장음표시 사용
51쪽
substantia spiritualis sine initio,sine fine,simplex sine ulla admixtione, inuisibilis,incorporea, immensa, ineffabilis, inextimabilis, in qua nihil adiunctum, nihil creatum sit.Nam infinita potentia, infinita sapientia infinita bonitas, infinita iustitia, infinita misericordia,quae Deo tribuuntur,n5 sunt acrii dentia in Deo,sed Deus est re ipsa haec omnia. Ρ Α Υ REM. JPatrem addidit,ut distinguat hanc personam a filio .Mox enim subijcit: Et in Iesum filiu eius unicum.Quan- Deus pa- quam in scripturis Deus trifariam appellatur pater. Primo,ut ter xxiv sit notionaliter nomen personae deitatis, cui soli hoc compe-xiδ δςopse quod filium gemui eiusdem deitatis consortem, &Vnum
cum patre existentem, quemadmodum h1c accipitur. Et apud Ioan. I . Ioannem: Qui me Videt, videt & patre. Et: Ego & pater unum sumus. Deinde Dei nomine sic accepto,ut totam declaret tri nitatem , Deus recte dicitur pater, quod creator sit omnium Deut. 3λ- rerum conditarum, quemadmodum legimus: Nunquid non
ipse est pater tuus,qui possedit te & creauit te3 Denique peculiari ratione Deus dicitur pater timentium ipsum, quos in fi- Ioan I lios adoptare dignatur,sicut scriptum est: Et dedit illis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine eius. OMNIPOTENTEM.J Qia 'in audis omnipotentem intelli omnipotes gis Deum esse, ad cuius potentiam & maiestatem nihil est hominum aut angelorum sublimitas, seu quaecunq; potestas.Potest quidem secundum datam po testatem, quilibet angelus vel homo dici potes,sed abiit, ut dicatur omnipotes. Solus Deus
Ioam1 omnipotens,qui omnia ex nihilo creauit. Et omnia quaecun-Prii Is que voluit fecit in coeno & in terra,facitq; hoc omnipotentis ita iiDei cognomen ad confirmandam fidem imbecillium & ad excla-
fidei ro - dendas omnes ratiocinationes humanas in operibus diuinis. hur- Quibus omnibus hoc v no verbo respondetur: Quia non est
μῆ- ι' impossibile apud Deum omne verbu.Quum enim infinita sit S incomprchensibilis Dei potentia stultu in disquirere,quo modo hoc vel illud fecerit. Ex quo hunc fructu homo fidelis
capit,vi quemadmodii credit Deum omnipotente,hunc mindum chi nonduesset, condidisse, atque alia omnia quae Deum fecisse sacra scriptura commemorat: Ita credat simul futurum,
quicquid ille futurum promisit vel praedixit, quando nutu Fiducia in quicquid vult potest,quantumuis homini videatur impossibi Dcuviidc. te. Ita fit, ut incipiat homo suis& quibusiibet humanis viribus
52쪽
bus diffidere, & totus ab illo pendere, qui potest omnia, cui Iob snemo resistit aut dicit, Cur sic facis Θ Cum autem sit omnipo-Augu - dexens,inori non potest, falli non potest, mentiri non potest: & fyμJhψ' quod ait Apostolus, negare seipsum non potest, quod haee o- ' 'mnipotentiae repugnent. In hoc autemarticulo cum dicimus, 2. Timo-a
redo in Deum patrem omnipotentem, filium aut spiritum Pς θ - sanctum omnipotente non negamus, sed astruimus, quod si - ' /ψ cui patris & filii & spirit us fancti est eadem essentia & omnia
potentia,sic & eadem sempiternitas. CREATOREM coeli & terrae. J Qui condidit coelum & terram,&quaecunque coelo terraq; continentur,visibilia& inui- Pater taubia, idq; ex nillilo per coaeternu verbum suum, id est, filium, nihilo o sicut psal. xxxij. legimus: Verbo domini coeli firmati sunt, & nynia conspiritu oris eius omnis virtus eorum. Et deinde: Ipse diiit' & P ficta sunt:ipse mandauit,& creata sunt.Quod tamen verbum Ulai. non sicut verba nostra debemus accipere seu intelligere.Nam Psal- I Rhaec vere atque Ore prolata,verberato aere transeunt, nec diu Vςxbum , tius manent quam sonant, cumillud aeternum verbum ineo 'μQq mutabile maneat .nam de ipso di ctum est,cum de sapientia di- Aug.de fiaceretur,in seipsa manens,innovat omnia. Ideo verbum patris de Sc symis appellatum, quia per ipsum innotescit pater. Sicut enim ver
