장음표시 사용
491쪽
cuntur, ρο cuicunque inest a , eidem quo ne omni c, profecto bcu a reciprocatur: cuicunq; mest ait omni in 'b per mediuc, ac c cum b reciprocatur per media a. In negatione tatundem
si misi bsit in cia vero in b non si ne a quide in cerit profensi, cum a reciprocatur, c quoque m a reciprocabiture faciamus enim b in se in a,nec e igitur erit quandoquidem b omni cis rat quod sic reciprocetur,c quoque cu a reciprocabitur.In quocunque enim dicitur b,c quoque dicitur.Item si c cum a reciprocetur quoque reciprocabiturenam in quo est b in eo quoque est Gm quo autem scia non inest,b id filum a conclusione initium ducit aliorum non est eadem ratio, quemadmodum σis Hormante θllog o.Rursessia σb reciprocantur,c itemo risit autem necesse in re quavis a veicinesse, profecZob σά eiu modi erunt, thoru alterum in re quavis insit.Nam quia in quocunque esta inest b in quo item est neni quoque ad atin re quavis aut a auic inest, non in eadem simul: liquet igntur in omni re aut b dici, aut irim non ambo simul verbi causa , si quod ingenerabile , incorruptibile, quod incorruptibile sed ingenerabile necesse est quicquid genitum, corruptibi is esse, quicquid corruptibiligenitum es. componuntur enim duae ratiocinationes. Rufussi in re quavis a inest aut item e vel Anec in eade simu a oec reciprocantur, b quo que&d reciprocabuntur nam si cui rei dinest,cui non insit Amsat inesse a quod si sit c quoque inest, quippe cum reciprocentur ut igitur coedin eadem re erunt: id autem feri nequiri uando med a in toto b in o item toto inest,m de nulla re alia dicitur I item in toto c inest,necesse samb reciprocari: A menim adeb oec tantum dicatur, dicatur autem b, tum d
i ,tum de clericuum est se quibus dicitur a te iis quoque
492쪽
omnibus ι δctum iri , praeterquam de ipso a. Quando item a b in toto cinsensi, e reciprocatur cum b,necesseesta in toto b inesse: cum enim a in omni cinsit, c item in b, quia r ciprocantur, a quo tur in omni b inerit. uando vero ex duabus rebus propositis una fuerit magis expetenda quam altera, ut aquam si sint opposita: eadem ratione d quam e magis expetendum. Itemque si ac magis siunt expetenda quam b d , ipsium a magis expetendum quam d e aeque enim a expetendum eri, ac b fugiendum, cum haec siint opposita, c item aeque ac d, quippe cum haec qsoque sint op positu . Si igitur a aeque expetendum est, ac d , proseoso baeque furiendum est, ac GUtrunque enim horum aeque Iugiendum est, sicutiliorum utrunque aeque expetendum: quo
fit, etiamboin inquam oe Gaeque atque illa b de sed quia magis,aeque non possuntenam b d aeque essent Sin d sit ipse ama-pis expetendum, ane b min s fugiendum erit quam ce minori
enim minus opponitur. At maius bonum, minus malia magis expetenda siunt, quam bonum minus, oe maius malum.
