장음표시 사용
21쪽
ni, & Vagi teneantur legibus sui do- dum in eo territorio versantur . I micilii, vel loci. ubi degunt λ que verum est, etiamsi leges sint tua Respondeo , certum este primo , ris communis , & in aliquo loco sine quod ii leges domicilii, di loci , ubi abrogatae; Unde potest vesci intestinis degunt. sint eaedem , peregrinus iis animalium, qui transit per Castellam legibus teneatur hoc enim commur iuxta usiim illius loci; sicut etiam qui niter Doctores docent ex uia com- libet potest Mediolani vesci cibis Pa-muni rationabiliter introducto sichalibus primis quatuor diebus Qua-
Secundo . etiam communiter cum drastesimae.
Sanchea lib. I. cap. Iz. contrδ Hinc sequitur primo . quod possit nardum docent, quod vagi teneantuP aliquis recedere a proprio loco , ubi legibu&. dc consuetudinibus illius loci, est dies festus , adeundo locum , ubi in quo etiam obiter degunt . Ratio non est sestus , ad exercenda opera est, quia cum nullum peculiare domu seryllia, etiamsi noctu redeat ad pr cilium habeant, sortiuntur illud into. prium locum. Immo probabiliter doco , ubi habitant; aliter essent liberi cet Sanch. eum Suar. . quod in tali ab omnibus legibus Episcopalibus. de casis egrediens e suo loco non tene Municipalibus , quod videtur absur- tur ante egressum audire missam, dum-dum . modo ante ultimam missam . hoe est Tertio , certum est, peregrinos ante meridiem, perveniat ad locum,
di vagos, ad vitandum scandalum, si ubi non est sestum . Ratio est , quia
quanJo oriretur. teneri ad observan- tunc solum te nocur quilibet praeveni. tiam legum tam domicilii, quam lo- re mane auditionem missae, quando, ci: Ex naturali enim lage quilibet te- reliquo tempore est impediendusnetur Vitare scandalum . Notandum non vero quando intra praecepti tem- demum . peregrinum non esse, quia- pus est eximendus ab illo.
licubi habitat animo ibi permanendi Sequitur secundo . quod qui mane per marorem anni partem; hic enim proficiscitur ex Oppido, ubi non je-
dicitur esse habitator . etiamsi postea iunatur, perrenturus meridie ad do-IPutet UImum Permanendi ; atque micilium suum, ubi jejunatur , possit adeo a primo die tenetur legibus lo- mane caruibus vesci ita tamen , ut ci, tanquam civis. utpote habens ibi ubi ad domicilium suum pervenit quin domicilium a non enim requir, abstineat a carnibus i possit tamen plu-tur , quod habeat domicilium. seu ries comedere , si carneS prius come- quod liabitet ibi animo permanendi clerit, quia jam est libet a ieiunio e Perpetuo) ut legibus loci teneatur. Quod si vice versia proficiscitur ex pro- Dubium itaque solum est primo ; prio domicilio , ubi jelunatur . certo, an Peregrini teneantur legibus sui do- perventurus ad locum , ubi non jej micilii, si lint diversae a legibus loci, natur, potest mane jentaculum sume- ubi degunt λ Uerbi gratia, an tenean- re; non tenetur enim eo die lege j tur ad jc junium , vel ad servandum junii, cum possit vespere carnes coinkllum proprii domicilii ρ medere
Respondeo cum Sanch. loci cit. Docent tamen nonnulli , non esse
Suar, , Sa . Rebel. probabilius esse . licitum proficisci in ea loca in frau- quod non teneantur; quia lages . & dena ie junii , aut altarius praecepti . consiuetudines locales respiciunt dire- Sed hanc limitationem improbantete , di per se territorium . illique Sanch. , & Suar. , quia haec non esset sunt allixae . nec ligant personas , nisi Proprie fraus, sed fuga Praecepti, quae
22쪽
imam praeviis Deca Ut ligemur asmon prohibetur non enim staudem committit . qui utitur iure suo. VIII.Dubium est secundo; Αn saltem peregrini leueantur legibus loci , ubi desunt ΘRespondeo cum Sancti. certum es se , quod teneantur servare tum leges contractuum , quod jure communi cautum est, s dempto contractu dotis,
qui ineundus est juxta leges domicilii viri tum etiam leges, quarum tran gressio cederet in peculiare illius Oppidi damnum ; ut si prohibeatur extractio tritici, vel mercium . Sed an
fella, jejunia , dc alia hujusmodi teneantur servare . dubium ei apud Doctores. Probabilius censeo cum Sanch. , let. . Mor. contra Suar. . & Sa . quod non teneantur. Ratio est, quia ad obligandum legibus requiritur jurisdictaO ; haec autem non habetur erga PeregrinoS. qui ex brevi mora in
aliquo loco non fiunt subditi ; Unde nequit Episcopus illis ministrare Sacramenta, praeter Conicssionem , &Communionem, idque ex tacita Proprii Episcopi licentia in nec potest cum
iis dispentare ut communiter Doctores docent et Quaenam autem dicaturhrevis mora. examinabimus cum de praecepto audiendi missam.