bis nostris hoc agimus, cum verum loquimur,ut animus nota 'pict ' rster innotestat audienti,& hoc conamur & verbis, & ipso ita dieitur no vocis,& vultu & gestu corporis, v t animii ipsum nostrum, in nobis quidem manentes q uoad fieri potest) cognoscendu '&perspiciendum animo auditoris inferamus, quod intus est demonstrare cupientes: Sic Deus pater verbum ad seipsum indicandum genuit,quanquam haec similitudo infinitam disi Nulla simisimilitudine habeat. Deus enim cum verbum genuit, id quod litudo conest ipse ab aeterno genuit in illud essentia suam transfundens. Vnde & virtus & sapientia eius dicitur, quia per ipsum opera a u. ''q'tus est, & disposuit omnia. Et ne quis in hac rerum creatione Verbum, somniet praeexistentem materiam,diuus Ioannes ait: Omnia Virtus δύper ipsum facta sunt, & sine ipso factum est nihil. Quod & AL GP xkti PRPostolus exerte pronuntiat Colossi.Quyniain per ipsumco odi. idita sunt uniuersa sive throni,siue dominationes, siue principatus, siue potestates, omnia per ipsum & in ipso creata sunt. Augustin-Fecit in coelo visibilia,solem & lunam & stellas.Suis animali ψ hQ-bus terrestribus, & omni plantarum genere impleuit terram. tib TI Imple
53쪽
I ENCHIR. CHRISTIANAE INITI Gen. I. Impleuit aerem volatilibus, mare natatibus, omnia impleuit
Mς'. ho creaturis propri js.Fecit &hominem ad imagine & similitudi-e5oiehenia nem suam, in mente homini indita: ibi enim est imago Dei. sibilis. Ideo mens ipsa no potest comprehendi, ne a seipsa quide,quia
Cur homo est linago Dei. Fecit,inquam, homine,ut creaturis caeteris doo. R I minaretur, costituit eum super opera manuus uarum. Omnia' subiecit sub pedibus eius, oues& boues uniuersas, insuper Apecora campi, Volucres coeli & pisces maris,qui perambulant semitas maris. Et ut haec propter hominem, ita homine atque omnia alia propter se, tametsi ipse nullius egeat,creauit.Siqui Finis Oim dem hic est finis omnium rerum coditarum, ut cognoscant &verum con glorificent conditorem suum.quod fidelis Dauid non tacuit, di xμφ' Psal.viij.xviij. ciij.ac cxlviij. Quod & hymnus trium puerorii manifeste declarat. Et quis tam caecus est, qui non videat cα-Vniuersi- los enarrantes gloriam DeiZEt hanc uniuerlitate rerum con- rςrum ditarum demonstrare ac testari Deum,qui sit omnipotens,Ω-iestatili. piens,bonim,& iustusῖIdeo & Paulus ad Romanos inquit, di- Roma.ί uinitatem in natura conspici. Invisibilia enim Dei a creatura mundi per ea quae facta sunt,intellecta c5spiciuntur,sempiter, na quoq; eius virtus & diuinitas,ita ut omnes pronuntiet inexcusabiles, qui quum ex creatura cognouissent Deum, non Lex natu- sicut Deu glorificauerui. Nonne lex naturae, quae in omnibus r* arguit rebus coditis viget, hanc rerum natura non existere casu, sed
hiatis di ' certo consilio condita esse, gubernari, & coseruari aperte claActo.i mait Vel uti quod corpora coelestia tot annoru millibus,suos
certissimos motus retinet, quod superiora & inferiora corpora, in quadam naturaru contrarietate, perpetuo quoda consensu colligantur:quod vices temporum recurrunt,quod ma- In metelio ria, flumina,fontes,plantae, omne animat iugenus, suae quod-
'i'1' que naturae legibus obtemperant, & in suos certos usus ac G igium di ne diriguntur. In primis autemni mente hominis expressum uinitatis. quoddam vestigium diuinitatis deprehedimus,cum illius a Etlinici mirabilem vim in corpore humano sentimus. Per hos gradus Rhii, si h Qxiam Ethnici venerunt ad aliquam notitiam summae illius eognoueta mentis, unde codita sunt omnia. In quibus tamenihil est tam egregi um,quin infinitis partibus sit infra primam causam.
