장음표시 사용
111쪽
e sodimini per sdem infalutem. POr- lro quam debilis, cluasti infirma erit
spes nostra, nisi pro iundament oceriam hanc fidem, ac persuasione In habeat, esse in Deo veram ac sinceram salvandi omnes voluntatem, &dandi omnibus auxilia gratiae saluti illaquendae idonea & sufiicientia. Secunda ratio peritur ex providentia Dei, cujus est res quaslibet ad sines suos per media idonea dirigere ac perducere : me quin ad Si ina providentiam pertinet, ait S. Th
mas quaest. q. de verit. artic. I i. ut
cuilibet provideat de necessariis ad tute. Porro qui consert media ad Dne consequenduni apta, & suffcientia , ille procul dubio finem illum velle censendus est ; intentio quippe finis,
movet ad mediorum electionem. vult autem Deus media ad salutem, nempe mandatorum suoruin , per auxilium gratiae sus Obiervationein. Si vis ad suam ingredi , serva mandata . Matth. I9. s. Dicunt Priedestinatiani ,Christuin non esse mortuum pro omnibus,
quod est veluti consectarium ex duabus praecedentibus propositionibus jam consutatis; si enim Deus voluntate positiva aliquos destinavit ad
damnationem aeternan , nec vult omnes homines salvos fieri, consequens est, ut Christus non sit mortuus pro
. Asserunt demum , liberum arbitrium in homine nihil esse, eo quod sive ad honum, sive ad malum Dei prςdestinatio in hominibus
operetur. R. verbo Passeniani, Lu- tberus, Calvinus.
PRECATOR Es . Vide Ma aliani, se dicti , quod semper actu ora dum esse, sustinerent et quod cum humanae naturae imbecillitate impossibile esse, nemo non videt. PRAEPONEs , unus suit ex Ma cionis discipulis , qui accepta occasione ex blasphentia sui magistri, etiacathedram erexit. Idem praestitit eret 'thori Sitinereos, qui omnes diveri sis doctrinis praesiuerunt; quorum im- recenset Theodoretus haereti c. fabul.
natistarum Carthaginensis Epitcopus; sed cum propter objecta scelera ab ipsi sinet Donatistis sitisset depositus,& in ejus locum Maximianus ex Diacono Donatista suffectus, iam pridem e Primiano damnatus, ac Primum schisina factum est in Ecclesia Donatistarum, ad quod sedanduin celebrariint Donatistς generale Concilium in Civitate Bagat, Uagasensedietum in Provincia Numidiae, Irecentorum decena Episcoporum, in quo, cum causa Primiani & Maximiani definiretur Praeside Primiano, ibi Maximianus absens, suit a prςdicto Primiano damnatus: sed contra Primianum convocatis aliis duobus Donatistarum conciliabulis, nempe Cavernensi, & Cebariassens, utrobique Primianus retulit damnationem; unde tanta dissenso orta est inter Primianistas, & Naximianistas, ut hinc inde e dibus, & incendiis omnia replerentur. Dicti etia sunt Donatistaea quodam Claudio Claudicrisae, S a quodam Rogato natistae, qui licet
secta Donatistae, eo quod cum caeteris Donatistis dissidentibus communicare renuerent, multa ab ipsis Donatistis , Maximianistis scilicet &Primianistis passi sunt: ex quo patet, in quot partes scissa sit syna oga Donatistica, quarum sngulae asserebant, ut perperam gloriabantur ) apud setant uni modo verum Bapti simina renians se . Ex S. Augustino lib. contra Crets. 'PRiscA, fuit una ex prophetisiss Montani, quarum altera erat Maximilla , hae siquidem foeminae cum essent opulentae, Montani ludibria sequutae , propheticum spiritum se habere mentiebantur . Sunt qui reserant , mulierculas una cum Montano suspendio interiisse.
ne distincti fuerunt, qui sequeban-
112쪽
iur Pristam , sive Priscillam unam ex Montani prophetissis . Ex Epiph.
