장음표시 사용
741쪽
ditum, habeo necesse admonere, quid a te patria, quid amici & propinqui postulare suo jure possint. Ac multo minus opus habeo revocare inmemoriam eorum exempla, qui in rebus despexatissimis patriae libenter vitam impenderint. Illud tantum adjiciam ad ea, quae superioribus literis scripseram, si qua tum erant, quae voluntatem tuam de qua nunquam dubita-Vi, aliqua ex parte remorari possent, nune ea omnis excusatio tibi ademta est; & rebus paullo melioribus, di homine in summo magistratu. olloia cato, non modo tibi magis noto , sed cui etiam tutius credi. potest. Quid quod eodem te hortatur orbitas liberorum, quam Epaminondas vir prae- flantissimus sponte est amplexus, ut minore cum molestia Pro Patria, Cum res posceret, moreretur. Quod si hu is esses, qui emolumentorum & otii magis, quam honesti negotii rationem haberes, tamen nec opinio, quam tot annos peregrinando apud exteras nationes praeclaram comparasti, nec familiae splendor, nec patriae postulantis justae prcces in has tam sordidas cogitationes te prolabi siverint, rusi omnia prioris vitae decora uno momento velis evertere. Neque haec co pertinent, ut te commissurum Putem, ut quicquam quod non sit te, tuis, & anteacta honeste vita dignum , credam facturum , sed ut ne sis nelaius quid de te homines in utramque partem & nunc sentiant ec in posterum unt existimaturi. De meo erga te studio nihil in praesentia scribam, im de Petro rario multo minus, qui omni genere officiorum erga me perfecit , ut jam non minus meum quam tuum eum existimem. Sed utriusque voluntatem malo ex praesentis observantia. quam ex literis absens cognoscas. D. Bezam di Henricum Stephanum velim meo nomine diligenter salutes. Κnoxius noster vivit quidem, sed praeceps ad terminum iertur. Vale, Stertino , ad undecimum Cl. Oct. Ex autographo in Bibl. Ivrido & eiusdem Exemplari in Actis publicis.
Henricus Scrimgerus Georgio Buchanano fato, S. P. D. TERN AS tuas epistolas, eodem prope argumento scriptas. postre
mas vero, quas nepos ex sorore mea attulit, eodem exemplo neminas . cum haec ad te scribere volebam , omnes in manibus habebam ,
ac diligenter & libenter quod saepe antea seceram ) relegebam. Quibus omnibus gravissime & prudentisi e scriptis , singularis & prope
incredibilis tuae in me benevolentia' significatio elucebat: quam ego tanto illustriori gratia amplector , quanto est ipsa nullis meis unquam, quod memini, vel officiis vel beneficiis provocata. Sed quantum me eo nomine tibi debere statuam , alio tempore, vel coram aliquando, Deo concedente, profitebor. Nunc autem ad ea, quae illustrissimorum di summo- .ram virorum Proregum mandato scribis, respondendum erit. Ego vero,
742쪽
mi Buchanane, a teneris annis, quibus patriam reliqui, omnes peregrinationis meae curas cogitationesque in eo semper fixi, ut si quando iiii- diis meis ac primae juventutis laboribus consequi possem , quo patriam mihi carissimam, si non ornare, juvare saltem di colere valerem, eaque Peregre apud eXteros discerem, quae aliquando domi docerem, meisque Civibus communicarem. Nec me penitus ea spes frustrata fortasse esset, nisi communium temporum instabiles motus, & reipublicae nostrae conversiones crebrae, eaedemque dissimiles, totius animi noliri cogitationes de certo & perpetuo studiorum cursu depulissent. Quo enim, quarto, vitae tuae rationes, contentionesque sensuum diri uas, si quem tibi se pum proposueris, is derepente ab oculis sublatus est; alius vero, a quo
tu longissime aberrare cupias , substituatur λ Quod si spatium praeterititcmporis animo revolvere ac considerare volumus, Consecuta sunt tem
pora ab ea tua aetate, Buchanane, qua tu magna cum tua laude patriam illustrare scriptis coepisti tuis, in quibus, praeter rerum omnium Consu-sionem, & regni deformitatem, diu absens nil audieris, praesens vero ni
hil nisi luctuosum & tetrum aspexeris. Quod si aliquando Deus coelestis
pater nostrum misertus pacatae erga nos mentis signum aliquod attulerat, nosque ad melius de summa rerum sperandum excitarat, subito peccatis irritatus nostris illud e medio velut indignis eripiebat. Quae res non modo multorum hominum mentibus metum incutere solet, sed etiam densissimas tenebras, & consiliorum omnium perturbationes offundere. Et ipse quidem , tametsi mihi nihil unquam deliberatius soret, quam patriae , si quando occasio daretur, quibuscunque vel mentis vel ingenii opibus quae Certe tenuissimae sunt di prope nullae illi tamen adesse, ac pro viribus
opem serre; tamen ingravescente jam aetate atque inclinata, non putavi mihi pertimescendum , ne patriam aut deseruisse aut neglexisse viderer,
si tanquam portum aliquem quietis, & domicilium senectuti delegi Dsem , ubi a populari honore, a quo semper abhorrui, dc illustri splendore , quem ferre nequirem, seniculus delitescerem. Quibus tamen in latebris neque patriae memoriam , neque calamitatum ipsius moerorem nunquam abiecerim, neque minus amavi afflictam, quam florentem desiderandam mihi arbitrabar. At, inquis, nunc tandem finem cogitationum ratiocinationumque modum facito, nam eo loco res sunt, ea spes & exspectatio meliorum rerum Omnium, ut neque dubitare amplius, nec suspensos homines tenere debeas. Fateor equidem , mi Buchanane: at, ut annosiam quercum, quae altissime radices egit, non facile, ac vix sine periculo dimoveas, quantam ruinam trahet rei meae familiaris praeceps & improvisa mutatio, quae
quanto est angustior, tanto minus sine pernicie ac periculo, loco quo fixacst
I Illi en ades. J Lond. in qua sola oeeurrit haec Epistola, habet illis: non du
bitavimus tamen im reponere. Tom. II.
