장음표시 사용
131쪽
licae gubernationeatam ere, praesertim eae praeceptis Dei, & secundum ea concludere Quo pacto omnes facultates de scie tiae assumunt de supponunt principia ex scientijs uniuersalibus, ut Metaphysica de Logica . Quod nisi fieret, scientiae eiusmodi nihil dea tonstrare possent, utpote de stitutae primis principijs, &doctrinae suae fundamentis, quae ex altioribu S, aut uniuersalibus scientijs pendent. Cum ergo doctrina Claristiana de Theologica, omni um sit suprema de maxime Architectoni-Ca r Utpote quae circa ultimum finem proxime vetiatur, ac diuino lumine multa ante obscura illustrauit, aut ignota aperuit: necesse est non minti& Politicum, quam alias scientias inde principia & leges accipere,quando de ijs agitur, quae saluti aeterinnae ossicere, & Deum offendere possunt .. Si dubia occurrant, ad Religionis Antistites dc interpretes Theologos. confugerρο , Oportet: more dc olim, & nunc Christianis bonisq; Principibus. ac Rebuspublicisus talo. Labia enim Sacerdotis eu odienta fientiam , ct legem requirent ex ore eius.
Atque haec de natura & Osseio Politia F r cae, ex
132쪽
so VINDICI A RUM. Lis. I. cae, ex purissimis naturae & gratiae sentiabus , rem ratione, vera fide, Aristotele de Sacra Scriptura delibasse sitia elat status
controuersiae, dc quae contra Pseudopoliticos , ac Sci Oppium dicenda int, tanto facilius intelligantUz- Aduertat hoc denique loco Lector, Grammatici huius ineptiam , astruentis, Instrumenta politicae esse utilias noxia publice. Et si enim sequentia declarent sillum per noxia intelligere eorum fugam, euitationem ac remedia , ad modus loquendi absurdus,& secundum se falsus este cum quae alicui rei noxia siunt, instrumenta eius conseruandae esse non possint. Nan rectius igstur Scioppius dixit Politicae instrumenta esse utilia & noxia, quam si quis diceret, instrumenta sanitatis esse salubria,& insalubria aut instrumenta salutis aeternae, este virtutes & vitia. Quamuis hia Pseudopolitiae Magister, ea ratione verum dixisse censeri potest: quia verum est Pseudopolitiam, quam docet, rebus fatuti & verae Politiae noxij S, conseruarL
133쪽
vis ti Reipublisa formas in Potitica ex piscarι debere, tanquam orrores s vitia
DVpli iter igitur errant isti Politicorum
Censores,cum quod in arte nolunt tracta- nuncώ -- i, quae sunt οικεες , siue artis propria: eum ν υ πην quod postulant ea tradi, quae sunt aliena. De ς a priori hinc existimari poterit. Proprium artis esse obiectum, siue obiecti tractationem, nemo nisi palam insaniis negauerit. Reipublieae igitur iusque krmae omnes, siue .egies, quae Politicae obiectum sunt, a Politieo tractari debent: ita ut praeeipiat, quae cuique sermae sint utilia & noxia, siue quae sint caussae. siue modi instituendi, conseruandi & euertendi singulas Reipublicae species Atenis isti vitiolas Rei publicae sermas,praecipue vero Tyrannidem ab arte exclusam volunt, quod Tyrannidix condendae, aut conseruandae praeceyta tradi pi
134쪽
Non errant boni Politicorum eensores, quorum Scioppius malu S censor est. Propria non excludunt, nec alie na postulant. Ultro fatentur ad perfectam scientiae tractationem requiri, ut omnes obiecti species, earumque etiam opposita explicentur: ideoque non cenissent piacularem esse, sed necessariam Τν π rannidis aliarumque vitiosarum Rerum-
- ' publicarum in Politica explicationem. IL piau. . solum iure suo postulant, ut vitiosae Res
publicae non pro legitimis obtrudantu as. neque animi earum amore imbuantur,
sed odio easque emendandi desiderio. Quod praestat Politicus, si Pseudopolitia:
vitia, damna ac remedia exponit, & prae cipuam curam verae Politicae docenda impendit a
ooaω. Qua ratione Grammatici agunt deo ox Mari Solaecismo & Barbarismo, Logici de So- debeane λι- phisinatibus, Medici de morbis, Theolo--s β - gid. viiijs dc peceatis eadem lege Politi- θεώς Ρη eo agendum est de Tyrannide alijsque Vi--' tiosae Reipublicae formis. Vt nemo ferret Grammaticum, qui emendatae orationis praetextu, Solaecisinos & Barbarisinos doceret; aut Logicum, qui veram disserendi doctrinam professus, Sophismatum fallais '
135쪽
Cum qui morbos non curaret, sed dulei-bus venenis accerseret dc foueret; aut
Theologum, qui vitia virtutum pallio imuoluta vel excusaret, vel pro virtutibus obtruderet: ita probi Politici ferendos noputant, in Republica Christiana eos Polliaticos, qui pseudolitiam miris artificijs fu- Catam, pro legitima necessariaque Rei publicae forma tradunt, commendant Hanc ob caussam iustum necessariumque bellum cum Macelliauello, alijsque ipsi &Scioppio similibus, boni clarique nominis scriptores susceperunt: quorum nemo legitimam Tyrannidis aut alterius Pseuis politiae tractationem, unquam damnauit, aut ex Politica proscripsit . .