Neque dicas, quod Episcopi soleant
punire peregrinos non servantes leges loci. Nam vel puniunt , quia Epilaopi sequuntur opinionem contrariam valde probabilem vel quia peregrini non caute se gerunt vitando scandalum. Neque dicas secundo, quod ex Regulis iuris in o cur sentit commodum, debeι ct onus sentire : Nam hoc est Verum , quando onus est necessario annexum commodo ', sicut fructibus beneficii annexa simi onera beneficii rin casti autem nostro onus non est necellario annexum commodis per grinorum : Sic Novitii gaudent multis Privilegiis regularibus, nec eorum praeceptis ligantur. Neque dicas tertio, quod peregr ni eximerentur leuibus omnibus municipalibus, quod videtur absurdum, ut diximus de vagis ; Nam hoc erit per accidens in peregrinis ; & eo solum brevi tempore eximercntur, quo dicuntur ine peregrini; quod non accidit in vagis. qua semper eximeren
IX. Notandum tamen , quod si lepes loci, ubi degunt peregrini . sint
juris communis, teneantur eas servare , quamvis in proprio domicilio sintabrosatae : Unde Mediolanensis tenetur jejunare primis quatuor diebus Quadragesimae, si Neapoli transeat ;& Castellanus tenetur die Sabbati abstinere ab intestinis animalium . si Neapoli lit peregrinus. Ratio discrimi uis est, quia in hoc cassi condens jus commune habet jucisdictionem in
omnes, & omnes obligat; nec aliquis excusatur, nisi ex eo, quod sit in loco , ubi lex illa abrogata est: Contra vero condens leges municipales juri dictionem non habet in peregrinos ;unde illos non obligat. Dubium est tertio , Cujusnam Parochiae legibus teneatur, qvi cx aequo in duplici Parochia habitat , itaut sit utrui ue Parochianus λRespondeo, teneri legibus. &con. suetudinibus ejus Parochiae, an qua de facto habitat, quia tunc censetur ejus incola. Quod si in alteram per breve tempus adveniret , non teneretur
ejus legibus, quia reputaretur Per grinus, ct hospes.
De Intentione requisita ad observam tiam praeceptorum. I. Ad satisfaciendum pracetio requiritur
intentio ponendi ῬΜs ιniunctum.
23쪽
Oitus abstinet esis ILI. Satisfacit tamen precepto restitutioinnis, qui pravo a re tuis; G qxirnvisus restituit, licet praceptum non impleat. non tenetur tamen iterum resinuere.
IV. Nn requiritur ad fatis eiendum pracepto intentio satisfaciendi per
Oflus, quod ponitur; Non enim imis ponitur obediemia formatis, sed ma
V. Num satisfaciat debito iustitia, quo
n. Num pracepto. aut voto satisfaciat ponens opus praceptum , sed post, ve nolens per illud satisfacere νοί cui nolens sarisfacere per opus Pr
m, quod ponis, mutata volan . ιαte, nolit aliud opus ponere , r quiriturne, quod velit per aliud m
pus satisfecisse; an satir es , quod scias se satisfecisse λ
VIII. Qui audia Sacrum praceptum n una per illud satisfacere . nec υ tens Hiad audire, non transgrediarur praceptum Ecclesiasticum , sed
I. V Uplex dari potest intentio, a I tera implendi praeceptum, seu ponendi opus praeceptum ; altera satisfaciendi praecepto per illud opus .
De utraque nonnulla quaerenda lunt.
