Vindiciae politicae aduersus pseudopoliticos, qui Gaspare Scioppio in Paedia politices suppetias pseudologicas ferente, finem et media verae politices corrumpunt, auctore Henrico Vvangnereck Societatis Iesu theologo

351쪽

here queat. Neque ab hoc scopo auertere quenquam debere, iusti iniusti, crudelitatis aut misericordia , non denique laudis aut

, ignominia notam a

nnom ωρι- Ex quibus manifestum est Macchia-m--rn bo- uellum finem vitiin , adeoquc siimmunu extemis Politices bonum, in Imperio alijsque for- consis tunae bonis constituere : & peruerso Ordine, ipsam etiam virtutem, aut potiuSeius simulationem inter instrumenta referre. Est enim ultimuς finis siue Summubonum, ut ex Aristotele, I. Ethic cap.7. colligitur: Cuius causa reliqua aguntur ῆs quod semper propterρ, nunquam propter aliud expetitur . Cum autem Macchia vellus. Imperii caussa, steius incolumitas postulet, jubeat Principem non bonum es te, & a virtute disice derc, &nolita tuenda Patriae liberis a te vlla re seu iusta seu iniusta , animos. abstrahi; necessario sentit Imperij tuendi caussa omnia agi & suscipi,adeoque vir-

tutem ad Imperium. non Imperium ad vir- γ/ti eis tutem referri debere. Neque sublata vir- ad imper tute , quam propter rationem status Viο-landam putat , habet praestantiorem fi-

zriis,.- ηοm,quem Politicis proponat, quam Imia, His γ' perium honorem & gloriam, quae in te .

Diui

352쪽

CAI, v. po L IT IcAR VM. . ais bona externa sunt potissima. Quare cum Macchia uello Magistro haec ad bona interna, dc veram virtutem, eiusque in coelo proemium . Veram belltitudinem referri nequeant: planum est in ijs finem ultim v, etsi falsum & fallacem , pestilenti errore ab eodem collocari. Quae doctrina inter disciplinas referri debet, quae teste Cicerone l. I. de officijs, propositis malorum s bonorum finibus o cium omne Peruertunt. Nam qui summum Uuνδεμ bonumsic instituis, ut nihil hab .ar cum viri πώ ν -- ωΜ conuinctum, idque suis commodis. Da ' 'ς ρς

hic si ipse sibi consentiat, ct non interdum

natura bonitia te vincatur: sit, ut nes ami- eitiam colere posit, nee iustitiam nec liberalitatem, ac minime omnium Veram pieta-tatem & religionem. Elusenodi disciplina igitur, ut paulo post idem Cicero ait, mconsentaneae esse velint, de omis boni hominis aut Politici nihil queunt dicerς. Neque De yπιμυωlla inci' praecepta Arma , bilia , coniuncta natura trari possunt, nisi aut ab lys, qui δε - solam , aut ab dis qui maxime honesarem .ea. propter se dicant expetendam. & omnia se-

cundum eius regulas agenda & metienda censent. Nam qui Imperium aut primzi- .pa.

353쪽

27o VINDICIAR v M. LIB. II. patum, pro supremo fine proponit, etsi virtutem laudet subinde aut suadeat, omnem illius statum rursus euertit: cum ab ea urgente necessitate conseruandi impe- xij, ad vitia & quaevis facinora transiri debere existimat eoque grauius & facilius fallit incautos, quod necessitate steteribus praetexit .

Eque solum Falsum Politicae finem , praefixit Macchia vellus, sed uniuersim quoque mediorum rationem corrupit , quia Ratione status aut Imperij extia gente, vitia quoque ac scelera pro me dijs praescripsit. Vnde non tantum hinc miseri sint Pseudopolitici, quia Magistenta eorum peecandi licentiam eis concedit , veriam & inde quia necessitatem imponit; quasi ulla queat esse necessitas Deum offendendi, & terrae caussa caelum amittendi: quod qui cuiusuis imperii aut boni' caduci jactura redimere non decernit, is salutem suam aestimare nescit

354쪽

CAP.R pGLITICARUM. a prse principia naturae & gratiae, humanis Priare, Christianisque mentibus insita, quae ju- mra bent uniuersim declinare a malo, ct facere bonum , asserere ausius est malum boni ' 'AE in caussi admissum, seu malum medium adbODum finem, qualem esse statuit imperii '''que

conseruationem, destinatum, bonum esse ac aestimari debere. Adnumero verba Macchia velli, ne verba dare videar, ex lib. I. disicur L. c. p. ubi parricidium Romuli in fratrem commisitim eXcusat .

