Vindiciae politicae aduersus pseudopoliticos, qui Gaspare Scioppio in Paedia politices suppetias pseudologicas ferente, finem et media verae politices corrumpunt, auctore Henrico Vvangnereck Societatis Iesu theologo

241쪽

xt Vr Nn rex AR M. LIB.II. belli mouere. Aliud est docere vitia. aliud de docere; aliud praecipere, ut fiant, aliud ea explicare, ne fiant; hoc artis est, illud improbitatis. Non ergo docent simulare& peierare S. Thouias & Aristoteles , sed de docent, & absolute vetant, quod ex hypothesi Oligarchiae necessarium, ac utile esse censent e quia inter vitiosas fugiendas'; Reipublicae formas eam reponunt. ipso fatente Scioppio, qui Politicae turpi

simus leno, immerito Aristarchorum nomen ac culpam , Pseudopoliticorum aeriquissimis censbribus assingit. S. XIII.

IX. TN reserendis Aristotelis & S. Tho I mat verbis ex s .Politic. 9 . denuo fuisiit. Ait esse verba illorum, quae incredibiisti licentia alijs omissis, alijs mutatis ita eL

finxit, ut a verbis Λi isto telis&S. Thomas plurimum dissentiant,. neque sensum inteis gre reddant. Nos ea fi liter adnumerabimus. Cum igitur Aristoteles docuisset, quaedam popularia videri, aut paucorum potentiaeaccommodata,quae popularenti.

242쪽

Rempublicam, aut paucorum pol iam euertunt, eo quod hanc aut illam nimis in te dant . ita inquit: Errant autem ct in eopularibus Rebruspublicis, ct in paucorum potentiis. ni popularibuι quidem Rebus=ub- licis populi ductores , ubι multitudo dominaen legum. Duas enim semper e luntriui

Otes , certantes cum diuitibu . At cou-

tr portet, semper videriloquipro diuitibus; in paucorum autem potentiis pro sto uis , eos.' qui paucorum potentias dent; ct iuramen-δμ co traria, quam nunc , iurare. Nunc

equidem in quibusdam paucorum pDten. iijs iurant: Ero populo inimicus, ct consulam, quidquid habuero mali. Oportet τὸ ro. pras ferro verbis s simulare contrarium, id significantes in iuramentis: quod Plebem

non agmiam iniuria. Sancti Thomae verba haec sunt Placis Versa ant ductore1 populi inflatu populari , siua ε- .mari in quo tota multitudo , velut monarchi quadam dominatur; non secundum legem. Ductoreι enim pugnantω contra diuitκ, diis

nidunt ciuitatem in duo; adulantes enim multitudini mouent eam contra Huites.Hoc

autem non est faciendum.si debeat popularissatus saluari; sed multitudo pro tuiti-bN debri videri facere, quod volunt; sic e-M s nimb

243쪽

ris uraris I cIARvM. LIB. II. πω saluari paterunt. In paucorum si

similiter peccat paucorum potentia, opprimens multitudinem, ex quo contingit cd μ-pt o paucorum fiat in. Et ideaoi debeat sati ari, oportet paucorum potentiam videri facere pro populo, ct facere iuramenta contraria eis, qua faciunt. Consueuerunt enia paucorumstatvi potentia, eum instituuntur in principatibus, iurando disera: Iuro quod populum odio habebo, ct sonsilio annitar, ut male kabeat. Similiter in popularistatu, iurat populari malignus era diuitibu/, ct consulam, qua isti mala esse sciam. Hoc autem non es faciendum, sed oportet opinari contrarium esse faciendum, S in uare in iuramento , quod potentia paucorum non facient iniustum populo. Et populus debet iurare, quod non iniuste aget contra diuitta. Confer amice Lector verba haec, cum a ijs quae Scioppius ponit, & reperies non esse Aristotelis & S. I homae, sed audacis Grammatici, qui ea ex Aristotele & S.

