장음표시 사용
211쪽
ab Henrico II. de eo scelere actae, ae tandem edicti ab Henrico VIII. in eundem Sanctum promulgati, clarius etiam patebit,Thuanum ab historica fide defecibis,dum Henricum, post veterem Religionem abrog ram, tot tantisque caedibus ditiones suas populatum,.omnibus tamen virtutibus, una excepta ad volupi res proclivitate, ornatillimum fuisse dicit, ac prom ruisse, ut ejus tempora in aequiores, atque prudenti res Pontifices inciderent.
Postremum hoc Thuani judicium etsi loca hucu
que allata abunde refutarint, cogor praeterea ex stoamacho, quem mihi movet, in eodem refellendo aliis quantulum adhuc immorari, ac statim libere dicam. aequiorem a me pariter, prudentioremque Thuano Historicum desiderari, ne Pauli III. cujus sententia ab Ecclesiae Catholicae com munione lectulus fuit Henricus Rex, nomini, atque virtutibus ea nota inferaia Iur, a qua certe promerenda longissime abfuit. Sumis
mi illius Pontificis in Christiana Rep moderanda aequitas, atque sapientia ut indubiis documentis undique constent, non huiusce tantum Diatribae, sed universi operis ad Poti literas evulgandas, illustra dasque a me lutcepti unum esse ex praecipuis institutis . facile qui vis intelligit ex ejus operiS parte, quam publici jam juris feci. Ei autem aequitati, atque sapientiae adeo non derogavit anathema illud in Hemricum inflictum, ut potius easdem commendaverit. Quid, amabo, aequius, quid prudentius ab eo Pontifice fieri poterat, quam ut scriptam in Henricum,
212쪽
qui ab Ecelesia se se jam segregaverat titulo Supiniami ejusdem Capitis sibi arrogato, Excommunicatici. nis sententiam per tres & amplius annos intra scrinia sua contineret quam ut de eadem pervulganda non cogitaret, nisi postquam defectionem illam suam Henricus horrendis perpetratis immanitatibus m gis magisque foedasset quam ut eVulgationem tantadem illam decerneret,babitis prius de ea re quatuor sapienti stimorum Cardinalium suffragiis, quorum pri auceps Contarenus , homo profecto, in quo nemo erit pii pereximiam animi lenitatem, ingenuam sensus uos coram Pontifice depromendi libertatem, summam sapientiam, ac singularem demum erga Henricum Regem amorem desideret Quam mature Paulus Pontifex,quam aegre ad eam sententiam ferendam processerit, vel ipsa ejus verba satis manifestant: Nos qui, ut bominum natura fertinacile credebamus,quod de siderabamus, dictam executionem suspendimus iperantes, ut nobis spes data erat, ex i a Iuspensicine eorrectionem, ω resipiscentiam, non autem pertinaeiamin obstinatio nem, ac majorem delirationem, ut rei sectus edocuit, proventuram. Cum itaque resipiscentia ρο eorrectio bu.
