장음표시 사용
61쪽
is VrNDI cIARVM. List. I. nitas, seu vox peregrina Barbarismi pria
ι- a Vba- mum genus eii, quod genti a Quintiliano να-- L e. tribuitur, quale esse ait, Avis Afrum. a me . vel panum Latina orariona nomen inserat. Hrchaismum definiunt Grammatici, Oraraonu. habere, au Quintil. cap. /o. sed etιam referre orations maiestatem ab quam, non e de lectatune; Um ramis esse modo ;atse ut nouorum optima sunt maxιmst vetera , ira Ues pretiatis is, tera m optima esse maxime nova. ipsa etiam ' semper, Nouatio vocum . non semper in vitio est,. -ν.. cum magni autores vel ba subinde noua -- rint vel nece nitate se explicandi. vel alia
tum tribuatur Scioppio qui nec quinque, uti oportet numerare nouit. Nam ex ijs, quae enumerat, duo solum orationis vitiavere dici, dc distingui possunt. Soloeci mus & Barbarismus , cuius peregrinitas species quaedam est. Archaismus vero de Nouatio aut vitia non sunt, aut non Vnis ianis. uersim, dc leuiora ijs, quae Grammaticus ara ιμ-- iste omisit. Quaecum ita sint, etiam tria τε σπε f. Grammatica SciOppij supercilium meritia
esse constructionem , qua Prisca vetustas por stimum νυ fuit , dc non inter vitia , sed idonea ratione. Non est ergo cur mul-
62쪽
CAp. II. POLITICARvMc I 'contemnimus: est enim imperitus artifex, qui artis suae vitia ignorat .
SEd rii Vitia sermonis perperam num in Vis σμώχυrauit, ita Rationis quoq; imperite ac in Hermone signat; de inprimis absq: ratione similem rione, utrobiq; numerum este contendit. Nam νε θη ra vitia sermonis ab hominum , qui eum in 'situerunt, voluntate dependet, qui si alias leges Latinitatis tulissent, alia eius vi- tia, plura pauciotaue essent. Quae autem Rationi aduersantur , non ex hominum arbitrio , sed ipsa rationis natura numerum sortiuntur. Ea quinq; esse Scioppius . assirmat, Obscurum, Ambiguum, Falsum, Ineonsequens, & Alienum, sed nullum V ris, idoneum argumentum affert. Nam, quae de argumento Exegetico , &Λpo dictico habet, nihil concludunt, di partim abir-da sunt; tum quia Definitionem, Diuisionem, aliaq; praedicata, quibus rei natura
extra argumentationem de cistatur, argumenta nomine appellat, cum Rhetores
63쪽
ao VINDICIARUM. LIB. I. sentiant, quod in argumentatione ad aliis quid probandum asiuamur , tum quia locos argumentis eruendis proprie designatos, ipse potius simplici rerum explicationi, extra argumentationem attribuit . Verum non minus quinariam hanc diuisionem, quam superiorem vitiosam e stemanifestum est. Nam cum quis rei alicuius tractationem professus, praecipuam aut aliam notabilem eius partem omittit rid rationis vitium esse, neq; tamen Obscurum, aut Ambiguum, aut Falsum, aut In- Consequens, aut Alienum dici posse patet.
Aliud ergo illis quinq: addendum est,
quod Mutilum,seu mancum dicere possit-mus, quodq; eo grauius aestimari debet , quo magis praecipuum, & ad rem intelligendam necessarium est , quod in mutila
eiu simodi, seu manca tractatione omitti iatur. illud quoq; vitium , cum aliqua nec debito ordine , nec suo loco tractantuno, quinq; enumeratis non continetur : nisi ordinis perturbatio tanta sit, ut obscuritatem pariat, tum enim simul ad obscu--rum pertinebit .