IV. l PRisciLGANus , nobilibus ortus natalibus, naticino Ilispanus, secundus fiuit & eruditus, sed vanitatis, captandique honoris avidiss- mus , magicis artibus ab adolesi entia deditus , Gnosticorum haeresi imbutus , Hispaniam suis erroribus co rupit,post medium seculi quarti damnatus proinde in Synodo Cssaraugustana, sed nihilominus ab Epistopis suae perfidi g consortibus Epistopus lΑbulensis creatus , edidio Gratiani Imperatoris ab Hispania ejicitur . In Italiam secedens, a Damaso Papa,& Ambroso Mediolanenti rejedius suit e sed subrepto ab Imperatore edieto, sus Ecclesiae restituitur. Mortuo Gratiano, damnatus in Synodo Burdigalensi, provocat ad Maximum, qui Imperium usurpaverat : sed cognita Pistilliani perfidia, jussu Maximi tunc Treviris commorantis , ob scelera, quorum convietus fuit, capite plectitur . Priscilliani se stam Instantius, & Solaianus Episcopi, saeta cum Priscilliano conjuratione susceperant; quam Sst Usus & DAmnius pariter Episcopi sint secuti. Priscillianisls videntes contra eos excitatum justum judicium, ut se occultarent , consiae verunt cum Catholicis communionem accipere; sed Eucharisticum panem non consumentes, graviorem sacris Mysteriis inserebant iniuriam . Itidem familiare fuit Priscillianistis , ad turpitudines suas occul- ltandas , hoc dogma: Pura,serjura , feretum prodere noli. Plura Concilia contra Priscillianistas congregata, sunt,Toletanum anno qob. Bracarense ann.369. Ex prssato axiomate inserebant Priscillianis ς, mendaciis, etiam iuncto perjurio, non esse peccatum . R. verbo Pauliciani quoad mendacium , ex quo constat a sortiori illicitum esse periurium , quod Deus expresse prohibet Levitici 19. Tun quia magna est irreverentia Deum adhibere testem mendacii,quasi Deus fallitatem testificari velit, aut veril talem non cognoscat: ex quo constat nunquam licere pejerare. I. Unam esse Patris, Filii, &Spiritus seneti personam asserebant. R. verbo Sabeliatu. a. ullasdam virtutes ex Deo procedere praedicabant, quas Deus habere coeperit, & essentia sua ipse
prscesserit. R. Quidquid enim est in
Deo, est Deus, R est ab aeterno: virtutes Dei ab essentia Dei sunt omnino indistine at , R unum Sc idem sunt eum Dei essentia; cςteruin non essent infinitae, Deus autem in omni virtute est infinitus, alioquin nonoe set Deus, si Dei virtutes infinitae non essem : ex quo sequitur, Deum non posse habere virtutes, quas habere coeperit , & essentia sua ipse praecesserit.
l 3. Christum ideo dici Unigenil tum Dei asserebant , quia solus sit
natus ex Virgine, caeterum alios quoque ex summo Patre genitos Filios volebant, quorum Christus solus suerit natus exfbemina, R idea dictus Unigenitus, quia hanc nascendi conditisnem, alius Filiorum Dei nemo susceperit. R. Ex Euangelio , ubi Verbum Unigenitum P Iris ab asserno esse dicitur, & in tempore ex Vim gine natum in carne. Unigenitus dictus, quia si aliis a Patre natus. ante omnia secula, sicut selus A Uirgine in carne genitus in tempore . Nullibi Scriptura de aliis aeterni Patris Filiis mentionem facit. Tum quia Uerbum est infinitum, & totam virtutem generativam Patris adς luat, ex quo sequitur , Patrem non posse habere nisi unicum, aeternum, & infinitum Filium .
q. Animam hominis esse Divinae issubstantiae, nec a natura Creatoris sui, animae nostrς distare naturam. R. verbo Dicarisae, Apocaritae. s. Animas, quae informant corpora , olim in caelis peccasse, S pro idiversitate peccati, diversa inserinare corpora, virtute aerearum , & λderearum potestatum, ita ut fatalibus stellis animas, Sc corpora hominum crederent esse adstriecta. R. E
113쪽
iis , quq dieta sunt contra Flagellantes, Origenem, & Cecum. 6. Animam dividebant in pari tes , quarum unaquεque diversae potestati esset subjecta , sicut etiam diversis potestatibus corporis membra subiiciebant, & duodecim caedi signis respondere corpora , constituentes in capite arietem, taurum in cervice , geminos in humeris, cancrum in pectore &c. R. Ex iis,quq dicta sunt contra Cicum, ubi ostendimus, Itominent non esse subjectum fato, & stellis. Animam autem ho-,inis esse indivisibilem , nec partes hibere , probatur ex spiritualitate nimae, cui repugnat principium extensionis, & corruptioni, , Sc consequenter nequit dividi in partes; habet quidem potentias, sed sive ab animae substantia distinguantur, sue
non quod Philosophis disputandum relinquimus ) tamen ipsis non sunt
partes animae, sed necessariae persectiones eius; atque ideo anima in illa; dividi non potest. Item, ut anima posset dividi in partes, deberet esse composita: sed anima est pura substantia spiritualis, & simplex, alioquin non posset cum corpore in compos tionem hominis venire, ergo &c. 7. Diabolum nunquam fuisse bonum, non esse a Deo creatum, sed omnis mali esse principium . R. verbo Monichaei. Diabolum autem est ea Deo creatu ,evincitur ratione Theo.