Quaeritur primo ; Uttum ad satisfaciendum praecepto requiratur intentio ponendi opus injunctum Respondeo cum communi assirma. tive; nec satis est ponere illud opus sine intentione ponendi illud: Quare qui , verbi gratia . in ebrietate , vel somno recitat osticium , aut interest Sacro, non satisfacit praecepto: Et a
sortiori qui invitus per defectum cibi jejunat sine animo sejunandi, non satisfacit praecepto jejunii . Ratio est . quia praeceptum impleri non potest , nisi per actum humanum, di liberum, quo homo velit exequi. quod piacia
itur 3 Etenim lex imposita homin us debet humano modo , non minre hrutorum impleri. Confirmatur , quia lex non visi
tur, nisi per actum liberum, quo quis nolit ponere, quod praecipitur; ergo nec impletur lex nisi per actum liberum , quo quis Velit ponere . quoia praecipitur; S consequenter sicut nota violat legem jejunii, qui invitus comedit, ita nec legem jejunii implet , qui invitus jejunat. L Ex' quo sequitur. ut notat San-ch. lib. I. cap. 23. , recitantem alte
tissime horas Canonicas ex sola intentione legendi, vel addiscendi non satisfacere recitationi horarum i Nec satisfacit obligationi audiendi Sacrum , qui in Eccles a devotus persisteret coram celebrante, sed solo animo con templandi Divina. & orandi, non nimo audiendi Sacrumi amvis enim attentio ad orandum satis sit, ut satisfiat attentioni requisitae ad audiaendum Sacrum, ut suo loco dicemus . tamen si deficit intentio audiendi S crum , illud non dicitur audiri ; Ita expresse Sanch. loc. citi s quia opus praeceptum debet impleri scienter. &cum voluntate ponendi illud . Notandum tamen , quod si praeceptum sit negativum, verbi gratia nocicomedendi carnes, ex doctrina Vas
λ. 2. quaest. I . art. 9. Potest etiam
a dormientibus impleri; quia taue prae ceptum impletur praecise per non positionem rei prohibitae. At non impleis tur ab invitis . ut ostendimus et Qui enim invitus a carnibus abstinet. non satisfacit praecepto , sicut nec satisfacit, qui invitus intexest Sacro . Quod si quis per metum gravem recitet horas, aut Sacro interiit, satisfacit praecepto a etiamsi peccet, si habeat animum non implendi praeceptum deficiente metu . Ratio est, quia metus non tollit , licet minuat , v
24쪽
cuanam intentia requiritur Iuniarium ; unde qui per metum re citat horas, libere recitat, atque adeo praecepto satisfacit. Eodem modo famuli, vel pueri, qui audiunt Sacrum ex eo, quod comitentur Heros , vel Paedagogos, satisfaciunt praecepto, si debitam intentionem absolutam habeant audiendi Sacrum , etiamsi haberent illam aliam intentionem peccaminosam conditionatam , Non a direm Sacrum, si non comitarer herum, ut notant Suar. , & Sanch. contra Divum Antonin.
Rogabis ; An satisfaciat praecepto restitutionis, vel praecepto dandi eleemosynam indigenti, qui invitus, vel ebrius, aut ignorans restituit, vel dat nummOS pauperi Respondeo allirmative ; his enim praeceptis satisfit non solum ab ebriis, ct c., sed etiam ab iis, qui pravo fine, verbi gratia , ob inanem gloriam, vel ad fornicandum restituunt. aut dant eleemosynam . Et ratio ex Va'. loc. cit. est, quia etiam iis ctibus tollitur materia, propter quam Praecipitur restitutio. dc eleemosyna , videlicet retentio rei alienae, di nece L stas indigentis. Unde ea sublata ce Diat obligatio. Qui tamen invitus rellituit , aut dat eleemosynam, peccat quidem non implendo praeceptum , sed exterius ita praeceptum implet ,
ut non teneatur iterum restituere , aut eleemosynam dare , cum cessarit
obligatio , sublata materia. propter quam talis oblisatio sitit imposita rQuare qui sic latis facit huic praece-Pto , re Vera praeceptum non implet , sed non amplius illo obligatur. IV. Quaeritur secundo; An ad si tisfaciendum praecepto requiratur intentio satisfaciendi per opus. quod Ponitur pRespondeo negative cum Sanch. , Suar. , Henr. contra Sylvest. , Ledeis., Lopez. . Ratio est, quia praecepta sinium obligant ad ponendum voluntDPars V., ut prueptis fiat satis ρ irrie, & actu humano opus iniunctum.
non vero ut signate velimus per tale opus satisfacere praecepto; cum nutu tibi talis obligatio inveniatur. Confirmatur, quia tests intentio non requiritur ad satisfaciendum praeceptis negativis, verbi gratia, non surandi, non occidendi, Occ., ut adversarii eta iam fatentur; nec ad satisfaciendum praeceptis naturalibus , verbi gratia colendi Deum, honorandi parentes ,&c , ut liquet; ergo neque etiam requiritur aci satisfaciendum praeceptis positivis. Neque dicas, praecepta obligare ad obedientiam, quae non habetur, nisi adsit intentio satisfaciendi praecepto . Nam praecepta obligant tantum ad obedientiam materialem, non ad se malem , hoe est ad ponendum id . quod praecipitur , non vero ad ponendum illud, quia praecipitur. V. Ex data doctrina deducunt albqui cum Baldello apud Dianam p. s. tr. I 3. res. 9 ., quod si quis debens centum Titio . immemor talis debiti donet illi centum, satisfaciat debito ,
it aut non teneatur dare alia centum.