August.de-Am Christiani hominis est, non solum intelligere hunc or
b Eu'ici' l bem a Deo conssi tum sed& Deum ubique esse pnaesentem, sustentantem & gubernante omnia.Adeo,ut si ille vel pau-. lisper
54쪽
lisper manum subtrahat, omnia statim in nihilum reciderent, quemadmodum scriptum est Psal.ciij. Porrigente te manum ituam,omnia implebuntur bonitate. A vertete aute te faciem, turbabuntur:auferes spiritum eorum,& deficient,& in pulu rem suum reuertentur. Quamobrem in hoc articulo,nomine
creationis non solu conditio, sed & sustetatio ac gubernatio .& conseruatio rerum conditaru intelligi debet,uti quoq; eodem psalmo subijcitur: Emitte spiritum tuum,& creabuntur, Psal.roy& renovabis facie terrae.Hinc sit, ut in tota scriptura nihil vel Augusi de fa 3ia geratur vel dicatur ne metione Dei, ut sciamus Deum βψgφ-- ης esse,cuius nutu geruntur omnia, atq; adeo prope adesse Deu, ut pene manibus contrectari possit .Qu emadmodum in Actis Acto.i legimus Paulum insigniter dixisse ad viros Athenies es: Deus qui fecit mundum, & omnia quae in eo sunt, hic coeli & terrae cum sit dominus, no in manufactis templis habitat intellige quasi circunscriptus loco nec manibus humanis colitur, in- .digens aliquo, quum ipse det omnibus vitam & inspiratione,
di omnia,fecitq; ex uno omne genus hominum inhabitare super uniuersam faciem terrae, definiens statuta tempora & terminos habitationis eorum,quaerere Deliin,si forte attrectent aut inueniant, quamuisno longe sit ab unoquoq; nostrum :in ipso enim vivimus,& movemur,& stinus. Et ad Hebrae.j.por- . tam omnia verbo virtutis suae. Itidem ad Colost j.Omnia per ipsum& in ipso creata sunt,&ipse est ante omnes,&Onania in
ipso constant.Quod Christus illud aeternum Dei verbum in Evangelio manifestissime docet Matth.x. Duo inquit)passeres asse veneunt,& unus no cadit super terra sine patre vesti O.
vestri aute Sc capilli capitis omnes numerati iunt. Et iteru:Respicite volatilia coeli, quonia no serunt neq; metunt,&c.& p ter vester coelestis pascit illa. Et paulopost: Si enim flanti agri quod hodie est,& cras in clibanu mittitur, Deus sic vestit:quato magis vos modicae fidei ξυrbuergo quo Deus dixit: Ger Gene.iminet terra herba virentem & faciente semen, & factu est ita, non desijt operari,sed perpetuo operatur, & perpetuo usq; in Irme.I cosummatione seculi sit ita,& sic de reliquis rebus creatis. Ver cotra hir. bo enim domini coeli firmati sunt& terra. Vt proinde dixerit Christias: Pater meus usque modo operatur, & ego operor. Ioat FQuod & ubiq; Psaltes mirifice inculcat: Omnia inquit a te Psal 1οῖ- expectant,ut des illis esca in tepore. Dante te illis,colligEr. Et
55쪽
Is ENCHIR. CHRISTIANAE INSTIT.
