장음표시 사용
71쪽
filium dicit, sed tantum verbum, ut supcrius exposuimus , dc nihilominus dividit merita uniuscujusque substantiae , impietatis magnum crimen incurrit, &ihinc tamquam alienus &extorris ab ccclesiastica fide jure damnatus est.
Item alia. Item Marius Mercator serous Chrisi lectori
conservo suo ct parens in Domino Adei salutem.
E TOR ii quondam Episcopi Constantinopolitanae urbis nonnulla ad plebem blasphemiarum dicta vel scripta ex Graeco in Latinum sermonem, fervore catholicae fidei in citatus , curavi transserre , a fidelibus linguae meae fratribus cognoscenda atque vitanda : in quibus verbum de verbo , in quantum fieri potuit, conatus sum translator exprimere, ne prius, falsarius magis quam verus postea probarer interpres. Da igitur veniam, pie lector, si aut minus oratio luculenta est aut verborum ubicunque praesumptorum novitas aurem forte per culerit. Elegi obtrectatorum linguis magis qx poni quam a veritate scnsuum exprimenda, ubi
est omne de falsitate periculum, longius aber rare. Occupent igitur se ex hoc idem isti nostri disertuli ad singulas syllabas nostras scrutandas& verba rimanda. Non id curo , nec magni pendo , securus quod mihi de hoc opere nullus falsarii nomen imponat. Scio etiam ab istis e
72쪽
MARII MERCATORI S. 63 probranda nobis esse aliqua dicta vitiosa, quae nobis vis servandae Graecae proprietatis extorsi.
Dicat hinc de bis utique quod volet , sentiat quod placet. Ego sapientum judicio fretus
sum , quibus absque lenocinio fucoque verborum & scholaribus nugis simplex vetatatis semper grata est pulcritudo. Nunc hic ejus primus impietatis in Ecclesia ad populum scrino est, in quo de incarnatione dominica male lapsus insc-liciter corruit.
Doctrina pietatis est sensatorum in Ecclesia Sermo pri- intentio ; pietatis autem doctrina providentiae ix iis Hesio cognitio est. Cognoscit namque Dei providen-
ii im qui Deum cognoVCrit corporum animorUm- , que esse tutorem. Quotquot igitur id nescientes adorant Deum, ignorare eos manifestum est veritatem. Deum enim confitentur se nosse , factis Vero, ut scriptum est, negant. Oportet autem creatorem hortim curam gerere quos creavit , oportet dominum iis quibus dominatur sollicitudinem impertiri , oportet patremfami lias domus suae esse defensorem. Impar est vita nostra ad hujus tanti regiminis dignitalcm. Fingit me denique in materno utero opifex Deus,& in illis mihi viscerum secretis conservalidi me , prima dc summa tutela est. Nascor, dc fontcs lactis invenio. Incipio opus habere ciborqm sectione , dc cultris quibusdam , dentibus vide
licet, armatus invenior. Virum ago, de vectigalis mihi efficitur creatura. Deorsum namque . me pascit terra, dc de caelo mihi luccrna accen- .ia ditur sol, flores mihi vcrni tempus attribuit, offert mihi aestas spicam, hiems pluvias generat, autumnus tributum in vino dependit. Quam
73쪽
OPERA inaequalem ex paupertate & divitiis consistentem ducimus vitam i Non enim subsistere aliter mortalia potuissent. Vide namque ii his ipsis quan
iamostri tutela sit. Facilis frumenti putredo cogit divitem timore corruptionis indigentibus Vendere , mutabilis vini natura possessorem mercaturam inire damni terrore compellit. Im- putribile ideo est & repugnans tempori aurum, quia retentum nihil pauperi nocet. Quid enim me laedunt divitiae, si aurum suum restringant, cum ea quae me pascunt, vendere divites compellantur 3 Decem millibus donis humanum ge- nus honoratum ultimo & finitimo dominicae incarnationis munere decoratum est. Quoniam enim homo divinae imago naturae est, hanc autem impulit ac dejecit diabolus in corruptionem, doluit pro sua imagine tamquam pro propria statua rex, & corruptum renovat simulacrum, sine scmine fingens de virgine naturam, sicut& Adam , qui & ipse sine. semine figuratus est, humani generis operatur suscitationem per hominem i quoniam, inquit, per hominem mors, ct , per hominem resurrectio mortuorum.' Audiant haec qui in dispensationem dominicae incarnationis coecati non intelligunt nequo i. Tim. i. quae loquuntUr neque de quibus adfirmant tqui, sicut modo cognovimus , in nobis invicem: frequenter scisti tantur. Θειτο - , inquit, id . est, puerpera Dei, sive genitrix Dei Maria, an autem , id est, hominis geni-
trix 3 Habet matrem Deus 3 Ergo excusabilis gentilitas matres diis subintroducens. Paulus ergo mendax de Christi deitate dicens ,
α ιν , id est, sine patre, sine
74쪽
matre , sine generationis narratione. Non , Vir optime, Maria peperit Deum. Quod enim de Ioa . Dcarne natum est, caro est. Non peperit creat ra eum qui est increabilis , non recentem de virgine Deum verbum genuit pater. In principio Iaan. merat enim verbum , sicut Iohannes ait. Non peperix creatura increabilem , sed peperit hominem deitatis instrumentum. Non creavit Deum verbum spiritus sanctus. Quod enim ex ea nata δε ηt ' ritum est , de spiritu sancto est. sed Deo verbo templum fabricatus quod habitaret, ex Virgine. Est& non est mortuus incarnatus Deus, sed illum in quo incarnatus est sitscitavit ; inclinatus est elevare quod ruerat, ipse vero non cecidit.
