장음표시 사용
71쪽
Cur Chri sus ad iii feros desce
CRedimus Christum ad inferos descendisse, no quod ibi
sit aliquid pastiis. Nam in cruce omnis passionis eius comminatio facta est, sed ut nobis frangeret regnu sath nae. Descetidit, no vi illic cruciaretur, sed visathanam cum omni potentia, propter quam princeps mundi huius dictus est, sibi & iu se credentibus subijceret, ac captiuam duceret captiuitatem. In Christo enim vore completa est prophetia Psalmi: Non derelinques animam meam in inferno,quemadmodum Petrus Apostolus de Christo praedictum in Actis Apostolicis interpretatur. Idem in prioris Epistolis capite tertio scripsit in hunc modum:M ortificatus autem carne, vivificatus autem spiritu,in quo & his qui in carcere erat,spiritibus veniens praedicauit. Huc quoque spectat prophetia Osee:Ero mors tua,5 mors, morsus tuus ero inserne. Et pie interpretantur, qui ad hunc articulum citant,quod Zach.ix.scribitur,Tu quoque in sanguine testamenti tui emisisti vinctos de lacu, in quo non erat aqua. Et quod Ecclesiastici xxiiij.sub persona sapietiae dictum legimus:Penetrabo inferiores partes terrae,& inspiciam omnes dormientes, & illuminabo omnes sperantes in domino.Et pleraque alia ex Psalmis,cum hoc articulo coSruentia.
Tertia die resurrexit a mortuis.
IN missis symbolocavit ecclesia, Et resurrexit tertia die,se
cundum scripturas.Et Paulus Apostolus ait,Tradidi vobi, in primis quod accepi, quod Christus pro peccatis nostris mortuus est, & quod sepultus est & resurrexit secundum stria Trido Π pturas. Nam triduana mors domini,passim& praedicta est de 30 - ψ praelignata per prophetas.Ionae enim prophetae typus quo spe
ctet, ipse dominus indicauit, quum ait ad Iudaeos: Generatio haec, generatio nequam est: signum quaerit, & non dabitur ei, Ionae G nisi signum Ionae prophetae. Sicut enim Ionas fuit in ventre M xxh- η ceti tribus diebus & tribus noctibus, ita oportet esse filium vς kδ' hominis in corde terrae tribus diebus & tribus noctita quod per synecdochen intelligitur. Porro in Evangelio nihil est V Wh δ7' quo 1 tam cipe inculcat Christus, tam euidenter praedicit, Mare. .io quam se passiarum,& tertia die resurrecturum,ut postquam faLuc . s.13 ctum fuerit quod praedixit, inconcussa fide teneremus Chri-
72쪽
ENCHIR. CHRISTIANAE INSTIT. 33
shim Deum & hominem, ut haec omnia nostrae salutis causa perageret,de coelis descendisse. In passione hominem se declarauit mortalem, per quam quod infirmu ac fragile erat, absoluit.In resurrectione se Deum declarauit & immortalem.Qui enim deuicta morte resurgit, no potest esse mortalis. Atq; ita Hobr*-η decebat eum,propter quem omnia, & per que omnia, multos filios in gloriam adducentem,authore salutis eorum per passionem consummari. Resurrexit ergo Christus pro nobis, sita Christu. cui passiis est pro nobis.Primi im,ut eum quem authore salutis lenitie nostrae agnoscimus, in quo omne praesiditi incolumitatis no- Yit. strae collocamus,immortalem sciremus. Christus enim rem fens ex mortuis,iam non moritur,mors illi ultra no domina Roma.6ittir. Deinde,ut nos simul cum illo per poenitentiam comor Ibidem- tui peccatis,& per baptisma cosepulti simul etiam cum illo in CoiQGRnouitate vitae resurgeremus:vt quomodo Christus surrexit amortuis per gloria patris,ita & nos in nouitate vitae ambulemus t excitati per gratia ac spiritu ipsius,ipsi pie vivendo,& Lueae i. in mandatis