Et ratio videtur esse , tum quia si is suill et memor debiti . non dedisset centum animo liberali, sed animo satisfaciendi ; tum etiam quia quilibet habet intentionem interpretativam si iis faciendi prius debito 3 ullitiae, quam dandi gratis. Et idem docent de eo, qui ignorans debitum largiendi et emosynam pauperibus . vel propter o missionem ollicii,s ut debent beneficiarii, vel propter debita incerta ,
gratis eleemosynam Iargitur , non animo satisfaciendi : Et quamvis ab Alex. VII. damnata sit propolitio 33-, quae dicit: Restitutis fructuum ob om6sionem horarum suppleri potest per quascumqΜe eleemosynas , quas ante beneficiarius de fructibus sui beneficii fecerit: Hoc putant intelligendum de eleem synis iactis ante obligationem rest
25쪽
18 Ilo I. Arrientiri Irituendi, non vero ab immemore post obligationem. Verum hoc negant communitru apud eundem Dianam cum Sancti. li
quamvis immu mor debiti, quando date laemosynam, non daret illam animo liberali , si recordaretur debiti , t men non est attendenda voluntas ii a conditio nata satis taciendi, sed requiritur intentio absoluta, quae non habetur in casu nostro: Nec satis est ad operandum intentio interpri tati a , sed requiritur intentio vel actualis . ves saltem virtualis . Verum quidem
est , quod si quis immemor voti . quod habet. ieiunandi, ieiunet. sati faciat voto a sicut qui ignorans hodie
esse diem fellum. audit lacrum, satis
facit Praeceptor At si ignorans se debere centum Titio, donet illi centum. non satisfacit debitor Disparisas est , quia donans sponte vult debitum ex justitia prorogari . ut in quaesiito sequenti explicabimus. VL iniae ritur tertio: an qui audit missam, vcrbi gratia . & positive non
Vult per talem missae auditionem sa-tIS faccre praecepto, adhuc satisfaciat pRespondeo, cominu niorem sententiam este, ut notat Naucti, quod non
satisfaciat. Ratio est primo , quia νctus non operantur ultra agentium intentionem. ex leg. Non omms, si Saceraum ye tur. Sucundo, quia si quis non vult audire Sacrum, cui ai utit, vere non dicitur illud audire: ergo ii non vult per Sacrum , quod audit . satisfacere praecepto. non satisfacit . Tertio, quia si debens centum Titio velit illi clonare centum, & non sati facere per illa suo debito. Certe non satisfacit; ergo neque in cassi mistro
Verum idem Sanch. lib. I cap. 13. apud Tambur. lib. q. cap. a. docet .
probabiliorem elle sententiam opposutam Suarii, Ua'. , Ualent. . & ala rum, quod scilicet fatisfaciat. Prob
tur. quia nemo potest tran redi pra ceptum per hoc. quod nolit id, ad quod praeceptum non obligat ; sed
pDaeceptum, ut diximus quaesito superiore, non obligat ad habendam inae tionem illi satis taciendi, sed solum p cipit Iiberam, & humanam externi
Peris executionem ergo non trai 'reditur praeceptum, qui non vult illis tisfacere . dummodo ponat opus ii junctum ; cum non sit in potestate noltra non satisfacere Praecepto, qua do exequimur id, quod praecipitur . Quod patet in praecepto negativo: E enim impossibile est . ut quis , verbi grati R. Omittat sertum , & non satisfaciat praecepto non fit randi quamvis dicat se nolle per omissionem fit ii satisfacere tali praecepto; promerea.