Dominus de calo prospexit super filios hominum ; ne m
me inclinans reum levare qui cecidit, tamquam ille coruerit, vituperatur. Videt Deus naturam conlapsam , camque deitatis potentia apprehendit elisam , & illam tenens , & manens quod erat , in altum sublevavit. Exempli causa quod dicitur nosce. Si jacentem elevare volucris, nonne continges corpus corpore, & te ipsum
illi conjungendo elisum eriges, atque ita illi conjunctus ipia manes quod eras 3 Sic & illud inca
nationis aestima sacramentum. Propter utentem
illud indumentum quod utitur colo , propter absconditum adorans quod foris videtur , inseparabilis ab eo qui oculis paret est Deus. Quomodo igitur ejus qui non dividitur honorem ego Ec dignitatem audeam separare Divido naturas, sed conjungo reverentiam. Intende in haec qum dicuntur. Non per se ipsum Deus est qui in utero
figuratus est ; Nam si sic esset, essemus hominisa erς cultores sed quoniam in adsumpto Deus
75쪽
ρag. io . tur Deus. Dominicam itaque incarnationem im
Assis, id est, susceptricem Dei formam unam ac pari qua Deum verbum deitatis, tamquam divinitatis vere inseparabilis simulacrum, tamquam imaginem absconditi judicis , duplicem conste
mur , dc adoremus ut unum. duplum enim n turarum unum est propter unitatem. Audi Paulum utrumque clamantem , & deitatis unigeni- tae aeternitatem, & humanitatis ortum, recentem,&societatis vel conjunctionis unam factam esse
aris. Ix dignitatem : Iesus , inquit, heri ct hodie , idem irse ct in secula seculorum. Finit. Item tractatus alius. ip
Sermo II. ONTu MILIAS quidem in me haereti- Nestorii. corum arbitror tamquam infantum apinas UiG i r & horum in mare comminatas submersione&, '' perturbationum quoque desideria , & persecutionum nova quae intenduntur molimina, dc indigentium negligentiam , quam nobis obiciunt,& aliorum in nos garrulitatis deliramenta tamquam ranarum ego strepitus rideo , aut certe quantum infantum jacula seu castra contemno ,
c, qualia propheta quondam deridebat dicens : S gittae parvulorum facta sunt plaga eomm. Nihil autem illo est pastore miserius qui luporum laudibus gloriatur, quibus si placere voluerit, atque ab his amari delegerit , crit hinc ovibus magna pernicies. Nullus igitur pastorum pla
cere lupis & grecibus ovium potest. Illoru
76쪽
MARii MERCATORI S. 17 ergo , sicut praedixi, despiciam voces, Domini contra eos proferens drina : Progenies vipera- Matth. rtim , quomodo potestis bona loqui , cum sitis mali fHis sane sensibus, quibus contra Deum armantur, obsistere dc adversari necessarium est. Mortalem enim vivificatricem deitatem appellant, dc in theatricas fabulas Deum verbum audent deducere, tamquam idcin sit pannis involutus dc mortuus, proh nefas i Vt Dominus Christus in nos benignitatem suam extenderet, periclitatur apud eos de deitatis dignitate decidere. Lauda miserrime , quamvis rabidus , dc curami ad te sanitatis admitte. Non occidit Pilatus deitatem, sed deitatis vesti mentum ', non Deus verbum sindone a Ioseph involutus sepulturae mandatur. Quomodo enim ille hoc pote- gai. crat pati qui tenet circulum terrae δί omnes habitantes in ea tamquam locustas, sicut ait propheta ξ Sed quis ille est qui involvitur linteis sepulturae Θ Audi evangelicis vocibus personari: Venit homo dites ab Arimathia, cui nomen erat
Ioseph , qui ct ipse fuerat discipulus Isu. Hic adiit Pilatum, ct postulavit corpus Iesu. Tunc Pilatus ii sit reddi corpus ; ct accipiens corpus illud Ioseph involvit in sindone mundo, ct posuit illud in monumento. Ter dixit corpus , dc nec semel meminit deitatis . nec' enim vulneraverant milites lancea