Scioppius vero istud vitium incongrue alienum appellat, cum In ordinatum potius diei debeat: neq; enim res propria
64쪽
CAp. II. POLITICARUM. 2 rvere aliena esscitur, quia non suo ordine collocatur; sed quod alio pertinet, aut diuersi generis est , id sis tum proprie alie- mim dicitur. Et sane inepta est definitio, qua Scioppius Alienum tum genere; tum loco generatim comprehendit , asserens esse id, quod nec explicationi, nec probationi est accommodatum. Non enim res aliqua explicandi a tui probandi vim, quam in suo genere ac loco habet , in alieno amittit; sicut nec aurum furto sublatum, in manu furis pretium perdit. Quod ipse Seioppius falis definitionis immemOLO, tribus post lineis vltro fatetur, esie nimirum Iienum loco eiusdem quidem gen ris rem propositam explicandi aut pro bandi vim hasere, tamen prius, aut posterim, non praesenti loco asserri debere. Neq; ergo Alienum loco, proprie alienum, ne
que haec definitio Alieno, sed Falso, &In-
consequenti, uti appellat Scioppius, conuenit. Nam falsiae propositionis in explicando . uitiose autem argumentationis in probando, nullam vim esse,apud omnes confessum est. Enimuero Scioppiana Diuisio non solum desectu peccat, ob duo vitia omissi , quae Mutilum atq; Inordinatum vocavi
65쪽
χa VI MDIeIARVM. LIB.Lmus, verum etiam membra non recte distincta. neque opposita habet. contra leges bonae diuisionis, quas turpe est eum, ignorare , qui imperitiam Logicae alijs. obijcit. Nam Ambiguum sub obscuro continetur, in consequens sub Falso. Quare non minus vitiosa est haec Sci oppi j diuiasio, quam si dicam : Viventium genera sunt quinque: Planta, Arbor . Animal, HO-mΟ, Brutum; quae vivisio in Logica risum
aut stomachum moueret. Arbor enim, est species plantae, homo & brutum anim lis ; genus autem cum specie numerum a
non facere, sed in ilia includi, di istam sub
illo contineri Logicae Tirone S norunt .
Atqui similem rationem esse obscuri de Ambigui etiam Grammaticis clarum est, qui Orationem ambiguam sub obscura, velut speciem sub genere collocant. Nec quisquam sanus negare potest, qu adAmbiguum est, obseurum esse, si enim clarum foret, ambiguum non esset. Omne igitur ambiguum obscuru est, non tamen Omne
Obscurum ambiguum ; adeoq; hoc sub ilis Io,velut genere, non itixta illud ponitur. Quod idem de falso & in consequenti dicendum est. Non enim in Enuntiatione dumtaxat, sed in argumentatione quoq;. seu
66쪽
CAp.II. POLITICARUM. 23 seu eonsequentia Ueritas aut falsitas in- est. Et sicuti Enuntiario vera est, quae di eit esse, quod non est, aue non esse , quod est , si mi liter argumentatio vera est , quae infert osse aut non esse . quod posito anteeedente sequitur elu , aut non es se. Falsae eontrario, quae infert esse aut non esse . quod posito licet antecedente.
non sequitur esse, aut non esse. Cuius ilis lud etiam argumentum est, quod Conse quentiam bonam concedimus,malam ne
gamus; inest ergo illi veritas , cui assenti mur, huic falsitas, a qua dissentimus. - . Atq; id generalis ratio utriusq; persua- det, nam Theologorum Philosophorumq;
consensu veritas est conformitas rei sintellectis, Falsitas contrad mitin ut tria Scholis loquimur. Quemadmodum autem Enuntiatio vera est conformis con- ,
nexioni praedicati & subiecti, falsa eidem
difformis: sic argumentatio vera, itidem est conformis connexioni antecedentis &consequentis, faliseidem difformis. Iam Disa. argumentatm igitur , quam Enuntiatio, Momveritatem dc falsitatem in communi participane, & tam verum, quam falsum, duas sub se species continet, EnuntiatiOngm inquam, de ΛFgumentationem . qua ad 4 Vtram
67쪽
Vtramque generatim comprehendimus, Cum verum & falsum in compositione de diuisione, non autem simplici conceptuine sie assirmamus. Quae mens est Aristotelis l. s. de anima c. 6. & 8. ubi docet verum dc falsum esse in compositione quadam cognitionum; haec autem compositio non solum in Enuntiatione apparet, verum etiam in argumentatione. Ut enim illa Componitur ex coceptu praedicati &subiecti, ita haec ex notitia antecedentis is consequentis. Quare non recte Scioppius Compositionem &diuisione, in qua falsum spectatur,ad Enuntiationem restrinxit. Sed satis clare opinor demonstratum UUM ipsum in Vitiis Rationis enumerandiS
Ratio... ac diuidendis plurium VitIorum reum el-
numeram se. Nam nec Ambiguum ab obscurome e Inconsequens a Falso recte distinxit ; de Alienum genere ac loco perperam diuisit, cum posse rius non alienum., sed proprium sit; Mutili praeterea dc Inordinatimentionem nullam fecit; ut adeo ea diuisio& redundet membris superfluis , de Vera eorum deficiat necessarijs. Quam sic censemus μήρ. legitimam fore, si retento numero, dicamus vitia Rationis esse haec quinq;: Falsum, Obscurum, Mutilum, Inordinatum, Alie
68쪽
CΛP. II. POLIT I CAR v M. asAlienum. Nullum enim vitium Rationis in ditiarendo occurrit, quod non aliquo horum Contineatur, quia vel Veritati, vel Claritati, vel Integritati, vel Ordini, vel deniq; Proprietati dissertationis, seu tractationis aduersatu a. g. v I.
