장음표시 사용
301쪽
Qu madmo tu enim in mimariae exercitatione locisolum cui locati di λ siti,statim faciut ut redeant res nobis in memo ria ita haec ipsa promptiores ad ratiocinandum esciunt,qua dea certo numero desinita s=ectemus. Communemque propositionem magis qua n d 'stationem memosiae mandare debemus,quippe cum dissicile sit mediocrem principiorum m p
positionum Gim ac numerum suppetere. Praeterea ardumetum
num in multa distribucre assuescen tum est nobis sicut his.ciunt qui maxime occuliant. Quo i it et, si quis longissimo
aberret a ricinitate eorum de quibus agitur. Quod potissimuferre possunt dist/tatione, quae maximeseunt uniuersae t,non esse unam multorum mentiam: sic enim in relatis miscontrario min coniugatis contingit. Dis talionum etiam commemorationes maxime uniuerse faciendaesunt, etiamsi in parte sint tractataesic enim ex una multas etiam facere licebit. Quod etiam in rhetoricis circa enthimemata, similiter faciendum. Ime vero hoc quantum poterit declinabit, ne ad genus uniuersum ratiocinationem instituat: semperque iis di ηputationibus f ectandum erit an in pluribus communibus sermones 'ersentur. Omnis enim quae de parte est, disputatia in uniuerso genere continetur, estque in eo quod ad partem pertinet, uniuersi generis demonstratio: Quoniam sine via uersali nihil ratiocinando concludipotest. pieta autem exercitatis , inductionum quidem ad rudes e ratiocinationum vero ad peritos. EnitendumJue est, ut ex ratiocinationibus propositiones, ex indutitionibus simibtudines mantur . ni enim υtrique in his exercitati. Omnino autem is qui exercitationis gratia di putat,conari debet, G υel aliquam ratiocinationem asserat ad aliquid probavidum,aut propositionem,aut
lutionem lut oppo itionem quae instatis ivlὸ appellatur
302쪽
siue recte interroget siue non rectie,vel ime vel alius qua ra tione utrunque euenerit. Ex his enim tota haec facultas comi exercitatio autem facultatis gratia secipitur. Et maxime circa propositiones S instautias. Est enim ut simpliciter dicam)dtulisticus qui vim habet proponendi m per instantiam rem
flendi. Est autem proponere,unum facere ex multis quandoquidem unum omnino seumi debet, ad id de quo di siritur resi flere vero est multa ex uno. Aut enim distinguit, aut refellit, cum ex iis quae propositasunt, hoc concedit, illud non concedit. Non est autem cum quouis disserendii, nec exercitatio ineuda Quoniam in quibusdam, ii 'utationem vitiosam exstere ne cesse est. nam aduersus eum qui hoc unum agit, ut effugiat,aequum est omnino conari ratiocinando concludere, non omnino tamen pulchrum. Ouoniam no temere cum quiba uis congre diendum. hinc enim maledicita,existere necesse est. Nequefieri potest,ut exercitati sine concertationibus di qutare desinant. Oportet autem ad elusemodi quaestiones, instructas habere di- . sputationesnt his maAime utamur cum minor argumetorum copia suppetit. les verosunt uniuersales, quas difficile est ex
303쪽
e OMPARATIONE ET ACCURATA OBIER.
uatione sententia, de integro Latinus factus.
