장음표시 사용
121쪽
CAP. III. POLITICARUM. 7sCum adhaec homines naturae deprava --ρὰ istae vitio, in eiusmodi bona immoderate se- ox ab ias. . iratur,ipse Deus vitioru scelerumq; neces.
statem Principibus, ijsq; , qui in sublimitate constituti sunt, videretur imposuisse: si pro fine ea bona praefixisset, quae sine vi-
tijs & sceleribus nec obtineri, nec retineri, nec augeri possucit, nisi ad virtutem & di- Ninae legis normam referantur. Quam licet prae oculis habeant, qui volunt glorios, potentes, & diuites fieri: facile tam ere, .ncidunt in temationem ct laqueum diabolias desideria multa inutilia ct nociva , qua mergunt homines in interitum oe perditionem, ut ait Apostolus I. Tim. 6. U. 2. III. Reges, Principes, magistratus in P νώμη sacris litteris ministri Dei appellantur, & mgi --
ad iuste iudicandum, bonum subditorum ., Procurandum, ac vindictam malorum constituti dicuntur. Roman. 13. V. .&q. - autem non timere potestatem ' bonum
fae, O habebis laudem ex ista, Dei enim minister es , tibi in bonum. Si autem malum. . feceris, time; non en sine causa gladium portat. Dei enim miniser est, vindex in iram ei, qui malum agit. Sap. c.Rq. s. I rerrogabit Altissimus opera vestra, s cogi rationes scrutabitur ; quoniam cum esseris
122쪽
2b urun Ie IARvM. LIB. I. ministri regni illivi, non recte iudicastis, nee . eustodistis legem iustitia, nes secundum voluntatem Dei ambulastu. Horrende o cito apparebit, quoniam iudicium duri mβm,
Similibus comminationibus & incre- pationibus abundant Prophetae aduersus impios Reges ac principes Israel & Iudaia,nia. --. qui hoc ossicium neglexerunt. Finis ergo .E. is , praecipuus imperiorum & Rerumpubli--. carum,adeoq; & Politicae,ia Deo praefixus, est iustitiae aliarumq; virtutum cultus, de vitiorum extirpatio, non bonorum exia ternorum copia & amplitudo ; quae prin-eipibus querentibin inprimis regnum Desct iustitiam eiis, ultro adiiciuntur. Salomo, id Intellexit huncPoliticae finem Salomon,
. ος - . . ideoq; 3. Reg. 3. v. 9.&.2. paralip.C. I.v. IO.. nulla potentiae, gloriae, opum cura tactus,
petiuita Deo, cor docile , s sapientiam ac intelligentiam , ut populum ipsim iudicarepsit, discernere inter bonum ct malum . Quae optio quia Deo placuit , bona externa non esse Principis finem ostendit; si enim finis essent, Salomon qui ea neglexit, ob eorum neglectum Deo non placuisset. Deus autem non solum sapientiam ct μ-φηriam , quam petiuerat,sed etiam diuitias,
123쪽
i subst tiam' loriam, qua non postulauei rat dedit e sta, ut nullus νn regibus, nec antei nec post fuerit ipsisimitu. Qui cum haec pei teret, diligebat Dominum ambulans io praeviis David patrissent, ideoque tanto desiderio iustae gubernationis exarset. Ne- 'que ali per deprauatum est cor eius, quam nimia felicitate de tranquillitate, bonis eX--δερ ternis ad votum & voluptatem fluenti- Mang.
Sed sussciat indicasse potius quam exinplicasse rationes , quibus demonstratu . . Politicae finem esse Societatem bene vi uendi, secundum virtutem & leges diuinas ac humanas: bona autem externa inis strumentorum instar , cura solum feeum: daria procurari & curari debere, neq; aliis ter, quam ut iustitiae alijsq; virtutibus famulentur. Atq; haec est vera felicitas ci- iuilis & Politica, quam Scioppius cum alijs Pseudo politicis exclusa virtutis cura, corrumpere & euertere eo.