Thoma temere consarcinata, variata , truncata, pro eorum verbis falso obtruis

dit. Qui verba alterius scriptoris se proin serre allerit, singula ad numeraro, debed , prout alter scripsit: id nisi facit, falsum est esse ea verba illius scriptoris, sunt enim

244쪽

allegantis, cui non verba, sed sensum alterius asserre placuit; neque id vitio veristitur, si sententiam non peruertati is Quod ipsum hic non integre obseruari , Mit Scioppius, nam omisit mentionem ιRerumpublicarum popularium, quarum 'error aduersus diuites. errorem in pauco Tum potem ijs aduersus plebem eommitti solitum, veluti per Antithesin es artus illustrat. Quam autem audaciam in verbis .. Ec sententijs aliorum scriptorum, eandem

in sacris scripturis allegandis plagiarius iste sibi sumit, veluti supra vidimus; idq; in ipsius libris frequens est, ubi passim loca scripturae ali serumq; autorum, non tarilia qualia sunt, proferri, sepe eum graui fraude reperies. g. XIV.

X. T Ectorem monet , ut quando-nfiata essecti alicuim caussa 3raditur, couis ditionem inesse meminerit. Si enim dico, Ortus solis diei ea se ea, peccatum mortis,

tus en

245쪽

in ensi, diti e Ir; si peccasti morieris. Quoistiti igitur Politici ea fas siue modos tradunteonseruandi status, seu boni, seu vitiosi, to tis spothetice loqui: eensendi sunt. Euertit

hoc monitum sit periorem Grammatici dominam, qua in explicandis modis conseruandi vitiosas Reipublicae formas, primum Cautionis genus esse dixit, loquendi modum non absolutum , simplicem , aut Categorichm, sed Mpotheticum , fuc cum

exceptione aut conditione.

Si enim ipolitici tam de boni, quam vitiosi status caussis hypothetice loquieensendi sunt, ergo fictilia est Cautio ad hibendi sensus hypotbetici & no Categoririei, in differendo de vitiosis Rebusipubli- Cis. Quandocunque enim effecti alicuius, sue boni siue mali, caussa siue bona siue mala traditur, conditionem inesse monet Scioppius. Nullum ergo relinquit sensum Categoricum, cum se meer censeat Polliaticos loqui hypothetice. Non sane intelligit Scioppius, aliam e

se spothesin siue sun tionem Caussa E

cientis, aliam Finis. Ex priori, posita caus- sa efficiente in actu, sequitur effectum fie- ri aut esse; ex posteriori ea,quae proposito aliquo fine necessaria sunt, vel idonea ad A

246쪽

CAP. 1. POLIT 1 CARVM. ieius adeptionem, habent rationem boni utilis siue secundum quid, ex suppositione talis finis. Et si forte nec iste, nec illa bona secundum se&absolute, sed simpliciter mala; vicum quis imperij potiundi caussa. legitimum Principem dolo mala occidit: ea caedes absolute mala est&noxia, etsi secundum quid sit utilis, ad talem

finemia

prioris ergo generis hypothesin seu

eonditionem, quandocunque effecti alia. cuius causia traditur,inesse verum est, neque in hoc discrimen esse potest inter exisplicationem Reipublicae legitimet & vitiosae. Vt enim, cum proprium commodum, Mor eo injustitia. crudelitas , fraus, dolus, aliaeq; in caussae constituentes aut tonsetuantes Rei ΜόώμRempublicam vitiosam vigent, neeesse taest Rempublicam vitiosam esse: ita dum alicubi virtus , justitia , pietas aliaque Rempublieam legitimam essicientia de

conseruantia adsunt, sequitur eiusmodi Rempublicam recte constitutam esse. Posterioris vero hypothesis, quam sivia Pecterioris p ῖionem is dieimus, longe dispar ratio m est. Haec enim non ad existentiam este ctus pertinet, sed ad bonitatem seu utilitatem medij, quo finis obtinetur. Cum

igitur

247쪽

XI. V Alsum est S. Thomae de Aristote

st lis in Politicis, operis potius propositum, seu generalem intentionem esse, secundum Methodi leges de omnibus i Rei publicae formis etiam vitio si s trectare. Nam Methodus, quam Logica suppedi- Meuiario 'tat, ins mentum est stientiarum, non --m uinfinis di scopus, ideoque Logicam philaia Mum sephi scientiam instrumentalem, de orga. si num scientiarum appellant. Etsi vero ad obserua tionem Methodi, intentio eorum quoque refertur, non est tarnen is finis proprius & praecipuus: sed legitimae Reipublicae de specierum eius, secundum reis gulam reistae rationis, seu virtutis explicatio & constitutio. Cui secundario vitio- ,n , nnrum Rerum publiearum, seu vitiorum rizis T. & errorum artis Politicae, tractationenia danίπρα coniungunt, fine de modo longe di otaeerso, uti iam sepe dictum est; veram. 'enim legitimamque Politicam docent constituere dc conseruare, Pseudopolitia

