장음표시 사용
461쪽
do liationem aut requiem temporibus meis, itinci: inveniam locum Domino , tabernaculum Deo Iacob.
Deinde cum id quoque per spiritum comperisset,& carnalis generationis unigeniti locum cognovisset, evangelizabat & dicebat: Audivimus eam in Euseata, id est , in Bethleem, invenimus eam in campis stiva. Quod vero dicens Eufrata significet Betnleem propheta comprobavit: Et tu Bethleem domus Eustata. Observa autem quoniam eum quem crediderat creatum juxta nos in Eufrata, Deum Iacob nominet, cujus iriliabitatio fuit in tabernaculo. Ibi enim peperit Iesum sancta viri. go. Nominat autem um & alibi Deum Abraham dicens : Principes populorum congregati sunt eum Deo Abraham. Pene enim mentis luae oc lis illuminatione spiritus sancti futurorum scientia eruditus , principes populorum, id est, sanctos Apostolos , in Domini nostri Iesu Christi cernebat obsequio. Cum igitur Deus Abraham& Deus Iacob, qui est natus ex muliere, nominatus sit, quare non sit virgo sancta Θω -ς λ
XXXI. Ropheta Habacuc:2 --, inquit,
x inaudivi auditum tuum , ct timuLonsideravi opera tua, ct expavi. In medio duorum animalium cognosceris. In adventum temporis , semGris in eo. Dum conturbata fuerit anima mea, inisa misericordia memor eris. Deus de Theman v met, ct sanctus de monte Pharan. Quomodo in medio duorum animalium cognoscetur Nam clim natus esset ex muliere, & vixisset usque ad tempus pretiosis crucis, gratia Dei , sicut ait beatus Paulus , Per suum corpus pro omnibus
462쪽
MARii ME RcATORI s. At gustavit mortem. Sed quoniam natura erat Deus, Eob. a. resurrexit denuo in sempiternam vitam. Cognitus est igitur hic qui pro nobis pretiosam sustinuit crucem in medio duorum animalium. Nam ipse alicubi ait ad Iudaeos : Cum exaltaveritis s- Ioam stium homin s , tum cognoscetis quia ego sum. Quomodo autem & Deum ipsum nominans, ex Theman venturum & cx t haran monte pronuntiat ξInterpretatur autem Theman auster. Apparuit enim Christus,non a regioni. us aquilonis, sed ab australi Iudaea, in qua etiam Bethleem est. Cum igitur is qui Dominus & Deus nominatus est, ex Iudaea venerit australi, natus est enim Bethleem, quomodo non sit sancta virgo ΘεοΤοκος
XX XII. T N Genesi scriptum est : Subreman Gin. 31 I si autem Iacob solus , ct lucta
batur homo cum 'so usque ad mane, Vidit autem quod non pravaleret ad imum , ct tetigit latitudia nem femoris eius cum luctaretur cum eo , ct dixit ei Dimitte me, asscendit enim ortus. Ille autem dixit e Non te dimitto inlisi benedixeris mihi. ET FosT ALIA: Benedixit autem eum ibi. O vocavit nomen loci itatius faciem Dei. Vidi enim . inquit, Deum facie ad ' faciem , ct salva est anima mea ; ascendit autem locum , ct transiit facies Dei. Ipse autem titubabat f more so . Mysticus quidem est stripturarum sen- , sus. Subindicare enim videtur Iudaeorum obluctationem , qua utebantur penὸ cum ipso luctastes et qui tamen superati sunt, & ipsi autem impetraturi benedictionem ipsius, si per fidem ad eum novissimis temporibus convertissent. A tamen illud cerne. Homo erat qui luctabatur,
463쪽
&eum tamentacobDei faciem nominabat.Neque id solum. Nam sciebat eum Deum esse veritate.
Vi i enim , inquit, Deum facie ad faciem, ct sab
vata est anima mea. Deus namque est natura Em- ausi. r. manuel. Dicitur autem etiam facies Dei. Nam
est figura substantiae patris, & ita se vocabat apud Dan. Iudaeos clim diceret de Deo & patre: Neque fa- ' ciem eius vidistis verbum eius non habetis in v manens; quod quem mist ille , huic vos non creditis. Quod vero Deus sit verus homo ille qui luctabatur cum Iacob, sacra iterum littera faciet fi-Gὸn. 31. dem. Dixit enim: Inquit Dominus ad Iacob: Sumge , ascende in locum Bethleem, habita ibi, ct facibi altare Deo, apparuit tibi cum fugeres a facie
fratris tui Eou. Revertens enim ex Mesopot mia, deinde timens Esau, traicit Iacob pueros Genox. & omnia vasa sua. Subremansit autem solus, deluctabatur homo cum eo.
