장음표시 사용
251쪽
bita consideratione ad maiora damna, no absolute & ad pun. Enim redigendo.Huiusmodi enim uerba, multum, magnum,' minimum omne nullum, cum subauditione in iure recipi tur ad id scilicet quod natura rei exigit. Si in l. omnes. C lin. een uel reliq. Et quod uerba non sint simpliciter accipienda, sed cum tepcramento,sa.alia gl. in l. is qui Putat. fide acci uinhaeredi. Porro nec obstat g. gallinarum. ubi no dicitur id,ad quod gi .eum allegat. Nec enim dixerat Imperator, gallin ' rum furtum fieri, sed quod intelligeretur esse fumi: quo uc bo improprietas significatur:& ea intentione de furto mentionem secit, ut declararet gallinas inter domestica connumerari. Per hoc tamen no uoluit, quod ex facili a cito furti intentaretur, nisi res digna iudicio esset. & illa est ueritas. Sic &prudentissimi assedores Regii Consistorii Oeniponti,nu- peractionem furti pro re minima,magna cum indignatione reiecerunt,exq; palatio ablegarunt.
memorabilia in Cap .XX UI I. aduertenda.
x Ficta impropria quo disserant. α Ficta quando recipis sint.
3 Impropria uoltatem non oppugnant . 4 Haereditas nonfingitur possidere,ut communiter dicitur.
cr impropria deferunt,achaereditus noli fingitur posidere, contra Dota
Fi c T A & impropria disserunt: nam quae ficta sunt, op
pugnant ueritate,sic ,ut explosa ueritate, super fictio ne decidatur. Ficta enim possunt recipi, si casus uerus' per naturam esset impossibilis: cmia non potest fingi, quod in ueritate esse non posset. Sed de impropriis longo aliter di' cendunt haec enim ueritatem non oppugnant, sed a ueritate sumpta usurpantur in casu improprio: undo no potest impropriari quod a calu uero in totum abhorret, sic lapis no policti inpropriari in homine. Vide quae dicat Quintil.in v i II .cIrea metaphoras, quod necessitas sermonis cogat nos aliquando imoropria pro propriis usurpare: ut, sitire segete . Deniq; ea quae per naturam in casu uero non reciperentur,impropriari tame possunt, ut in eodem cxemplo, sitire segetcs. At fingi non possunt, quae per rerum naturam ueraesic non pollent,
252쪽
ut supra dixi. Item impropria fluunt sumpta similitudine propriis:at fi cta nihil similitudinis cum ueris habent sed ea oppugnant. Quae cum sta sint, non est uerum quod communiter dicitur, haereditate fingi possidere, ut dicit post Do ct ΑΙ/s Ri inpin re pon cer,pet &ini. gerit ibi , qualis-
qualis. ff. de acquirenda posses. Nam nulla in orbe terrarum haereditas uere posset possidere, igitur nec fingi. Cum itan: dicitur haereditatem possidere, ut in l. si de eo. s.f. T de acu polles .est impropria, imo impropriissima ut ibi bene dieit glo. θ pollessio, sicut animalia celentur iuris peritia.I.i T de 1usti&1ur. non quod fingantur peritia iuris, sed ita improprie, quasi sub umbra quadam usurpantur. Sic in l. si uno .ii. respon .st. Ioca. uerbo, donationis, no fingitur transactio sed improprie usurpatur, quod ibi glomidetur sensisse. Hine est quod 1n italutis non admittitur fictio,nisi sit expressum tamen uerba impropriari possitnt, quod est uulgatu .Vnde quia haereditas nec uere nec fi cte possidere potest,caret enim aniamaa. i. Scaevola. T si quis testatb. ciuiust . si habet aliquem possessionis effectum,nominanda est improprie,uel impropriissime possessio: id est,operatur quidda tale, quod in propria pOHessione recipitur. V
re posse,contra omnes. C A P. X X V I I I. PRO3ABILITER. teneo, quod filiusfami. possit renunciare senatusconsulto Maced. licet totus orbis dicat contrarium. Nam nihil uideo quod obstet. ciun enim ex omnibus aliis cotractibus obligari possit, quomodo non potest etiam renunciare huic priuilegio, maxime quia hac exceptione utitur exemplo mulieris intercedentisZl. tamen.Had Maced. P orro in casu peccat mortaliter, ubi utitur hac exceptione. Innoc. in .c. quia pleriq;.extra de immu. ccclcfereto renunciare tenetur in foro coscientiae. Et sic uideo quod qualitas renunciandi in filio residere potest: si in uno casu ergo& in alio, nisi detur mihi ratio diuersitatis. Nec obstat quod communiter dicitur, hanc exceptionem etiam in fauorem patris emersi Itie. l. 1 cd & si pater. f.iao solum.Tad Maccd. quia admitto in praesudicium patris renunciari non posse, sed in praeiudicium filii, ut sic si filius conuenitur, exceptione non iuuetur, & condemnari possit: executio autem differ o 3 tur