iteruia uoculi omniu in te sperat domine,& tu das illis esca in Psal.I46 tempore opportuno.Atq; alibi: Qui operit coelum nubibu ,& parat terrae pluviam. Qui producit in montibus seruum, & herbam seruituti hominum. Qui dat iumetis escam ipsorum,& pullis coruorum inuocantibus eum.Ac Psal.xxxv.Homines Plat 99 & iunienta salvabis domine.Et iterum: Scitote quoniam dominus ipse est Deus: ipse fecit nos,& non ipsi nos: nos autem Nihil feta populus eius & oues pascuae eius.Quae omnia euidenter ostenmere aut dunt,nos non nasci aut vivere,aut a9,aut hoc vel aliud opera Miribus no ricasu, aut tant tun nostris viribu seu prouidentia, sed Deos i. ut dante vivificante ac conseruante.Quemadmodum diuus Paulus Timoth.v. vocat Deum vivificante omnia,qui praestat nobis omnia abunde ad si uendum, & est saluator omnium ho Quorunda nainum,maxime fideliti. Haec altius repetere u isum est,quod hominum sciamus maximam hominum partem, tanta mentis caligine strupiditas. obtenebratam,ut etsi se nosse Deunt profiteatur, factis tamen
negent, ac sic vitam instituat, quasi Deo res creatae nullae sint curae,& quasi Deum aliquid celare, aut praetex illii sibi prospi-
οῖ, Ddo cere, ut aliud agere possint, quum tamen omnia nuda&aperta. aperta sint oculis eius, qui scrutatur renes & corda Deus, sine Eccle. IV quo nihil facere possumus. Qui crassissimus error facit, ut Hebrar- - hoc hominum genus nunquam recta mente sit erga Deum,&ibis quicquid agat, non agat ex fide, aut simplici oculo in Deum
y collato, quem Christus in omni actione requirit . fit quoque Matth.6 Vt Deum non recte colat aut invocet. Cui enim nondu persuasum cst omnia a Deo peteda,sed humanis viribus Rut pro- Ibidenti uidentia comparanda,quomodo is in oratione dominica panem quotidianum a Deo recte petierit quod id nemo recte fecerit, nisi qui certum habeat eum adesse, gubernare, alere, M Qui ocu - conseruare omnia:&nihil nobis vel boni vel mali continge /Q si Πpiiςx re dante vel permittente Deo.Qui vero eo peruenit Deo penta ut haec intellibat, IS non potest luis viribus,& quibuscuq; aliis
den t, sibi externis praesidijs non diffidere, & totus ab illo pendere, qui .issidue - potest&praestat omnia: is nihil suae sapientiae tribuit, quum Dei sapientiam intuetur, sed credit omnia rectissime,lustissimeque ab eo fieri, etiam si iuxta sensum humanu id quod in-Dt,igi ter lima fit absurdum Videatur, quale est, quod videmus in Psal. 3a pios rebus exterioribus florere, & pios in hoc mundo tribulationi expositos esse. Is denis cum bonitate Dei, omnia propter
56쪽
ENCHIM CHO STI AN AE INSTIT. II
pter hominem,ipsumq: hominem ad suam imaginem dc simi Gene.t titudinem creantem, ac lapsum per filium restituentem, ac omnia per CHRis Tu M in spiritu sancto,cum fiducia petenti, Lueae it- donantem intelligit,videt nihil esse,quod illius gratuitae be- Romaaneficentiae non debeat.Quo fit,ut syncero affectu totam spem k Pς oin illum transferat,vi omnem solicitudinem plena fiduc1am illum cui scit esse curam de nobis conijciat. Vnde tande consequitur,ut vivida charitate erga Deum afficiatur,& in illum
rendat,quem nouit esse summe bonum,nihilissi in amore aut praeseres aut aequas,ut libeat potius relinquere patre matrem, Matth.i. liberos,& uxorem,v t malit amittere principis amore,perdere Lucae I Dp ,honores,& omnem v oluptate,quin & vitam si Deus ita iusserit quam hunc offendere.Qui quicquid veneratur, quicquid metuit,quicquid amat,praeter eum, eius causa amat,me- Roma.f. tuit,ac veneratur,omnia ad illius gloria reserens, semper gratias agens,siue cotingant laeta siue tristia, siue mori detur siue viuere,certus, diligentibus Deum, omnia cooperari in bonum, & Deum non derelinquere sanctos suos,sed in aeternum Psal.36 conseruare.breuiter, beatos esse omnes, qui confidunt in eo. Psal.a,
