장음표시 사용
311쪽
di, quam laudandi, orationis quidam color , lus que magna , atque praeclara de eo ad quem scribimus Derantis, atque pollicentis. Itaque laudavi te verius, non monui, ut mibi sane videor e volui quidem certe. Nihil verius, quam POLI, etiam adolescentis, virtutum sincerum laudatorem fuisse Bembum, quod plane constat ex omnibus ejus libri Epistolis ad eun ἀdem exaratis,& insuperioris Voluminis Collectione in medium adductis In earum postrema, quae hujus loci est, ita loquitur : Ego ver , POUE , te magnopere iatatum esse tuo de Cardinatatu meo nuncio, ut scribis, sane puto. Habebis enim poribae tu quidem me non laudatorem modo tuarum virtutum longinquis in
locis , ut adbue post tuam ad Urbem profectionem habui si , sed in Collegis di factorum puleberrimorum t sem, o optimorum consiliorum socium , a quo ea omnia erga te incia oe studia expectanda tibi sint, quae a germano fratre tuo,si is collega tibi est, consideres profectura. Neque enim committam, ut a quoquam in te amando vincar. Reliquis in rebus fortasse vinci potero ab iis, in quibus plus inerit ad eas res conficiendas facultatis . Voluntas erga te quidem mea erit ejusmodi, ut ab uno Sadoleto se aequari patiatin , superari, ne ab
illo quidem bis psigura , quicum te Carpentaeiacte nunc es, valde gaudeo: neque vereor quin oe itinerum s
pectissimorum, di curarum maximarum recentes labores tui , isto in otio doctismi amisissimique bominis convictus compensatione suavisime leniuntur. Datae sunt hae literae XL Cal. Jun. I 339. PataViO
312쪽
Maximis ubique plausibus quum exceptus fuisset Cardina latus honor Bembo attributus, nil fere mirum , si in eosdem etiam eruperit lingua, caetera insigniter nocens, Petri Aretini , quod aperte dignoscitur ex Epistola, quam iste Paulo III. conscripsit die xi. April. I 13 9. Ibi totus est in Pontifice illo commendando, at in eodem nihil magis ex. tollens, quam curam in iis Cardinalibus renunciandis, qui Christianae Rei p. tecta, columnarum instar sustinerent, his verbis declarat, quae ad ejus Pontificis laudem faciunt, ob eorum,&Bembi praesertim cooptationem Gli altri Panori creano CardinatiReverendissimi, O voi ereate Vicari di Cbriso, e eio vertis scarebbe u lungo andare, case cbe mimisero secondo B disere delis mir tu loro, oe u bisegnis dena jede nostra. Veramente si come es non pote no nascere in tempo pia opporιuno , ne a i glarni di milior Papa; e si vii non pote re dispensare is degnisa sacroyante inpia necessaria occasime, ne inpiugisse ereature, oe ecbiuro, ebe neresa gravida det seme sparto talia ma- Iitia Lutherana, o che disperdera it concilio, o ebe ledotirine di talita annullariamo, partorendolo. Intanto Italia, Dagnia, e Francia, da ebe bavete saput aredet Collegis di Pistro si Bembo, buomo nobile, edicia
mile eccessiuga, se ne congratula con mi, non altrimenti, ebe deIDo haver merito deserne ,se ne babbiaruLIegrato con sco. D cia mi taccio Ia innocentia, lamo. destia, Ia integrita, la sapientia, i 'bonemde, e la san-rimonia di tui, aceto, ebe Ia fama sempiterna ministra
313쪽
della sua gloria non mi noti di prefuntione, diro μώ- mente , t be si obiura persona ba dato mille anime ulraradiso, con I'bavere transferito in questa citra calbo. lica, oe vostra di vota ii tanto bumile, quanto buono fra Bernardino da Siena. Quod spectat ad Bernardinum hunc, Ochinum scilicet, Venetias a Bembo vocatum, plures quae extant Italicae hujus literae Uol. IV. P. I. ad Victoriam Columnam, Principem Piscariae , sat palam vel solae demonstrant, toto caelo errare quotquot singulares virtutes, quibus lite excelluit, a Chri- stiana pietate disjungunt. Quum passim enim tota ea Urbe percrebesceret sermo de illo ad Cardina- latum evehendo, suis in literis pios de ea re admodum sensus , quos eidem Bernardino aperuerat, Victoriae ita explicavit : Non mi pento tutiamia di
que sto mio piceiolo oe balse salo; se non in quanto is a
NS Dio nou servi, come deveret. Ma cio neli'animomio sta, non ne Ea mia fortuna : oe posis a sua Maesa servire cosi in quesio stato, come in altro. Rrisono conmstra Signoria come bo ragionato questa mattina cuR er. Pacte Frate Bernardino , a cui bo aperto tutio ileuore θ pensier mio, come barei aperto diuan a Gissu Christo,a cui simo tui essere gratissum oecarissimo; ne a me pare ba ver giamai partaro colpiusanto buomo di tui.