Omnino igitur b d magispersequendum est 'uam a crat non ita est a igitur magis expetendum est quam d ,σc quoque minus fugiendum quam b. Asidsibi proponit in amore,quicu- .ue amat ipsum inquam a tempe ita esse affectum ut gratia cetur,m non gratificari sit in c,vel certe gratificari in in b mero nollegratificari costata talem inquam esse, gis esse empetendia quam gratificari,atque ita in amore amor congressui spraeponendus amor igitur in assectu est potires quam in con-
ressu. μου in eo potius collocatur,ut is sit illius finis, pro
A c resus aut nullus est omnino ut amoras causa scenim
493쪽
abae cupiditates artes Ter ficuum est igitur,quamin rationest habeant extrema in reciprocatione, itemque in comparatione expetendorum oe fugiendorum. De induritione. Cap. IS. Voc loco nobis exponendum est,non dialecticas mogo ratiocinatione ac demonstrationesper superiores figuras esci, sed oratorias,ac omnem omnino probationem in quavis ratione docendi. Res enim omnes probamus aut ratiocinatione, aut inductione. Est igitur in ludiis,m ex indu hone ratiocinatio cum alterum extremum de medio concludi turper altersio
et i si in his a mnedium sitb, probetura esse in b per c hac Mnim etia inductiones faceresolemus. eterbi causas ita longaeuu, b mero vacans bile, csingula longaeua, ut homo, equus, mulus sane a est in toto b. quicquid enim bile vacat,est longaeuum quinetiam b nempe et acans bile,s in toto G quod F c reciprocetur cum b,nec medium excedat teres est a se in br quippe cum antea a nobis probatum sit,ubi duo eidem rei insint, ex
tremum cum altero eorum reciprocetur,alterum attributum ei
inesse,quod reciprocatur autem c intelligendum quasi quid
ex τniuersis singulis compositum nam inductio ex omnibus f.ficiturin autem ratiocinatio primam medioque carentem pro positionem concludite in his enim quae medium habent, escia turbilogismus ex medio.In his vero quae medio carentot per induationem. Ac indu iis ratiocinationi contraria est aliquo pacto. haecenim ex medio probat extremum in tertio: illa τρου per tertium de medio extremum confirmat. Natura igitur antecedit,ctes notior ratiocinatio ter medium nobis autem magi perstima quae fuerinductionem.
494쪽
DE PRIMA R E s o id caDe exemplo. Cap. U.
Ξxemplum autem tum est quum extremum in medio inesse probaturix eo quod ii simile tertio debet autem notius esse, , magispersticuum,quo medium sit in tertio primum in illo simili: merbi cause,constituamus in a malum. in b, Fuscitare bellum infinitimos inc vero, Atheniensis aduersius Thebanose in Thebanos in Phocensis iam Brobare velimus,perniciosum esse gerere bellum cum Thebanis, primum sumendum est, perniciosum esse infinitimos bellum gerere: id quod probatur ex ilibu nempe quod Thebanis aduersus Phocensis perniciosum fuerit Cum igitur infinitimos bellum gerere perniciosium sit in Thebanos autem,est bellum gerere infinitimos: constat igitur in Thebanos bellum gerere perniciosum esse. Ac constat bis Goed inesse. utrunque enim est infinitimos bellum commi tere.Constat item a esse in inam Thebanis nullam utilitate attulit bellum in Phocensis probabitur autem a esse in b per ipsium Δ. Eodem modosiet si ex multissimilibus probetur medium in extremo esse Hinc igitur manifestum est, exemptu nohabere eam rationem,quam totum ad parte aut pars ad totum sequam pars una ad alteram habet, cὰm ambae in eodetoto conrinentur,altera autem est notior. Ab induestione aute eo disper quod ea ex omnibus singula extremsim in medio esse confirmabat,nec conne Aldbatb Isimum ad extrema.Κς plum autem coniunxit uide ex omnibus autem non probat. Ne abducitione. Cap. ao.
Abductio etero est, quando constat primum in medio esse, an vero mediumsit in postremo, notum quidem se aeque tamen credibiles,vel certe magis quam ipse conclusio. Item si pauca mcdia intercedant interpostremu medium, ita enim
495쪽
'At ad cognitionem propius omnino accedat orbi cause, pa quod Aceripotests vero scientia,c iustitiasne conniat De tiam doceri posse. An vero iustitiast cientia, obscurum e L uod si aeque et magis credibile sit b esse in c. cain c, tum
est abductio cum enim res cientiam antea non haberemus eropius ad eam accessimus, in es umendo pronunciato a c. I usus
si paucasint media inter b oe cenam eo quoque modo propius ad cognitionem acredimus: exempli gratia, sid sit quadrari, e re Blineum,scirculus: tu i intere fetnicumsit