Quis ung igitur prudens est inqui t, idem bita Rempublicam insiluere cupit, ut publica utilitati potius, quam sibi prosit, ct patria toti polim, quam sevis posteris: in id incumbere deber, Ot solis potentiam habeat , πο- uin illas leg& ct ferendi, ct rogandi. Neque quisquam prudens, quenquam facise accu.- fare debet, qui ut solus Rempublicam allia quam instituere possit, insolens aliquod factumpatrauerit . e sit si maxime factum ipsum damnet, ex ipso ramen sicopo ct sine,

qui inde consequitur, idem ipsum excuset. Nam boniti euenim, ut qui ex caede Romu- Ea Gistisecut est. factumsemper excusat. Neg Marchia-

is qui benefaciendi, sed is, qui malefacien- esto modi causia vim infert, reprehensione, dignus

erit. Quibui consonant illa Tragici poete voces. Φ'

355쪽

FrosperunI ac felix scelus, virtus et Otritim, Sed haec in scena, non in vera politi niam & locum habere possund ,.

Hvie peruersissimo principio; in quo

praecipuus Pseudopolitiae cardo veristitur, oppono S. Paulum . detestantem μου sunt eos qui dicunt: Faciamin malas ut Geni Dc ant bona, Rom. 3 . v. huiusque erroris opi

m ω,9 nionem a se longe amolientem. Quem se eundem errorem iniustae veritatis telo, dc robustissima eloquentia dudum quoq; tu ' gulauit S. August. l. eontra Mendacium. cap. 7. hi S verbiS. - 2 x Intere 1 quidem plurimum ait, qua causIa, quosne, qua intentione quid fiat. Sea ea, qua constat esse peccata, nullo bona casse ob - rentu, nullo quaρ bonosne, nulla velut bona Moa/ὸ Θ intentione facienda sunt. Ea quippe opera peccata non hθmininu , sicuti caussas habuerint bonas,l

Diuit ire

356쪽

CAP. v. POLITICAR v M. seu malas, nunc sunt bona, nunc mala, qμε sin/ ιο, non β r per se ipsa peccata. Sicut viritum au praebere pauperibus bonum opus est . si se sinω, bonae causa misericordia, cum recta fide. Stetit ς minia concubitus coniugalis, quando sit caussagenerandi, si ea fide , t , ut gigninritur regenerandi. Hac ari huiusmodi secundum suas caussas opera sunt bona, velmala, quia . eadem ipsa, si habeam malas caussu in peccata vertuntur. Velut si iactantia causa pauper positur , aut lasciuia causa eum uxore concumbitur ; aut sta' generantur, non ut Deo, sed Diabolo nutriantur. Cum vero' iam opera ipsa peccata sunt , EPH pece

sicut furta, supra, blagphemia, vel catera talia quis es, qui dicat causis bonu es a. eienda, ut vespeccata non sint, Vel quod est pus is, . absurdius iusta peccatasint f Quis est qui dicat, Ni habeamus , quod demud pauperibas, faciam furta diuitibus , aut resimonia falsa vendamus 2 cte. Et paulo post: Si quidem non filum 'sum furtum, verum etiam falsum resimonium ct adulte

rium, ct omne opus malum non erit malum,

sed bonum, si ea causa perpetretur. ut sit, undesiat bonum. Quis ista dicat nisiqui res ' sAumanas , Omnesi conatur mores legesii subuerteret .