jusmodi, non solum postea seequuta non sit ,sed ipse Hen
ricus Rex quoudie magis se in sua feritate, ac temeritate consermans, in nova etiam scelera proruperit, M. Quid, quod hanc Pauli Bullam Principes quoque, nimirum Carolus Caesar, Franciscus Galliarum Rex, Jacobus Rex Scotiae, probasse comperiuntur, dum ean
dem suis in ditionibus assigi ultro sunt passi λ Novi
213쪽
utique, alio prorsus modo de ea re argumentantem Burnelium ita scribere: Pulsique res memes Princes comtinuerent de Uiure dans une bonne intelligenee averHeno,iti mepriserem la Sentence dia Pape. At multo ju stius Burn etianam hanc ratiocinationem improba Lia reperio Abbatem Joaehimum te Grand , qui Tomo II. libri sui Hisoire si Di ree oeci, quem laudavi in superioris Voluminis Diatriba, ad eandem ita reponit P. I 9 8. Le rasonnement de M. Burnet estor; speeisux, ω ii aurois ιoute la vraisemblance imaginabis , si os Prisces eident totours bien inseruits de le- in interess Ou plustot Ps 'io ne prsemient pas, commeles nutres bommes, i utile, oe se present a I bonnesie O au fusur. Moxque allatis in medium literis Domini de Marillae perspicue ostendit, non a sapientibus Pauli III. consiliis, sed ab impiis Henrici Regis factis Carolum Caesarem, & Franciscum Franciae Regem alienum animum gessisse, quem tamen aliorsum malo fato traduxerint mutuae eorundem sus puciones. Ita Gallus ille Scriptor, &hujusmodi Gallus, qui Aulae suae primatibus, quorum aliqui , & main
gnae quidem auctoritatis,adhuc in vivis degunt, acinceptissimus fuit ob lucubrationes illas suas, quas eorundem auspiciis evulgatas, dum Lutetiae morarer, intellexi. At inspicia inus insuper, num forte Thuanus aeque injurium , ac in Romanum Pontificem , se in Regem suum Franciscum praebuerit. Id utique nec Gallos, quotquot sunt, in dubium revocare posse pu
214쪽
ta rem . Bossuetus libro VII. Operis sui Histolae des Variations cte. in Henrici Regis Angliae gestis nil mi. gis agnoscit, quam is combis de la eruauig ω de laryrannis , assirmans , vel ipso Burnelio teste , eundem in eas nequitias prolapsum fuisse decem extremis vitae suae annis, quod temporis spatium juste respondet apertae ipsius Regis a Romana Ecclesia defectioni . Burnelii de ea re testi inonium i p. se attuli in Animadversion. ad priorem Epist. Schel. quo utique imaginem teterrimi tyranni, humana, divinaque omnia jura proterentis, in eo Rege repraesentavit. Isaacus Larreius in opere Histoire de L Ileterre die. Historiam Henrici VIII. his verbis concludit : On ne peut nier que la psilpari de ces repro-
de is posterile , a ea e de lis eruaute qu on ne hau- is tui par nner , elle est digne ati molas de I on admiration par os eboses merMille es, qu il a eu tu har. disse d ent reprendre, ω se bonbeur de metire en execurion. Id ipsum de Henrico testantur plerique omnes Historici, etsi ex grege Heterodoxorum . Unicum igitur Thuanum Lisse reor , qui non solum ab Omni fere culpa Henricum absolvit, sed diserte tradit, ni bit eidem ad optimi Principis laudem dentia se praeter immodicarum voluptatum fugam. Inde
vero ille ipse sibi assirmare licuisse putavit, dum ad
215쪽
que fuisse morum similitudinem inter hunc , &Fran. cilcum Galliae Regem, ut nulla inter duos Principes Dei temporum quovis intervallo disparatos major usquam commemorari possit. Vitiorum itaque, quibus perdite deditus Henricus, haud expers habendus erit Franciscus, si Thuani dicto stemus. At Franciscum candore animi, clementia, & pietate nullum in tetprincipes habuisse parem , Jovius in Elogiis testatus est, nec dissentiunt plerique ejus aetatis Historici, iidemque fidem faciunt, opposita iis dotibus vitia in Henrico triumphasse. Quam dispares Francisci, MHenrici mores forent, nos docet ut unum testem asseram ) laudatus te Grand , nam postquam dixi Lset, graviter offensum fuisse Franciscum Henrico isee quei' anne e precedente sis 37) Hen t avolt viti,
me e formidabu, ct depuis queiquet mises qui sissent les
que cependant, que Francois L aimois Henri s rnais qu προ vain, orguellisux, O ple in de eaprice nu dernierpolat, Uaimois rien. Galli illius Scriptoris, cui, ut supra dixi, singularis honor apud gentem suam constar, quique non ex eo tantum opere,quod laudavi, sed ex aliis etiam lucubrationibus, quibus eximium illud
216쪽
paulo ante memoratum Bosueti valide propugnavit, magnam apud Catholicos omnes laudem promeruit,.standum esse in re, de qua actum est, potius quassi Thuani, judicio, vel ipsos Gallos, optime animatos erga Principes suos, existimaturos confido. Satis esse debuisset Thuano depraedicare indolem, quam Henricus primis imperii sui annis prae se tulit, tuncque sententiae suae suffragatorem POLUM quoque
habuisset, qui ea Regis sui initia, pro ardentissimo, quo erga ipsum flagrabat, studio, pluribus literis,
ut jam vidimus, mirifice celebravit ν utque eadem celebraverit in Apologia, ex qua superius excerpta dedimus, locus mox afferendus declarat: Summum in eo pietatis sudium apparebat , o religionis cultus , magnus amor justitiae, non abhorrens tamen natura, urtunc quidem videbatur, a clementia, .lanItim liberalitatis specimen, ut non Iolum , ubi opus esser, libenter daret , Jed multos ultro ad virtutem stramiis invita rer, virtute praeditos muneribus bonesaret , neque in boe di crimen poneret , Dus ne, idest ex regno, an ex ternus est, jed in quibuscumqae virtutem elucere vi
deret , dignam praemio judicabat, ct praemiis afficiebat.