Claromontanum Bellovacum. Cap. I. E sophisticis autem reprehensionibus, crinde iis qua φει iem habent reprehensionum, reuera tamen fasiaces ac vitiose conclusionessunt inunc dicendum. Initiosumptos Icundum naturam a piimis. Ac primum quide alias es ratiocinationes alias, quaecum non sint,esse videantur,iam persee propemodum estperstieuum. Atque ut aliis in rebus, ita in argumentationibus pro -ptorquandam rerum intersee mltitudinem id accidit. Sunt -nim inter homines alii quibus reuera inest bonus corporis ha situs, in aliis aut tumor quidam talis, qualis esse ho harum Iolet in sacris curialibus per aemulationem curiarum: aut
304쪽
ius ad eam ornatus lonam corporis habitudinem imitatur. Sunt item, qui si pulchritudine pulchri Aunt: alij autem, qui per fucum tantum tales videntur . Nec di simila est in rebus inanimatis ratio, in quibus 5unt nonnullae,quae ut videntur,ita reuera sunt aut argentum,aut aurum
Abae cum non sint,sulo quadam 'ecie iudicio sensivum H
dentur ut lithar Prina m stannea videntur esse argentea: quae silet inἱia sunt, aurea. Eodem plane modo ratiocinationes m reprehensiones aliae siunt ,aliae non unt, videntur autepropter imperitiam. Sunt enim imperiti homines iis propemo. dumsimiles,qui procul res prost iciunt. Ac vera quidem tu ra tiocinatio es csi ex quibusdam positis quidpia ab iis quae posta,unt,diuersum ob id necessario sequitur,quia ista uni ante posita. Reprehensio aute, si ratiocinatis,contradiIlionis conclusionis. Hoc autem non omnes quide faciunt,sed videntur multis de causis. Vnus vero locus est vulgatissimus latissime pa. tens,ex reri; vocabulis. Quia enim ipsis per se rebus in media prolatis,constare distulatio non potest,eoIue verbis, quasi notis quibusdam,pro rebus uti cogimur: propterea sit, ut idem fere Uuueniat,quod insubducendis per calculos rationibus,nempe ut verborum ac reru m eandem omnino esse rationem existimemus. In quo nos longe lateque erramus, tantum enim inter illa inter est,ut verborum m orationum certussit ac defini tus numerus,rerum infinitus. de efficitur, ut ina oratione
aut nomine multas res significari sit necesse. Et quemadmodui ubducendis calculis qui rudes sunt, quid o qu 1ue loco valeat calculi, nemunt, ab iis quiseunt in eo genere periti, facile circunucniuntur: ita insermonibus conferendis, qui igno
rant,quae sit et crborum νὴ oesignificatio facilesiue disperant
305쪽
ipsi ut aliorum au liant se manes, decipiuntur. Atyue inqu: dem una causi ell, rater alias isae pastis explica utitur, curope vitiantur esse ratiocinationes, aut reprehensiones, qua non seunt.
Quantum autem quibu/tim illud est ingenium, vise ope rae precium maius facturos existiment, Vapientes videantur, molat,quam si essent,nec viderentur est enim Sophistice fiamulata 2 non vera pientia, oesphista is dicitur, qui ex ea quam praese fieri non vera a simulata sapientia quaestu nfacit 'rud profecto ex iis per I=icuum est tali ingenio natis bo mimbus magis elaborandum esse, sapim:is officium prae sta re videantur,ruam ut faciant, nec videatur. AR autem ut singula cum Lingulis conferam' apientis tu re quaque officia, ut rogatas de iis rebus, tuarum habescientiam,vilolpum dicatem ut, β quem in errore versarisenserit, clum coarguat, mri fana vinione de cat. Quorum prius in bene reddenda ratione de iis,3uae interrogantur,po situm est payterius in bene in terrogando, i quid sit, de qu i reposcenda sit ab altero ratio. Me
cessi igitur est, ut qui phistae munus probe su i velit, itaὶ
fallacisi orationῆ genus,de qua paulo ante diximus imprimis exquirat equandoquide in eo tantum est momenti, ut haec se una ratio,qua apparente apientia,in qua illisunt omnia, onyequi possit. Ac esse qui egenus orationis quo dieiu modi eam facultatem ab eis quos phista appellare limus, petimsufestum e st. Nunc quot sim orationi phiisticarum genera, bisot num tro ea, x quibus colat haec tota facultas. quὴ-que partessitat huius tractationis quam iustituim v, si qua ut ali. ruae ad huius artis perfecitionem pertinent, licam M.