medium,nepe viper lunulas circulus essiciatur pax re Blineo, sane res est Initionipropinqua. quando verbo c magis credibile non si quam a cinec pauca eorum sunt media, abductionem tum non appello, nec item cum b c medio vacat: id enim
erit entia De infantia. sq. o. In lantia vero estpropositio alteri contraria. Inter hane autem O propositione hoc interest,quod hac in parte essepotest, propositio aut omnino nequi vel certe in syllogismis uniuersa-ldus.Suobus autem modis,o in duabus figuris opponiturin pantia: bifariam quidem: aut enim in totos,aut in parte omnis instantia in duabus figuris, omnes enim asseruntur oppositae propositioni: oppositae autem in prima oe tertia figura concluduntur tantum. Nam cum quis 'ostulatquidpia in alia quo toto esse, occurrimus,vel 9od nulli insit, vel quod in alia quo nonsit ex quibus illud in prima figura colligitur soc in polrema. verbigratia intelliga us a unam essescientiam b --ro contraria anesi quis proposuerit unam esse contrariorum scientiam,occurrit alterive quod oppositorum eadem non sit .mno stim asntraria autem esse ostposita atque ita esses,
496쪽
turprimogura:vel quod rei notae mignotae non sit apietia,ea autem est jura tertia naesecundum tertiam, tu σignotum esse contraria verum est cum tamensa um sit, etna scientia illa contineri. Eadem est quoque ratio in propositione priuante si quis enim petet contrariorum non esse una cientiam continuo ei occurrimus aut omnium oppositorum esse eadem,aut certe quorundam cotrariorum,ut ni aegri,ac omnium mnam esprobamus in prima,quorundam vero in temtia.Nam in omnibus omnino ei qui miserae resisti Metidendum est,ut illud quod opponi sit uniuersali aliquid reipropositae contradicens: τυ etat non eandem esse contrarioru omnium sitientiam dicat ille, oppositorum etnam esse eo aut e modo necesse est primam figuram esci. Est enim messium vnia eryale quid ad quaestionem initio opositam.In parte autem, ad quodpubiectum propositionis fit uniuersale t cogniti m incogniti non esse eandem cietiam, cotraria enim adilla cuiusdam iniuersi rationem habent. itast tertia figura. Nam quod in partesiumitur, medium est, ut cognitum m incognitum: si quidem ex bis conamur resistere, ex quibus contrarium comcludere possumus. uapropter percas figuras solas resi mus,
quoniam in his tantum contrariae conclusiones efficiuntur: nain media figura nu sta astormatio colligebatur. Iam etero etiasi feri posset, certe prolixiori oratione opus esset in media figurae ut si no coces critia isse in b,quia c noli sic 'ucns id enim per alias propositioncsfacile intelligitur. At in alia alio diuem tinon deἶet,sed continao altera propositione per licua haben uamobre in una hac figura non enuu. Sant aute alia quoque instantiae expe ηδη ,cui mcdsent quae ex contrarico simili, σquaestin. ndam viniomm. Ilimps ine sumi pa
497쪽
ticularis in prima figura,autpriuans in media.
De constentaneo signo,deque enthymemat quod .: ex iis constat. Cap. aa.
Non est autem res eadem, consentaneum oe signum sed constentaneum m verisimile, estprobabilis propositio. uod nim utplurimum norunt ita feri,vel nonfert,ese item et noesse,id est υerisimile,ac consentaneumrvi odisse eos qui inuidet,ddixere qui amant. δ gnasuapte natura id expetit, ut propositio sit vel ad demonstrationem accommodata, vel necessaria,vestro Libitis. Id enim estsignum,quod cum est, ut quo facto, et prius et posterius res facta est.
Est uitur Endymema,ratiocinatio imperfecta ex verim milibus, melsignis. Sumetur autem signum tribus modi sicuto medium in figuris: aut enim ita se habet, ut in prima, aut mi in media,autut in tertiasigura erbi causae bare muli rem me ferre,quia lac habet, exprima figura est. Nam medium est lac habere u in a ponatur,xterumferre.b verosit laetabertimulier vero in cyonatur. Illud autem apientes inquam miros esse probos,quia Pittacussitprobus, pervitimam figura. O citur ponamus in a probum, in Uapientes, in o Pittacum:
profecto vere dicuntur a m b de c, nisi quod hoc praetem
mittunt,quia notum iterum autem astumunt illud aute, mu'. lierem inquam, uterum gestare,quia palleator sicundamm uram inici let. Nam quia vi u gestantibus pallor sconsequens, m huic quoque consequens est,essectum inde putant eam etterum gestare.Sit pallidum ina,in b uterum ferre, in et mulier: ibi igitur una tantum propositio dicitur, signum e T modo sin altera assumatur, tum est ollo simus: verbi causa, ' Piittacus est liberalis: nam ambitio uni liberales, O Pitta. .
