장음표시 사용
291쪽
ratione relictus, ut merito ex nega tua uniuersali sit intelli gendus. Ad quod optimc n. noster text. alio loco: dum cnim Iureconsuli decidisset nunciationem unius omnibus no sufficere,veluti sese exponens, subiicit, singulis esse nunciare necesse: quibus uerbis se melius declarare non poterat, euide ter testatus, nihil ab uno ex sociis agi, nisi singuli nuciassent. Sed ne si t ullus contra pugnandi locus, communem opini nem ratione inuicta subuertimus. Nam supra docuimus, socios stante communione, in qualibet minutissima particula suam habere portionem:& item casdem portiones sensu cor
porali ostendi non posse,sed intellectu colligi: quibus co sequens est ,si uicinus qdificando rei communi incommodet, dici non posse quod is magis huius socii parti quam alterius
noceat' quapropter unius ex sociis non est recepta nunciatio,
ut qui uicino nunciationis causam petenti nullam posset reddere: cum non plus tua, quam aliorum intersit, quando citra diuisionem nihil prae caeteris damni haberet quod causar ' tur. Deniq; si daremus nunciatione saltem de facto procedere, quod forte aduersarius nec causam peteret, ncc contra
diceret: cam tamen nunciationem socius prosequi in iudicio non posset,cum nihil haberet quo suam fundaret petitione, id quod euidenti dilemmate euincitur. Aut enim destruelimnem operis peteret,aut intcresse. Primum no potest, quia cuin partem duntaxat suam nunciasset, operis destructione n5niu in partem peteret: catenus enim destruitur, quatenus nunciatii est l. j . in prin.l.praetor. A. j .de op .no. nunciat. Verum
operis destructio in partem peti non potest confitentibus id aduersariis: ergo is socius quod petere posset non obtinerer, quod obtineret non posset petere: ut adeo ipse sibi obstaret,
ipse se oppugnaret .arg. l. in ambiguo. infin. ff. de rebus dub. Sin uero interesse peteret, hic aut ad commune sociorum tim ' teresse aget,& non auditur, quia communi nomine nonnunciauit: aut priuatum suum interesse praetondet,& iterum non potest cum eo casu citra diuisionem non plus tua quam ali rum intersit, ut supra declaratu est. Quapropter socius etiaside facto nunciasset, tamen prosequendo non haberet super quo ageret: & sic vana relinqueretur sua nunciatio, & uelut
calumniosa impune sperni posset ut in dii j in prin. post gl.
de op .no. nunc .clucidauimus Et haec est uera, & certe acci rata ratio,quae Iurecomultu movit ut decideret, nullius seor
292쪽
sim nunciationem admitti, sed omnibus esse,in casu text. nostri, nunciandum. Ex praedictis fatis patet, communem op nionem improvide labi: quod putant, si in prosecutione nunciationis per socium factae, opus destrui iuberetur, eam sententiam prodesse consociis , cum ea destructio sit indiuidua, per d. g. si fundi .Hoc enim tam no est uerum, quam est absurdum .siquidem cum pro sua tantum parte nunciasset sol dam destructioncm petere non posset, ut iam supra declara-aimus. Sodncc iudex eam non petitam ,in sententia iuste co- plecteretur, per uulg. l.ut fundus. comm .diuid. nec ex ossicio