HIc secundisi caput apostolici sumboli ingredimur, quod Filii perso
nobis sectindum personam, quae Filij est redemptoris, ηδ Dςu proponit,quam in primis varijs cognoinetis nobis de--homi signat, ut omnibus modis declaret hanc personam,quae car- nibus deuinem initi sit,ine verum Deum de Deo,& verum hominem gnatur. ex homine.Sicut enim anima rationalis & caro, unus est homo,ita Deus & bomo, unus est C mcasTus Iesus Et quem- ,' 'admodum ab aeterno tres personae deitatis sunt, in unitate na August.de tutae seu substantiae ta tepore destinato factum est,ut verbum II. Dei humanam naturam asstimens sine confusione substantiae, unum CHR TVM constitueret, sicuti Ioannis Euangelium testatur; Verbum caro factum est. Verbum inquam quod in imo principio erat Deus apud Deum,per quod omnia facta sunt, ct sine quo factu est nihil. Verbum,in quo vita erat,iux hominum,& lux in tenebris lucebat, & tenebrae eam non comprehenderunt,lux vera, quae illuminat omnem homine v enien-
57쪽
August-in temisit c mundii. Verbum deniq; quod in mundo erat,per quod mundus factus est,& quod inudus no cognouit factu est caro.Filius Dei factus est homo .Hic enim caro, totu homine significat sicut saepe alibi.Induit,inquam, humanam naturam Dei filius. ut daret se recipieribus,ac luce hanc apprehedentibus potestate filios Dei fieri, his qui credunt in nomine eius. Qui no ex sanguinibus neq; ex voluntate carnis, neq; ex voluntate viri quales omnes sumus ex Adam) sed ex Deo nati August.de sunt, id est, regenerati sunt. Hic est CHRisTus Iesus plenus fide ad Pe- gratiae&veritatis, de cuius plenitudine nos omnes accepi - ς' mus,& gratia pro gratia,per que Deus, quem nemo vidit Vn-δ'δ' ' qua.multifaria multisq; modis olim in prophetis loquutus, nouissime nobis in persona eiusde fili j sui familiarissime euidentissimeq; innotuit. Unigenitus enim filius, qui est in sinu patris,ipie enarrauit,per que allata est vita aeterna. Haec enim est vita aeterna vi cognos at te solum veru Deu,& que misisti, i g s v M Chrim per que liberatio ac salus, humano generi,in diabolica captiuitate deleto, apparuit, quemadmodsi scriptuost:Si vos filius liberauerit, tunc vere liberi eritis. Cum enim
primus parens noster Adam,ab initio ad Dei imagine & similitudinem coditus ac in paradiso deliciarii, ubi erat perpetuo beatus & immortalis futurus ,per inobedientia seipsum perdidist et factus carnalis & mortalis, tota natura corruptus & de prauatus,nimiru auersus a Deo vero, aeterno illo ac in com August in tabili bono atq; hanc corruptelam, in tota stirpem sua massae enςh P' corruptae sobolem deri uiuet,n5 potuit homo sicut spore ce Austust de ciderat,ita sponte etiam resurgere quemadmodii qui seipsum It .arh.lib. occ1dit,seipsum resuscitareno potest.Sed necessarius erat me-2-c-δφ- diator per quem Deus dexteram suam nobis porrigeret,qua
Clixist' ηψ perditos nos reuocaret in vita & captiuos vindicaret in liber heeen talem.Proindeq; factu est,ut illud Dei verbum,per quod facta sari' erat. sunt omnia,& in quo omnia subsistut,caro fieret,& usq; ad mi Philip λ sei ta nostra sese demitteret,& habitaret in nobis,quεadmoda Ela diuit, Paulus ait:Qui qua informa Dei esset non rapina arbi: .phfM iratus est esse se aequalem Deo,sed semetipsum exinanivit,int Gene. I mam serui accipiens ut filius qui in deitate erat patri aequalis.