Dan. r. XXXIII. D Eatus Daniel horribilem visio-- L nem nobis exponens, Videbam, inquit, in visione noctis, ct ecce cum nubibus caeli quasi stius hominis veniens, ct ad vetustum dierum pervenit, ct in conspeNum ejus adduxerunt eum , ct ipsi datus est honor ct regnum, ct omnes populi , tribus , ct lingua Us servient; potestas eius
potestas in aeternum, quae non transgredietur, ct regnum ejus non corrumpetur. Audis quemadmodum, non hominem simpliciter se vidisse commemoret, ne unus ex nobis & juxta nos Emmanuel
esse credatur , sed quasi filium hominis. Cum Philivo. enim verbum natura sit Deus i in similitudine
464쪽
MARii MERCATORI S. ΑΤ tamen hominum factum fuit, de inventum est habitu ut homo , ut in eodem utrumque intelligatur, dc neque homo nudus, nec verbum absque humanuate Jc carne , tamen ei principatum lchonorem, quae semper habeat, data esse comme- . morat. Ait enim quod omnes populi, tribus, Alinguae ipsi servient. Cum igitur etiam in humanitatem positum unigenitum Dei verbum servientem habeat creaturam dc patris principatum dc suum, peperit autem secundum carnem ipsum sancta virgo, quomodo non intelligitur sanct
D E CHRISTI PASSIONE, quod utile sit quod secundum aliud ct
antid de uno eodem dicitur, nec dividim
in duo. XXXIV. Anchus Paulus salutarem passio-o nem nobis exponit. Ait namque: Nunc gratia Dei pro omnibus gustavit mortem. nec- mb. 1. non etiam : Tradidi enim vobis in primis, quod oe i. Cor. accepi, quoniam Chrictus mortuus est pro peccatis nostris secundum scripturas , ct quia sepultus est , ct '. quia resurrexit tertia die. Ad hoc etiam sapien- 1 Pὸir. vitissimus Petrus, Christo, inquit, passo pro nobis carne. Cum unum igitur credamus Dominum nostrum Iesum Christum, id est, in humana forma conspectum sive hominem factum juxta nos Deum verbum, quonam modo de passionem ipsi deputemus de impastibilem ut Deum ὶ Ergo pas-- so dispensationis erat, sua quidem ducente Deo verbo ea quae sunt Propria carnis propter inena
465쪽
rabilem unitatem, manente Vero extra passionem,
quantum ad ipsius naturam pertinet. Impassibilis enim Deus est. Neque id mirum, clim & ipsam hominis animam videamus, si quid corpus pas-- sum fuerit, extra passionem quidem manentem,
quantum pertineat ad naturam, attamen non ex
tra passionem esse intelligi, eo quod proprium sit corpus ipsius quod patitur, licet incontigua sit
omnium salvatori. Vtar autem exemplis quae quasi per aenigma nobis possint ostendere quod, communicacit quidem passioni unigenitus, quantum pertineat ad familiaritatem corporis sui, manserit autem passionis expers ut Deus. Itaque
Deus Omnipotens prodigia sapientissimo Moysi jubebat ossicere , ut credat ei Israel quod non es.set missus a Deo, & ut violentia liberentur. Ait Exed. 4. autem : Et accipies aqRam de flumine. ct fundes super terram, ct erit aqua quam accipis a flumine sanguis super terram. Inquimus quod aqua quidein figura sit vitae, & quod sit per naturam vita filius , ex patre tamquam ex flumine exiens, ejusdem substantiae ratione. Itaque omnia vivificat.