uberet,scilicet quod non esset imploratum,nec implorari potuisset.l. diem. i. hoc edictum. ff. de dam .inse. Adde, quod ratum factum socii,aliis consociis obesse no potest, d. l de pu- illo. g. si plurium. j.consequenter etiam cius factum hoc lo o aliis consociis non proderit, ex regula oppositorii. Quod um ita sit,iam ratio Bartol. per quam a proprio hic sermone diropter d. g. si plurium.recessit, non solum ci non suffraga-ur,sed expugnat etiam:& tantum abest ut ulla absurditas u Ieat a proprio sermone recedere,ut etiam plurimum absurdi x comum intellectu nasceretur. Vides lector quomodo in-idunt in prunas, qui uolunt cultare patellam. Tandem d.l. oes eorpus. g. si fundus. impertinens est ad propositum. Ibi nim in seruitute itineris, quae naturaliter indiuidua est,sen entia quae uni socio datur, prodest & nocet consociis. Itembi foetuq in solidiim super tota seruitute egerat: quoru ne rum hic recipitur. Recte ergo hunc nouum & uerum intellelum, contra omnes Doctores, ex ueritatis cuidentia culcinus. Sed posset fortasse uideri, quod is intellectus uel fra
lis uel damni praeberet occasionem. Finge enim, retento hemate tex. nostri, probabiliter apparere quod opus uicini, ei communi sit nociturum: δ dum unus ex sociis damno ocurrere pcr nunciationem pergat, car toros consocios uel Daule uel negligentia nunciare nolle: nonne hic fraus subtex ur, uel damno res communis afficitur, dum aedificantis temeitati unus ex sociis no posset occurrere Sed non obstat: huicnim uersutiae socius facile medebitur : siquidem & ad diui- isionem prouocare, da. iij. g. j .deop no. nunc. d. l. Sabinus. omm .diuid.& interim pro tostari coram aduersario uel uid iis poterit, sibi non osse nunciandi facultatem. Quae prote-batio tantum operabitur, ut tacta diuisione, si ea portio cui
293쪽
aedificando iactura allata est, socio protestanti adiudicetur.& is de nouo nunciet, aedificantem compelli ut destruat opus, quasi repetita die sit nunciatum. g. d. l. de pupillo. s. siquis ipsi. Quem textad hanc doctrinam cx paritate rationis noue cxtendimus , cxemplo aliorum Do ct . qui eum & scriptis & consiliis pro ipsorum commodo, & pro re nata,ad --ria applicare consueuerunt.
memorabilia in sequenti intellectu aduertenda.
s Seruitutes altius tollendi uel uon tollendi , iniure iuncEim enumes
4 Seruitus cst ius. Os Libellus debet carere Omnibus qualitatibus qua impertinetes dis ito inutiles. 6 Contumax quomodo utrobisς auetur onere probandi.' τ Reusje non defendens latitans ,praesumitur actoris ius asi
a Doctorum quorundam iniquitas in interpretandis legibus.
t L prius. de operis nouinimc. contra Doctorarim sententiam intellecta.
SI communem Doctor. intellectum in hae l. recepcr;ς, inoffendicula, & quidem grauissima, quinimo nunquam
explicanda incidas necessc est . Ex communi cnim intellectu, primo casu agitur confessoria, altero uero casu no-gatoria: &statuitur in utroq; casu poena contumaci, quod is si ius suum tueri uelit, partes petitoris sustinere cogatur, & necessitate probandi prae gravetur. At hoc, si communi intellectui locus sit, in neutro casu grauamcn contumaci ingeritur. In primo non: cum enim contumax aedes liberas esse contei dat,in eo iuris praesumptione adiuuatur. In posteriori autem casu, probandi necessitas ideo non est ei gravamen, quod cuis contendat uicini aedes non esse liberas, probare hoc cog tur, etiam si non esset contumax. Proinde non erit possibilo, maxime in hoc posteriori casu, quod probandi necessitas in poenam contumaciae grauare possit: quod est contra text. . pertum.In hanc nassam,imo iustam Charybdim, cum Doct.