logica; nam nihil potest sibi dare esse. Aiseitas soli Deo competit: si diabolus non esset a Deo creatus, esset
a se, esset Deus; sed unus tantum Deus esse potest, ergo &c. S. Damnabant nuptias, & cum adoptivis foeminis habitabant, dicentes non esse libertatem turpitudinis , ubi servatur pudor Matrimonii: quod in aliquo sena posset admitti, si in fano sensu ab ipsis acciperetur ratio Matrimonii, aut si verum Matrimonium agnoscerent. Item plasinationem corporum dicebant diaboli esse figmentum, ideo semina conceptionum, doemoniorii opera in mulierum uteris figurari asseverarunt; prinpterea resurrectionem carnis non et se credendam , quia creatio corporis non sit congruens anima
dignitati. Hi ne deducebant , filios promissionis ex mulieribus quidemnatos, sed ex Spiritu sancto esse comceptos . Carnes, tanquam cibum in
mundum rejiciebant: in die Dominico, & Natalis Domini jejunabant, &apocryphis Scripturis sua probabant
commenta, quae deliria potius nuncupanda esse, nemo sanae mentis non videt, ita ut in eorum reprobatione frustra si immorari. Consule S. Aug. haeresi 7O. PMu Arus. Adversus Privatum hereticum congregatum est Concilium Lambestanum nonaginta Episi coporum , qui unanimiter eundem damnarunt, quod & praestitit S. Fabianus Papa, qui Privatum excommunicavit . Qui nam autem essent Privati errores , non constat, potius alistrae haeresis sectator, quam novae institutor creditur. Cum adversus eundem S. Cyprianus Carthaginensis
Episcopus calamum strinxisset, ipse
Privatus congregata Pseudo-Synodo eumderri Cyprianum exauctorare est ausus, & adversus eum creavit Pseudo-Episcopum Fortunatum , Sciti L. nral icum . Legationem misit ad Cornelium Papam, quae ab eodem rejecta fuit. P RocLus , Montani sectator, postmodum Montanistarum dux , &Cataphrygum , vixit eirca initium seculi tertii. Contra eundem coram Zephyrino Romano Pontisce di*utavit Caius vir eruditissimus, qui plura edidit scripta, & Proclum consu-dit teste Eusebio Caesariensi, Eccleshist. lib. 6. cap. I S. Adversus Pr clum etiam scripserunt Miltiades, Apolloni ua , Serapion Antiochens Ecesesae Episcopus. Lx hoc Proclo secta Montanistarum dicta est Ecta-
roclum . Creditur etiam auctorem suisse lapsus Tertulliani. Inter alia docuit Proclus eoncupiscentiam carnis, reluctante spiritu esse peccatum . R. verbo Callinus. P Roc ιiANiτ v. Appellantur etiam III.
114쪽
ei iam Prod unitae , & Herminianus. Emerserunt circa annum i Sa. suerunt natione Galatae, discipuli S leue Se Hermiae haereticorum . Ute- libantur ad stros confirmandos errores lquodam libro Sopirntiae inscripto , a quodam nomine Sirach composio, longe post tempora Salomonis . LXS. g. lur19 6o. Librum ergo illum, eum germano si ii Sirach, qui Ecclesiasticus dicitur, opere , quod sientiae etiam nomine sis pius dona-iur , hqretici illi confundebant, aut ejus loco siubrogabant, ut coniectari
eis est. i. Negant Christum venisse in carne, &esse de Virgine natum. R. verbo Etioches, Albanenses. a. Negant suturum iudicium. R. verbo Borboriari. 3. Negant resurrectionem cadinis . R. verbo Basui tam . q. Illum locum Ezechielis de quatuor animalibus perperam accipiunt, interpretantes per Leonem
l Regem pastorum , per Uitulum Regem AEgyptiorum, per Aquilam Regem Romanorum, per Hominem vero , piissimorum denotari similitudi
PRocutus , licet hς resis inventor non fuerit, sed tenacissimus Aria-nisini professor sislummodo extiterit, nihilominus flentio praeteriri non debet; siquidem eum odio fidei Catholicae, rapaci sacrilegaque manu cuncta depopulari ausiis fuerit, delpallis Altaris sibi camisias , R senro- tralia saciens, in tanti sceleris poenam
frustatim comedens linguam, in brevi turpis lima consitan ptus est morte . Ex Bar. ann. qS6. PRO Coritis RAsus , Pseudo Presbyter, ac praecipuus Thabori ta-
runa dux, circa annum I II . una cum
Mutuo de Preis on eorundem Thaborensium praetensio Episicopo, impias & horrendas blasphemias in sacrosanctam Eucharistiana, Doctores Ee lesiae, & sancta alia Catholicorum dogmata evomit , quae omnia horrendum hic esset recentere, aperit tamen , & confundit Ioannes de
Perlibram, vir doctus , oc magne quonda apud Thaboritas auctoritatis , sed ab ipsis deficiens, ad fani
rem frugem , & veram Romanam iEcclesiam est regressus, ut videre est apud Cochlguiu in histor. Ιlussit. lib. 6.
PRO Dicus . Ex pravo genere Carpocratis circa annum la . propa-l
gata est Adamitarum secta , cujus auctor fuit Prodicus, qui inter omnes haereticos scedissimus , Carnocratianorum , 5c Gnosticorum deliramenta seeutus, alia de novo addidit, de quibus actum verbo a Gamiis . Quatuor elementa, Solem etiam &Lunam Deos esse dicebat. Ex Theoderet. haeret. sab. lib. I. PRO IOPAS HII A L. I idem, ac Sabbatiani. Vide Iab HII. PROTEsTANT Es . Plura de Protestantibus circa appellatione S, revinlutiones, conjurationes ab ipsis saetas, R etiam circa eorum ad invicem dissensiones , videre est apud Spondanum ab anno I S 29. usque ad 16 . hicque ad rem recolendum, quae verbo G Isic π sae nota limus . Protestantes itaque, sive Consection istae dicuntur, qui sunt desecta Lutheri, vel ex ea pullulantes alii Novatores Iraeret iei , qui Consessionem Augustanain profitentur & tenent; de qua Consessione Augustana, sebnomine Consi nissae egimus. Igitur cum Carolus V. Imperator paciscant dae Germaniae studeret , S: unitas subditorum vires Turcis is ungariam
invadentibus opponeret, dura neces litate cuaetus, decretum edidit in
Comitiis Spirae, quo prεcipiebat, ut ubi edictum, quod promulgari sece-
rat contri Lutherum , debitam obc-dientiani obtinuisset, firmum ita maneret : ubi autem praevaluisset hominum pervicacia, nihil usque ad suturum Concilium innovaretur; prΩ- scriptis interim caeteris erroribus; scilicet Sacramentariorum, & Ana- baptistartim , & injuncto praecepto Missas ubique celebrandi . Contra hoc Caesaris decretum protestati sentvarii Principes, cum quatuordecim
115쪽
civitatibus conantibus in conscientiae sopere pretium est, ut limites prs libertatem , seu liberam religionis scriptae brevitatis transgredientes, in electionem, usque ad Concilium. Ethoe sundamentali principio paulo
ab hoe protestationis actu ann. 3 I 29. longius minoremur, demonstrando T, otestansiuis nomen ortum habet.