solum peccaret contra lugem naturalem , si haberet lix c intentionem , ergo idem dicendum in praecepto P sitivo, verbi gratia audiendi sacrum. Confirmatur, quia fatisfactu Praecepto audiendi Sacrum, qui illud audie
ob vanam gloriam. vel ut inducat alium ad peccatum. Sc.; ergo a in
tiori . qui illud audit sine animo satis cicndi per illud et cum ponit sine
peccato nolle satisfacere praecepto Pcrtalem auditionem Sacri. eo quod V lit deinde aliud audire. Ad rationes in contrarium facilere bondetur . Et quidem ad primam dico , regulam illam habere locum , quando ex operantis intentione dependet implere praeceptum per illum actum a ut ii quis debens centum TNtio velit illi donare centum, & non satisfacere priori debito; in casu autem noltro non pendet ex operantis intentione implere praeceptum per illam auditione in Sacri, ut os et dimus in probatione conclusionis . Ad secundam, negatur consequentia . Di DParitas est . quia qui non vult audire
Sacrum praeceptuna, non vult exequi,
quod praecipitur ia re sic non implet
26쪽
Quinam tute nilo requiritur, ut praceptis fiat satis r Is raeceptum: Econtra qui audiendo mi Lain non vult per illam satisfacere , vere exequitur, quod praecipitur ; e so vere satis sacit praecepto exercite , licet lignate dicat id nolle satisfacere: Non secus ac qui signare dicit se nolle loqui , vere exercite loquitur . Ad tertiam, negatur etiam paritas ; quia obligatio ex justitia pendet ex contrahentium voluntate ; unde si debens centum Titio donet illi centum nolens satisfacere debito justitiae, vult consequenter remanere illaesum jus ad centum , atque adeo per donationem iulam non satisfacit debito: Contra vero obligatio praecepti pendet ab intentione Legislatoris , & ideo subditus non poteli illam ad libitum prorogv
Hinc sequitur probabile esse . quod qui voverit jejunium , & nolit per primum jejunium fatis sacere tali voto, vere non satisfaciat. quia pariter obi gatio voti pendet ab ipsius voventis voluntate ; unde ad libitum prorogari potet , sicut debitum justitiae . At probabilius putat Sancti. , quod per primum jejunium tali voto satisfaciat, etiamsi nolit vovens latis facere. Ratioeli, quia votum, & juramentum ob. ligant instar praecepti, idest solum ad suostantiam operis promissi ponendam actu humano; Unde non est in potestate voventis non satisfacere voto,
quoties vult exequi opus promisitim: Et quamvis potuit velle in aliud jejunium se obligare novo volo; sicut qui debens centum, si donet centum, vult ex juilitia obligari ad alia ce tum solvenda tamen non intendit
novum votum emittere per hoc praecise , quod dicat nolle se priori voto satisfacerer Ad eum modum, quo qui jejunando votum implevit, & deinde Proponeret idem votum implere per novum jejunium, non tenetur vi voti ad novum jejunium, nec tale propositu in habet vim novi voti. Hinc fit, quod si votum sit disjunctivum , verbi gratia, vel jejunandi, vel dandi eleemosynam , ct vovens jejunet animo non satisfaciendi voto per jejunium, volens fatiSfacere per eleem
svnam, hic post jejunium ad eleem
synam non tenetur , quia votum vere implevit ; nec electio illa habet
vim voti, ut notarSanch. lib. q. cap. II.
Ull. Rogabis : Qui interfuit Sacrocum animo non satisfaciendi praecepto per illud, volens deinde aliud audire, si mutato proposito nolit audire aliud
sacrum, teneturne habere intentionem
satisfaciendi praecepto per prius sacrum iam auditum p An vero fatis es hquod sciat se jam satisfecisse praecepto per illud νRespondeo cum Sanch. loc. cit. contra Suar. . & alios aeud Diau. Part. I. trin. 3. resol. 37 fatis eis: . quod
sciat se iam satisfecisse ; illa enim intentio satisfaciendi princepto per sucrum jam auditum nullatenus requiritur . Ratio et i , quia implere praeceptum non debet esse actus obediem
tiae formalis , qua quis velit signate obedire , sed satis est, quod sit actus obedientiae materialis, qua quis libere ponat, quod praecipitur. Sequitur hinc primo, quod qui immemor praecepti audit Sacrum, si postea recordetur praecepti , neque tenetur audire aliud Sacrum , neque tenetur habere intentionem citisfaciendi praecepto per Sacrum auditum ted satis est, quod sciat se jam praecepto satisfecille audiendo sacruin actu humano.
VI lL Sequitur secundo . quod qui audit sacrum animo non satisfaciendi praecepto per illud, di simul animo
non audiendi aliud sacrum. Vere Praecepto positivo auditionis ni ista satisfecerit . & solum transierestus iit praec pium naturale. quo tenetur quisque subiectus esse legi humanae . di non
27쪽
De Impedimentis non apponendis O, servantiae Praeceptorum. I. Dι versimode quoad hoc in disersis
praceptis rarao inaniam ς inspiciem do num pracept- νι dias oblisese Num impedimentum sit proximias pNum necessitas sit gravior tra. uuanam defatiatio incompossibilis cum ieiunio licear ipsa dis sol unii, et priale illias diei 3ILI. Nam tempore Interdicti privilegiarius teneatur sacrum audire Ee
deremus an carcere num teneaι-
uti licentia egrediendi ad sacrum audiendum pIV. uuandoηam post quis iter arripere pravidens , quod non possia deinde die festa saerum audire t