498쪽
cus est ambitiosius Arursum sapientes esse viros probos,quia Pittacus siti probus, oe ide est sapiens.Fiunt igitur aci huc modum ollogismi. Caeterum qui in prima figura essicitur,dilui nequit verus si clim sit iniuersalis: qui et ero in postremo gura escitur,dissolui potest,etia si et ena sit conclusio quia nec uniuersalis est Illo fim ,nec ad re. Vt enim Pittacus sit vir
probus,non contirua necesse est, alios apientes esseprobos. Hiero in media figura esscituriis semper, ratione quavisse ui potesteneque enim sticitur fallogisimus unquam tum extroma staflunt collocataret enim mulier etterum restans'paLlida faec etiam mulier pallea non ideo necesse est hanc itera; ferre.In omnibus igitur figuris verum esscietur disserunt aurit eo,quo dixi,discrimine. Sane vel bac ratione diuidi debet signum,m medium in illis constituendum est indicium, scpropria rei nota. Aiunt enim indicium esse id quod rem cognosce dampraebe medium autem maxime est isti modi et certe appellationesigni intelligenda sunt ea quae sunt in extremis: indicia autem σpropriae notae,quae ad medium. Nam quo lad primam figuram pertinet, admodum credibile est, oe ma
Ne ratione naturae coniectandae V. M. Potest aut fieri,ut coniiciatur natura cir ingenium,siquis conceda in natural ibus afectionibus corpus simul cum anima immutari. mqui musicam edoritus est inim ortasse est immutatur alea assectio non sex earum numero, quae
nobis naturales sunt,sed aliae potius, cuiustodi sunt ira, concupiscentia naturalium mutationum profectosi quis hocco cesserit, ' unius rei unum esse signum , accipere posmus suam ciesque generis assectionem arsignum,naturam conie-
499쪽
aure poterimus. Nam si alicui generi mni sua est propria affectio,vt in leonibus sertitudo,necesse est quodda esse sitis: quippe cum sit confessum e se mutuo afficere.Sit igitur cliud,
quod ingentes halet membrorum extremitatessed quod in aliis quidem generibus reperitu ed non totis. nam ita demum fgnum est proprium,quia afficilio totius generis propria est imvmus tantu,quo modo loqui lemus.Sane id in alio genere in- erit, eritque homo fortis, ite quodpia aliud animalo habebit igitur signum illud unius enim rei unum esse signum diximus. Si igitur haec ita habentim in animantibus huiu remodi,quae . asse honem unampropriam habentia a colligere poterimus unaquaesue autem affecti 2um habetsignum quandoquidem unum habeat necesse est,profecto naturam ac ingentilconiectare poterimus. Sin totu genus duas habeat assectiones
proprias,quemadmodia leo O fortis est, ociabili quopiabeognoscemus ex signis illisproprie consequentibus, vim utriussit signu'ansii in alio quodam ion toto ambo sint, in quibus
non totis mirunque in si cum vnu habeat, alterum non item:
nam si fortis si nec liberalis, m ex duobus hoc habeat, comstat id in leone signum esse fortitudinis. Coniectatur aute tura,m ingenium in prima figura , cum medium cum prio
ri extremo reciprocatur,oe excedit tertium , nec cum hoc re
ciprocatur verbi causasit afortitudo, extremitates magnae inb eo in ciprofecto in quo Hic, in eo toto est b, item in aliis. In quo autem est in eo toto est nec in pluribus dicitur, sed reciprocatur alioqui non esset mnius rei unisum signum.
500쪽
Analytic. Posteriorum sue de Demonstratione Liber primuS,
tionesententia, de integro Latinus factus,
MNis doctrina,omno que disciplina, quae dictinu cogitationis perficitur, ex antecedere constat cognitione Id quodpesticuum erilsi singulis persequamurdisciplinas.'ipnum enim mathematicae scientiae , atque
, ideo caetera omnes arte hac ratione continentur.Similiter autem circa rationes quae aut ratiocinationibus,aut inductionibus concluduntur . Utraeque enim ex iis
quae ante cognita octrinam instituunt. Istae quidem,quasi asintelligentitus accipientes. Hae vero, ostendentes uniuerse, ex singulari,quod notum est. Sic etiam oratoriae ration per