nimirum solam Romanam Ecclesiam, Postea in Comitiis Augustanis oblata non vero Protestantium societatem,suit Imperatori Protestantium C veram esse Cliristi Ecclesam. De ve- sessio , adligrentibus aliis, & Pro-ra Ecclesia,& ejus notis consule Fran, testantium nomen propagatum. Nam ciscum Leytam Soe. Jesu in Synopsi Pretestantes dicti sunt caeteri deinde Ecclesia militante; nos autem mi-ceps eisdem adhaerentes, Ac sequennus prolixe , quae satis esse opinamur,tes Melanethonis Confessionem, Ara subiicimus. sanam dictam , a Catholicis omnibus Probatur ergo. Illa Qta est v merito repulsam,& explosam. Quam-ra Christi Ecclesia, quae seta habet vis autem , ut innuimus, 'rotestan- verae Christi Ecclesiae notas, sive printra dicti fuerint st protestatione Spirsprietates; atqui sela Romana Eccle- saeia, S Consessione , ut illi vocant,sia, sumpta pro universo Fidolium fidei Augustang ; postremis tanaen coetu, qui adheret Romano pontifidi hisce temporibus, hoc vocabulo stria tanquam legitimo Petri successori,ptores appellavere quascumque s& Christi in terris Vicario habet v Lutheranorum . & Calvinistarum serae Ecclesiae notas. Inter varias s-chas, quae licet in doctrina fidei inter quidem a diversis assignatas verae se disserepent, ut optime demonstrat
Ecclesiae Christi notas , insigniores sapientissimus posuetus Meldensum& pr cipue ad quas Bellarmino i Epis opus, in sua eruditissima Historiaste de noris Ecclesis lib. . reducun variationum haeresum protestantium; tur osterae ) sunt quatuor istae, ni- in hoe tamen spuris fidei articulo,qui mirum quod si Una, quod fit Sancta, Protestantium est conveniunt, nimi- quod si Catholisa , quhd si Avos
rum , se missos a Deci ad reforman- Iica ; atqui sola Romana Ecclesia ladam Ecclesam . Hine aliis nominibus has habet notas, cum sit et na , San- vocantur, metatores, MAZarii, Rem , Oreolica, Mosesica, non sic formatores, Euangelies, seu potius societas protestantium , erso &c. dicendi Deformatores , & pseudo-Minor, in qua tota disricultas sita est, Euangeli c. Solemne est illis asse- sic per distinctos paragraphos demo rere suam , non illam Catholicorum
esse veram Christi Ecclesiam; ean- Ecclesia Romana Una es, non dem reformatam si Iso nomine vo- sic societas Protestantium. Probatur cant, obstinate defendunt. In hoc prima pars. Quia unitas, quae est fundamentali veluti dogmate,s err nota , di caraeter verae Ecclesiae, in ris convincantur , utique & nostra tribus potissimum conssiit: nempe in& illorum cause finita erit, cum enim
universali fidei & doctrinae consen- penes veram Christi Ecclesam in salsu, smili ubique regimine, &Com-libile si controversarum fidei iudi-munione cum uno capite visbili Ro-cium; ac hujusmodi decretoria promano Pontifice; atqui haec tria occur- nuntiandi potessate polleat ; semel runt in Ecclesia Catholicorum; est admisso silam Romanam Ecclesiam,
enim una unitate capitis, cum omnia
, id est, quae sub Romani Pontificis
eius membra uniantur sub uno, Sc CO-
magi serio per universum orbeniadem visbili capite Romano Pontifi- diffunditur hane veram esse Christice, eique pareant , ut Pasoti su- Ecclesiam; statim hoc unico ictu om- premo, & legitimo Christi Vicario :nia illorum perversa dogmata cor est una unitate, seu similitudine regia ruere necesse est , utpote quae verae minis , Omnes enim particularium: Lcclesiae fidei opponuntur . Igitur Ecclesarum fideles subditi sunt suis
116쪽
Pastoribus , Episcopis, quos Christus posuit regere Ecclesiam suam, quam acquisivit Sanguine suo;est una unitate fidei, & doctrinae, cum in ea eandem fidei doctrinam, ubique &seinper fideles profiteantur omnes. Ergo &C. Probatur secunda pars, nem pe Resormatorum Ecclesiam non ha
bere hanc unitatem . Ac primo non s
habent illi consensionem in doctrina . lNon habent quidem in articulis, seu dogmatibus sidci. Nam, ut de mul- ltis taceamus , in quibus insinitae pro- lpemodum suere variationes, illinia
apud Lutheranos , tum apud Calvi-nistas, sicut erudite & eloquenter demonstravit Bossuetus praelaudatus, unum dumtaxat articulum prpsentiae Christi realis in Eucharistia, in
ceterorum exemplum hic attingimus. Anno i 63 I. in Pseud Synodo nationali Charentoniana , nostri Reso maiores decreto solemni sanciverunt
foedus , & pacem cum Lutheranis Consessionis Augustanae , nihilque esse in eorum cultu , quod persectae
unioni, atque eorundem Sacramentorum participationi obstare posset, declaraverunt. Hinc Dallaeus in Apologia hulus Synodi, cap. 7. & in Epistola ad Monglatium, fatetur doctrinam de prςssentia reali nullum continere venenum, necesse contrariam