253쪽
tur quousq; efficiatur sui iuris. Pater autem si conueniretur ex eo contractu, aut de peculio, obiiceret tum demum exceptionem : quod non est mirum, quia simile habetur in I. i. g. usque adco. de iniur.& in c.cum super in fin .de re iudic. Imo quia odiosa est exceptio, facilius ei renunciatur: cum & m lier suae, quae est fauorabilis, possit renunciare: unde hunc magis posse,ob id quod odiosa est,dicimus. Nec veru est quod
renunciatio sit donatio, quia text. contrarium uult inl.contra iuris. infin.ff. de pact.
Memor abillain Capta XIX. obseruanda.
a Uufrueia, legatus mulieri oe liberas Meredibims riptu, in nora ueniunt ut legatarii. x Uustuctus Titio γ haeredibussuis a testatore legatus, illis testa toris haeredibus non eompetit ut legatariis. 3 Uufructus causalis ex natura dominij stuproprietatis. ructus iure legati. 1 Uufructus iure mixto.
Testator legando Titio er haeredibus suis V ructu,
duisti haeredes ueniant ut legatur . CAP. XXIX. HA B S T V R ini. si mulieri. T. de usu ct. accrest. In
uersic. nam & Iul. quod si mulieri & liberis haeredibus scriptis usufructus legetur,isti liberi scripti haeredes non ueniant ut legatarii nec enim eis a seipsis legari potaset. l. plane. j. g. si duobus V.de leg. ij. Sed ideo eos testator nominauit, ut contenderet uelle se mulierem ita frui, ut liberos scriptos haeredes secum fruetes habeat. Ex qua l.facile dea claratur l.Titio .ff. eod. tit. Nam cum testator Titio & haer dibus suis scilicet testatoris, usufructum legat, isti testatoris haeredes no ucniunt ut legatarii, sed sunt sub quadam demonstratione adiecti, ut per hoc ostenderet uelle, ut cum Titio dicti haeredes confruerentur. Quod si quis diceret, ergo satis fuisse, si testator partem usu fructus lega siet Titio, nam alia pars alias ad haeredes pertineret. Puto respoderi posse, quod casu supradicto haeredum mentio no ociose facta sit, sed propter ius accrescendi T unc cnim Titio accrescet pars haeredii,& e diuerso . per d.l. si mulieri.in fili. quod non esset, si haere des non coniunxisset, quia tune haeres usufructum causalem prorsus iuro haereditario haberet, & sic cum legatario nihil ei accresceret .Hic aute, licet&eocasii us ructus sit in eo causalis,
254쪽
salis tamen quia iure relicti, non iure legati fiuviatur,patientur&accipient accrementum. Ex quibus insero, quod licet haeredes fundum accipiant iure haereditario, partem tamen usutructus titulo quodam mixto habebunt, qui non sit planδhaereditarius uel legatarius, sed ex uolutate testatoris demon1trativa, qua demonstretur uoluisse testatorem ut Titius Sehaeredes ita frucrentur, ut intercos usi ructus accresceret Et sic habes usufritillum causalem tripliccm: unus est ex naturae dominii seu proprietatis, de quo nihil ad propositum. Alius a iure legati, de quo in l. idem Noratius. s. final .ffide usufruct. accrescen .Tertius cst iure mixto, quia de utroq; participat.& rab utroq; recedit, ut in dicta l. si Titio dicta l.si mulieri Primus non habet ius accrescendi secundus habet, nisi sit omni moda separatio.Tcrtius semper habet. quae sunt notada Ex quibus collige, ouod intellectus gloss&Doctor. ut indicta l. si Titio . haeredes Titii, id est, filii intelligatur,no est nece sanus, nec conuenit litorae,id quod planum est, &esset uiolatio textu , satis enormis. Fateor tamen cudem intellectum si uerus esset, ualde notabilem fore. memorabilia in Cap. XXX. obseruanda. a Seruitio nec a principio sub conditione suspendi, nee ad conditis nis euentum extingui potes L, Traditis lusi itute actum successivum exigit. 3 Seruitus in patientia consistit. 4 Pi omissio de constituenda simi tute in futurum, recipit diem
conditionem. s Seruitutem ad patientia costituens usistatim teneaturaio dicitur 6 Seruitus qualitersituo incorporale. costituta. τ Seruit m quare non cons uatur ad diem uel eonditionem.