V. Tenetur excommunieatus tollere impedimentum excommunicationis, ni
ngsii in Pasihate communicare ;non tamen κι possit diensis sacrum
VI. Praceptum non solum obligat ad non apponenda impedimenta , sed etiam ad ea etiam pridie removenda .
I. inertar , An possit quis licite ponere impedimenta, quibus praeceptum implere non possit 3 verbi gratia, an possit quis die jejunii licite vacare saltui . venationi, equitatui, Sc., itaut ratione lassitudinis non amplius
obligetur ad jejunium pRespondeo cum Sanch. lib. I. cap. I f., Merol. , Pil de Legibus . non posse eandem regulam in omnibus praeceptis assignari: Aliqua enim praecepta obligant rigidius, ut praeceptum audiendi sacrum ; Aliqua benignius, ut praeceptum jejunandi; Rurius aluqua impedimenta sunt magis proxima; ut projectio breviarii; Aliqua magis remota , ut quando Iter inceptum ii
pedit ieiunium vel auditionem GDLae Aliquando etiam apponitur impedimentum ex maiori necessitate , vel utilitate, aliquando ex minori; Et is eo in diversis materiis diversimode discurrendum . itaui in praeceptis, quae benignius obligant. possit licite apponi impedimentum vel remotum, vel ex gravi necessitate proximum : In praeceptis vero, quae obligant rigidius, non possit poni impedimentum proximum , vel remotum ex levi necessitate . Quod clarius apparebit discurrendo in aliquibus materiis controve sis apud Doctore S. u. primo itaque non si eum Μ
din. apud Sancti. contra communiorem opinionem docent, non peccare contra praeceptum jejunii, qui libere se conjicit in impedimentum illius e
dem die jejunii; Verbi gratia, si quis
defatigetur venando . ludendo, quin rendo concubinam, Sc. ; dummodo haec non fiant in fraudem jejunii , ut notat Bonac. disp. a. quaest. 8. ; quia scilicet praeceptum jejunii tantum o ligat , ne per se. & ex intentione fiae opus ipsi incompatibile . Verum communius cum Leit . Lam. . Trull. lib.
I. in Decalogum cap. 3. dub. T. d cent ea tantum licere tempore non mulintum proximo ipsi diei , quo praeceptum urget verbi gratia , si quis
die antecedenti defatigetur venando eQuamvis Trael. , & Ledeta. excusenteum . qui semel . vel iterum assumit pilae ludum. exempli gratia, Vel ven tionem , licet praevideat eodem die non posse jejunare; quia scilicet princeptum jejunii non videtur obligare cum tanto rigore ad abstinendum in iis actionibus honestis. III. Secundo dubitatur a Doctoriabus; An habens Bullam Cruciatae com cedentem privilegium audiendi Sacrum tempore interdicti localis teneatur iulud eo tempore audire pNegant Λvit., Con. , Diau Part I. uact.
28쪽
De Impedimemis non avra dis praeepti observamia artract. 1. rei l. a. , quia nemo cogitur
uti suo privilegio . Sς 1 probabilius as
firmant Suar. , Medin. . Lug. de Em char. disp. 22.; quia praeceptum obligat , quoties non habes impedimem
tum legitimum , seu quando potes . sed qui habet privilegium audiendi , potest audire I ergo tenetur : Sicuti qui in carcere detentus habet Iucentiam a iudice adeundi Ecclesiam ad Sacrum audiendum , tenetur illud
audire. IV. Tereio ex Pal. , Sanch. , Tam-hur. lib. q. cap. v. u. 3. , potest aliquis Tempore remoto a die festo implicare se in aliquo negotio gravi, vel tu aliquem locum diuantem ab Ecclesia discedere, puta navigare , etiamsi eo fine id faciat, ne teneatur audire sacrum; quia tunc praeceptum non o ligat, nec est in proximo, ut obliget Unde potius esset etagere praeceptum squam ponere impedimentum Praece
Pto ; Non secus ac qui ad finem non jejunandi vel recedit a loco , ubi obligat praeceptum ieiunii , vel petit
dispensationem : Contra vero non pinteit quis eodem die festo, vel temp Se proximo ponere libere hujusmodi impedimenta ad sacrum audiendum ;quia qui obligatur ad finem , obligatur ad media , di ad non ponenda proxima impedimenta fini asseque do: Quare u quis vellet venatum ire paucis horis ante mediam noctem Sah-hati , praevidens , quo. die dominico non possit audire sacrum . peccat: Si vero venatum iret die Sabbati mane , probabiliter non peccat; quia praeceptum audiendi Sacrum die dominico tunc non proxime urget, nec videtur tale praeceptum tam rigide obligare ad tollenda impedimenta non adeo