pietati, ac gloriae Dei. Quae porro in hoc articulo consensio 8 Ante hanc
Synodum palam dicebant, hoc momentum esse unicam suae ab Eceles a Romana separationis causam. In actis rum , ut vocant , Martyrum, quid si equentius legitur , quam ob solam realitatem , tot sit stineri tormenta ,
per quam ipsius fidei, & pietatis sumdamentum subverti existimabant tuuid sit pius in eorum libris legimus, quam horrendam esse Catholicorum doctrinam , quos ociosos, hoc est
carnis humanae voratores, Autrosophagos, paricidas , humans Christinaturae, R ejus ascensonis in caelum hostes & inimicos, Idololatrasvocant Z Quid etiam, vel hoc pro te pore a nobis alienos magis facit eos, III qui ex ipsis hanc variationem non ait dierunt,quam doctrina prssentiae rea. lis Z Ita ut plurimi ex ipsis ingenue consessi fuerint, facile nobisdum in aliis omnibus consensuros, si praesentiae dumtaxat spiritualis opinionem
Non habet consensionem in Consessionibus, quae variae sunt, & contrariae apud Lutheranos, & Calvi-nistas . Lutherani , seu de sentares sensius literatis, primam ediderunt anno IIo. , quae Augus lana dicta est. Postea anno l317. articuli Sinaical
denses collecti fuerunt, qui Concilio Tridentino , quod Mantuae a Paulo III. indictum fuerat, offerri debebant. Alia deinde, quae dicta est Saxonica, Synodo Tridentinae obla-l ta anno issi. Alia Wittembergenssanno sequenti eidem Concilio oblata; quae quidem omnes , licet inter se in
plurimis contrariae, ab universa tamen Resermatorum societate subsignat g suerunt; ita ut in eadem Saxoniae Provincia, intra decem annos pro. dierint contradictoriae sententiae pu-hlico nomine , decretisque publicis contignatae de re omnium gravissima. Nam in Synodo Dresdenti ann. IIII, communi sensu rejecerunt sentcntiam Brentii, Illyrici, Se aliorum de persi,na Christi, & tamen illam
ipsam sententiam , tametsi prius a se damnatam , publice receperunt in libro Concordiae ; & tam Synodus, quam ipsa Concordia, Wittembergae impressa suerunt , publica auctori
De senQres autem sensus figurativi, aliam quoque Carolo U. eodem tempore obtulerunt fidei Consessio nem , qus vocatur Argentinensis. IParum & illa siuis placuit. Helvetii quatuor successive scripserunt. Galli,& Gebennenses sua quoque peculiarem habere voluerunt . In Anglia duae etiam eodem serme tempore visae sunt, & duae aliae siub nomine Ecclesiarum Scotiae . In Belgio suit letiam constripta alia , qus in Synodo lDordracena approbata fuit: nee defuit ipsis etiam Polonis siua , quae in l
117쪽
Synodo Sendonatrienti edita est anno IIo.Legi possunt omnes ills Consesi
sones variae, in unum corpus collectae,
Τypis excusae Genevς apud Petrum , R Iacobum Choijet anno 16ia. In hac porrb tanta dogmatum , & Consessionum fidei varietate , quae consensio esse potest Z Nulla
plane . Hinc mirum non esse debet , si Protestantium societas ex variis, innumerabilibusque ectis coalescat: Hoc enim contingere inlet omnibus haereticis, ut vix nati, in plures sectas scindantur, ae dividantur, ut observarunt ex sanctis Patribus illi, qui ex profesto calamum contra ipses strinxerunt. Sanctus Irenaeus lib. I. cap. ai. &seqv. narrat
haeresim Simonis primi haeresiarchae mox divisam, S inde natas esse sectas
Maenandrianorum, Saturnianorum,
B Eid rorum die. Item libro I. capitulo s. scribit de Valentinianis, quod cum essent plurimi, vix duo,
aut tres inter se conveniebant in
omnibus dogmatibus . De Donatistis scribit Augustinus lib. i. de Baptis. cap. 6. haeresim Donatistarum in multa minutissima frusta conscissam suisse suo tempore . Marcionitas mox divisos fuisse, & inde natos Luciani-θM , A manos, Seserianos docet Epiplaanius lib. i. contra haereses, Montanistas divisos esse in P UP-nor, ArthooritaI, Phru rsas, scribit idem Epiphanius lib. 2. Mani-chsos quoque insectas divissis, testatur Augustinus lib. i. de haeresibus cap. q6. Messalianos autem divisios in Maruriaποι , Salanianos , Enth Mosai , docet Epiphan. haeresi So. Ariani mox divisi sunt in Acacianos, IIccedonianos, Eunomianos, ut patet ex Rufino lib. ro. hist. cap.23. Iidem etiam Ariani singulis se rh annis fidem mutabant, ut scribit Hilarius in utroque libro ad Costant tu; dc ita de aliis haereticis, ac praecipue Lutheranis,& Calvinistis. Nulla ergo datur consensio in Consessionibus, apud haereti eos, qui tot divisi sunt in factiones. a. Protestantes non habent regimen