Esaia: ς' humana indutus naturam,&quatenus homo,ab omni tamen
RQm δ' s peeeati labe longe alienissimus Deo patri usq; ad morte obe Roma.s diens factus, homine, qui a Deo per inobpdientia in mortem
58쪽
Prolapsita erat,seq; diabolo subiugauerat, in vitam ac libertam reuocaret. Nobis datus, nobis natus, ut peccata nostra, mo totius mundi pro quibus nihil dignu nos quod exoluerimus Deo,hab minus ipse portaret, & nos quilinimici esseus Deo per morte sitam in sanguine suo reconciliaret,suiu , ara tus in se credintes participes faceret, per q uἴ diffunderet charitate an cordibus nostris,qua Deu sponte ac libeter,no ut Per chariarm ,sed ut ingenui filij laeti ac alacres, Dei voluntate facere t*ςςm V mus. Tunc enim efficimur vere liberi, quti Deus nos finy it, id ξ iest,format & creat non ut homines quod iam fecit sed & ut tur. cepti ac boni homines simus,quod nunc gratia sua fata August.incit,Vt funus in Christo Iesu noua creatura, secundu quod di 'ς' 'ς 3 lim 'Cor mundu crea in me Deus. Necesse ergo fuerat, ut luc mediator simul Deus esset& homo, quod alioqui perdi-
tos seruare,mortuos vi uificare,iustificare impios, peccata r e. iratum dare,breuiter,nos regenerareno po-
'lae omnia benignit & -anitas saluatoris nostri Gratis re- Ti Hrtriston'nex Operibus iustitiae,quae fecimus nos sed dςmpti susecundu suam misericordia perfecit. Misericordia cnim coQq utata sumus,ut simus fideles,& hoc no ex nobis sed Dei donu ZCM ex 'perabus , ne 'Orte quis extollatur. Ne tamen quis Oper hointelligat,sIc nos gratis liberatos, ut bonis operibus posthae ηδ λ/ςςς sanon sit Opus,statim subiecit. Ipsius enim figmentum sumus in U-:'' β' i ambulemus. Non stificatio-
Z pr Nediit quod impossibile sit sine fide pla- nran.
cere Deo aut bene vivere sed qime comitatur iam iustifieatu 'ςhyῆς it qui sunt fructus sipiritus&fidei per charitatem opera 'sona ut non temere id nominis retributum sit, sed ab Vpnit angelo priusquam nasceretur inditu, sicut scriptsi estiEt vocabis nomen eius Iesiim. ipse enim saluum faciet populum
. . . , sed Rihil aliud quam Iesu redemptoris typum ae xk I su gine gerentem.Moses enim qui typus veteris teqis est nci m
x in Aegypti populum eductum, deque eremi erroribus li-ostratum, In terram repromissionis introduxit: Ita hic Iesus B L
59쪽
redemptor noster populum de ignoratiae tenebris eductum,& de mundi erroribus euocatum ad regna coelorum proli xit. Nec enim aliud nomen est sub coelo datum hominibus, in quo oporteat nos saluos fieri,quod non sit aditus ad veram felicitatem nili per fidem in 1 E s v M, sicut ipse testatur:Nemo inquiens venit ad patrem, nisi per me. Et iterum, Ego sum via,veritas,& vita. Ego sum ostium: si quis per me introierit, saluabitur.& caetora quae sequuntur. . CHRI STVM.' Christiis vel regium vel pontificale nomen. p.ribo. est Nan & sacerdotes & reges apud Iudaeos, unguento chrisi Chiistus mali. consecrabant tir,qui& CHRisTi dicebatur Od illi ex
plenitudi- teriori ungueto in terie corruptibilis, velut mortale *co
ne sp xxi ruptibiles vi gebantur. Hunc autem lingulariter plenitudine ii, μφ' spiritus sui unxit Deus, sicut & Esaias ex persona Domini praesignauerat:Spiritus Domini super me, eo quod unxerit ν δ si δ' nie euangelizare pauperibus misit me. Vterque porro titulus Christo apprime cogruit,qui dictus est sacerdos secundu ordi Christus nem Melchisedech. Qui ut sacerdos, seipsum agnum vere ii H.S , I maculaxu in ara crucis obtulit pro fit utemuncii. Rex quoque Ahhh- ab Anbelo pronuntiatus est: Dabit inquit illi Deus sedem Esaia: V. David patris eius, & regnabit in