inere dc corrigere. Quarς tm falsum est ab

248쪽

ris Politicis, Pseudopolitiam , aut eius conseruante modos doceri, quam falsum est vituti, alium bonum artificem, aristis cuiuscumque vitia seu errores docere. Quod ipsa vocis proprietas conuincit; docere enim in p raclicis ad opus refertur, . non ad solam cognitionem,ut in speculaismis. νεs. tiuis. Nullus autem probus aut sapiens solisis an Magister, Vitia & errores artis explicat , Grat. Vt discipuli eos discant facere, Ied vitare dc corrigere. Non ergo docent errare. etsi doceant errores intelligefe ; quod non sussicit, ut dicantur doceri, cum ea doctrina ad illud, cuius cognito traditur, faciendum non referatur. Graui ergo iniurii dc contumelia S. Thomam dc Aristotelem Scioppius affecit, cum in margine scripsit: h, istotelci s D. Thomas satis eoisseruandi causa docentsimulare o peierare, dc: ridem 'annidem conseruaredo. cent, Per summam crudelitatem, ct per stamulationem ac di imulationem; non enim ista, sed omnia contraria docent a

249쪽

XII. t Alsum est Aristoteli& S. Thomae

A l. s. Politic. c. ' utilia ad conseris mandam O archiam , nulla honestatis ratio e habita .praesere propositumsuisse. Qui enim nulla honestatis rationem habere diiscitur, eam negligere aut violare significatur, quorum neutrum in honestatis magistros cadit. Ipse Seioppius fatetur, eo S a IIbi inter vitios s Reipublicae formas & iniustas, oligarchiam numerare , & Tyranis nidi proximam facere , eoque ipso turpem ac fugiendam esse docere. Hoc stigma

Oligarchi inustum, probus Lector ubiq; si g, Ol Prae oculis habet , ubi Aristoteles & S. ,

Thomas de ea tractant , etsi non semper anu eius turpitudinem , dc cum honestate reis se ψ. pugnantiam signate exprimant. In fame Oligarchiae nomen cit , perinde Us Tyrannidis, latrocinij, & similia , quae a probis semper cum aperta detestatione Proferuntur, aut cum tacita seu virtuali, uti loquimur: neq; enim id aperte di actu facere semper opus est , vel conuenit .

250쪽

3 194 VINDICI ΛRvM. LIa. II. Aliud est de honestate silere, aliud nullam eius rationem habere; hoc Pseudopolitici&omnes improbi faciunt; illud etiam bo- . ni a se alienum non putant, cum honestas de se sileri aut vult,aut patitur. Sed neque verum est Aristotelem l .c s. Politi c. c. nullam de Ohgarchiae & Democratiae recessu a perfecta Reipublicae forma. & earum seu turpitudine, seu imia. perfectione mentionem fecisse; et si Scio p- pius , quia oscitanter & iniquis oculis iliatariati eis, tum legit, id non aduerterit. Nam Aristota

defendιtur, tele S errorem explicaturuS eorum , qui

cum excessu studentes Reipublicae formam conseruare , eam perdunt, ita incipit: Frater omnia vero hae, non oportet latere , quod nunc latet Regpublica, a medio

aberrantes; pro quarum exemplo affert, Democratiam& Oligarchiam. Vocatro hic παρριβεβηκ- π μεσον, id est aberrantes a medio, seu transgressas medium, quod seruant perfectae Respublicae, sicii , alias appellat - ρεκβαγεις, Id est abera attonta aut transgressiones, quas esse imperfectas aut vitiosas Resipublicas certum est. Paulo infra ait: Ollarchiara st Democratiam contingit, velut apte habere, quamutis conis situlas extra optimum ordinem. Aperte cris