장음표시 사용
431쪽
D. Ascendit enim certe cum corpore , nec in nuda deitate. Deus enim erat incarnatus. Credi-
mus igitur, non in unum nostri similem deitate per gratiam honoratum , ne cultores esse hominis detegamur, sed in Dominum magis, qui in servili forma comparuit, & qui fuit verὸ nostri similis, dc in humanitate tamen Deus mansit. Deus enim verbum , carne adsumpta, non deposuit quod erat. intelligitur tamen idem Deus Ahomo. Et fidei quidem ratio ita se habet, &recte quidem. Sed si fortὸ aliquis dicat, Quid mali est si intelligatur homo similis nostri adprehendere deitatem, ac non magis Deus homo fieri, respondebimus mille esse quae ε contrario pos sunt opponi & penE etiam nutu significantia nos
oportere reniti constanter nec credere ita esse. Age enim ante alia. Dispensationis quae cum carne facta est modum cernamus, & nostrarum rerum naturam subtilius perscrutemur. Periclitata est hominis natura , & depressa est malis extremis , maledictione & morte damnata, & peccati laqueis inretita errabat & eryt in tenebris, Deum nesciebat eum qui est natura & veritate, praeter Creatorem. coluit creaturam. Quomodo igitur hujusmodi malis poterat liberari 3 An illud dicemus, qubd fas erat humanitati divinam naturam adprehendere , quae nesciret omnino qualis esset dignitas naturae caelestis, cum esset ignorantia de tenebris occupata &peccati sordibus inquinata Quomodo poterat heri ut adprehenderet sanctam naturam dc acciperet gloriam quam nemo inveniat nisi acceperit 3 Concedamus enim
qubd cognoverit fortasse & scierit adprehendere
432쪽
MARII MERCATORI s. 38 duntaxat. Quis est qui docueriti Quomodo enim Rom. Iocredent, nisi audierint i Ceterum non id est adprehendere deitatem ει convenientem ci gloriam capere. Ergo decentius sit, & recte quidem, ita sentire, quod servare volens id quod perierat descendens ad nos Deus, per quod omnia, & in id se quod non erat immisit ut & hominis natura id quod non erat fieret,& divinae majestatis drgni. tati Dus per adunationem patescens, quae sublevata
est magis ultra naturam quam deicit infra naturam invertibilem Deum,conveniens erat ut incorruptibilis natura adprehenderet corruptibilem , ut eam a corruptione liberaret. Conveniens erat 'bqui peccare non noverat, cum peccatoribus conformari, ut peccata compesceret Quemadmodum enim ubicunque lux fuerit,caligo interit tenebrarum, ita etiam immortalitate praesente, omnis certe pestis fugitiva discedit; & praesente eo qui pec-
catum non novit,qui etiam proprium corpus effecit quod est in peccato , cedet Omne peccatum.
Quod vel o verbum , cum esset Deus , saetiam sit homo , & non magis homo intelligitur Christus , etiam ex sacris litteris enitor ostendere. Ait igitur beatus Paulus de unigenito Qui cum in forma Des esset, non rapinam ambitratus est ut esset equalis Deo ; sed exinanivit se, formam fervi accipiens, in similitudinem hominum factus , ct habitu inmentus ut homo. Homiliavit sese
factus obediens usque ad mortem , mortem autem crucis. Propterea ct Deus ipsum superexaltavit, ct d navit ei nomen quod est super omne nomen. ut in nomiane Iessu Christi omne genu flectatur calestium O te'
renorum 2 isfernorum, er omnis lingua confiteatur
quod Dominus Iesus Chri r in gloria est D.i patris.