306쪽
Sunt diitur ad disserendum quatuor orationum genera: unuad docendum accommodatum: alterum dialecticum: tertium tentatis me quartum contentiosium. Atque illud quidem ad docendum accommodatum, quod constat ex pluriis cui quedisciplinae principii nec ex opinione re Jodentis concludit. Credere enim indubitatam idem habere eum oportet, qui discere aliquid vili Diale licum autem quod ex probatilibus concludere potest contradita onem. Tentativum vero, quod ex iis quae videntur restondenti quae scire eum necesse est quisibi alicuius rei silentiam tribuit m arrogate sicut aliis locis a nobis est explicatu. Contentio um autem, quod ex iis concludit, quae probabilia videntur,ne unt. Ac de iis quidem,quae ad docendum oe demonstrudum valent dicitum est a nobis in Ana hiicis de dialecticis autem iis quae ad tentandum accom9- data insuperioribus libris.Nunc te contentiosis dicamus. Primum autem intelligendum est quot, quae sint ea, quae disserendo siproponunt, qui contentionis modo oe vincendi causa di Jutant.Sunt autem numero quinquee Reprehe- si falsum,incredibile,quodque sit contra omnium opinionem, soluerisimus quintum,cogere eum,quicum di i utant,nugari quod est saepius idem dicere ut quod non est sed horum aliqua eciempraes erre videtur.Hoc enim est quodprimum
maxime contendunt,ut redarguere videantur fecundo loco fulum aliquidostedere tertio,ad inopinabile copellere quam to olorcismum efficere,id est aduersarium ti rationis acu tumideri nonposse essugere, quin barbare loquatur postremo dem saepius dicere. Sunt autem reprehensionum duo modi qui
dum secundum dictionem, iiij exi, a dictionem. Atque ille et
307쪽
dem modus, in quo etis captionis addi honem pertinet, in sex distribuitur,qui uni homoumia,Orationis ambi uitas, coniuncilio, lusio,accentus forma dititionis. Esse aute tosine lures modos nostium induectione doceri potest ed etia ratiocina tionesiussumatur aliquis alius m quod tot modis nominibus isdem S orationibus non eademsi ficemus. Sunt autem ex homoumia orationes eiusmodi. Quae memoriter ab alio recitantur, ea grammatici ergo qui docti sunt Homoumum essi : interdum enim idem valet quod intelligere rem aliquam, inter tu significat idem quod distere. Et amplius, mala bona esse. 62Le enim facere oportet, bona sunt: mala autem facere oportet. onere enim duobus modis
accipi potest Uno modo pro eo quod necessarium est quaesignia ficatio ad ma sepe pertinet sunt enim quae licet malasin nobis tamen necessario subeunda sunt. Altero modo quod bonum est, o fictoque consentaneum,hoceterbo intelligitur. Item etinde flared stisre,aegrotare oe valere. Nam qui surgebat, lati,
qui conualescen valet atquisiurgensciens, m conualescebat rotans. Aserotantem eni acere aliqui Laut pati ion
habet mnam tantum signficationemsed interdum significat
eum,qui nunc aut aegrotat rutfledet intendum vero qui aegrotabatprius,aut sidebat. Illud tamen verum est,eum, qui co lefiebat,aegrotantem etiamnum fuisse: lens autem , non est agrotans it aegrotans, non nunc ed priues. Ad ambiguitatem orationis haec omnia fiunt reserella. Ego velle me hostes capere.
Item illud Quod quirique cognosti istud sium cognoscit me
enim oratio mel ad cognostent civel ad re cognita referripotest.
De illud: uod quisetide illud ipsuetidet columna aute videt quistia. luna igitur videt. uod esse δω,tu illud ipsu dicis
308쪽
lapide aute esse dicis tu igitur illud ipsu,lapiscilice dicis. Po-snemo illud quoque ambiguum est, proloqui nam,hoc dupliciter acclipotest. Uno modo, visignificet qui aliquem
qui taceat. Altero ett de rebus multis loqui aliquem declaret. Sunt autem trespotissimum modi, quibus omnis homoumia oe amphibolia continetur. Vnus est, quando aut oratio, aut iocabulum proprie multa significa si ut aquila, canis. Alter, quando ex u loquendi nastitur. Tertius, cum verba coniuncta multis moilis accipito sun parata simplicem habent significationem: quale est illud, ire literat. Vt enim multis cia non sintsingula haec verba, scire oe literiis, coniuncta tamen multis modis accipi possunt. Aut enim significant ipsas