Dei ambulando, seruiremus. Traditus est ergo Roma. propter delicta nostra,& resurrexit propter iustificatione nostra. Si ergo coplantati,facti sumus similitudini mortis eius, simul &resurrectionis erimus.Si mortui sumus cum Christo, credimus quia simul etia vivemus cum illo.Quod enim mor- Roma.6 tuus est peccato,mortuus est semeliquod aute uiuit,vivit deo. Ita & vos existimato, vos mortuos quide esse peccato,uiuetes aute Deo in Christo Iesu,mortificatos legi per corpus Chri- Roma. sti, ut sitis alterius qui ex mortuis resurrexit, ut fructificetis Deo .Fructus autem spiritus sunt,charitas, gaudium,paX,pa- Ffucti tientia, longanimitas,bonitas, mansuettido, fides, modestia, mus qui. continentia,castitas,aduersus quae n5 est lex.Qui enim Chri Galaosti sunt, carnem suam crucifixerunt cum viti js & concupiscen-lijs. Et iterum,Si consurrexistis cum Christo quae sursum sunt Coloss.Iquaerito, v bi Christus est in dextera Dei sedens: quae sursum sunt sapite, non quae stiper terram: mortui enim estis,& vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Induite ergo vos sicut electi Dei, sancti & dilecti viscera misericordis benignitatem munii litatem modestiam, supportantes inuicem, & donantes vobismetipsis, si quis aduersus aliquem habet querelam sielit Dominus donauit vobis, ita & vos. Super omnia autem hoce,charitate habete,quod est vinculum perfectionis.. C
73쪽
Et pax Christi exultet in cordibus vestris , in qua & vocati estis in uno corpore,& grati estote. Proinde pientissima ora- Depreca- tio est Pauli ad Hebraeos: Deus pacis, qui eduxit de mortuistio Pδvii pastorem magnum ovium in sanguine Testamenti aeterni,doΗebiae. 1ι nostru iesum Christum, aptet in vos in omni bono, ut faciatis voluntatem eius, faciens in vobis quod placeat coI.Cor.IF ram se,per Iesum Christum. Deniq: Christus surrexit primi tiae dormientia ut nobis certam spem resurrectionis faceret. Ipse est enim caput corporis ecclesiae, qui est principium,primogenitus ex mortuis. Qui autem primus est,solus esse non potest,neq; caput deseret sua membra. Si enim ut diuus Pa lus colligit Christus resurrexit,& nos resurgemus.
Ascendit ad caelos sedet ad dexte- iram Dei patris
Consummati his quae in terra gerebantur, & animabus
de inferni captiuitate reuocatis, breuiter consummato
redemptionis ii sterio Christus ascedit in coelum,non secundum deitatem,qua semper aequalis est patri, qua ubique euhJ ' est,& qua nusquam deest, sed secudum hominem assumptum, Philip .et gloria & honore coronatum, subiectis sibi omnibus, & quae Hiere, as in coelo &quae in terra.Ascendit vero ut propheta,&propheps, si tam explicans Paulus,ait: Captiuam ducens captiuitate, cor- he.t poris aspectum subduces discipulis,& animos illoru ad coele Hebrae.r stia subvehens,promittens dona spiritus ex alto. Ascendit auPGi-67 post quadraginta dies a resurrectione, intra quos seipsum Atiba discipulis suis vivum praebuit in multis argumentis apparens eis,& loquens de regno Dei. Quomodo Edet ad dexteram Dei omnipotetis.Sestio ista no in acci Christ' Ω- Npienda humano sensu, tanquam pater ad sinistram, filius det λd do ad dexteram sedeat:sed per dexteram intelligenda est horii, I noris aequalitas,regni consortium,& potestas, qua constitu-