An feruitus ipso iure sub conditione confiitui posquare ad diem uel conditionem non conm
stituatur. C A P. XXX. TE X T. est ini seruitiues. iij. T. de seruit . quod seruitus ipso iure non possit sub conditione constitui. Contranoc Obiicitur de l. qui absenti. g. j. ubi possessio &do mimum sub conditionc tradi possunt: ergo & seruitus, quae M quasi possideri,&dominio subiici potest. Accursius diciti. Q s quoa
255쪽
quod dicta l. seruitutes. intelligatur loqui de conditione e
tinctiva, ut lubea conditionc cuius euentus extinguat, non
possit constitui seruitus: sed sub ea, quae a principio suspei dat, bene pol sit. Certe,fiatres,haec a tex in dicta l. seruitutes. non recipiuntur: quia sub conditione extinctiva disponere, M ad certam conditionem disponere,prorsus paria sunt,cum rurabae ad hoc tendant, ut in euentum conditionis extinguat, ruod ad sensum pater. Sed texi .in dicta l. ruitutes . ponit illauo,scilicet sub conditione, & ad cortam conditionem, ta quam diuersa omnino: quaproptereade l.seruitutes. uoluit,' quod seruitus nec a principio sub coditione suspendi, nec ad conditionis euentum extingui posset. qui est uerus,planus, singularis,& apertus intellectus. Nee obstat quod in dicta l. qui absenti j.j.de possessione & dominio sub conditione
tradendo opponitur: quia diuersa est utrobique ratio. Nam dominium & posscssio uno actu momelanco traduntur, qui actus in conditionem suspendi potest,ut siue extet, siue den-ciat conditio,ad eundem actum retrosngi possit. Sed in sem, uitute traditio actum successivum cxigit, quia in patietia co- sistit .l. iij. g. dare. f deu fruct . l. fin .ff.deseruit. quae est facti successivi,nec potest in conditionem suspendi. Si enim dicerem, Permitto te ire, si praesto tibi patientia haec nulla esset patientia,& in uerbis ipsis incompatibilis esset contradictio Praeterea aut ille iret, tunc deficiente conditione non posset retrofingi, quod ille iure seruitutis non tui siet: &sie simul Sesemel uno tempore struitus fuisset,& no fuisset. Si uero non iret, quia negaretur patientia,tunc seruitus non esset tradita. Quae cum aperta sint & uera constat quod dicta l.qui abse ii .nillil facit ad propositum. Vnde consequens est,quod pertext indicta l. seruitutes. non uiolando literam, apparet se uitutes sub conditione ipso iure constitui non posse. In quo . sic distinguendum puto: A ut enim loquimur de constituenda seruituto,in futurum,scilicet,constituam tibi seruitutem post duos annos, uel si Caesar ex Italia redierit: hic credo eam promissionem recipere posse diem dc conditionem, etiam ipso iure. n. l. Labeo. T. de serui tui. rust. Item quia nihil uideoqiuod impediat, recth sicut cum promitto me fossam facturum si 1anus rediero: utrobique enim die uel conditione existente,ad interesse agi potest, nisi fiat quod promissum est .l. si quis ab alio .in fin.Tdere iudie.At uero si dixero, consti-κ tuo
256쪽
tuo tibi seruitutem , qua post duos annos utaris, uel qua utaris si Caesar ex Aphrica redeat, hoc fieri non potest ipso iure, ς
quia seruitus no dicitur constituta,in qua ad patientiam constituens non statim teneatur. dich. l. fines. ff. de struitut .rust.