294쪽
INTEL L. SINGVL. LIB. I. aricertatim omnes,corum intellectu impingerent,inim est qua liter sese torqueant, S tamen nihil habenzquo evadant: quin quo plus telo expedire pergunt, eo magis impediuntur: &tum ansam soluere contendunt, ut est in prouerbio, nodum ligant. Nec quisquam in orbe cst, ne Africanus quidem, ut ego puto, qui communem hunc intellcctum tueri possit ab omendiculis & 1 torturis manifestis. Nos hanc l. plana &D- η item opinati,uerum intellectum putamus, quod in utroque rasu consessoria ad seruitutem adserendam actum sit. Nem ye in primo casu contra uicinum Titius agcbat confessoria, ne is altius tolleret, scilicci quod seruitus altius non tollendi ictori deberetur id quod etiam communes doctrinae reciei-int. In altero uero casu contra uicinum agebatur, ne is adto
em impediret aedificare uolentem, & idipsum pariter con- ess bria, per quam seruitus altius tollendi adserebatur. Eam nim seruitutem deberi posse, supra satis patuit: quaproptern hoc secundo casti actor non egit negatoria ex ea libertate, lua omnes aedes liberae praesumuntur: non ullo modo: sed ervitutem sibi eo nomine deberi contenderat, ut altius lice et tollere. Quein intellectum multa suadcnt. Primo, quod , eruitutes altius tollendi uel non tollendi, in iure iunctim c-mmerari 1oleant: ut uerisimile sit Africanum de eis etiam pa-i serie decidisse. D.l. j .ff. de scr. urb. Deinde litera rex. nostri iuncintellect uiri firmat: sic eni inscribitur: Idemq; econtra io. per quae uerba intelligitur Iureconsuli. contrariam se sitatem scilicet altius tollendi,annexisse: ea cnim recte sunt ontraria, iure seruitutis altius non tollere, M altius tollere. enim esset tam inepta ex contrario oppositio, si serui uti negatime libertas affirmativa opponeretur Z Aut quis rederet Acticanum Iureconsultum acutissimum, & rhetoria
arum disciplinarum propcmodum principem, uim opposiorum ignorasse λ Iam & tertio, si sequentia vcrba ponde es, nostra adsertio tibi perspcctissima fiet: sic oniin stib se uitur Iureconsultus: Si cuin agere uellet quis, sibi ius esse auito aduersario altius tollere &c.Ea enim uerba sine dubio rruitutem sonant, cturi dicitur, sibi ius esse: scilicet quod roprie, & uelut ex naturali quadam obseruatione, seruitu-rs iura nominamus: & est uelut perpetuum in practica, cum
i libello agitur sibi ius csse, quod per hoc ad seruitutem, uellia iura incorporalia cosesibria agatur. Porro quod dicitur,
295쪽
inuito aduersario , recte omnino seruituti accommodatur. Nam nusquam relatum est, quod is qui negatoria pro adserenda naturali libertate egerit, deducat libertatem libi,inuito aduersario, competere: hoc enim ridiculum & stultum esset,ctim naturalcm libertatem qdium nihil promoueat, quod . aduersarium narrem esse inuitum. Et uulgo notum est, non
8 debere ullam in libello qualitatem narrari, quae impertinens si & inutilis, ut diximus post Doct. ini. j .sside eden. Cum
ergo tota series tex .ad confessoriam pertineat,& de negat ria ne uerbo quidem, aut nutu aliquo mentio fiat: & uerit ut quod Iurecons. si in posteriori casu negatoriam tractaret,aut inexplicabiliter se inuolueret,aut absurda & uana decideret, supra declaratum iis: profecto si usquam sit ueritati locus, an dubitato tenendum est, utrobiq; tractari confessoriam. Sic enim lex. plane & facile procedet, & omnia suo ordine recta deciduntur serie, cum in utroq; casu contumax plurimu gra- iactur in eo quod partes petitoris sustinedo, necessitate pro
bandi adstringitur, quod certe uno uelut digito ostendi poterit. Nam in primo casu, ubi actor uicino non esse ius altius tollendi confessoria egerat, si reus se defendisset, iam tutus erat iuris praesumptione, qua quaelibet domus libera prae iii
mitur. l.altius. C.deserui.&propterea actor etiamsi inpossessione fuisset, probare cogebatur, nisi praescripullet. l. v quis diuturno. T si ser. uen. Certe reo existento contumaco, in poenam contumaciae rota conues
de reo petitor cincitur, adeo ut si postea eu qui ante egerat, repellere uelit,actionem contra eum instituere,& libertatem quam adserit probare teneatur, scilicet quod nulla plus iuris praestiniptione adiuuetur: & e diucrio, actor qui seruitutena praetenderat,etiam si non esset in quasi possessione, onere probandi non frauabitur.E t habet hoc rationem: cx conti macia cnim &fuga rei, prae sumptio pro actore enascitur. Cur enim reus sese uno uerbo, nempe libertatem allegando, d