August.de tus est Christus super omnes creaturas, & quae in coelo,&quae symbo- ad in terra,& que apud inferos sunt,sicut Paulus Ephelijs scribit: Secundum operationem potentiae virtutis eius quam oper Ephe.1 tus Christo Iesu, constituens eum ad dex teram suam in coelestibus,super omnem principatum & potestatem & virtutem & dominationem omne nomen quod nominatur no . - solum
74쪽
solii in hoc seculo, sed & in futuro. Sic Stephanus legitur vi- Actoo disse coelos apertos, & Iesum stantem a dextris virtutis Dei. Et ipse Christus sic futurum dixit: Vcruntamen dico vobis, Matth. 26 amodo videbitis filium hominis sedentem a dextris virtutis Dei. Sedet qui sine solicitudine gubernat uniuersa, stat para- Cur sed ius ad opitulandum omnibus ip1um implorantibus, sicut Pau Iς dicitur, Ius dicit: Habemus aduocatum in coelis. Secundum ergo hae μμ virtutem de cordibus fidelium nunquam discedit, nunquam Hebrae.6suos derelinquit,sed semper potens est nos eripere de omni- LIoan.χ ibus tribulationibus,angustijs,ac hostibus nostris,quemadmo i 'Petr-1 dum pollicitus est nobis, dicens: Et ecce ego Vobiscum sum Mati. VIt. omnibus diebus usque ad consummationem seculi. Ascendit Christus propter nos, ut omnes illum spiri- 1.Petr.Itualiter amaremus, & ex ae uo omnes animos in coelutolleremus,scientes illic esse caput nostrum. Ascendit August. de Christus pro nobis praecursor factus, pandens iter, & securos symbo. ad nos de se reddes,ut fideliter speremus ad ipsum nos posIe peruenire,quem credimus ad dexteram patris sedere,quemadmo dum Paulus apostolus dicit . Habentes ergo pontificemina' Hebrati .gnum, qui penetrauit coelOS,Iesum filium Dei, teneamus spei 3.s.lo. nostrae confessionem. Alcendit caput nostrum in coelum, ut nos membra sua secuin coelum subleuaret, alioqui nunquam ascesur os .Nemo enim ascendit in coetu,nisi qui descedit de coe Augustilo, filius hominis qui est in coelo. Vis ergo ascendere in coeluξnuβ- ascendentem tene,etenim per teipsum leuari non poteris. Vis Ephe.rascendere3membrum illius esto,qui solus ascendit. Qui simul consuscitauit nos,simulo sedere nos fecit in coelestibus. UIdes quantum Christo debeas, ut te a seruitute diaboli R emento redimeret, factus est homo: & ut certus de liberatione x x io bene tua esses, tradidit se in morte, anima sua pro te posuit, Ch 'teq: pretioso sanguine suo coemit, Vt in nouitatem Vitae re- Ioan .io surgeres, v t certa fiducia crederes te in die illo extremo eode a. Corin.6quod gestas,sed glorificato corpore,reuicturia: ipse primus a RQm -6 mortuis resurrexit,Vt scires ubi petenda felicitas, ut hoc mun i p. rdo non aliter quam peregrinus ac in transitu Vtereris, aliam L. Corin. 1
inquirens patriam, Omnemi curam ad illam coelestem aeter- I. Petr.2namq; vitam transferres, subvehendus tandem in terram vita ii br-iψ- uentium. ipse primus ascendit in coelum, ut non timeres vel
75쪽
virtutis Dei, paratus misereri tibi. Ideo enim ut Paulus ait, Debuit per omnia fratribus similari,ut misericors fieret & fi-Ηebra et delis pontifex ad Deum,& ut repropitiaret delicta populi.Inco enim,in quo passiis est ipse,& tentatus,potes est eis qui tentantur,auxiliari. Quid facies igitur 6 homo, qui tata Christi Psal.os erga te beneficia vides Exclama cum Propheta: Quid retri-Aς'ipiςR bua Domino pro omnibus quς retribuit mihi3 Et si no habes ab uba quod retribuas,accipe ab eo quod illi offeras. Et dic cupro- Deo offe- pheta:Calice salutaris accipiam, & nome Domini inuocabo
Ιnde uenturita est iudicare niussa mortuos.