Sed cum aquam, inquit, effuderis super terram. erit sanguis. Ergo cum factus est caro de terra, id est. quando terra carpem sibi circumdedit, tunc in ea mortem nostrae similem dicitur passum, licEt per naturam sit vita. In Levitico pollutum quidem & immundum leprosim esse significat. Itaque eum de castris eici praecipit oportere, & si sanatus fuerit morbus , hoc eum pacto purgari. Et accipient purg 1i duos putisi mundor ct signum cedrinum ct neruis
466쪽
MARI 1 MERcATORI s. ς' lum qui vivit accipiet illam , ct lavabit in sanguine pulli occisi in aqua viva, ct asperget Dre qii purgatus est a lepra septies, ct mundus erit. Reddit quidem nos mundos & pollutionum sordes abluit& carnalis concupiscentiae mortalitatem repellit sanguis pretiosissimus Christi & purgatio baptismatis sacrosancti. Ceterum illud aspice. Omittentes enim scriptorum vim subtiliter examinare, cum mysterio expediat, in praesentia memorabimus. Pullis duobus comparatur Christus ; non quod duo sint filii, sed quod unus potius ex duobus, ex divinitate & humanitate in unitatem conlatis. Mundi autem pulli. Neque enim fecit peccatum Dominus noster Iesus Christus , sed erat verbum sanctum & divinitatis & humanitatis. Volucribus vero comparatur, quod quasi in sublimi sit supra terram, & E caelo desuper. E caelo enim homo est Christus, lices carnem sancta virgo peperit. Quomodo igitur desuper & de caeso 3 Deus enim verbum , quod est desuper &ex patre, carnem ex virgine sancta accipiens, &eam suam propriamque existimans , tamquam si eam desuper dc de caeso detulisset, dicebat: δεω mo assendit in earum ni si qui de calo descendit filius hominis. Ea enim quae sua sunt propriae carni semper adtribuit ; adunatum vero semel, jam cum ipsa unum scilicet aestimatur. Ceterum vide, Occiso uno pullo lavari quidem alterum in ejus sanguine , tamen non emori, dc quid hoc sit 3 Vivebat enim verbum , lices sua caro fuisset emortua, Acommunem passionem esse dicebat propter ad nationem & familiaritatem quam habebat cum carne. Igitur quidem ipse vivit, ut Deus, corpus Vero tamquam proprium faciebat, & sic in
467쪽
41o OPE R Λse familiariter accipiebat corporis passiones, cdni ipse nihil in natura propria pateretur. Prodest igitur &necessarium est, si in uno Christo id accipiamus quod secundum aliud δc aliud de uno eodemque constituatur, & quod in duo dividi non permittat, licet diversa inter se dc minime
convenientia actu esse dicantur. Est autem tale quod dico. Natum esse secun dum carnem ex muliere Deum dicimus verbum, quamvis omnibus ipse praebeat nasci dc ad nativistatem quae nondum nata sinat vocet. Secundum aliud natum est , eo quod homo nostri similis intelligatur. Vocat autem ad nativitatem omnia, eo quod natura sit Deus. Scriptum est autem de ipso: Puer proficiebat.
ct confortabatur , ct implebatur sapientia ct gratia. Cum natura sit perfectus, ut Deus, dc ex sua plenitudine spiritalia sanctis impertiat, dc ipse sit sapientiae dator & gratiae, quomodo proficit puer dc sapientia impletur dc gratia Secundum aliud& aliud. Cum sit enim ipse idem homo simul& Deus, propter unitatem quidem propria ducit humana. Est autem perfectus, de sapientiae dc
Nuncupatus cst enim & primogenitus dc uni genitus. Sed si quis vim ipsam scrutari voluerit dictionum, primogenitus est qui est inter fratres
plurimos primogenitus , unigenitus Vero , ut unigenitus, non jam primogenitus, nec inter
plurimos fratres. At est ipse & hoc dc illud. Quomodo ergo Secundum aliud dc aliud. Primogenitus enim, ut inter plurimos fratres , propter humanitatem , unigenitus porro idem, ut solus ex solo patre natus dc Deus. .
468쪽
MARII MERCATOR Is irsanctificatus suis se dicitur per spiritum , cum ipse sanctificare soleat accedentes ', bapti Zatus se cundum carnem qui in sancto spiritu baptizabat. Quomodo igitur idem dc sanctificat δc sanctificatur , baptizat & baptizatur 3 Secundum aliud /porro & aliud. Sanctificatur cnim humane , sicut etiam baptizatur; sanctificat autem divine, de baptizat in spiritu sancto.