simile, & caput visibile, quemadmodum Catholici habent Roma. num Pontificem : aliud quippe regimen est apud Lutheranos , aliud apud Calvinistas . Inter I. ut hera nos otiam non idem est regimen , ut vim dere est in Germania , ubi diverssprorsus fiunt Ecclesiarum administrationes. Calvinistae nullam habent Hierarchiam, apud quos nulli sunt Episcopi,nullsi Presbyteri, nulli tamdem ex ipsis agnoscunt Episcopii Romanii, tanquam centrii unitatis, cum quo servent communione tantoperhnecessariam in Corpore Christi,quod est Ecclesia,quodque ipsi dilacerant. Ecclesia Romana sancta est, non se societas Protestanthina. Probatur, quia Sanctitas, quae est nota propria,& singularis Ecclesiae Christi, posita est praesertim in tribus, scilicet in sanctitate Doctrinae, S: prosessionis, in sanctitate eorum, qui primum eam sundaverunt, in gloria miraculorum, quibus unitatem , & sanctitatem Christianae Ecclesiae confirmavit Dominus; atqui societas Catholicorum triplicem illam habet sanctitatem rhabet inquam sanctitatem , doctring , & professionis, quia nihil docet, quod non sit sanctissimum e de fide, nihil proponit credendum, nisi vel scriptum sit in sanctis libris, vel constanii , ac perpetua traditione ad nos transnissum, ac Conciliis definitum: unicum Deum in spiritu ac veritate colit: verum agnoscit mediatorem Dei 3c hominum , hominem Christum Iesum ; 3c si quos in cultu
Dei usurpar ritus , non alio fine hoc praestat, quam ut mentem hominum ad caelestia erigat. Nos enim qui sensbilem habemus naturam , & sensibus ad intelligendum utimur , sensibilibus etiam Divini cultus institii-tionibus facilius ad insens bilia excitamur. Hac ratione in lege veteri ipse Dominus ritus , & cer monias instituit, quibus ab hominibus coleretur ; quas tamen Ecclesiae suae rationabiliter instituendas permist, propter Christianae Ecclesiae dignitatem in comparatione synagogς . Nam servis cercmonialis ordo inserviendi
118쪽
Dominis, etiam in humani cultus ratione praescribitur , sed non filiis: quibus quidem , et si necessarium sit
parentes externe colere, modus ta
men iste , vel ille colendi, liber est ,
quia liberi ipsi siunt. Suirus aut mnos filii liberae, non ancillae, ut antiquus populus. Vide D. Thoni. I. 2.
habet Ecclesia moralem doctrinam, squam , quae a Christo Apostolis , & lSS. PP. tradita est, cstera vero,quq disputantur de reous Divinis , tan- lquam probabiliter ex r' velatis de- lducta, rationalique lumini, fide elevato consentanea , laudat, Sc com- lmendat; quatenus ad Deum magis cognosi' ndum, operaque eius dignoscenda , Se discernenda iaciunt; atque
quatenus ad tuondam sidem a caIumniis hominum sunt opportuna . Cogitationes autem hominum, vehementer damnat & improbat, si in his disi': randis a recta fidei , vel morum , regula deviare contingat. Praeterea illa doctrina est sancta , quae ejus est virtutis & essicaciae, ut ipsa sanctitatem & capientiam hominibus inspiret, ac convertat animas; atqui talis est doctrina, quam prostetur E clesiaCatholica. Norunt enim Onanes,
quos progressiis secerit in universo orbe, statim atque annuntiata est;& quidem nullis hominum sit fit Ita prshdiis , per Apostolos externa spe- lcie contemptibiles , si e vi, sine ulla arte, aut verborum pompa ; quan- lquam ea doceret , quae naturae dura pland sunt, Ac adversa , ac longo usu obfiriaratos in vitio reperisset homi- lnum animos . Necesse igitur est, Di- lvinam plane esse sanctitatem doctri- Inae, quae tantam vim habuit, & cm- t
Non ita certe in sectis haereti- .corum. Nullum enim sere est sagi- l et ii, ac turpitudinis genus , cujus rei enon fuerint veteres Gnostici, Car- tpocratiani , Montanists, ut videre pest apud sacros Annalistas. Nonne t. & ipsi Resiormatores nostri, ex reli- πgione siustulere quae dura sunt, s rion rosa jejunia, carnis macerationes, &1- l ι vota 5 cimtholicos,ex religioso ima-
s: l l ginum cultu , Idololatrig arguunt; l
it Consessionem auricularem,crudelem li- l l carnificinam vocant; Summum Pon- l, l)tificem, Antichristum appellant. Quid a l plura i Docent. i. Deum esse auctore
- lipeccati. 2. Deum ab aeterno certos. homines ad damnationem prςdestii l nasse,sne ulla ipsoruri culpa. s. Chri stuna non esse mortuum praoninibus .: id . Christi Corpus non esse prςsens indit Lucharistia. s. Filios Fidelium sal -- l vari sine Baptisino . Haec a Calvino, i & Calvini sectariis . Insuper simul a Luthero, R Calvino docetur. 6. Η inminem, liberum nou habere arbi trium . 7. Dei mandata impossibilia.