Duo Chri m Ymbolum apostolicum duos Christi aduentus commorat. Alterum,quo descendes de coelis,humilis venit,ut per mortem & sanguinem situm captiuos redimeret,perditos
sd di s m ropar rex ac seruaret,de quo dictum est prius. Alterum,quo veho.c.8.r. niet conuenientissimo tempore ac die, quem nobis ignotum Matth-χε esse voluit,in gloria patris, iudicaturus vivos & mortuos, ν xci is- Quos ambos aduentus in scripturis caute distinguere neces-μς yi' sarium est.Rediturus est autem in ea forma qua ascendit, ite- stantibus idipsum quum ascenderet angelis, ac dicentibus:Vi Acto I ri G alilaei, quid statis aspicientes in coelumὶ Hic est Iesus qui assumptus est a v obis in coelum sic veniet,quemadmodum Vidistis eum euntem in coelum. Humana quidem specie conspicuus,sed iam immortalitatis gloria refulgens. Iudicium 'rVdicabit autem vivos &mortuos:id est,ferens sententiam,
P .. . t S io viri qxutum adhuc in aduentu suo supererunt ,&desembo ad Amortui*,nimim Omnibus, quotquot ab Adam usq; in eum caleehu, diem defuncti sunt,tum subito reuicturis, quemadmodum dilib.1-c-- uus Paulus ait, Quod nos qui vivimus, qui residui sumus in Romδριψ aduentu Domini non praeterveniemus eos qui dormierunt. QV g Oportet enim nos omnes sisti ante tribunal Christi, ut res rat Unusquisq; propria operis sui, prout gessit, siue bona siue mala.Pater enim omne iudicium dedit fibo.Nec tantu homi nes,sed & angeli boni ac daemones impii coram eo sistentur, - Iesumq; praesentem intuebuntur, j ad solatium, impii ad terrorem.Qui hic iniuste pro nobis iudicari codemnariq: sustinuit,illic iudicabit orbe uniuersum, redditurus cuili secunda u
76쪽
opera sua.Et haec forma iudicij,quii venerit filius hominis in Forma iu- maiestate sua, & omnes angeli cum eo, tum sedebit super sede dicit- maiestatis suae,& c5gregabimtur ante eum omnes gentes:& ωδxti sseparabit eos ab inuice,sicut pastor segregat oues ab hoedis:&statuet oves quide a dextris suis, hoedos aute a sinistris. Tunc dicet rex his qui a dextris eius erunt: Venite benedicti patris Matth. as. mei,possidete paratu vobis regnua c5stitutione mundi. Esu- . riui enim,& dedistis mihi maducare:sitivi, dc dedistis mihi bibere:hospes eram, dc collegistis me: nudus, & operuistis me: infirmus,& visitastis me:in carcere eram, dc venistis ad me. Et quandiu fecistis viii ex his fratribus meis minimis, mihi fecistis. Tunc& rex his luia sinistris eius erui, dicet: Discedite a me maledicti in igne aeternu qui paratus est diabolo & angelis eius. Esurivi enim,& n5 dedistis mihi manducare:sitivi, dc non dedistis mihi potu:hospes eram,& no collegistis me:nudus,& non operuistis me:infirmus,& in carcere era, & non visitastis me. Et quandiu non fecistis viri de minoribus his,nec mihi fecistis.Quae verba diligenter recolenda sunt quibus docetur Christianus,se ex fide illa mortua,quam nulla comitan- Fide Inortur fidei & dilectionis opera,haud saluadum. Quin adeo charitatis ac misericordiae opera sine quibus nemo vere fidelis luteis, seu Christianus censeri potest requiri,ut de caeteris pene omnibus sileatur. aut enim dilectionem habet, omnia habet.Ple Plenitudo nitudo enim legis, dilectio est. Et finis praecepti, charitas est de corde puro,coscientia bona,& fide no ficta. Nam etsi quisque per fidem absque meritis proprijs,ex impio fiat iustus,in- 1. Titii oliterim tamen manifestum est,fidem sine operibus fidei no pro- Augusti desse ad salutem,in eo qui tempus habet operandi. rius. Aeterum totum hoc iudiciu non humano more,sed in Iudicium
momento punctoin temporis geretur, de tamen v erissime geretur. Nec enim opus est morosa discuis1One, to equando patebut omnia cordiu arcana, quando sua quenque tur. damnabit costientia, sicut Apostolus ait: Testimoni tun illis Roma.a reddente costientia ipsoru , ac inter se inuice cogitationibus accusantibus, aut etia defendentibus in die, quum iudicabit
Deus occulta hominum. Corpora quoq; tunc ad immortali- I.Cor-Iltatem immutata, non occupabunt quemdmodii nunc spatia si et g loci, iuxta triplicem dimensionem,longi, lati,& pro di,ut ectionesti nemo demirari debeat, ubi sistendi sint omnes homines, qui subtilitas.