Praestari autem patientia ex die uel sub conditione non potest, ut supra probaui, ergo &c. Hoc est quod dicere soleo,licet seruitus sit tuis incorporale, tamen ita consistit in facto, ut 6 nisi actu uel potentia,factum semper sit praestabile,non intelligatur servitus. dict. l. fin.&l. si fundus. U.de seruit . quae &in eum finem intelligenda cst. His sic se habentibus, cessant quasi omnia quae per Bartol.& Doctor. multum anxie, dc ut ipsi credunt subtiliter, traduntur in d. l. serui tutos. licet profusiori syrmate caudam trahant. Nec uerum est, quod seruitus aliquam cum obligatione personali similitudine habeat,cum sit obligatio realis,& sequatur principaliter fundum, no per sonam, nisi in consequentiam. Quod uero seruitutem uidetur characteri assimilare,est persuasio quaedam, quae nihil necess ario euacuat. Nam omnes qualitates positiuae quae subi
cto adiiciutur,possunt assimilari characteri qui ligno uel animali imprimitur. Verior itaque, subtilior & fundatior est susperior ratio. O uare autem ad diem uel ad conditionem fer ruitus ipso iure non constituatur, non potest alia ratione defendi quam per Lobligationum sere. s. placet. F. de action.&oblig. quod temporalis obligatio Iureconsulto non placuit: iura enim nesciunt opus a principio imperfectum. Et potest etiam locum habere in seruitute, ratio quam gl. indicta l. seruitutes. in fin. ponit, licet Bart. eam damiaci, sed non fundate. Denique quod dicitur in dict. l. seruitutos. ei qui contra placitum seruitutem uendicaret, obstare exceptionem,crederem de necessitate aptlicari ad seruitutes quae ad diem uel certam conditionem essent finitae, quod licet post lepus uendicarentur, quasi lcmporalis constitutio nihil valeret, hic lo
eum habet exceptio. arg. d. g. placet. in l. obligationum sere.
de act.& oblig. Sed si sub coditione uel ex die esset seruitus
constituta, & uendicaretur, hic crederem uendicantem exceptione intentionis repelli posse: quia a principio uitiose fuit seruitus constituta,& incompatibiliter, quae nec ex post facto unquam ualere possit. Nisi diccres quod tales seruitutes sic uitiose constitutae, reiicerentur in tempus in quo uale- re possent:per t. in tempus. st .de haered .instit. dc quod causa O s util
257쪽
utilitatis ea reciperentur. Per praedicta, multa alia egregia &noua ultra Doci.alio loco notatii, quae in praesentia cos alto, ne bis idem repetere uidear,transeo.
Memorabilia in Cap . XXXI. aduertenda.
x Casyri alicuim possessisne apprehes,omnia alia eorporalia ad ea Jὶrum spectana censentur apprehenμ singulariterper Laseiunx. x Possessio uacans per aditum siclum non acquιritur.3 Iurisdictio qualiter adipiscatui post nactam eassiliri possessionem, singularitet per Zasium. 4 Aequisitio unim rei haereditariae ion arguit acquisitione adterius.1 Possessionis rerum inco=poralium traditio, requirri contiuuatam
An episcopus,unius castri posscsione apprehensa,
cstcrorum ecclesiae bonorum omnium posscsi
nem,Cτ praesertim iurisdictionis quasi pήI di
piscatur. CAP. X X X I. INT LRROGABAT me genius, an Episcopus, cu equitat ad bona &castra ecclesiae, apprehensa possemione nius castri, omnium bonorum, fundorum, uillarum, tu risdimonum possessionem dicatur adeptus. Remisi gcnium ad Bart. in l. iij . in princip. ff. de acquir. posses ubi in simili casu distinguitur. Sed ista distinctio genio non uidebatur po fecta. Cum enim dicit Bart. quod loquendo de castro, id est, de loco in quo castram est aedificatum cum suis ς dificiis, tune procedat doctrina, quod apprehensa posscssione illius loci, uel alicuius ae dificii, iam totum castrum apprehensum conis ri.arg. l.Gaius. g. j . de leg .ij . At Bartol.non aperit, an apprehenso ipso castro, uideantur iura, uillae, oppida, agri,fundi,&i alia corporalia subiecta apprehendi. Hic ego credo quod si cum castrum sit quiddam uniuersale corporale quo apprehenso,&partes apprehendi uidentur. argum .eorum quae not. In nocen .in cap. in literis. de restitui. spol.& dicimus, quod apprehensa domo, omnes res in domo uideantur apprehendi.