433쪽
386 OPERA Quem igitur dicemus in forma esse & in aequalitate patris, se haec non rapina arbitratum, sed descendisse magis in exinanitatem & in formam
servi, & se humiliantem, & in similitudinem nostram fuisse factum 3 Si hominem fictum ex
muliere nudum dc solumi, quomodo habebat plenitudinem ut intelligatur exinanitus 3 Vel in qua antea positus celsitudine, semet humiliasse dicitur 3 Vel quomodo in similitudinem hominum factus est qui id erat & antea per naturam, etsi non factum esse forte dicatur 3 Vbi autem magis exinanitus est adsumens plenitudinem deitatis 3 Vel quomodo non sit factus altissimus, qui
in gloriam supernam ascenderit λIgitur non hominem Deum factum dicimus,factum autem esse magis in exinanitate propter humanitatem Dei verbum , quod erat in aequalitate patris & forma. Exinanitum est enim hoc modo propter similitudinem nostram, cum esset plenus ut Deus. Humiliatus est propter carnem, ut
a divinae majestatis fastigio non descendat. sedem enim habet altissimam. Factus est in similitudine hqminum, cana sit ejusdem formae cum patre.& cujus est figura substantiae.Verum quoniam semel factus est juxta nos, ascendisse dicitur & cum carne in gloriam deitatis, quam patentem quidem habet quasi propriam, alio tamen pacto in
ea fuit propter humanitatem. Dominus enim omnium esse creditur & cum carne. Flectitur autem ipsi omne genu, & id non ad dolorem vel contumeliam patris, sed magis ad gloriam. Ga det enim & glorificatur dum ab hominibus filius adoratur, licet factus sit similis nostri. Scriptum est autem rursus: Non enim angelos adprehendit.
434쪽
MARII MERCATORI s. 3s7 sdsemen Abraha adprehendit, ut debuit per omnia fratribus adsimilari. Ecce semen Abrahae adprehendit verbum quod Deus est, & non homo nescio quis nostri similis deitatem adprehendit, de ipse nobis adsimilatur, & nuncupatur frater ut homo, non quantum est ad deitatis naturaria. Et rursus : suoniam pueri communicaverunt sanguini Ocarni, ct ipse similiter participavit eis, ut per modirem destrueret eum qui imperium obtinet mortis, ides , diabolum , ct tiberaret eos qui timore mortis per Omnem vitam natura continebantur servitute. Ecce iterum ipse similiter ac nos participavit sanguini & carni, & ea res causam habet conjunctam statim ac proximam. Scriptum est enim : Nam
quod impossibile erat legis, in quo infirmabatur in came , Deus situm suum misit in similitudine carnis
peccati, ct de peccato damnavit peccatum in carrae. Adtende iterum quod non homo affectans divinam naturam ostenditur & ad ejus dignitatem ascendens, sed mittens magis suum filium Deus de pater in similitudine carnis peccati, ut destrueret peccatum. Ergo verbum , cum Deus sit, se in exinanitatem homo factus immist, & non ho- imo simpliciter divinam gloriam adfectans Christus videtur.
XIII. Is pensationis incarnati unigeniti L mysterium sqbtilius consideran tes, id adserimus, fidem rectam servantes ut Veram, quod ipsum patris Dei verbum , qui est, Deus verus ex Deo vero dc lumen de lumine,
435쪽
388 OPERA incarnatum si es homo factum & descenderit ,
passiim sit, sturexerit autem ctiam ex mortuis.
Ita enim definivit fidei symbolum synodus ingens de sancta. Perquirentes autem & nos dediscernere cupientcs quid sit unquam incarn tum esse & hominem factum Dei verbum , ce nimus quod non hoc est hominem adsumere tamquam in conjunctione quae fiat per aequalitatem dignitatis uve au ctoritatis vel per solam filietatis ο-οριἰου, magis autem fieri juxta nos hominem, ita tamen ut nulla converso vel com-
mutatio subsequatur, & sublevare pariter cum sua natura eum qu P in adsumptione fuit carnis
di sanguinis dispensatoriE. Vnus igitur est qui
ante incarnationem quidem a divina scriptura nominatur unigenitus & verbum dc Dcus , im go & lumen & figura substantiae patris, vita, gloria, splendor, sapientia, virtus, magnificentia, Dominus fabaoth, & aliis talibus nominibus quae vere conveniunt deitati. Post i carnationem vero Christus, Iesus, propitiatri, mediator, primitiae dormientium, primogeά- tus a mortuis, secundus Adam, caput corporis Ecclesiae, olim eum etiam nomina prisca sequantur, omnia novissimis facta temporibus. Unus igitur est & ante incarnationem Deus verus, &qui in . humanitate mansit id quod erat & est Merit. Non discernendum igitur unum Dominum Iesum Christum in hominem seorsus, & seorsus in Deum, sed unum eundemque Iesum Christum esse dicimus, non ignorantes diffcrentiam naturarum, sed eas inconfusas inter sese se vantes. Quotiens igitur littera sacra.comm
morat quod in christo inhabitavit omnis ple-
436쪽