At sciat Lector velim, dum Bernardini illius sanctita. te ita se captum profitebatur Bern bus, imo univeria Veneta urbs, nondum illum levitatem suam, inconstantiamque patefecisse, qua , post tempus illud, in transversum actus, agni veste depostea, squamosus
314쪽
draco comparuit. Equidem elapso jam a concionibus illis Venetiis habitis triennio, Veronae honorifice exceptus fuit a Giberto Episcopo, cui proinde hominis fraudes nondum innotuisse oportet I Vero. na Bononiam accessit commendatitiis eausdem Episcopi ad Ludovicum Beccatellum , Cardinalis Gal- paris Contarent, ejus Urbis Legati, perfamiliarem , munitus ; at ejus Cardinalis, quem gravi morbo conflictatum reperit, suasonibus de Romano itinere suscipiendo, ut in alma Urbe judicio se sisteret, coramque defenderet, quae ipsi objiciebantur, sibi
parendum minime ratus, praeter omnium existimationem sacro habitu ejus ordinis, cujus non quidem Institutor fuit, sed Praefectus Generalis, dimisso , Genevam contradit, acerrimusque haereseos patronus fuit. Haec reseruntur in Giberti Vita ad an. 3 342. a Veronensibus ejus operum, non uno loco superius laudatis, Editoribus ; nec diversi abeunt Raynaldus in Annal. Ecclesiast. Wadingus, seu ejus Continuator, in Annal. Ord. Minor. & Boverius in Annal. Capucci nota at nemo accuratius res Ochini digessit Joanne Antonio Gratiano in Vita Cardinalis Commendoni ; quod autem spectat ad illius cum Contareno congressum, Ludovico Beccatello, atque Joanne Casa in Vita ejusdem Contarent; quod tandem spectat ad conciones Venetas, Bembo,& Aretino in Epistolis, de quibus paulo ante, & quarum occasione de Ochino ista tradidimus . Omnia ista latuisse Josephum Silos in Histor. Clericor. Regu. 'III. L h lar.
315쪽
lar. ei si iste certiora, quam alii, de Ochino comperisse censendus foret, quod ejusdem errores a suis, omnium primis, praesertim a S. Cajetano Thienaeo,& a Vener. Dei servo Joanne Marinonio detectos fuisse glorietur, valde mirandum esse nemo non
videt. Non alia siquidem ipse Ochini in Italia ge.
sta agnovisse videtur, quam ea, quae in Neapolitana Urbe contigerunt, imo vero quod eum an. IF 3'. in principe ejusdem templo verni Jejunii tempore concionatoris munus obiisse refert, id utique Bembi,& Aretini literis apertissime refragatur, quemadmodum Casae, Beccatello , & Gratiano refragatur fuga , quam trans Alpes ab eodem arreptam enarrat ex eadem Urbe . Tandem ad Bembum revertens, Christianae illius virtutis exemplo, quod tam ipse, quam alii Cardinales ea aetate exhibuerunt, magna dignitate majorem animum prae se ferentes, Diatribat huic finem imponam, ejusdem instituto maximopere accommodatum. Porro, Bembo etiam tacente, adeo
Sadoletus pro certo habuit, dignitatis amplificationem nullo pacto illi gratam, jucundamque accidere potuisse, ut eidem gratulationis ossicium post aliquot tantum menses ob persuasionem illam persolverit, imo ab omni cum ipso literarum commercio cessans, anceps manserit, quo potissimum argumento ad ipsum scribens uteretur. Hujusce rei fidem facit ejus indem Epist. XX. liba I l. ad Bembum jam Cardinalem ;& ex hujus responso discimus, novae dignitatis insignia
316쪽
gnia 'non moerorem tantum, sed & religionem injecisse , perinde ac si iis sumptis piaculum admissi Lset: Sie eniin inquit) se res babet , ut sepius peceas me existimem , qui meum prictinum vivendi morem , libertatemque abjecerim . Revocat pothea in mentem Sadoleto, quam & ipse perturbatus fuerit, dum videret, Ordinem , in quem fuerat cooptatus, jucundi ilimis illis , & suavitum is prioris vitae stadiis impedimento potius , quam ulli usui esse futurum . Eadem prorsus de imposito sibi Cardina Iatu
sensisse Conta renum, PoLuM, Fregosium tam ce tis documentis constat, ut nullas dubitationi locus relinquatur. Eos tantum nominavi, quos, ceu ma.