Ex quo e stectum est, ut etiam exteri multi ad eum confluerent , qui literis, qui aliis artibus praestantes erati , tanquam ad virtutis aestimatorem optιmam, o praemiatorem Aberalissimum. Ob quas euulas non tam nostris, quam multis exurir natiouibus, coepit esse, ut celebris, ita maxime carus , ejQqse nomen illustrari, quod maxime auxit praesertim pietatis fama eo temporς , quo
217쪽
orientibus In Germania opinionum in religione dispensio. nibus, quae spectare videbamur ad apertum sibisma ,se illorum principi auctori opposuit, cujus dogmata libro
edito, quae minus convenire videbamur cum Ecclesiaeeteteri doctrina , oppugnavit. ua in re grandem laudem ab omnibus meruit, maximeque a Summo Pontibi. ce , ad quem librum misit. A quo ob eandem causam ,
ct ardens sudium, quod praeseserebat in tuendis fidei dogmatis, bonorificentisino Defensoris Fidei titulo es
ornatus. Iuod gratissimo ille animo , ω summa cum veneratione accepit , eamque postea Dem de se excitavit, ut de uultius pietate Ecclesia in dubiis sivis rebus oepericulosis , quae erant, oe pejora impenhbant, temporibus, majora pr.esidia.ad pietatis tutelam sibi promitteret.
Haec, inquam , POLUS ex sincero erga Henricum animo; at Thuanus, nescio quo studio abreptus, iis ipsis enim iis, quibus eundem , post eliminatam Pontificiam potestatem , in reliqua vita ornavit, ad obiis tum usque prosequi non eis veritus. Causam, qua iste adductus virulentum calamum strinxit in Reginam Mariam Si uariam , pro comperta habemus, quod scilicet , seu Cam deni literas ad se datas, seta quod vero similius puto) Buchananum & Haeretiis cum insignem,& mendacem Historicum, lacra omnia , ac prophana audaci conatu temerantem , ut de eo loquitur civis ejus Guillelmus Barciatus , exscripserit; at quid caulae fuerit, cur Henrico Regi Angliae gratificatus, Francisci Regis sui honori non pepercerit, proilus me latet. f. VII. Diuitiaco by Corale
218쪽
nent , qua singulari bonitate Deus Optimus Maximus fortunaverit indultriam illam vere laudabilem a Paulo III. Pontifice adhibitam , ut, accersitis undique ad jumentis, atque praesidiis, Chri stiani nominis utilitatibus prospiceret. Binae enim ostendent caelitus excitatos sanctissimos Monastici instituti cultores, quorum quoque exemplis & precibus Res p. juvaretur, bina que altera: quod multo magis admirandum) vel ex armis, vel ex militum tabernaculis hominem proferent saluberrimorum consilior utra auctorem, cujusmodi certe a gente dirae illidi lciplinae addicta, atque innutrita, vix erat, ut Ecclesia expectare unquam posset. Camillus Uisinus, ad c uem datae sunt binae priores Poci literae, ei si a nobis lecundo loco numeratae, praecla listimam , ex qua ortum duxit, prolapiam adeo illustravit suis inclytis gestis, ut qui in eadem non aliud illustrius germen emicuisse diceret, non utique a vero ablude-Tet. Militarem , qua excelluit ille, peritiam, Historiae ejus aetatis abunde testantur, & omnium luculenti Ls me Vita ejusdem, Italico idiomate conscripta ab Jo sepho Horologgio, ac Venetis typis edita an . i J66. curante Ludovico Dolce, qui eandem Paulo , Joan-VU.IL x ni, Diqitigod by GOoste