77쪽
33 IN SYMBOLUM APos ToLORVM tot annorum millibus ab orbe codito fuerunt, & tamen erutverissime eadem corpora, quemadmodu circa articulum resurrectionis mortuorum latius dicetur.Quod autem scriptura ita loquitur,perinde atq; humano more iudicium hoc e tremum peragendum sit,inore suo facit, attemperans sermonem vi humanum captum,obsecundans tarditati nostrae.
CRedimus aute Christum propter nos venturum iudicare vivos & mortuos, ut pios a corporali morte ac alijs omnibus angus ijs liberatos, in regnum suum coeleste,
M cur- ubi perpetuo cum eo erimus, subvehat. Impios vero debitis
M, is , pczni afficiat,quemadmodu ipse dixit: Et ibunt hi nimirum nomici J impij,in ignem aeternu.Iusti autem invitam aeternam.Itidem beatissimus Apostolus ait: aut reddet unicuiq; secundu opera sua,tus quidem qui secundum patientiam boni operis, gloriam & honorem & incorruptionem quaerunt,vita aeternam:
his autem qui sunt ex contentione, & qui non acquiescunt veritati,credui autem iniquitati,ira & indignatio, tribulatio&angustia in omnem anima hominis operantis malum,I A .io daei primum & Graeci.Non enim est personarii acceptio apud Tit.α Deum.Proindeq; omnes pij hunc aduentu cum summo desiderio morantur,expectantes beatam spem & aduentu gloriae i. eis.1 magni Dei,&saluatoris nostri Iesu Christi, semperorantes, ut Deus pacis sanctificet eos per omnia, ut integer spiritus eorum & anima & corpus sine querela in aduetu Domini nostri Iesu Christi conseruetur, scientes quia fidelis est qui vocauit eos qui etia faciet. Diligentibus enim aduentum eius,magna repromittitur beatitudo,quemadmodum Pauli testimo-Σ.Timo. nio copro batur: De caetero inquit reposita est mihi coro naiustitiae, quam reddet mihi Dominus iustus iudex in illa die: non solum aute mihi,sed & his qui diligui aduentu Domini. Cur dies Oluit autem Dominus hunc diem aduentus sui nobis aduentus I AIe ignotum, ad excitandum nos, quo semperin osΩ- domini no V eloin ea qua vocati sumus vocatione, parati inuenia tu, 'S'' mur. Proindeq; apud Marcum Dominus ita Euageliu suum Mare.ia claudii: Videte & vigilate,& orate:nescitis enim quando tempus sit: sicut homo qui peregre profectus, reliquit domu sua,& dedit seruis suis potestate cuiusq; operis,& ianitori praec pit , ut vigilet: Vigilate ergo, nescitis enim quando domi
nus domus veniat,sero, an media nocte,an galli catu,an ma-
78쪽
x u C M i R. CARISTIANAa I s et I T. 39ne:nequum venerit repente,inueniat vos dormientes. Quod aute vobis dico, omnibus dico. Vigilate. Vigilemus ergo & Augustiis Oremus,quia breuis est & incerta ista vita,& nescimus tempus symb. quando venturus est dominus.