124쪽
MAteria subiecta, vel obiectum huius a tis est status, aut Respublica. Ossicium
partim eondere aut instituere, partim conse Dare & corrigere Rempublicam. instrumenta sunt, utilia& noxia publIcc. Nam conditurus aut conseruaturus Rempublicam, necesse hahet effugere, quae statui nocent, praestare vero, quae statui conducunt, ut fiat. quod uniuerse Spiritus Sanctus monet: Eui ... o Aes se derebonos siue, cui velut finis proposita est felicitas aec et a malo, Ofaciat bonum.
REcte dieit statum siue Rempublicam
esse obiectum Politicae, quod autem status siue Reipublicae formam ae veluti animam facit imperij potentiam,gloriam, opes, & vitae huius commoda, ac veram virtutem ipsi adimit, sola eius opinione relicta, fallit & fallitum ut ex dictis patet. Quem errorem ipsa status Nomenclatura Te
125쪽
CAp.III. POLITI Q ARVM. rarefutat. Nam status proprie significat, Dis inis.
sitim maxime naturalem ammaia immoti, menelatia
visentit S. Thom. aa q. I 8 . a. I. Sic ho- naria mos a re dicitur, cum capite & toto coria mon/μmpore erecto, pedes in terra figit. Caetera animalia quoque stant, cum partium dispositionem suae naturae congruam ser- Uant immotam. Simili ratione alia stare dicuntur, velut arbores, cum radicibus in terra fixis ramos sursum erectos habent; ct domus, cum fundamenti S nixa, ac parietibus ad perpendiculum rectis compacta, tecto superne clauditur. Cum autem animal capite reliquoque corpore humi procumbit, aut arbor prosternitur, aut domus cor ruit: non amplius stare, sed jacere dicuntur.
Ut ergo status nomen Reipublicae eo Rosoloea ueniat, necesse est in ea Iustitiam virtutes- sinosis tiroque alias supremum locum ac pretium , non es Ma
habere reliqua infra illas aestimari & pro- ς' .pter illas ; semper enim deterim, est melioris gratia. Si vero ordine inuerso & peruerso ad potentiam, gloriam, opes, Omnia referantur: virtute aut neglecta, aut noria,
maiori eius ratione habita, quam fortunae bonis seruandis augendiSque conducit, ea
Respublica status dici nullo jure potest F a a t
126쪽
aut debet. Iacet enim omnibus viiijs seeleribusque oppressa, quae libido domina n. di dictauerit. Unde non rect8 Pseudopolitici Rationem status sibi vendicant, reperpetuo in ore habent, cum Ratio ruime temporalis & aeternae, ipsis propria sit &
Pod vero dieit Offetum Politicae es isse, partim eoudere aut instituere,paria sim conseruare ct corrigene Rempublicam, si ad legitimum finem referatur, quem Paulo ante explicauimus, verum est; falsum,sfinis falsiis & prauus statuatur 3 qualem Seioppius aliique Pseudopolici commini-iscuntur. Vbi illud animaduertendum est,. luod perperam intellectum multis erraniadi ansam praebet, nimirum etsi scientia Politica,& potestas eiullis fine ultimum, seu Beatitudinem alterius vitae Communem habeat cum disciplina Christiana Mi eologica, ac potestate Ecclesiasticarmedijs ac modis eo tendendi, longe ab his di reparetis. ' peculiaris
127쪽
POLITIeARvM. 8ς Nam I. Politicae facultatis dc potestatis finis proximus, sunt virtutes morales I iustitia maxime: sine quibus. Societas hu- μωὰρ κια
mana rectae rationi conuenienter consiis amo.