MARI 1 MI RcATORI s. 3s' nitudo'divinitatis eorporaliter, non ideo dicimus tamquam in alio Christo, in homine sco sus inhabitasse Deum verbum, nec porro dividentes ea quae unita sunt, duos intelligimus filios , illud autem magis., quod Christum nominat littera sacra & ex partu, nonnunquam humanitatem Dei verbi, quam propriam habens in locum posuit templi. Scriptum est autem & de
animabus humanis: Inhabitantes autem domos i teas. Humana corpora nominat, adfirmat autem
in his animas habitare , in duos homines unum hominem dividemus 3 Atqui non in rationabile omnino sit in homine spiritus suus inhabitare dicatur Ergo si per hujusmodi modos orarionis figura procedat, quae aliter fieri non possit,
non tamen ideo rerum corrumpi naturas oporteat, sed magis cas recto veritatis tenore ser-
Vari. Quotiens igitur quaepiam quae dissimi
lem sint inter se sortita naturam , collecta in adunationem per compositionum vidcantur, deinde alterutrum ex his in altero habitare dicatur, non dividendum in duo , adunationis conventione minime violanda, licet suis nominibus per sese ea quae adunata sunt nominentur Ψnobis. Dicitur namque, ut antε dixi, & in homine habitare spiritus suus, veruntamen ho
mo dicitur & seorsus spiritus suus , seorsus &Corpus. Quid igitur a nobis hujusmodi nobis
divinus Paulus obliqua significatione commemorat et Nam etsi exterior noster homo corrumpitrer, sed interior renomatur de die ct dies. Si quis igitur dicat interiorem nostrum hominem in exteriore homine inhabitare , verum quidem memoravit, in duo tamen unum dividere non videbi-
437쪽
39 . . p OPERA- tur. Ait autem alicubi etiam propheta Ecitas i De nocte vigilat I iritus meus ad te , Domitae . Virtam ne tamquam alias praeter ipsum spiritus ipsius ad Deum dicitur vigilare Θ Nonne id inep--tissimum videatur 3 Ergo scire quidem necesse - est orationis figuras, non tamen ab intellectrii discedere competenti, sed referre magis sententiarum vim ad sensum qui unicuique rei conveniat. Et si dicatur proficere Iesus aetate & Ω- . pientia dc gratia, dispensarionis id ratio est. Dcus etenim vel bum humanitatem more suo proficere permittebat, & quasi paulatim divinitatis suae volcbat gloriam declarare , & cum cor poris aetate etiam. suam extendere.. Neque no-Vum videatur , idque nonnullos nimia novitate perterreat, cum praesertim sic quoque dicerent r. Quomodo hic litteras scit, cum mn didicerit ' Ergo corporale quidem est augmentum, & profectus gratiae & 1apientiae humanitatis magis mensu- rae conveniat, ipsum vero Deum verbum per suam naturam perfectissimum confitemur, non egentina profectus , non sapientiae, non gratiae. Ipsum enim creaturae & sapientiam & gratiam &bona omnia imperiit. Et si Iesus passus esse di catur , passio quidem erit dispensationis ; ipsius tamen dicitur, & recte quidem, quia corpus passum est , dc quod erat in corpore patiente ip- . se qui pati non poterat. impassibilis est enim ut Deus. quantum tamen ad conViciatorum petu- dantiam pertinuit, passus esset si pati posset. E -go quoniam nostri similis factus sit unigenitus , quotienscunque homo nominatur a divina scrip- . . tura , intuentes dispensationem, Deum ipsum . natura sic quoque confiteamur. I
438쪽
TXEMPLA D I. V I Pescripturae quod Dei verbum se homo
XIV. A It alicubi Deus ad pontificem
Moysen : Et facies propitiatorium Exos, 2s impositioni auri puri duorum cubitorum O dimi iuum longitudinem , ct cubitum unum ct dimidium latitudinem. Et facies duos Cherubin aureos ornatos , ct impones illos ex utroque latere, s Cherub unus de latere J hoc est ct Cherubin unus de latere isto propitiatorii. Et facies duos Cherubin super duo latera. Erunt Cherubin extendentes pinnas sursum, superobumbrantes pinnis suis super propitiatorium ;ct vultus eorum adinvicem respicientes propitiatorio terunt vultus Cherubin . Enigma certissimum id sit, Deum verbum etiam in humanitate Domini mansisse & in sua gloria ac majestate, etsi propter dispensationem factus sit similis nostri. Pro--3.pitiatorium namque per fidem factus est nobis Emmanuel. Id autem nobis comprobabit fa-urientissimus Iohannes dicens : Filioli, haec scribo Ioan. 2. vobis, ut non peccetis ; sed si quis peccaverit, conse Iatorem habemus apud patrem Iesum Christum justum ; ct ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Necnon etiam Paulus : quem proposuit, inquit , Deus Rom. s. propitiatorem per fidem in suo sanguine. Ceterum cerne Cherubin circumstantia propitiatorium desiperobumbrantia quidem pinnis, conversa autem ad propitiatorium, & pene nutui dominico oculum intendentia. Ad Dei enim voluntatem tantum respicit sancta caelestium spirituum multitudo, & nunquam Dei satiatur aspectu. Ita
439쪽
filium propheta Isaias vidisse se dicit in sede altissima & emi nent i ssima , circumstantibus Sera phin & obsequentibus ei ut Deo.