357쪽

27 VINDlel A Ru M. Lia .RNe omnia Quod enim scelerati m-facinus,quod ρcelera fiat turpissimumsagitium, quod impi stimum o in. sacrilegium, non dicatur seri posse recte at

. rust e, nec impune tantum verum Giam gloriose , ut in eo Perpetrando non solum sp licia nulla timeantur , sed sperentur ct pra-mia: si semelconctilem mm in omnibus malis operibus hominum, ideo non quid i , sied quare stat esse quaerendΜm, , ut quacunque propter bonas ca se acta inueniuntur , nec ipsa mala esse iudicentur. Haec S. Augustinus eo libro, quem utii ple asserit t. i. Retractationum cap. 6O. scripsit ea caussa, quod ad Frisicillianistis hareticos inuesZigandos, qui haeresim Damnon solum negando atque mentiendo, verum etiam peierando existimant occulendam emisum est quibusdam Catholicis Priscistianistas se debere simulare, ct mendaciis eos de

Mari ista se id inebris eruere. Unde apparet Mac nestin pris chia uellum erroris sui non alios aut es eisnanisos laudare polle, quam Priscillianistas haerea

erroris hui

ticos, & ex Zelo non secundum scientiam auro/e b errantes Catholicos, a S. Augustino ve-

Sed utrosque improbi erroris peruet si- Tosueverat. late superauit Pseudopoliticorum Iuppiter. Nam quam illi veniam solum me nis ' dachs

358쪽

dachs & periurijs, boni resigiosique finis

praetextu dederunt et si recte S. Augusti-nm,omnibus sceleribus hinc viam aperiri ineat,) eandem licentiam Macchiaticl-lus perte , & sine rubore omnibus viiij sac flagitijs concedit: cum generatim facta damnabilia, ex bono scopo&euentu eXEusare iubet, &semper excusari conte uis dimo

f. VII.

. AtDversus qua S improbas voces, post, LX Fidei di gratiae Magistros iubet etiam

audire, rectae rationis & natu radianterpretem Aristotelem. Is lib. 2. Ethic. c. I. ait, viliam in ipso statim nomane malitiam in- uoluere, ut gaudium de malo, impudentiam,

inuidiam, ct in actionib M adulterium, furiatum , hamicidium. Hac enim omnia sita milia Heuntur per se mala, non propter exis sism aut defectum. Nunquam igitur in

ea talia bene aut non bene agere contingit ex .isisti es 1 quod oportet, vel quando, vel quomodo per ρος oportet adMIterare. I sd simpliciter quod-

359쪽

que fine, & quibuscunque circumstantiis

id fiat . Quod de fine clarius assirmat thic. cap. 9. Videtur autem ait. bonum tia quod , bene consultare ; ea enim rectituri

consil3 eLὶ bono conseviratio, qua boni m. Abies facit. Sed contingit .llud ni- fisi filagi ο Hsequi: ct assequi quidem , qua

oportet , non autem per quod oportetoed in dium terminum fallacem esse. Quare ne quaquam ea e In bona consultatio, qua utimetur quidem quod oportet, at non preMHuoportet. Repugnat ergo Aristoteli Ma ichiauelitas , dum illud quod oporten istubonum finem putat recte obtinetio usi per quod non oportet, siue maluum hi

Quod ipsa recta ratio auersatilatina divi praeclare docet idem Aristotelas in tu Polit. c. r 3. Duo sunt, in quibus Maumi omnium sirum est. Vnum quidem,im ὰπ i nu actionum recte habeat, alter qua ad Anem ferunti actiones, inueniamin Contingit enim hae consenara intens. .inerid 1sonare. Aliquando enim Aopsu quidem,lbene habet ; at in araudo is consecutis ea

aberrant, aliquando vero omnia quidem ti

360쪽

nonratum falsa media, sed & salsum finea signauit, domina tum nem pe & bona eX--na, quae nisi in obsequium virtutis re bona esse non possunt. Bonum

e minus quod maiori bono praeponitar, aut ad illud non refertur: vel nocet, set yarum prodest; imo malum sit, quia contra ordinem recta rationis diligitur. - 'Non solum ergo viiijs ac sceleribus Maec hiauellus latissimam portam aperit, ea deseἡ media & instrumenta Polluces eripiendo e sed si qua bona acutilia tra-ddi, ea adfinem salsum ac malum referen- vana' & inutilia essicit. Etsi enim inis columitas Imperii, bonum quoddam est, si undum leges diuinas & recta ratio-nhaemum quaeritur aut retinetur: at est malias; si praeeipuus est, ideoque , Dσmmarusipia etiam bona at se relata corrumpit .ms' acto pera bona ad inanem gloria μεν δε mamici' andam, a Phatrii alij que Hypo 8'' 'eitiis edi lita Christus cepe damnat, ut

Mamhμε. Ecas. Aecedit bona Pseudo- . ipoliticoram non inlum ex fine vano ma