flere & gubernari non potest. Finis auritem proximus disciplinae Christianae, Theologiae item & potestatis Ecclesiasticae, sunt Virtutes Theologicae, Fides,Spes,
Charitas: sine quibus salus aeterna non obtinetur, nec ad Societatem beatorum
II: Politi ea finem ultimum beatitud- friti, mnis aeternae proxime non attingit, neque ex finem immediate procurat, sicuti disciplina & tem potestas spiritualis.. Quod discrimen ex Primo sequitur. Virtutes enim morales, siue ciuiles, ut a dialutem aeternam conferant, vim & efficaciam a fide,spe,& praeci Pue charitate, habere debent: quibus a cisquirendis, conservandis, & si amisiae fuerint, recuperandis, Sacramentorum maxime beneficio, adeoque facultate & potestate spirituali opus est. Cuius finis inisternus est salus & beatitudo aeterna, Polliaticae autem duataxat externus. Quo pacto n λhabitatio. est finis Architecturae, nam etsi ea ad habitationem humanam tota referatur et non est tamen Architecti ut archi
128쪽
tectus est, domum quam sebrreat, inhabitare, nisi alio titulo suam faciat. Ita dii Politica hominum Societas in hae vita,
resertur quidem ad Societatem beatam . alterius vitae r ad eam vero obtinendam non suffciunt virtutes morales, seu poliistieae, nisi justum titulum ac necessarium valorem trahant a fide, spe, de charitate , quibus proxime salutem nostram obtineia mus& consequimur. , HI. Politicae est bona externa, potem
ισπονει- tiama gloriam, rerum copiam,pacem itemst ternomm ac tranquillitatem, inquantum intadi c menta & instrumenta necessaria Societa-ς Pμ humanae, ac virtutum moralium se ciuilium, procurare, conseruare, cu amplificare. Disciplina autem Christiana de Potestas Ecclesiastica per se haec non alia tingit, neque his opus habet, etsi ea non excludat. Nam Apostolorum & primo rum fidelium tempore Ecclesia Christi sola fide, spe de charitate fundata, ac Sacramentorum & Spiritualis Hierarchiae conismum one colligata : nulla temporalis po- . tentiae aut potestatis praesidia habuit. Sed
longe post a Principibus Christiatiis ea accepit , quorum beneficio Pontifices & Episcopi, multis locis potestatem ciuilem.
129쪽
CAp III. POLITIcARvM. 87 eum Ecclesiastica coniunctam habent . S. IX.
Ex triplici hoc iuscrimine, tria eruum
turdoliticae ossicium magis illustran-
I. Cum constet finem ultimum illi. vi αλὰχ se beatitudinem coelestem , quae sine u 3 ejoiso sis fide ac Religione non obtinetur, in omni pratapua. Politia bene constituta, praecipua debe essi verae religionis cura. Et si enim eius administratio ad Ecclesiasticos & c strina ad Theologos pertineat; at politicorum est , in rebus sacris obsequium & debitam venerationem illis deferre,ae in Dei Cultu curando conseruandoq; assistere . Quam ob caussam potestas ciuilis brachia sun seculara appellatur ι & inuocatur, cum potestas spiritualis , veluti alterum dextrums Ecclesiae brachium , ad sui defensionem, vel improborum coercitionc non satis virium habet . IL Eadem haec salus &beatitudo aeteris G Memna, mensura esse debet & regula bonorum ν sit m externorum, seu consiliorum, quae dς kl si . .. F Ca-
130쪽
88 Visnrer ARVM. LIB. I. capiuntur. Nihil itaque de imperil amplis tudine, potentia, gloria , opibus statuatur Deo & religioni,eiusq; legibus aduersum. unde Princeps aut subditi culpam contrahant. Nam ut praeclare dicit Au tor opuiaculi. de regimine principum, lib. 2. c. I s. Cuicumh incumbit aliquid perficere , quod ordinatur in aliud. 'ut in suem, hoc debet attendere, ut opus suum sit congruum sui Sicut fabex sie facit gladium, ut pugna conueniat, est aedificator sic aebat domum distonere t ad habitandumst apta Qu odpriiarcipium lumine naturali notum est, nec a quoquam fanae mentis in dubium vocari potest. Cum ergo Reipublicae legitimae finis ultimus, sit aeterna beatitudo, huic repugnare nci debet illius administratio. Sed prae oculis Politicos semper habere oportet illud Christi monitum: Quid enim pro- deIE homini, principi, Reipublicae mundum uniuersum , nedum urbem, aut prouinciam lucretur, anima vero sua, &sa lutis subditorum detrimentum patiatur PMatth. I S. v. 26. Marc. 8. v. 3 6. Luc.
III. Et si doctrina fidei &Τheologiae al