Suar. , Avit., Lug. contra Henr. , quod Cataommunicatus teneatur iciteri impedimentum excommunicationis , ut possit in Paschate communicare : E
contra detentus in carcere non tenetur procurare excarcerationem, nec infirmus procurare sanitatem , ut mosit eo tempore Communicare . Duparitas est, quia excommunicatio dire
cte . & per se obstat impletioni talis
praecepti ; carcet vero . & aegritudo obstant per accidens. Cum autem co sessio , dc communio maxime conserant ad salutem animae, obligant ad removenda ea, quae directe illis opponuntur . non vero ad removenda m
la temporalia, quae impediunt per a cidens . Quod constat a posteriori . quia qui sunt timoratae conscientiae non multum simi seliciti de procura da excarceratione , & valetudine ad hunc finem , ut possint in Paschate communicare Quamvis ex vi hujus praecepti teneantur tollere impedimenta voluntaria ; verbi gratia tenentur non se vulnerare , inebriare . &αNecnon impedimenta in voluntaria .ae facile tolli possunt. verbi gratia facile ab amico posset obtineri ex-
Quinto . ex Λχon. Dicast. , & aliis notat idem Tambur. . quia excommunicatus non teneatur procurare a solutionem ab excommunicatione, ut
possit audire sacrum die festo; tene tur Vero , ut possis communicare iaPaschate. Disparitas est . quia P ceptum communionis rigidius obligat stum quia est Divinum quoad subitam tiam a tum etiam quia praecipit res majoris momenti: Si quis tamen esset negligens in procuranda absolutione ad eum finem, ne teneatur audire sacrum . procul dubio peccaret. VL Sexto communiter apud Samch. loc. cit. docent non solum non posse apponi impedimentum Praece
PtO , sed etiam ex vi praecepti debere illud tolli die praecedenti ; und Resturi te uetur templum verrere . ab taria
29쪽
suasio L. Araiculas n. taria ornare. hostias conficere pridie sella, ne ipsa sesti die laboret.
De Ignorantia . Metu , & Dispens,
tione excusantibus a Praeceptintum trant gressione , ac de Impotentia exculant . I. Unorantia praecepti , seu inadverrem ita , si non D 1 viser c 'abilιν, emcusat, agrava culpa legis transgressorem
II. I orantia vincibilis diu di in inaffectatam. erasam, seu supinam,
cUιlem , seu consequentem. o in vincibiaem . seu antecedentem . da tur Unorantia comitans, sive ea sit
iurat . sive facti, sive setius poena .
III. Ignorantia sol- ρον excusat ab stia incurrenda , si hac sit extra
ordinaria . Ab ea tamen non em
VI. Ignorantia etiam crassa poena non petendi debitum excusat ab ea imcurrenda . utpote 3 osta contra menter operantes. VII. Metus gravis non excusat a culpa, ando prohibeIur res intransece mala , μι ρυ--r res ex se connexa cum vita Periculo . secus vero se connectaιAr per accιdem . VIII. Exeoa municar- vιtandus potest ad mortem aec manda- cessurare ;
absolvere. IX. -- ticeas is meιxm gravem simulare Matrimentum , illudque consummare Ex Num Carthusiani teneantων vesci carnibus in extrema necessitate paL Qαι non potes totvim praceptum ι--plere , tenetur ad sta em , quam poles, s ea sit notabatis , γ' dividua . . censeatur a Legislviore
an. Quandonam dispensatio obtenta excuset a prace ιι transgressione raIII. Gm post Discopns an lege Pom- tisicia divensare in casu occurre si . sve quia necessias urget , e
I. Uaeritur primo ; An ignorari- tia praecepti excuset a culpa transgrei rem p Respondeo, tam ignorantiam, quam inadvertentiam, seu oblivionem sive iuris . sive iacti excusare a culpa gravi I dummodo ignorantia non sit crinis. vel silpina . vel alie crata , vel noe. tabilis , seu graviter culpabilis . Ita
communiter cum D. Th. a. a. quaest.
