus de concorporatus & familiaris qui illud chirographum solvit, & cum ipso caelo-Ioan. I i. rum essicitur incola. Ubi enim ego , inquit, illis ct minister meus est. Manet autem debitor cate chumenus , tamquam ejus qui evacuavit chirographum alienus , cujus anima cum de carne migraverit, angelis perductoribus animarum se interponens diabolus , Hanc , inquit, meam extantem cur cripitis animam λ Meum jus, meam invaditis possessionem, meos invaditis debitores. Et sicut etiam videtur apud homines melior haec de catechumenis oratio, obtinet haec

addente diabolo : Illi eis in terris Ecclesiarum

januas claudunt, vos autem ad eorum susceptionem de caelis occurritis. Iuri meo, o angeli, vim inferre conamini. Quid enim vobis cum catechumenis videtur esse commune Non sunt renati ex aqua & spiritu, ut perducantur a Vobis ad regna caelorum. Hereditati quae obnoxia mihi est non renuntiaverunt: Evectionem regiam non habentes , cursu regali iter quo pacto conficient Sed hae nunc diaboli adversus naturam obmutuere allegationes, cui cum fiducia h6. i. reclamat illa baptizata natura : Coexcitavit nos,

de consedere fecit in caelestibus in Christo, cui . est gloria in secula.

150쪽

MARII MERCATORI s.

Nunc exemplum epistolae ejusdem Nestorii ad Caelestium rescribentis de Graeco in Latinam

translatae.

Honorabili & religiosissimo presbytero

Caelestio Nestorius in Domino salutem. Noli aegre ferre , venerabilis, perferens ab his qui ea quae inferuntur facere debent, & prae

sertim asserentibus veritatem & refugientibus pollutorum vel contaminatorum communionem, quia & sanctis qui ante nostram aetatem extite Tunt gratae fuerunt aerumna: ; & ipsis quidem temporales erant , Veritas autem aeterna est. Sic

Iohannes Baptista de peccato arguens Herodem, de quidem Regem existentem , capite conde natus est, sed non formidavit. Christum enim habebat caput, quod non posset abscidi. Sic Paulus, hoc modo quoque & Petrus sunt interfecti. Et quid amplius dici opus est 3 Ita actum est, per diversas tentationes semper pietate cur rente. Noli igitur a veritate deficiens eam pro-Here. Siquidem & epistolae missat Concilii Episi copis occidentis & Alexandrino & multis res.criptis manisestam nobis nostram fecere sentensetiam, prudentibus scilicet ejusdem orthodoxae professionis. Forsitan enim utile aliquid Ecclesiis rectae fidei proveniet , Domino cooperante. Omnem fraternitatem salutamus. Et alia is anu. Incolumis & forti animo dc plurimum orans pro nobis doneris nobis, religiosissime frater.