fendere potuisset, & nihilominus uel fugit,uel latitat, iuste
prassumitur actoris ius eo nomine adfirmare. argJ. Quod autem.in fi .F. de lib.cau. l. de aetate. s. qui tacuit. T de interr. act. Paria dicimus posteriore casu: cum enim actor consem 'ria egisset ius sibi esse altius tollendi,hoc probare tenebatur, si rotis se defendisset, ut supra diximus. Caeterum quia reusi contumax est, si ullo post tempore aedificantem pergat repel
296쪽
INTELL. SINGVL. LIB. I. is ere petitoris partes sustinere, actionem instituere, & quod
iteri ius altius tollendi non competat, probare tenebitur.Veum quam diffficilis sit contumaci in utroq; casu ca probatio, uilibet peritus facile colliget. Hic est facilis,expeditus, cer-uς & indubitatus intellectus huius i. textui amicus, Iureconalti prudentiae consonans, imo ex necessitate liter recipienus,nihil habes absurdi,nihil impediti, nihil quod sit uel ob
urum, uel inexplicabile. Decepit fortasse Doct. quod non duerterant,altius tollendi facultatem non solum libertatis, id etiam seruitutis nomine copclcre, ut in superioribus de arauimus .Ex quibus relucet omnium Doct. error intolera- ιilis, qui unqua super ea lege scripsere,&quam coasse, quam mnino impertinenter negatoriam actione in dictam legem struserunt.Sed homines sumus, atq; utinam ex Epidicti senntia idipsum quod homines sumus cognosceremus, nosq; amana pati non dissimularemus:iam ueritati, a quocunque, diceretur,crederemus,meliora sentientem hne inuidia se- aeremur,&reicia is fastuosis Italorum & Gallorum titulis, iam Germanis docendi gratiam a Domino dari fateremur. dsunt qui leges faciles saepenumero ideo obscurant, siueiod non omnium facilis sit & expedita interpretatio, siueiod ueritatis profundior inquisitio negligatur. Non enim,lo adserere, quod ad augmentum stipendiorum aliquado,dus in scirpo quaeraturi uidere tamen Bald poteris in i .iu-gen. g.quin o. in uersutputa post diuortium.1Lde pact. ii nescio an ae quam causam adserat, cur Accursius gli. suas. vi semel dedita opera obscurrarit.
Memorabilia insequenti intelle siti aduertenda.
Socero qui dotem promisitsubuenitur,ne ea in solidum exigat. Copulativa ed ,uim habet addendi, ut uel augeat uel limitet. Verbum,tribuere,quidsigniscet. Soceri mariti, soceri uxoris disserentia. Socero maritiin dotispromissione dolumfacienti iusto adminicu
lo subuenitum.temperandum tamen cl a mentione doli. Socer uxoris dolo uersam ob dolum convehitur.
1 ntellectus I. ex diuerso. f. soluto matri. alijs ll. pugilantibus.
A RI AR E inter sese & dissidere uidetur,l. ex diue se .cul .pen. detur. dot.&l.sicut autem .l. sed hoc ita .r de re
297쪽
s de re iussi.Nam iti l .ex diuerso. Netatius iustum eme doctissit socero mariti in dotis promissione subueniri ne in solidii exigatur. At in l. sicut autem .in f n. idem Iurecons. alio nos iure uti dicit. Item in l. sed hoc ita. negatur socero subueniri solii.
adfliguntur & aestuant,non habentes quicquam solidii quod concludant. Nos hunc nodum facile explicabimus. Nam Neratius in d. l. cx diuerso.& in l. sicut autem. sibiipsi non disi det. Quod enim in altera lege iustum esse dixit, hoc in i sicut autem aequii uideri docuit. Subiungit tamen porcopulativa, quod &alio iure utatur: quasi diceret, licet iustu sit,&qquitas
exigat, socero succurri, hoc tamen non eme perpetuit: euenire' enim casum in quo & alio iure utamur. Ista enim copulativa, sed cr,uim habet addendi, ut uel augeat uel limitet,ut no .in l. ij . supra ne quis eu . Et qua uis Neratias ea casum quo alio i re utamur,non aperiat, Pompo. tamen in t .sed hoc ita aperit, dum affinitatem manente distinguit aut soluta: quod illic beneficio locus sit hic no sit locus. Quam tame Pomponii de cisionem Iurecons. Pau. lini tat in d. l. pen ubi socero mariti, quamuis is dirempto, id cst,sol. mat. regulariter beneficiuno habeat,ex causa tamen & persona a iudice hoc tribui decidi tur. Et perpendendum est uerb. tribui, quo haud dubie signi' fieatur dictum beneficiti socero sol. mair. no competere, nisi ei a iudice ex causa tribuatur. g.l.j. g. j . C. de pct.bon .sub. lib. x. ut sic nulla sit ind.ll. limentio, sed altera per altera de 4 terminetur Quibus consequens est, socerii mariti disterre ab uxoris soccro, quippe quod huic beneficium manente & sol.