deitatem. Sed quid est quod ab illis cst vulnera tumi A Iohanne docere. Unus, inquit, 'mil Iitum lanceasua pupugit latus ejus. Et audi adhuc argumentum quo constat deitatem mininad vulneratam. Exiit, inquit, statim sanguis ct aqua. Ibi cm. Nam si ipse mortuus est qui vivificat, qui sub sisteret qui mortuum suscitaret 2 venit hPro
77쪽
18 OPERA mortuos suscitare, non ipse mortuus inveniri, auxilium ferre jacentibus, non ipse tamquam
jacens auxilii inops. .Non est mutatus conjunctione seu societate hominis Deus. Ipse enim est qui per prophetam clamat: Ego sum, ego Psal. ior, sum, ct non sum mutatus. Et iterum : Tu autem idem ipse es, s anni tui non deficient. Sed unitus humanae naturae, & deitatis eam complexibus stringens , in altum levavit , manens id quod existebat. Ipse propterea Petrus de primitiis nostris praedicans, & illam altitudinem narrans quam huic naturae visibili contulit Deus , Hunc, inquit, Iesum suscitavit Deus. Non ergo mortuus est Deus , sed suscitavit. Audi Petrum di- contem , 5 Apollinaris. Audi cum Apollinare taquoque impietas Arriana. Hunc, inquit, Iesum suscitavit Deus, hunc qui paret , hunc quem oculi intuentur, qui adfixus cst ligno, qui palpatus cst manibus Thomae, qui ad eum clama-Vit: Palpates' videte quia spiritus ossa ct camnem non habet, sicut me videtis habentem. Et his certior vocibus factus, ipsius palpati & crucifixi corporis certior resurrectione, mira haec fa-
cientem glorificabat Deum, Deus meus, dicens, ct Dominus meus. non illud quod palpaverat appellans Deum. nec enim indagatur deitas. isto palpatu . Si enim Deum verbum cognoscere vel addiscere palpatu isto Thomas inciperet , .dixisset & sine dubio ad eum Dominusi: Controcta , & vide quia spiritus sum & Deus. Nunc autem e diverso, palpa, inquit, & vide quia spiritus non sum . nam spiritus earnem ct obsa non habet , sicut me videtis habentem, me scilicet,
que' secundum id quod videtur & paret videtis
78쪽
MAR 11 MERCATORIS.esse compositum , & secundum corporis sul stantiam esse contrectabilem cernitis. Non enim, Apollinaris , ossa & caro est deitas verbi paterni. De isto palpabili clamat Petrus : Hunc Iesim 'se Act. Io. citavit Deus. Dextera itaque exaltatus est Dei vinon tamen dextera adjuvante verbum . . O- insania Arriana i Promissione quoque sancti spiri tus accepta a patre effudit hunc quem vos videtis & auditis. Et audi Paulum de Deo ratioci nantem & illam inconvertibilem Dei & hominis exponentem conjunctionem. In forma, inquit, Heb. I. Dei constitutus, non rapinam arbitratus en esse se
aequalem Deo ; sed semetipsum exinanivit, formam fervi accipiens. Sic & in aliis quidem, inquit locutus est nobis in filio, quem constituit heredemst niversorum , per quem fecit CT secula, qui est θυη-dor gloriae, ponens filium caute eum, & splendorem gloriae nuncupat & positivum heredem, heredem quidem positivum secundum carnem, splendorem autem gloriae paternae secundum deitatem i, quia nec discessi incarnatus a simi- litudine quae ei cum patre est. Propter quod ScPaulus inquit : qui est splendor gloriae; ne forte cum audisset quispiam, crat in forma Dei, tam quam transeuntis'& commutatae sus p icaretur eum esse naturae. Iohannes quidem verbi &patris adinvicem coaeternitatem describendo, utebatur his dictis': In principio erat verbum ; Ioan I. EST praetermittens. Non enim dixit: In principio est verbum, & verbum est apud Deum; sed : In principio verbum erat apud Deum, ct Deus erat verbum. Quaerebatur enim quae prima. esses existentia sive essentia cjus quae hominem gessit. Paulus autem omne simul quod accidit