219쪽
ni, & Latino Ursinis nuncupavit. Ibi pariter a Frismatur disertis verbis, Cbe Camillo Orsino sinsato non pure li magior buomo, ebe nucesse deu' Illustrissima familia Orsina es ne i manent diguerra come ne i Iovem
ni de Popoli, ma ancora ebe fulle inai in turta Italia. Literae autem , de quibus modo agimus, talem praeterea , tantamque Christianam ejus pietatem fuisse edocebunt, ut inde presertim maximo in pretio ipsum habendum PoLus censuerit. Quare Paulus Pontifex ejusdem Pola opera est usus , ut Camillum ex Ferrariensi otio, cui se dederat post gestam per annos quam plures Venetarum copiarum praefecturam, sua ad stipendia evocaret . Hujus rei certam
nobis fidem facit eadem Vita, in qua legitur: Pero fece Paolo III. ebe Reginalia Polo Cardinale d' Iubi terra grandiismo amico delT Orfino it eblamo duli' ociodi Ferrara con grandissima insanita a Roma, tam gli δει dato U titolo di Governatore Generale delia Cbiela Id accidit post Petri Aloysii Farnesii necem, ac pro inde post annos decem quam scit piae fuissent POLIliterae, quarum modo recensionem aggredior. In hisce, in primis nimirum ex duabus, elucebunt non
solum sanctissima illa Camilli Visini consilia, sed
praeterea ratio sapientiae plena, quam , de gravissimis Ecclesiae negotii, Paulus Pontifex deliberaturus, inire in more habebat, adhibens scilicet integerrimos,& prudentissimos Cardinales ad consultationes , eondem intento maxime animo audiens, nec quidquam
decernens, nisi quod post singula eorum dicta dili
220쪽
gentissime expensa Rei p. bono conducere judicaret; quae ratio magis magisque confirmabit, per summam injuriam Optimum illum Pontificem a quibusdam insimulari, perinde ac si humani generis utilitatibus procurandis non eam diligentiam praestaret, quam, Pontificatus sui partes, & iniqua tempora , in quae ille inciderat, postularent. POLUs acceptis quibusdam Camilli literis, salutarium consiliorum & exhortationum Volumen, ut eas Vocat, referentibus, statim earum exempla describenda curavit, quo ea cum Contareno, & Theatino G dinalibus communicaret, quos in negotio tractando Po Lo consortes esse Camillus optaverat. AEque etiam
consortes fuerunt in judicando earum literarum scribam dumtaxat fuisse Camillum , authorem vero, illum, qui mutos loqui facit, & ora disertorum obstruit, cujus tota foret causa illa, quae in iis lit ris tractabatur. Eo autem animo quum essent, Pontificem adierunt, tempus petituri, quod commodum ipsi videretur, iis audiendis, quae Christus, potiusquam Camillus, exponenda mandaverat. Eo munere ut exactius, die quem Pontifex constituerat, fungerentur, onera inter se ita partiti sunt, ut non unus solus referret, sed singuli partes singulas sibi assignatas, idque, quod copiosissimae essent eae literae, & ratio nibus abundarent , ac proinde haudquaquam facile possent ab uno tantum memoria teneri. Haec Po-Lus Epistolae primo loco adnotatae initio, quibus mox subjungit: Summa autem attentione Sanctismi D T 1 mini