tr. aequaliter competat,etia si nulla uel causa uel personarconditio suadeat:caeterum soccro mariti no competit nisi ex causa necessaria,&expersonae conditione . quam facile dissos rentiam linoi . assequi non potuere.Credimus tamen, quod si
socer mariti in promissione dotis dolum fecisIet, ut qui circuuentedi generi causa, sciens & prudens plus dotis promisisse:
quam praestare possiet,ei non eme parcendum,non solum sol. mair. sed ne manente quidem, quin in solidum possit coueniri.l. si rerum.in fi.&d. l. sed hoc ita. in fi . de re iud. caeteria temperandia esse, ne doli mentio fieret, sed ciuilibus uerbis agendum .arg. l. si superstite. C. de dol. Quinetiam si Sc uxoris socer, uel in donatione propior nuptias promissa,vel in dote rosi cepta, toto uersatus esset id quod de facto contigisse nou
298쪽
mus conueniri ob dolum, exemplo mariti, insolidum posse
rederem, cum diuersitatis ratio dari nequeat,&s penumero lote patres recipiant,maxime maritis filiisfamilias existent Ius. Alex .ini. rei iudicatae. sol. mair.&ind l .sed hoc ita. pi abat eam contrarietate Iureconsultorii non posse recte de tendi. Ias. putat non posse melius dici, quam ex Ioa. de Imo. lidicit,3 tamen recte & ordine totius conflictus supradicta lucidatione sedatus est.
memorabilia in sequenti intelleetu aduertenda. Exequedopignora iudicialia debitoris, si tertius aliquis superii epignoribuου se oppona quid iuris.
Res iudicata ad usucapionem pro cit. Verbasubstativa positive deductς per adiectiva priuationis non
Intest. s. qui homine an l. eius. .ad I.Cornel. de sic. gubi error. Pignori res data si adiudicetur contradictori summaria cognitisne,ea scutentia debitori no ad mit ius ordinariae ueudicationis.
Inrellectus uerus ad ιὰ diuo s.cti super rebus D re
iud. contra com mnes opiniones. ACILE Μ & apertum tex corrumpunt gi. &Doct. in ,
d. g si super rebus. Quaerebatur si inter exequendii pignora iudicialia debitoris, tertius aliquis controuersiai per pignore, quasi ea res sua emct,mouisset, quis esset ordocequendi. Iureconsultus in ea controuersia, summatim percecutores cognosci debere docet, an pignus debitoris sit, i contradictoris. Nam si pronunciauerint rem cs e debito-ς,executionis ordo suo marte decurret: sin uero ea rem debi ris non esse,sed ad tertium illum qui controuersiam mouet pertinere proniiciaucrint,ca cognitio quia summaria fuit, bitori non prasiudicabit. Proinde si ea res uigore eius sciantiar,tertio illi contradictori restituta fuerit,isthaec senteni eum contra debitorem non tuebitur, rom suam iure ordi brio uendicare uolentem: sic enim omnia partibus integra anebulaiec proficiet contradictori ea sententia, nisi ad usu pionem, si forte debitor rem suam non uendicaret. Vide leor, quisquis ueritatem amas, quam planus sit is intellectus, ii&ex textu ineuitabiliter, imo ex ipsis uerbis fundatur,r a &est
299쪽
&est ratione & moribus equissimus.Accurs. autem dc Doct, uerba text. quibus dicitur, Nec eum cui restitutares sit,&c. ad creditorem referunt, quasi creditori sit pignus per sentei dum enim alia & alia contraria subterfugere pergunt, in in iores lapsus incidunt, ut recte in prouerbita ierit, Vnum mendacium egere septem aliis ut contegatur. Sed nihil eorum uerum est. Cum cnim lex. dicit, eum cui restituta res sit, habe . re per sententiam non debere &c. non potest intelligi creditor: nam dictio, eum, secundum Latinoς autores, tantum ex pressa reddit vinde ad creditorem referri non potest, scilicet quod te eo in toto tex. d. I . ne minima quidem iacta sit mentio .E ertum est in tota ea serie, Iurecoluitum non nisi duas personas complecti, nempe debitorem, & cum qui uende do pignori contradicit. Quid ergo hic faciet creditor Z quomodo in alienam controuersiam intrudetur 3 Quid credito ris intererit super pignore distrahendo per tertium contro uerti, cum ei ius sit alia capere pignora non controueri a 3 ut