76. Ratio est . quia quicqvid omnino est in voluntarium caret culpa: Atqui ignorantia in vincibilis , si sit facti, resciit actum simpliciter involuntarium ἰ ut si quis volens occidere seram o citat hominem Si vero ignorantia sit iuris, reddat actum involuntarium, inqαantum malum est. & prohibitum. ergo per talem ignorantiam to Llitur omais culpa: Si vero ignorantia sit culpabilis. procul dubio culpa non vacat; & quidem gravi, si ignorantia sit crasia, vel supina, vel Miactata. vel
Notandum itaque, ignorantiam diu, di in In vincibilem . & Vincibilcm . Ignorantia in vincibilis s quae etiam dicitur inculpabilis , justa , probabilis . antecedens J dicitur, quotius quis vel
non dubitat de malitia actus, Idaut teneatur ad veritatzm inquirundam I
30쪽
cuibus de causis praeeptorum transgressor a eulpa excusesur II vel si dubitat, adhibuit moresem diligentiam ad dubium deponendum rContra vincibilis quae etiam dicitur culpabilis, injulla, improbabilis, consequens habetur, quoties non eli adhibita moralis diligentia ad tale dubium deponendum.1Ι. Praeterea Ignorantia vincibilis, seu culpabilis dividitur in Affectatam, Crassam , vel Supinam , Notabilem &Levem. Affectata eit . qua quis data
opera vult, seu affectat ignorare numactus sit malus, ne cogatur ab eo abstinere; ut si quis nolit 1 cire. an hic liber sit prohibitus, ut possit illum liberius legere; unde dicitur Pisis, 33.
Noluit intelluere. ut bene ageret. Crassa , vel Supina dicitur, quando quis ignorat per meram negligentiam . quam Pingue S , & lupini exercere solent Notabilis dicitur . quando quis adhubet quidem aliquam diligentiam aldignoscendum, num actus sit malus, sed non tantam, quanta moraliter requiritur ad alle quondam veritatem , ut
si quis ab indocto inquirat, an hic liber sit pro habitus . Levis dicitur . quando quis adhibet non aliqualem , sed notabilem diligentiam, non tamen quanta requiritur; ut si quis a mediocriter docto inquirat de prohibitione hujus libri. Quinam autem gradus d ligentiae adhibendus sit in inquirendis
obligationibus praeceptorum, non est facile decernere et Curte major requia
xitur in iis , quae lunt juris naturalis .uam politivi; Μajor. ubi agitur deamno tcriit , quam ubi hoc non intervenit; Major, ubi agitur de vita , quam ubi agitur de re familiari Demum datur ignorantia comitans, quando scilicet aliquis ita legem sive vincibiliter . sive in vincibiliter ignorat . ut adhuc si illam sciret, vellet eam trania gredi. III. Quaeritur secundo'; An ignorantia PQuare excused ab illa incur-xunda tRespondeo cum Con. , Suar. , Λvit. contra Couar. , Se Huri. apud Leand. de Censuris quael . a. a firmative ; ut fuse ostendemus cum de ccnsuris mgenere , loquendo tamen de poena extraordinaria, seu quae pendet a it dicis voluntate illam comminari i ut sunt Censerae. Irregularitas ex delicto, prohibitio petendi debitum, & iuxta non paucos, Reservatio casuum, Zcc. Ratio est, quia, ut quis hane poenam extraordinariam mereatur. debet deis linquere contra legem comminantem illam ; atqui quoties , verbi gratia , Petrus percutit Clericum ignorans legem imponentem poenam excommunicationis, quain vis delinquat contra legem naturalem , non tamen delinquit contra legem humanam comminantem talem poenam ; ergo non me
retur poenam illam ; Idque sive igno. rantia sit juris, sive sit facti, sive sit solius poenae ; ut si quis sciat proh
hitam esse graviter rebariirationem , sed nesciat impolitam esse poenam i regularitatis: Haec tamcn non militant in poena ordinaria , seu debita culpae ex natura sua ; nam satis est cognoscere, quod culpa mereatur poenam, di quod talis acius sit graviter cul P bilis . ut qui talem actam operatur , mereatur poenam inserni, quaemvis ii sernum non cognoscat Notandum tamen, quod ignorantiac rassa. supina, & ine etata non excusat ab incursione poenae, ut notat MMrol. apud Tainbur. Ratio est , quia talis ignorantia non excusat a culpa . ergo nec a poena; Praesertim quia iaCap. in ammarum , de Constituison. tuo. dicitur aperte . Statutis Ordιnarιο-rum non ligari ignorantes , ms eorum gnorantia sit crassa , vel supina . Verum si lex comminatur Duena in cum
talibus sermulis : Qui scienter . vcI consulto ; vel qui praesumpserit, aut
temerarius violator extiterit, &c., d cent communiter Doctores contrx viri