liter us cientiae capaces esse ut vero literarum cognitione habere alterum. Ac modi quidem, quibus homonmia aut amphibolia continetur, hisiunt quos exposuimM. Nunc de comiunctione dicamus, ad quam haec pertinent omnia: Pos 'est δε- tem ambulare,posse non scribente cribere. Stenim haec duo non idem significant,cum est niuncta, b cum est liuisa orationis siententia. Ea autem huius orationis, posse non criben- te scribere sententia coniuncta,cumsignificat eum, qui non 'ibi posse, cum non'ibit criberer diuisa autem,cum eam
tam habet, posse eum, qui nunc non 'ibit, postea scribere, i discit nunc literas: siquidem di licit a fit. Item illud: Quia mnum flum potest ferre, multa potest ferre. ει
diuisione autem ista ducuntur: βuinquesiunt ΔΟ,σ tria μque ita taria imparia, oe maius esse aequale: tantum enim este aliquid amplius. Eadem enim oratio coniuncta diuis non idem significare videtur tego te eruum sciliberum: uinquaginta hominum centum heros liquit Achi
309쪽
lis. ει accentu autem fue ripto dialecticis non facile est di-
lutationem instituere: inscripto autem oe poemate saepe locum habet. βuomodo liberatur eorum calumnia Homerus, qui apud illum dicunt absurdescriptumesse, υιτα - β ἔμ- β ω. Dicunt enim male accipi accentu illius particulae οἴ, quae non circunflexo, fled acuto notari debet hoc modo, ιυ. Ite cum ille locus Homeri reprehenditur. Ubi de somnio Agamenonis agitur ita,occurrunt,ut dicant no esse illa accipienda quasiIouis verba διλήν δε οι εἴχος α ἱρθη, fediis eterbis imperare Ioue
somno, ut det ipsisomnus Agamenoni illud, et Gat ut moti
copos Agamenon,ita ψ ψοιδὸν pro λύ - accipiatur. Ac de accentu quidem ba tenus. ει orma aute dicendi tu duci intelliguntur captiones, quando non idem eodem modopronunciatur. Veluti cum mascuhnum ad aemininu genus transferimus, aut contra, foemininam ad ma culinum, aut iero cum neutrum genus male accipimus. Et cum ad qualitatem transferimus quantitatem,aut contra, ex qualitate facimi quantitatem. Et cum id quod facere significat, in patiendi niscatione accipimus. Denique cum id, quod certam quandam assectionem declarat,pro ad honesumitur, eodemque modo in
aliis omnibus categoriis, quomo o superioribus libris a nobis diuisesen Illud enim et uuenire interdum potest, ut quod actionem non significa stantum Jeciem zocabulis'ecles ta accipiatur quo acere aliquid significet. Utetalere,dicendi forma simile est bis etesiis secare aedificare Stame illud qua litatem Scortam quandam asse honem significat nec actionem: nec dissimilis est in aliis ratio. Ac secundum dictionem reprehensiones his modis contingunt.
310쪽
Fassarium etero conclusionum,quaesunt extra dictionem, scptem unigenera: Pr si est accidentescundum eo quod simpliciter aliquid dicitur et non simpliciter iacam aliqua
adi hone aut partis,aut loci,aut temporis, aut assectionis ad alteru tertium es ex ignoratione reprehensionis: quartum ex
consequenti quintu ex eo quo umitur illud sum, quodiam inde a principio in quaestione possitum est extu ex eo quod pro causa ponitur,quod minime est causa eprimu ex eo quod quae
multaesunt inter Nationestim etna accipiuntur. Ac fallaces quidem ex accidente condulsiones tu ducuntur,quando reisubie lae ccidenti eade omnia attribuuntur. fra enim multa eidem accidunt,propterea no necesse est eadem omnia reisubie Elae,m huius omnibus attributis couenire.Alioqui erunt eadeomnia,quemadmodum ophistae dicunt. Usι Coristus abhomine diuersus est, ipsi ast ipso diuersus erit. Gnia homo e LSi est diuersus a Socrate it autem Socrates homo diversium esse ab homine dicunt necessario essestendum, quod ita forte accidit tis homossit si quo diuersum esse concessit. Ex eo autem,quod omnino ac simplicitervel aliqua ex parte dicitur noproprie, quando quod ex aliqua tantum parte dicitur, quasi omnino ac impliciter dictum sumitur eluti siquis aut ex eo quod non ens est opinabile, non ens esse concluderet neque enim idem valet rem esse omnino,quod esse aliquid tale aut co-tra,rem aliquam,quae sit non esse,quia de illi negetur alia quaedam res verbi gratia,quia verum sit rem illam non esse hominem.Multum enim interest dicas,rem non essesimpliciter σsine ulla adi hone,an vero non esse hociaut illud. Sed quonia