Bald. in I.de his. C. te furi . Sed in iurisdictione substitit genius: uidebatur enim ei quod etiam castri pollessione adepta, iurisdictio quasi possessione non adipis catur: quia tenendo castrum, quod est corporale, non potest dici quasi possessione iurisdictionis teneri,quae est incorporalis. Debet enim aptam
258쪽
aptum esse instrumentum ad acquiredam possessioncm. arg. l. i. s.caeterii. g haec quae des eritis.& g. adipiscimur. in exemplo dormientis .ff. de acquiren. posses quod mihi uerum uidetur. Unde Bartol. in dict. l. iis .in princip. potuit speciale
membrum superiurisdictione, & affirmat, quod a2prehensa eastri possessione, ob id iurisdictionis quasi possessioneim
non adipisci, nisi unus iurisdictionis actus exerceatur, uolente eo qui mihi castrum uendidit, Sc. per t. si stillicidii. g. fin. E. quemad .serv. amiti. Haec tamen doctrina Fenio meo non satisfecit. Fingamus enim in casu nostro, quod nemo sit qui possit consentire Episcopo agenti actum iurisdictionis, cum ipse a nullius manu emerit catina, sed per successionem prae-eess bri defuncti ad eum sit deuolutum, quo casu possessio
iurisdictionis uidetur esse uacans,& a nemine icneri: itaque ex regula, necessaria esici apprehensio singulorum actuum,
in quibus consistit iurisdictio: sic enim est in corporalibus, 'quod possessio uacans,peractum fictum non acquiritur, nisi realitor apprehendatur, ut diximus in l. i. g. si iusserim. post
Alexan. dc Ias. T de acquiren. posscs. quod certe esset ualde
difficile, sicq; longo temporis tractu solidae & uniuersae iurisdictionis possessio no acquireretur. Ego igitur putaui sic distinguenda, quod eo casu quo debet possessio iurisdictio νnis acquiri per Episcopum, aut facit actum iurisdictionis uniuersalem, sub quo de necessitate, omnis alius actus contineatur:aut facit actum omnino particularem. Si primum,utpote quod curat iurare omnes subditos obedientiam, & tunc est in quasi possessione iurisdictionis ex consequetia, quia nexus obedicntiae complectitur omnes actus iurisdictionis. Si secundum,utpote si unicum saltem actum iurisdictionis, exercedo alicui poenam ob commissum delictum imponat, tuecrederem quod in aliis actibus iurisdictionis non esset acquisita possessio: quia licet iurisdictio sit una,& quidda uniuersum intellectuale, tamen constat ex diuersis & separatis acti bus iurisdictionalibus, ex quorum uno non potest inferri ad alium, quia ut uulgo dicitur, ex separatis nihil infertur. Nam & eo iure in haereditate utimur, quod ex acquisitione Aunius rei haereditariae , non arguitur acquisitio alterius rei. l. cum haeredes. V. de acquirenda possessione . Et haec genio meo probabiliora uidebantur, quam ea quae tradit Ba tolas in d. l.iij .circa hunc iurisdictionis casum, licet omnes Doct.
259쪽
Doct. eum sequantur. Nec genio meo adducta Innocentii per Bart. autoritas sufficiens uisa est: dicit enitii Bart. Inn centium in c.in literis . extra de restit spol. Qq adstipulari sententiae: quia Innoc. ibidem ita uariat, ut nulla possit ex eo decisio elici. Inclinare tamen uidetur in meam opinionem, quae& uera est. Nec etiam hoc casu uolutas autoris adiuuat, quia in traditione possessionis rerum incorporalium, sicut est iu
risdictio no sufficit semel uoluisse, nisi continuata patientia sequatur. l. iij .s dare.T.de usust ict.l.fin. ff. de seruit. Nec facit pro Bart.tex. ini. si stillicidii. g. fi . ff. quemad. sera. amitt. ubi is qui partem itineris it, totum ius usurpare uidetur: quia seruitus itineris est indiuidua, non constans ex partibus separatis. Sed ius iurisdictionis licet sit in se indiuiduit, tame co-moditas diuidi potest,& constituitur ex partibus distantibus&separatis, ut dixi. Quod autem in d. g. fi . dicitur, partem itineris, intellige parte fundi ex qua iter debetur: na itineris nulla est pars, quod ad sensum patet. Et haec genio meo uisa sunt singularia,& diligenter notanda.