IN quo quantum eos ratio fugiat, non modo Etiam αν disputatio, sed & exemplum Aristotelis ac penι- α D. Thomae luculente demonstrauerit. Quod ωiam s. -- ad disputationem eorum attinet, de Politicκ siam. . subis
136쪽
LIB. I subiecto cum absolute, tum comparate agunt. Absolute quidem, dum demonstrant, Politici esse, non tantum de optima, sed etiam de qualicunque Reipublicae forma, quamuis deteriori, R vitiosa praecipere Comparath autem, dum Politico plus de vitiosis, quam de rectis& laudabilibus Reipublicae sormis laborandum esse
assirmant Quod nihil est aliud dicere, quam
Tyrannidem caeterasque vitiosas sermas esse artis Politicae obiectum, & quidem magis proprium, quam regnum, aliasque rectas& lauda biles formaS.
De priori inueniet Lector principio 4 PoIitie. accuratam Aristotelis, & D.Τhomae in eius libri commentario disputatione in , qua quoaveri Politi ei munus & ossicium fit, quamque parum plato illud custodierit, Operose demon-srant. Qiuituor porro partibus id describunt. Quarum Prima est nosse, quae Reipublicae sorma sit absolute ac simpliciter optima, maximeque optabilis. Altera noste quae sit optima pro
conditione rerum copiarumque praesentium snam quorundam populorum ingenia ad optimam illam minime sunt accommodata, sicut Asiaticos Agesilaus inseruitute bonos, in Ιi- .hartate pess mos esse aiebat; apud alios vero rerum ad commode feliciterque vivendum necestariarum, inopia, optimam Rempublicam, quae αυτ ζκεων, id est, rerum illarum copiam requirit, institui non patitur. Tertia pars est, nolle Rempublicam quamcunque sibi oblatam corrigere ad salutem, & conseruare, quod genus Aristoteles Rempublicam ex hypothesi v
137쪽
cat postrema nosse, quae sorma Reipublicae sit maxime communis, & plerisque hominibus a
Ratio huius sententiae hare ab illis affertur, 'oiae, quoniam omnes artes, quae de genere aliquo quod nemo tractant: omnes etiam eiuS generis species ex- negatiplicare debent, quod Inductione nonnullarum artium probant, ex quibus est Medicina. Nam Medicus eum circa valetudinem, quae genus
est, occupetur, non Vnam modo, sed omnes valetudinivspecies tractare, adeoque non modo, quae optima sit valetudo, aut corporis constit
tio, sed etiam quae minus firma, quaeque deterrinia, quaecunque denique ipsi osteratur, eam Paradaia nosse, & resiluere ac conseruare debet. Atqui κώ- Politica est Ars, quae de genere tractat, nimi-xum de Republica. Itaque omnes Reipublica species explicare debet, non modo eam , quae
simpliciter sit optima quae nunquam fortasse
nec fuit, nec erit sed etiam quae pro conditio ne rerum sit optima, & quaecunque tandem ipsi offeratur , scire debet, quomodo ea instituta fuerit, quibusq; modi scorripi & con seruari pota sit. Itaque Platonem errasse, nec Politici munere satis functum insimulant, qui tantum de optimo Reipublicae statu praeceperit , nullum enim eius doctrinae vium esse , quod conditio rerum humanarum non ferat, ut optima Reipublica viantur: Politicus Vero praecipere ea. debeat, quae hominibus utilitatem afferant. - Verba oristotelis in Platonem sunt: Eria
publγω forma, F ea er/am, et 'poreis esse. Et
138쪽
Iam quod vitiosas & imperfectas Reipubliea sermas, plus quam rectas ad Politici curam pertinere docuerint , hic Aristotelis locus 6. POIi
139쪽
Porro D. Thomae in huius Aristotelici loci b
Quam denique exemplo etiam suo, Aristotem Exomplurius &D. Thomas, hanc suam dePoliticae subiecto ἡργιο iae doctrinam, stabiliuerint: nemini qui librum selibos L quintum Politicorum, in eumque D. Thomae iaciteris commentarium legerit, obscurum esse potest. ἀώoc Ibi enim de vitiosis Reipublicae formis,earumq; conseruandi modis, accuratissime praecipitur.
140쪽
Et capite quidem D. de modis conseruandi re gni, seu boni Principatus paucis verbis disputationem absoluunt, sed in praescribendis modis, quibus Tyrannis conseruari debeat longe sunt copiosissimi e ita ut siquis versiis numeret, quos in doeenda utriusq; formae conseruatione CX-pleuerunt, duodecies tantum, & eo plus, Tyrannidi quam Regno , ab eis impenIum elle comperiat. Et adhue quidem satis planum se ciste videor, eos qui tam iniqui simi scriptorum Politicorum iudices, contra quam Ratio. ae Methodi legesserunt, in arte Politica ea , quae artis propria sunt, tradi nolle. Reliquum est, ut eosdemo λοπια, siue aliena tractari velle , sinulitet denaonstrem.
hondisse. Ouum non est errorum fraudumq; architectos, a veritatis, virtutisque Magistris, autoritatε sibi testimoniumq; arrogare. Idem Scioppius hic facit, sed quia supra ostendimus illum Aristotelis autoritate isde abusum , eo praeiudicio meruit, ut nec inAristotele,uectu S. Thoma