Superest, ut fundamentum, cui iaciendo hanc diuisionem vitiorum rationis, dicioppius commentus est, subruamus, illi enim totam sere Pseudopoliticorum de ..fensionem , proborum politicorum ιre praehensionem. infelix architectus inaedificat. Est vero fundamentum istud non Astenti aliud. quam id vitium Rationis quod Alie- emere, βωnum genere appellat. & dicit esse prorsus heterogeneum, seu diuersigeneris a re , qua tractatur: ut cum quis in phUcis ar- πιι η gumenta assert cathematica, s in Poli- menrum. tuis aut Medieis Theologica, quia vul a vocat,degenere in genus transire. Hi ne palma' rium illud uti putat, suae caussae columen desumit. Non posse Maechia uellum eiusdemq; farinae ac mentis la omines culpari .
69쪽
H VINDI cIAR v M. LIB. I. quod non ex principiis Ethicis, Christianis de Theologi eis. nee secundum illa , de rebus Politicis disserant aestatuant, eum hae sint diuersi generis dea Politi eo instituto alienar sed reprehendi debere ob LO-gicae imperitiam& Ap cede usiam eos, qui scriptores eiusmodi reprehendunt, quod aliena non tractent , de nolint aduersus Logicam scilicet, peccare . Hinc saepius Analyttiae inscitiam obiectat, de in admonitione Lectoris ait,
muqMos esse Politieorum praceptorum ration , quamuυ veras L quamuis utilo , p ad sublimiores scientias pertineant, T rM λυμένον, seupaedra preditum exrstimatum siri qui eas vel ipse ad dissutandum aduo-re, vel ab aliis exigepe fuerit ausia. Su b finem vero , postquam dixit, qua ratione Theologus & Politieus de pietatis utilita te praecipere debeat, cum stomacho subdite non alterum alterius stati debere inuauere nisi suspieionem mouere velint, secum Rationem nobis a Deo datam, tum Rationisses tram a Foilosophis inue utam ct tradi-ἀitam nihili face e, eats inuira, uulti Escrimine , quiduis quouis loco inealeare veri .
quibus similia in ipsa Poedia occinit. Vn-ἐε manifeste appare t,hoe illi unice propositum
70쪽
CAP. II. POLIT ICAR vM. a situm esse,ut persuadeat virtutisChristianaeq; pietatis doctrinam a Politica penitus alienam iudicari debere , eosq; qui inde Principia aut argumenta in consilijs &Praeceptis Politicis accersiunt, contra quam ratio a Deo uobia data dictat, scientiarum artiums sinas toltire, ct apoiae a, confusioni, tandems obscuritati , ct ignoran-3ia viam munire, ut insta loquitur. Qui Scioppij sensus ac error pestilentissimus, VirtutiS ac verae politiae lupulum petit, tan ' V
toq; minus tolerari pote ii , quanto spe- iam. ciosius Λristotelis autoritate, rectaeq; Rationis regula palliatur: ut adeo necesse sit Aristotelis mentem , reiq; veritatem de . alienis principijs, seu vitiose trabis, a ge- , nera iraenin, paucis aperireta. iς f. VII.
DVplex est genus eorum, quae ijs re bus, de quibus in scienti js & artibus 'disi eritur,propria sunt. Λliqua nulli alte- --