xima inter se amicitia conjunctos, Sa)oleti Episto. la ad Fregosium , quae paulo ante citatam ad Bembum proxime subsequitur, in unum pariter conjunctos repraesentat. Nihil autem frequentius in tota hac Diatriba inculcavi, quam magnos istos viros , omnique praeditos virtutis,& religionis studio, in. tegerrimo&, ornatissimosquet Cardinales ,. maximae animorum concordia de Rep. optime sentietates, eos profecto fuisti, quos oportebat ut Hererodoxi, si& ipsi ad ejusdem Rei p. bocium sincere spectassent , coasiliorum suorum non tam comites , quam duces haberent,eoque magis quod a Pauli III Pontificis M. nignitate omniae aequitatis, pietatis, ac benevolentiae istudia jure & metito possent expectare , dummodo aequitatem animi ex se attulissent. De hoet argi mento amantissime scriptam ad Germaniae Principes kE a. RDisiti su by Corale
317쪽
a Sadoleto Orationem superius laudavi,&in ea valis de ad rem nostram faciunt praesertim loca quaedam, qtae statim recito. Non una tantum vice ultro Luth ranis concedit in ea oratione integerrimus ille Cardinalis , multa in Urbe Roma esse , quae minus recte fiunt, ac propterea non inficiatur multa esse a vetate re curriculo innocentiae in Sacerdotibus non mediocriter deflexa, quae correctionis Udigeant; at subdit, arduam valde rem esse, mores eos, qui invetera, verunt, repente velle vertere, & commutare, lintreostendit trium in primis Romanorum Pontificum exemplo, nimirum Clementis V. qui Viennae , Gregorii XI. qui Avenione , Pii II. qui Mantuae, leges de Sacerdotum moribus in meliorem cultum reli
tuendis , aut renovarunt veteres , aut novas constr- tuerunt, quae tamen, ipsis etiam auctoribus tunc viventibus, obser vari sunt desitae. Quare ua concludier Confitemur nosmetipsi ct concedimus aliqua feri in bacurbe, quae merito reprebendenda sint, non pauciora i men esse afrmamus , quae jumme sint laudanda : n qua in enim cbaritas, nusquam amicitiae familiatris ris Hes , n quam tu egentes miseerisordia, neque sin. Et ius colitur , neque majore sudio curave exercetu . Ipsa vero erga Deum pietas ae religio bis maxime semcta oe semper 5ncera est. Sunt quidem vitia bis imiermixta permulta , quod necesse est, ex omnium penegentium conventu consata bac cimitate .. Sed tamen in turba ct colluvione vitiorum , multorum eximLe virtu
tes Hucesum, quibus aequum profecto fuit parci ab iis, qui
318쪽
qui omnes oe omnia in crimen atque in invidiam ansnomine vocant . Quoniam vero ad ea Sacerdotum,& Romanae Curiae vitia Adversarii semper revertebantur , occasionem inde captantes omnia pervertendi, praetextumque facinoribus suis ex aliorum fa-einoribus sumentes, eosdem iterum in hunc modum
ille repellit: Ego lacerdotium non exigua ex parae bis temporibus contaminatum esse fateor, ω Romaua vitia non probo: sed ea tamen ad curaudum dieo else faciliora, quam iniquitatem eorum, qui, ut bominibus detrabant, ipse etiam diυina inviolata esse non sinunt. Etenim bule Iacerdotum morbo quae es adtac a vobis aliuta med eina ' qui si re ebeniores vos morum 6s' correflares vi
tie sacerdotibus ese profitebamini, debebatis sane ipsim
ne reprebensione esseo Nunc neque a vobis ullam iustam tem n uti oe jublevati fumus, ct qui e manebant actucin Germaniae populis virtutes, bumanisas, Patientia , modesta , quibus quidem virtutibus cum religione eou. junctis , etet maxime datum est rapere eaeluin ω p fidere , ba multis Πν vos, aut erepta penitus, aut certe magna ex parie turbulae ct labefactatae Iunt. Insuper eosdem Adversarios redarguens , quod ita Catholicos quotidie probrosos libellos spargerent, de iisdem invidiosas conciones haberent, leges sa ctissimas ea una de causa, quod illlae per Romanos Pontifices sint conditae, easdem hominum libertati