Cum ipse suscitet mortuos, resurrexit; &cum sit per naturam vita, vivificari dicitur. Hoc quoque quonam modo 3 Secundum aliud nempe dc aliud. Ipse enim resurrexit quidem a mortui S , vivificari dicitur secundum carnem , vivificat autem & suscitat a mortuis , utpote Deus. Patitur oenon patitur, secundum aliud aliud. Patitur quidem humane carne, eo quod homo sit , impassibilis autem divine manet, ut DCUS. Adoravit ipse nobiscum. Vos enim , inquit, Ist adoratis quod nescitis ; nos adoramus quod Icimus. dccst etiam adorandus. Flectitur enim ipsi omne ge- Philin. nu. Hoc quoque secundum aliud & aliud..Adorat enim , quia naturam adsumpserit quae debeat
adorare , adoratur autem porro idem quasi major adorante natura, eo quod intelligitur Deus. Adoratione vero non est dividendum in hominem seorsus No seorsus in Deum. Nec Vero tam-
quam Deo conjunctum aequalitate dignitatis, di-Visis substantiis , cum ipso adorari dicimus hominem, sid enim extremae impietatis plenissimum est: sed unum adorandum hominem factum
dc incarnatum Dei verbum , ita tamen Ut credamus corpus et adunatum animam juxta nos habuisse rationabilem. Neque enim Deus omnipotens duos primogenitos praecepit oportere tam a
469쪽
22 . O ERAnobis quam a sanctis angelis adorari. Vnus est enim qui est introductus in orbem terrarum. Et si introductionis modum curiosius perscrutemur, carnalis dispensationis mysterium invenimus. Introductus est autem in orbem terrarum tunc cum sustus est homo , licςt natura sua distare ab orbe longissime videatur & in divinitatis eminentiavere esse cregatur. Alius est enim praeter elementa creator ipsorum. Ergo supra ea quae ipse condidit secundum naturam est , quod natura sit Deus. Vnus tamen , ut ante dixi, adorandus est Sc tunc cum in multis fuerit fratrihus. Tunc enim propterea dictus est primogenitus. Vnum filium adoravit coecus a nativitate sua, cum praecipuo mirabilique modo sanatus cst. Nam cum invenisset eum in templo Iesus , dixit: Tu
aradis in filum Dei' Ille autem dixit: Quis est, Domine , Mi credam in eum ' Christus vero ei se ipsum cum corpore demonstrabat : Et vidisti quidem
eum, ct qui loquitur tecum, ipse est. Vides quod
singulari numero utatur,non pὸrmittens Deum S
hominem seorsus intelligi, Immo vero& si quis
hominem nominaverit Emmanuel, minime quidem commvncm hominem significaverit, sed Des
Verbum adunatum nostrie natur e , sicut unum
hominem adoravere beati distipuli , cum eum videntes miris modis inter aquas ambulare, adoravere dicentes : Vere De, flius es. Si vero hominem cum D co coadorari dixerimus, divisionem spatios stimam inducemus. ι enim semper , quod Latine est cum) nisi in significatione unitatis quae est per compositionem ponatur , duo omnino coget intelligi. Quem-aianas dum enim nemo sibi convivere dicatur,
470쪽
MAR 11 MERCATORI s. 42s eque concaenare, aut coadorare, aut coambulare, duarum enim personarum significationem, inducit praepositio verbo praeposita in ita etiam si quis coadorari hominem cum Deo dixerit, duos plane filios dicit & a sese disjunctos. Vnitatis enim ratio, si in sola dignitatis aequalitate sive auctoritatis intelligatur, non esse vera convinci-citur i, idque a nobis jam pluribus anth proba
quod sola relatione Deum verbum
deceant humana. XXXV. Arriunt nonnulli de carnali dis es pensatione unigeniti, dc Venerabile & magnum ac supernis spiritibus amabilissimum mysterium, per quod etiam salvati s mus, ad sensus fragiles deferentes , decus contaminant pulcritudinemque Veritatis; cum eos oporteat, non si quid ipsis recte habere videatur , roborare conari , sed inspicere magis subtili acutoque mentis oculo sacrarum propositum litterarum, atque rectum ita iter ingredi sectantes ea quae patres sanctissimi examinaverunt, qui sancti spiritus illuminationibus eruditi, sanxere nobis symbolum fidei ipsum dicentes quod ex patris substantia inaestimabiliter natum est Deum Verbum , per quod omnia facta sunt quae in caelo&quae in terra , propter nos homines & nostrae salutis causa descendisse, carnem factum, hominem factum, passum , ascendisse in caelum, ven- urum per tempora judicare vivos & mortuos. Versim nonnulli sunt, doctos se esse scientes