memorabilia in C .XXXII.obseruanda.
x Verba subiunctivi modi in praeterito uel infuturo inueta qualiter indispositionibiti intelligantur uxta comune DocI.πιnione .s Verborumsubiunctium modus nihil importat , nisi abu orationis
3 Verba subiunditui modi in praeterito uel infuturo inuenta, quat ter in dispositionibus inteligantur ingulariterper Lasium, u
statuta ultimae uoluntate utura respiciunt.1 Statutum uel lex prohibendo abquidsuapte natura perniciosum extenditur ad futurum. 6 statutum uel lex quare extendatur adpraeterita.
Verba subiu nctivi modi in praetciito uel in si tuaro inuenta, qualiter in distositionibus intelliis
a A N & quomodo uerba subiunctivi modi, quae in praeo terito & futuro inueniuntur in dispositionibus intel IL Migantur,ambigua est quaestio. Bart. in I. j .v j quaest. principali. ff. de iustit. &iur. in l. hoc articulo. st de haered. instit. & alibi, tenet quod in statutis & ultimis uolantatibi s
260쪽
tantum ad futura porrigatur, nisi materia aliud suadeat quod&gi tenet in i .cum talo. g. fines .ffide cond.& demonst. qua exclamat Baldus in I. leges. ij. C. deli. E'diuerso dicit Iasini. iij. g.ex pluribus .in gl. super uorb. usuceperit. F. de acquirenda possess. per d. gl. quod communis sentctia Doctorum sit, huiusmodi uerba in dubio, in prae terito & futuro uerificari, nisi materia aliud exigeret. quod & gl. tenet in l. cum in secu- do. & ibi Doct Tde iniust.rup.& ur. testam. Et pro hac communi sententia multa extant Doct. consilia, qui quam uere, quam iuste, quam conscientiose, quamve erudith consuluerint, sequentia docebunt. Ego nouiter, pulchrE, & fortas-
sis etiam multo accuratius, breuiter tamen, eam discutiam.Et
pro euidentia praemitto, quod modus subiunctivus uerborum, ideo dicitur subiunctivus uel coniunctivus, quia uerba subiunctiva per se nec ueritatem, nec falsitatem, nec aliquam dispositionem important, nisi coniungantur aliis orationibus quibus subformantur. Nam dicendo, Cum feceris,nihil decido. Si autem dico, Cum feceris,praemium accipi cs, iam rit persectus sensus. Quo sic praemisso, duas pono consu- γsiones. Prima: Ubicunque uerba subiunctiva quae in prae te rito & futuro inueniuntur, coniuncta sint orationi quae de praeterito sonat, tunc cliam dicta uerba in praetcrirum acci pientur: ut dicendo, Cum feceris mulctam subiisti intelligo, quia hoe fecisti: quod non habet dubium. Sccunda conclusio : Verba subiunctiva quae in prae terito & futuro intelligi possunt, si orationi coniungantur quae in futurum respiciat, tunc pro futuro, & non pro praeterito accipientur. & haec . docet regula quam supra dixi, cx qua arguere probabiliter possum, quia artis grammaticae principes, Scrutus, Donatus, Priscianus,& caeteri quidam eam posuerunt. Ex qua conclusione insero, sentcntiam & opinionem Bart. esse ueram non solum in statutis & ultimis uoluntatibus, in quibus futura prouidentur , sed etiam in quacunq; dispositione quae in f turum respiciat. Quod autem statuta & ultimae uoluntates futura respiciant, text. cst in d. l. leges. ij. C. dcll.l.j. supra detest. His conclusionibus diligenter obseruatis, facile intelliges intermixtas legibus orationes praeteriti uel futuri temporis in nostro fere toto iure ciuili. Praedictae conclusiones fallunt, si ex adiuncta oratione nec praetcritum nec futurum elici potest, ut in d.l. iij. s. ex pluribus. U. de acquir.po G