inimicas vocifer enim , quod vulgus tantum ad iram, & odiam Catholicorum inflammarent, ab irsis quaerit, num ita se gererent ex Evangelio iustia tu i i, Diuitigoo by Cooste
319쪽
tuti, doctique ; num ablata ex Evangelio charitare, se tamen non Evangelio contrarioS proderent, sed Evangelicos rite possent appellare. Suam autem
illam Orationem absolvit Sadoletus instituta Romanae Sed is ad Germanos Apostrophe, qua nihil ad
excitandam, commovendamque erga se eorundem
pietatem essicacius. Ejus hoc est exordium: Ego vos, Germani, cum ab initio Cisiniani nominis atque generis, viderem a vero Deo aωersos ,falsis sisequd Diis.. oe cultum illis vestrum impendere , eamque rem vobis exitio ct perpetua damnationi esse anima enerem, maximam cepi curam, ut ad veritatem di ad salutem vos ipsi reciperetis . Iuo per Dei omni remis gratiam nostra agiduitate oe industria , munere profecto, aItera vostra fiat cura, in rationem vitae bem traducendae in optimis moribus oe sanctis legibus teneretis . nudus dum sis obsecuti, vestra imprimis laus , di Germanici nominis gloria, inter omnes popuIos ct nationes floruit. Eadem ego deinde, cum omnem meam spem
stabiliendae ornandaeque Cbri anae 'ipublieae in Σobis ct in mirtute mestra reposuisem, qui potuit Fummus interris baberi bonor , eum vobis potissimum habendum curavi, M utque imperii potesarem , ω praestum νῆ
am terrenis in rebin auctoritatem, in vestra genere Deare oe consituere non dubitavi. Go ex honore maximo atque amplissum plurimi deinde inter vos bon res oe dignitatum gradus, orti Ο dictributi sunt Iuid amplius potui pro vobis efficere, quam fecit quae aditum viabis in caelum , ct orbis terra principatum
320쪽
lurgita sium, complura praeserea, procedentibus saeculis, in nos a me beneficia, oe privatim, oe publice , profecta sunt, pro quibus profecto nou commerui, ut bactam mala gratia mibi referretur. Tandem ut Diatribam claudam ea recitabo, quae Sadoletus de Poto, dum adhuc apud se esset, ad Bernishum exaravit in Epistola , de qua supra. Dolens, se Romae minime adfiaurum, quo tempore Bembum eo profecturum esse sibi nunciatum fuerar, assirmansiaque, hanc animi aegritudinem eis a se lenitum iri remediis, quae ex optimarum artium studiis multa,
nec injucunda sibi suppetebant, postea subjungit: anquam quod ad Davitatem amicitiae ct familiariatatis attinet, multorum mibi amicorum vicem praestat
vir clarismus Potus , qui apud nos complures jam es menses '. quo bomine, cave, mi Bembe, quenquam existimes aut dulciorem in congressibus, aut meliorem in consiliis, aut sanctiorem in omni parte vitae optimisque moribus exictere praeterea summae ipsium doctrinae,
jummique judicii. Sed quid ago' tibine ego eum laudo, qui tibi ipsi melius notus et , quam mibi φ Suavitas
amicitiae, & familiaritatis, de qua in uno POLO mul torum amicorum vicem sibi praestari Sadoletus seribit, quam arista necessitudine ambos primo inter se, deinde eosdem cum aliquot aliis spectatissimae virtutis Collegis conjunxerit, ex quam plurimis ejus aevi Epistolis constat. Itaque praeclara admodum
ut ibi desinat Diatriba haec mea unde incepit Pauli III. laus fuit, qui in Apostolicum Senatum