79쪽
co OprRA i narrat, δc incarnatam essentiam, & incarnatae deitatis, post unitionem , incommutabilem eam semper manentem. propter quod Jc scribens cla
mabat : Hoc sentiatur in vobis quo ct in Christogesu; qui cum in formia Dei 4 et semetipsum exi
nanivit, formam servi accipiens. Non dixit: Hoc sciatiatur in vobis quod Jc in Deo verbo ; qui cum in forma Dei esset constitutus , formam servi accepit. Sed accipiens Apostolus Christi
nomen , tamquam duarum naturarum appellatio
. nem significativam, absque sui periculo cum dc servi formam & Deum nuncupat irreprehen sibiliter , his divisis quae ad naturam duplicem significandam dicunturi& non hoc solum Christianis praedicantibus quia. intommutabilis cst. Deus Christus, sed Sc benignus, formam servi accipiens , de quod subsistebat existens; ut no-Veri S non mutatum post unitionem, sed visum simul benignum δc justum. Mors enim pro im piis sine peccato carnis est ejus ; & quod eam pro inimicis non refugit, inaestimabilis benig-
Rom. nitatis est gratia. Vix enim , secundum Paulum, pro iusto quis moriatur' Suscipere autem hum num genus per hominem dc reconciliare Adam: multa justitiae circumspectio est. Iustum enim, erat naturam, quae offenderat, hanc denuo Deo placitam liberare 1, & justum est obnoxiam quondam , quae debitum incurrit, absolvere. irreprehensibilem namque & sine querela hominum natura debebat Deo conversationem, sed deficiebat in exsolutione. Negligentiae enim passe sonis animam huc atque illuc trahentes, nudam eam a virtutibus impellebant, & rari erant
pietatis ac justitiae possessores , & tunc illi, ad
80쪽
MARII MERCATORI s. 6 rillitis temporis paupertatem , qui viderentur vel putaremur esse possessores Θ Per universum au-
' rem terrarum orbem debitum erat. Omnes enim, Rom. s.
inquit, peccaucrunt , ct egent gloria Dei Peccati foenus quoque crescebat. Quid ergo Dominus Christus Z Peccatis obligatum videns genus humanum & indignum aὰ redhibitionem , non imperio exsolvit debitum, ne justitiam benignitas laederet ; es hujus rei testis Paulus Apostolusci mans, Christus , inquit, quem proposuit, Deus ἰῆi ς propitiatorium per sdem in sanguine ipsus ad osten-
sonem justitiae ejus. Vtroitendatur , inquit, benignitas justa, non sine judicio pastina & utcunque donata, propterea Christus debentis stifcc-pit personam naturae, & per eam debitum tam quam Adae filius reddidit. Oportebat enim debi tum luentem ex genere deduci ejus qui id ali
quando contraxerat. Ex muliere debitum, ex
muliere absolutio. Sed disce debitum , ut dis cas retributionem. Escae causi Adam poenae debitor factias est. Solvit hanc Christus in deserto esuriens, diaboli super escae refectione consilium spernens. Ille divinitatis contra Deum appetitae reatum incidit, cum audisset a diabolo . Eritis tamquam dii; & escam promptus invasit. Genes 3. Sed hanc Christus exsolvit quando daemoni potentiam promittenti sitarc enim ad eum dicebat :Omnia tibi dabo, s procidens adoraveris me j δί Mati . 4ejus vocem ipse respuens respondebat : Vade, satana. Dominum Deum tuum adorabis, ct illi sioli servies . Ex inobedientia in ligno poenae Asiam
debitor titit. Reddidit & hanc Christus in ligno
obediens factus. Propterea & Paulus ait: CH- Philin. : Urophum peccatoram nostrorum, quod erat nobis Coc α.