SVbsequitur tertia symboli pars quae spiritui sancto tri- mrist parbuitur, in primis declaras eius diuinam natura quam ha
bet cu patre filioq; comune, salua distinctione proprieta μφ' iis personaria, subinde dilucide exprimes, quae sit per spiritum I.Cor. 12. sanctum in Christi corpore,quod est ecclesia,gubernatio. SPiritus interdum pro flatu aereo accipitur,re inconstati, spirit' Vavolubili & instabili,secundum quam appellationem non . δῆς'P- oportet aliquid simile imaginari de spiritu sancto. Sed Psai. 1 f.
frequentius in scripturis generali vocabulo,spiritus dicitur, quicquid incorporeum est.Sic in Evangelio dicitur: Spiritus Ioan- est deus,quod omnibus personis iuxta diuinam naturam com uJ 'i' mune est.Sic & angeli spiritus dicuntur,sic & animus hominis spiritus appellatur,sed ratione incomparabiliter crassiore.Pe 1.Cor.a. culiari autem appellatione in scripturis structis tertia in diuinis persona,Spiritus sanctus nuncupatur. CREDO &c.JIn exordio nostrae expolitionis diximus sum Summam ni apostolici symboli tribus verbis contineri nimiru, Cre- 0mborudo in deum. Caetera enim quae sequutur,tres unius eiusdemq; deitatis personas personarumq; proprietates exponui: quare si solius diuinitatis ratio habeatur,unico contextu dicemus, Credo in deum patrem, filium,& spiritum sanctum, quemad- Cypri in modum Athanasius in suo symbolo d9cet fidem hanc esse catholicam,ut unum deum in trinitate, & trinitatem in unitate veneremur. In qua nihil prius aut posterius,nihil maius aut minus, sed totae tres personae coaeternae sibi sunt & coaequales. 'Illa ergo omnia quae de Christo, post articulum, Et in Iesum . Christum filium eius unicuin, dominum nostru:media inter cedunt,ad incarnationis & passionileius mysterium pertinet. In quibus tamen,de spiritu sancto, non siletur sed ut una eademque in trinitate diuinitas doceatur , subnectitur tertia symboli pars, de qua principio dicemus: CREDO IN SPIRI Tu M S A N C T v Μ. J Diligenter enim Praepom hic retineda est praepositio, i N, quae manifeste declarat spiritu tio,In.
79쪽
Spus .de'. sanctum deum esse patri filioq; coaequalem.Nam inquas per- August-tR innas pariter creditur,easde necesse est coaequales,atq; unum Ιψδη ς δε deum est e. Nemo enim in creatura vllani credit, hoc est, sum mam fiducia collocat,sed in unico soloq; deo,sicut scriptiun Deut.6. est: Audi Israel, minus deus tuus unus est.Interrogati ergo M xxii λδ' patrean pater deus sit:Respondemus, Deus inanterroga-Lueae id ii de modo,quia deus est. Interrogati denique de Au de fi- spiritu sancto, pariter dicimus,quia deus est.No tame tres dij, de cic syna. sed unus est deus,de quo meminit scriptura: auoniam ex ipso ςδP '' & per ipsum & in ipso sunt omnia:ipli honor & gloria in se- η' ' eida seeutririi. en. Quanqua autem omnium verit simu sit,
in rebus creatis nulla reperiri posse conuenientem similitudinem,per quam vel tenuiter haec trinitas personarum in unitate deitatis intelligi possit: quae enim ratio,aut quae similitudo incoprehensibili &'ineffabili deo c5parari potest, quem admodum quoque supra meminimusZ Tamen,cum venia di Augustiae uinae maiestatis, sequuti diuti Augustinu,adiuuanda infirmisym-in ca latε nostram,aliquam afferemus similitudine, in ea re creata, ςς' μ' im' la qua deus noster, in scripturis apparuiste dicitur, nepe igni. it. In igne tria cospicimus,lumen ignis,splendorem,& calorem, . & quum sint tria unum lumen est,simul exurgunt, utq; consistunt nec ignis praecedit splendorem, nec splendor calorem:& haec non confuse unumsunt,stinxit operantur,& insepara biliter operantur:aliud igni tribuitur,aliud splendori,aliud