esse . s. Bona opera nullius esse meriti . 9. Solana ficere sidem. Ηςccine est doctrina seneta , immaculata,& ad convertendos , ae sanctificandos homines apta Z Imo impia, blasiphema , & ad pervertendos, perdendosque Fideles ab inseris exci,
Habet Ecclesia Romana sanctitatem in primis suis sundatoribus. Habet enim in Christo, qui est primus auctor , Qvs.& Origo totius sanctitatis.& justitiae . Habet ir Apostolis , R SS. Patribus, qui contra singulas haereses suorum secul rum dimicaverunt. Habet in Martyribus, qui firmo & constanti animo , pro Christo occubuere . Habet in tot Epistopis & Pastoribus ; ita tot Religiosorum ordinum Instituto. ribus, eximiae virtutis ac pietatis e nia hil vero tale apud se esse probare spossunt Proto stantes . Proserre non possiant pro auctoribus suarum resipective sectarima , nisi homines flagiatiosos , libertinos , ac voluptatibus ideditos, ut patet Lutheri, Calvini, Zuinglii, Bezae & aliorum vitas p γcurrenti . Quis valeat absque rubore eorundem vitia & excessus in apertam lucem deducere Z At charitate potius , quam exprobratione invisetandi sunt haeretici, ut ad communis lina tris Ecclesiae sinum, unde recessi Irunt,st se recipiant. Quapropter hae& similia silentio praeterimus. Dole- l
119쪽
inus super ipsos, & in Domino hortamur , ut salte animadvertant, se doctrinaru suaru non alios sontes Ostendere potis, nisi hominum liberas cogitationes ; atque ut serio examinent, an eorum institutores coluerint concupistentiam carnis , concupiscentiam oculorum, & superbiain vitae; si
enim tales fuerunt, ut vere suerunt, horrendum erit tales homines, electos
arbitrari a SpiritW Sancto, ad resormationem Ecclesis Habet sanctitatem doctrinae,miraculis a Deo confirmatam, imo Q-la est Ecclesia Romana , quae vera habuerit miracula, & tam indubitata, ut ab ipsis etiam nostris adversa riis negari non potuerint . Habuit primo seculo miracula Christi &Apostolorum, in sacris libris numerata . Secundo seculo, miraeula militum Christianorum in exercitu Marci Antonini Imperatoris, quae re se runtur a Tertulliano in lib. ad Se apulam, cap. q. & Apologetyci cap. I. ab Eusebio lib. s. his . cap. s. Tertio seculo,miracula Gregorii Thaumaturgi apud S. Basilium , lib. de Spiritu
sancto c. 29. apud S. Gregorium Nigenum in vita ejus, apud S. Hieronymum lib. de Vitis Illustribus. Quarto seculo, miracula Antonii, Hilarii, Martini , Nicolai, apud S. Athanasium , Hieronymum , Sulpitium . Quinto seculo miracula , quae destribuntur, a S. Augustino lib. a a. de Civit. Dei, cap. S., di quae suo tem pore Cartbagine, & Mediolani contigisse narrat. Sexto seculo miracula, quae narrantur a Sancto Gregorio
Magno in suis Dialogis, & multa alia,
sicuti Annales Ecclesiasticos percurrenti constare facile poterit. Miracula adeo certa, adeo stupenda ,omnino dissimulare non potuerunt Magde
burgenses in suis Centuriis, quibus priorum Ecclesae seculorum histo
riam suo modo complexi sunt. In singulis enim Centuriis, cap. I 3. nomiant , ac reserunt ex auctoribus illo rum temporum varia miracula; imo
plura in singulis seculis inveniuntur,: in confirmationem praecipuorum capitum doctrinae Catholicae, ut Con sessionis Sacramentalis , praesentiae realis Christi in Sacramento Eucharistiae; Invocationis Sanctorum , sanetarum Reliquiarum, & Imaginum. Ipsi etiam ejusmodi titulos praefigunt;& quamvis postea subjungant, illa omnia meras fuisse doemonum p rq stigias , aut salsis narrationes; nihil tamen asserunt, quo id probent, nisi
qubd haec miracula pugnent cum n
vis Lutheri, & Calvini placitis . Si ea prudentia, eaque humilitate,qus
decent hominem Christianu, res considerarent, non sine rubore rejicerent tot tantorumque hominum , qui
illa testantur, fidem & veritatem; quamvis vellent non jam pietati, sed
humanae modestiae iuribus subesse. Nam veI inter Gentes ea habita es viris apud eos commendabilibus, ve
Verum, si haec omnia recte perpendantur , facile apparebit ex omnibus plane circumstantiis, vera pio
eul dubio fuisse miracula , quae a tot, re tam sanctis viris, tam frequenter facta siunt, in testimoniumcidet , quam nunc quoque eandem cum ipsis profitemur ; ac pro ii de iilla merito reponi a S. Augustino lib. de Utilitate Credendi cap. i . R lib. contra Epistolam iundamenti cap. q. inter illa societatis Chrisianae, Clarissima vincula , quibus dicebat sese teneri in Ecclesiae Catholicae sinu . Hinc est etiam, quod Ricli ardus a
S. Victore, lib. i. de Trin. cap. 2. Dominum sic alloqui non dubitat. Domine, si error es quod credimus
d te isse decepti sumus: isa enim in nobis tantii Ruis, ct proderis ecn-
'mata sunt, σε talibus, otiae non
nisi per te feri possunt. Ubi autem
sunt miracula, ibi & vera fidei doctrina : Deus quippe miraculorum auctor , mendacii & erroris testis i5c affertor esse non potest.