XV. o Estinabatur aliquando Moyses ut Israel ab afg
divinu SH gyptiorum violentia liberaret. Verum, quoniam necesse erat eos qui sub jugo essent servitutis insolitae prius docere quod eis Deus jam csser reconciliatus, prodigia eum facere imperabat. plerunque enim miraculum nos adducit in fidem. Ait igitur Mor Exod. . ses ad Deum omnipotentem : Sin autem non cre-aiderint mihi , neque obaudierint vocem meam , diacentes , Non apparuit tibi Deus , quid dicam istis ' Dixit deinde Dominus e cuid hoc est quod est in manu tua ' Respondit mi a. Et ait illi: Proice tialam in terram; ct facta est serpens, σ fugit Myses ab ea. Et disit Dominas ad Mosen Extende manum tuam . ct adprehende caudam ejus. Et e tendens manum adprehendit caudam, σ faeta est virga in manu ejus. Et dixit illi: Ut credant tibi quia apparuit tibi Dominus Deus patrum inserum, Deum Abraham , ct Deus Uaac, ct Dem Iacob. Animadverte in his natura & veritate filium Dei, quam quasi quaedam virga sit patris. Virga autem insigne est regni. In filio enim habet omnium potestatem. Denique etiam divinus David : Thronus ruus , i0quit, Deus in seculum seculi ; ct virga aquitatis, virga regni tun Sed eam projecit in terram, id est, eorpore terreno circumdedit , sue per humanitatem misit in terram. Tunc
enim tunc & in similitudine factus est maligno-
440쪽
, MA a ME RcATORI S. 393rum , hominum scilicet. Maliguitatis autem , signum est serpens. Quod autem verum sit hinc Num. it. scibis. Ipse enim Dominus noster Iesus Christus, imagine & figura dispensationis sancta cum carne , pro serpente accipitur aereo quem erexit Moyses ut serpentum morsus arceret. Ait enim: Et sicut MOUes exaltavit serpentem is deserto. ita exaltari oportet filium hominis , usi omnes qui in dunt in ipsum, non pereant, sed habeant 'vitam iaeternam. Quemadmodum enim serpens factus ex aere salutis erat periclitantibus causa, sana, bantur enim in eum respicientes eodem modo ietiam Dominus Iesus Christus eis qui eum vi- - dent quidem in similitudine malignorum, ebquod factus sit homo, non ignorant tamen quod Deus sit vivificus, causa erit vitae, & dat posse animalia venenosa vitare, id est, contrarias potestates. Id quoque liiijus rei figura sit, quod Ex , 4. Moyseos virga virgas alias devoraverit, quas in terra magi projecerant. Igitur virga quidem in rerra proj ccta est, non tamen serpens remansit. rResumpta autem iterum fuit quod erat. Nam
licet facta sit, ut ante dixi, in similitudine nos. tra patris virga , id est , filius, per quem habet
omnium potestatem, attamen impleta dispens t one revolavit in canum, & fuit iterum tam-
quam in manu patris Virga aequitatis ac regni. Sedet enim ad dexteram genitoris sui in pro- 'al. .pria majestate, sedes aliissimas obtinens & cum a