domo Iacob in aeterniun,&Lucin 7- regni eius no erit finis .Regnabit, inquam, tisi in regno corpo E rali aut inlidano, quod nullum tale sit aeternu &,ut ipse alibi Ciuisti re- testatur, regnisi eius no est de hoc inudo, sed spirituali, in quosnu spiria sedet ad dextera Dei patris,interpellas pro nobis,dans remis-1bii isi siQRζm pQccaxoru S Spiritum sanctum in ipsinii credentibus, , Aoaici S inuocantibu eum,quos&sanctificat ut resuscitet eos a nocti istus uissimo die ad vita&gloriam aeterna. De hoc CHRISTI re-Vnici ille gno,quod est vita aeterna,quae hic in nobis incipit,ibi cosum- νς lai - inand sibi fusius dicemus.Tantu hic admonebimus symboetelia, . ' lum docere, hunc esse veru Messiam illum unicii a prophetis Genes olim promisimn Nam que Latini unctu vocant,Graeci Chri . Danie 9 stuin, Hebraei Messiam appellant, Proindeque caecos Iudaeos m tth- δ6-alisi expectare quod semel Christus venerit,qui no PQ Ioan 6 peti/ corporali insti: uctiis scia plenitudine spiritus sancti Ioan . I eius sanguine suo c5summato illo unico atq; admirabili s - Ηςby-δε crificio,in ara crucis oblato,nos a tyranide sathanaeliber u coib2 rit,cadon tiSQ; pecc4tis omnibus,v erae libertati restituerit, ta
60쪽
Duobus prioribus verbis,symbolum, eam persona nobis no- Cur pater. ininatim indicauit, quae in hoc erat ab aeterno destinata,vt per eam inudus redimeretur, & ut notum faceret nobis Deus βph sacramentum voluntatis suae secundum beneplacitiim eius, quod proposuit in CHRi STO, in dispensitione plenitudinis temporit,instaurare omnia quae in coelis, & quae in terra sunt in ipso. Iam declarare incipit hanc perina, & verum Deum,& verum hominem esse. Verum enim Deum ostendit, quum CHRisTvM filium Dei unicum protriuitiat,id est, natura fi- Christus 'lium Dei,ex substantia patris genitum,&,ut aliud symbolum Vcr' deus exponit,patri consitbstantialem. Et proinde ob diuinam natu tram,quam eandem habet cum patre, omnipotenti virtute,ma Nih. '' gnitudine,sapientia, bonitate Ampiternitate, hoc quod pa- Philip . t ter est,omnia tamen haec non sine authorc ,1icut pater, sed ex Cypri ui patre,tanquam filius patri aequalis, habet fine initio a patre 1 ahq' lanatus, quemadmodu Ioannes ait: In principio erat verbum, , 'R φρ & verbum erat apud Deum,& Deus erat verbum: hoc crat in Ioan.t principio apud Deum. Porro filium Dei quu audis, nolo co-ὐgitationem carnalis natiuitatis assumas, sed cum Esaia exclama:Generationem eius quis ennarrabit ΘNam si vel eo quod nis ineκ- cor generat verbu,vel mens ratione vel lux ex se parit splen- plicabilis dorem,n ulla fragilitas cogitatur,quanto sacratius de horum BGi- - omnium creatore censendum est ξ Quanquam hic nulla simi- D, .litudo afferri possit, quin innumera dii crepcnt. Nulla enim id d .d eratura talis este potest, qualis creator eius. Et ideo sicut sine uina nati exemplo est diuina substantia, ita & sine exemplo est diuina uitas ex- generatiO.Lux enim non parit substantivum splendorem aut pyimi Po
cor substantivum generat verbum siue conceptum siue pro- Pgi iii latum sed filius Dei substantialiter generatur, quod pater in eum omnem essentiam suam transfundit. Sicut ipse in Euan- γgςlio dicit: Ego & pater unum sumus. Oan I ADdidit ergo, VNic VM , v t hunc natura filium Dei,se- .cernat a filijs adoptionis Dei. In scripturis enim frequenter homines pij appellantur filii Dei,at no natura. Roma.s Natura enim omnes nati sumus filii irae,sed dignatione ado- Roma σptionis per fidem in Christum, facti sumus filii Dei, quemadmodum Ioannes ait: Dedit eis potestatem filios Dei fieri, his Ioan. et