mationis auctores, quantum ponderis habeant miracula, ad comprobandam veram Ecclesiam , ut non dubitaverit Lutherus, ab illis iterum iter uinque i
120쪽
rumque aliquod suae doctrinae prae i- i i menses , ει in omnibus sirino Insus, sdium emendicare, de tota Ecclesast maria. In oecidente apud utriusque lRomana seo judicio triumphaturusi Americae inculas, & in tota Euros si vel unicum impetrasset. Itaque in cujus majori parte forentissima est teste Coclit.eo in vita Lutheri, dulquanqua in quibusdam aliis partib
quemdam nomine Nosnum , in Albpersecutionena patiatur. In meridie si ibmersim comperiiset , spei plenae habuit olim illustrissimas sedes,
accurrit, preces prolixas ingeminat notissimas , frequenti Episcoporsi a
sed nihil proficit ; sacra carmina de inero Synodos; & licet nunc a Ba
mortui auribus insiissurat, sed Sc hς batis occupentur hae regiones , h
sardo canit: denique eum nihil intenhet tamen &suos in his fideles , quitatum relinqueret, ut cadaveri P huius antiquae fidei etiam nunc sui
cem aliquam , aut motum extunde cultores. Nec est quod recentior
ret , non aliud , quam spectantium ministri hanc univertalitatis, seu Cἔ
ritam,& opprobria impetravit. Haec, tholicitatis notam, Ecclesiae Romanae& alia similia sunt miracula , quae in negare contendant , eo quia diffusa.
confirmationem suae doetrinae,proser- non est in Anglia, Scotia, Pro vinei
re possunt Protestantes. Quamobrem foederatis, Dania, Suecia , major
illis illudebat Erasinus,alias non bone parte Germaniae,Transylvania, Mail notae vir, dicens, Reiormatores istos davit, Ualacchia , Russa, Moscovid
Ecclesis, sanare non potuisse nec equum claudum. vixque occurrit eade apud Graecos
Armsnos , AEgyptios, Abiginos&ei Ecclesia Romana Catholica est, non sic societas Protestantiuna . Probat. Quia, ut Ecclesia Romana stvere Catholica , satis est quod illa . Fidelium societas, qliae Romano Pontifici, ut capiti suo adhgret, sit vere universaIis, hoc est semper fuerit, &in omnem locum dissusa et atqui talis Refelluntur enim, quia dictito illa Eeclesiae in omnem orbem terrarum ad illius Catholicitatem requisita, non stricte & in rigore metaphysico, sed moraliter siumenda est; hoc est, pro majori parto orbis terrarum , &praecipuis mundi partibus: quemadmodum enim, cum Scriptura, Jerem. est societas, de qua agitur . Ac primo quide, semper fuit illa societas, quam Christus ipse fundavit, cum voluit primuna inter Apostolos Petrum sede- ire,eiusque successores,prinios qsse inter Epijcopos . Tum quia semper, &omnibus seculis spectata est illa communio cum Secle Romana, i nquam signurn verae ac Catholica: Fidei certissimum . Deinde in omnem Iocu ,3 . Sc Danielis capite a. dicit Regem Nabuchodonosorem occupa se omnia Regna terrae,& Daniel. cap. 2.5c S. Alexander dicitur Imperaturus universae terrae , non eo sensa intelligenda est, quas alteruter Imperator in universo orbe regnaturus esisti , cum numquam id contigerit: imo Alexander mediam ad summum
partem Asiae subiiecit, in Europa au-liffusa est illa societas. Tum quia fi-tem , & Asrica longe minores pro
lem S S. Patres,qui declarant Eccle- vincias occupavit; sed signiscat tan- liam Christi in rotum terrarum oristum, utriusque Imperatoris domina- l
iem esse diffusam, eandem cum Epi- ltionem , in plurimas terrς partes dis Opo Romano, communione conju- insani filisse. Hanc diffusonem E
tam esse asseverant. Ita S. Irensus.clesiae, non alio modo intellexerunt ertullianus, S.Cyprianus, S. Opta-SS. PP. atque inter alios S. Augustius, R S. Augustinus. Tuin quia, ronus , qui docet Ecclesianis suo tem-
era societas, quae Romanum Pon-νore nunduna ubique constitutam,
tscem agnostit ut caput suum,in om
es hujus orbis partes late diffundi
aeqire ad extremum terrae venturam
me finem hujus mundi, ut videre
r,est in oriente apud Indos, apud est in Epist. 93. alias 98. & aliis I