dicta I. aditio. g. sed & illud. Taceo impertinentissimam di
uinationem, quae contra naturam uerborum attentatur. I Iirum itaque est, ne dicam miserabile, textus clarissimos tantis deprauationum nebulis obscurare, ubi nulla urgeat necessi tas. Quod autem Acci s. de interruptione usucapionis quae dam insistet, tam iunt frigida, ut nulla confutatione cgeant. Cum enim text. rem iudicatam ad usucapionein proficere di eat, quo colore interruptio usucapionis intrudetur λ Verba' substantiva positive deducta, quomodo per adiectiva priua tionis determinari poteriit Si enim dixero eloquentiae proficere exercitium, quis te ferat exponentem, eloquentiae , scis licet tollendae t Pari corruptela Accursius apertum text. ini. eius. g. qui hominem.is ad i. Cornel. de sica . contaminauit. ubi cum decideretur eum puniri, qui libidinis causa homi nem castraret: exposuit libidinis, scilicet refrena lae: quod certe contra omnem rationem esse quis non uideatZ Quomodo
enim ultimi supplicii poena puniretur is, qui castitatem sollere pergeretZ quod tamen nos supra in latae culpae materia plenius attigimus. Redeundo igitur ad propositum, si respi- gnori accepta, cotradictoris esse summaria cognitione pronunciatun tiam restitutum, cique per liuiulmoGMententiam luS HL MILI
capiendi: quamuis alii aliter exponant, nempe interrumpi tisa
300쪽
nunciatum sit, ea sententia debitori ius ordinariae uendic tionis non adimit: sed eo uendicante, ad usucapionem contradictori proficiet, ut legitimo tempore possidendo domi tuis efficiatur: hoc cnim temperamento utrisque partibus o- mala manebunt integra. Quod si obiiceretur,iudicem sua co;nitione dominium in contradictorem transferre non uouisse ergo nec usucapiendi conditionem dedisse, per uulg..clauibus de contrahen .empl.&c. non obstat, quia sufficit ioc casu iudicis sentcntia, quae possidenti bonam fidem pa-it .pernot. tex. ini. Pomponius. s.si iussu .ibigi. T. de acquieti. posses. Plura miscet Bart. cum Accursit creata pergit de- .ndere, quae non sunt huius loci, ut omnia reprehendantur. Serte quod inter alia allegat l.postquam. g. Imperator. Tutcg.no. cauC. per quam probare conatur, pignus captum in ausa iudicati possideri per creditorem, ac si esset conuentio
tale, impertinens cst, nec ex co text. probatur. Caeterum in-ellectus d. g. Imperator ex his pendet, quae eleganter docetis conius Pedianus in Verrinis. Sed finem aliquando facinus: etsi enim compluria adhuc collegerimus noua &pul-hra,&prae terea singularia cae teris non tacta congesserimus,aturi tame anni prouentus h qc & alia Deo uolente proferet. 'u interea auditor, boni consulito quae laborauimus.
Augusti Procancellario dignissimo, domino ac patrono sto Dmme colendo. Ioan. V. tricli, Lasius L L. candidatus
V D V Μ inter maiores nonros controuersum fuit, Cancessarie excellanti me, utra pars totius philossopbiae praestantior esset habenda , ill ne quae in caes
terarum rerum tradiatione uersatur , an quae tu a,
honibu Misistit, e quo genere quos habetur ciuis sopbiae pars, quam Iurgi rudentiam appellare cono x 3 sueuerunt