Trinitas calori. Nam quum ad ignem refers vilionem, ibi operatur,&inseparabi splendor,& calor:& quum ad splendorem refers illuminatio-1iter Om- nem,simul operatur & ignis & calor:& quum ad calorem re-ηiδ 'pς δ fers ealefactionem, simul operatur ignis & calor & splendor. Gen 1. Ita quum dicitur,quod deus fecerit mundum, intelligimus paROm-II. trem,ex quo omnia,per filium,per 'uem omnia, in spiritu sani Jyqςxi cho in quo omnia, in idu condidisse. Et quii dicimus filiu pro i*.nobis inearnatu,& passum intelligimus incarnatione dc pas sibile etia sionem filij operatu fuisse& patre dc filiu & spiritu sanctum,
angelis. quemadmodu superiusqnoq; meminimus Et quu peccatoru'-Rςg - remissio tribuitur spiritui sancto,intelligimus tota trinit
OI4im tem hoc donii inseparabiliter operar i. Hoc ob omnino rudes cap.ς- dixerimus.Nam illud mysteriti,quod est ineffabile & incopre- Mattins hesibile nee verbis angelicis explicari potest: quato minus hu ' Qxin δ' manis*ropterea temere nihil de inuisibilibus assirmemus ta-
80쪽
ENCHIR. CHRISTIANAE INSTIT. AIquam scientes,sed tanquam credetes, quoniam non nisi mii do corde v ideri possinit: idque non aliter in hac vita quam ex
SImpliciter ergo credenda est haec personarum aequalitas. Personara Nam quid eo manifestius,quod saluator in Ellagello ait: Baptizantes eos in nomine patris & fiiij & spiritus sancti.
Hic enim tres personas recenset,quibus tribuit parem potentiam,virtutem & honorem remissionis peccatoru,& regen
rationis nostrae,per baptismiun. Et ut euidentius symbolum, SYmhoici quod in missa canitur,aequalitatem spiritus sancti in diuinita Constan. te cum caeteris personis indicaret, addidit quasdam voces de spiritu sancto,appellas illum dominii,& vivificantem, qui ex patre filioq: procedat,qui cum patre & filio simul adoretur &conglorificetur,qui loquutus sit per prophetas. SPIRI Tu M SANCTUM.JSactu appellauit, quia unicus est V iteus spispiritus, natura sanctus, ex se omnia fanctificans quae sancta ritus natu-
sunt: appellatus propterea a Paulo spiritus sanctifieationis, 'η 'V--Πgeloru quide & hominu pioru spiritus.Sancti quoq: dieun in ''' δ'
tur,at no sanctificates,sed sanctificati per spiritu creatore.Sanctus quoq; spiritus nuncupatur, ad discretionem alioru spirituit. Nam in scripturis legimus, Sauli fuisse spiritu a dominomalii,&spiritu medace in ore prophetaria, spiritu vertiginis, 1.Reg. 16. spiritum pythonicu,spiritu fornicationii, spiritum nequa,spi s. Reg. 2-ritum immundii,spiritum huius mundi spiritu sathanae,spiritum tumidu& elatum. His omnibus spiritus sanctus contrarius est,eiicies eos. Nam dispellit omnem malitia,pro feroci- r. r. Irisbus mites reddit,deducit in omne veritate,reuelat scriptura- Prouer. Is rum mysteria,per fidem purificat corda, largitur vera charita LucR λι-.te,quae non cUitat matu,nec operatur perperam,inspirat huius insidi conleptu eximit ab omni cosortio fallianae,& subie 1.Corin. itctos reddit deo quia spiritus dei est,& spiritus Christia patre Ioa.i Is filioq; procedes. A patre quidem attestate scriptura: Qui inquit Christus)a patre procedit, ille testimoniti perhibebit de Mitiimo.
me. Et iterum:Non enim vos estis qui loquimini,sed spiritus patris vestri,qui loquitur in vobis. A filio vero,quum Euagelium dicat, quod filius post resurrectionem mittens discipulos suos praedicare Euangeliu,insufflauit in faciem ipsorinn,& dixit: Accipite spiritum sanctum. Et Apostolus ait:si quis Ioan. 2o.