743쪽
est detrahi possit 3 Taeeo uxorem, filiolam , taceo etiam alia multa, quae ipse per te facile intelligis, quae impediunt. Nam itineris moram. sumtu in , incommoda praetereo. Sed quae mihi hic cum multis rationes resque contractae fiunt, quam dissicile expediri queant i Neque enim ha .ctenus ita vixi, ut non sit mihi multis tantae mutationis ratio reddenda. Quibus tamen omnibus illustrissimorum dominorum oluntates & iustas petitiones opponerem, eorumque auctoritatem in re tam aequa, omnium sermonibus ac vocibus facile obtenderem, si pacis ac quietis artes ac studia, quarum ego semper cultor suerim, in pretio esse, & a nostris hominibus amari cernerem. Sed quae ad nos perferuntur quotidie homicidia , dc sceleratissimorum hominum non solum perdita consilia, sed etiam audacissima crudelissimaque facinora, ea vero non patiuntur nos de rerum summarum tranquillitate , ut cupimus , brevi constituenda sperare. Duo tamen mihi ad melius feliciusque augurandum quasi signa proposui, quorum alterum falli non potest, alterum non fallere. Quod verbi Deisneeram praedicationem , numinisque apud bonos omnes reverentiam non dum nobis eripit impietas, indicium est paterni erga nos animi Dei, calamitates ad modum quendam immitientis, quibus perpurget messem suam, non perurat: quem laborem vobis salutarem, illi gloriosum suturum non dubito. Nec salti illud aut decipi signum ullis Satanae artibi, spoterit. Quod vobis Regio throno incredibili spe puerum obtulit, quod sanctissima & intenerrima disciplina cum primo ubere pietatis amorem suis gere voluit, quoia tantae spei alumnos di protectores viros innocentissi. mos delegerit. Haec duo spem nobis faciunt tandem scire . ut laetioribus di melioribus temporibus fruamur. Cujus ego felicitatis non auditor, sed spectator, si Deus concedat, esse cuperem. Inter a absens, quod facio , Deum precabor, ut misericordia sua regnum illud tueatur, Regiam majestatem benignitate sua conservet, vitae prosperitate & gratiis Spiritus indies cumulet, bonos omnes & ' bonarum artium amatores . foveatne protegat, teque tuique non dissimiles Regi nostro quam plurimos conis servet. Beras noster ad vos scribit, & ad youmem Knoxiam. Buchanane, vir doctissime ae integerrime, vale. Genevae ld. April. Is L. De Petro Iuvio nepote meo, quem tibi plus quam mihi debere judicost Taeeo uxorem. filiolam. J Hae e pugnare cum Epistola VI. videntur, qua Buehananus inter alia argumenta Scrimgero in patriam reditum persuadere nititur ex eo quod tituris esset a M. Aut igitur mendax fama Buehananum fefellit, quod aegre erediderim i aut filiolam hanc non Serimgeri, sed uxoris elus alio patre prognatam D sse oportet x vrum summarum tram villuvieJ Forte rerum summae quidam scribendum malintrsed nulla mutatione opus ; Corn. enim Nepos in Eum. 7. de rebati summa consatia ea-
3 Signa y oposui J ita omnino i gendum , non praeposivi, ut Lond.
4 Bonarami amum amatares. J Lond. Ponarum rerum auιum: unde se importune intrusit haec vox, rerum
744쪽
co, tantum hoc dicam , eumque ea de re monui, nisi omnibus in rebus, tuis prudentissimis amicissimisque monitis obtemperet, nisi te ut piis trem colat ac revereatur , reculare non poterit, quin omnis humanitatis di pietatis expers haberi debeat: quod eum non commissurum, sed tibi obsequentissimum semper sore confido. Ex Editione Lond.
jestie. and to the guid gyding and orgering of the Common et ii os the
745쪽
Theodorus Bera Georgio Buchanano. NOLUI certum hunc nuntium absque meis ad te literis praetermittere, partim ut me noris tali memoriam absentis diligentissime retinuisse, II ein 8 Epistolarum Theologiearum Theodori Be a ab ipsi Gm in Isra,
iserum I 76 editarum, quae in multu disere M ab ea Londim Misa I7II, quemadmodum ex .ariantibus lectionibus hie subnexis videra es. I Praetermuteie J Iin Genev. Is 7s , at Lond. IIII, permisere , partim ut noris me.
746쪽
nuisse, & eoluisse semper; partim ut tibi, vel ' toti potius vestro regno id ipsum gratularer, quod Scrimgero nostro ' signiscas, obtigisse nimi rum vobis Regem, in cujus pueritia Pietatis Virtutumque omnium ea jam signa eluceant, quae in i minimam cujusque boni spem & exspectatio nem ' totius vestrae gentis animos ere Xerint. γ Prohibeat vero Deus Opt. Max. ne idem vobis. quod superioribus annis vicinae vobis genti, eve niat. Sed hoc potius largiatur, ut Regem hunc omnibus & corporis di animi dotibus florentem nacta Scotia, tot iam annis bellis caedibu que vexata, tandem aliquando sanctae pacis beneficio Duatur. De rebus no stris omnia, ut spero, plenissime eX Scri ero nostro Cognosces. Esto Psalmorum tuorum lectione incredibiliter delector: qui etsi tales sunt quales a te uno proficisci potuerunt, opto tamen ut si eos, quod tibi mi nime dissicile suerit, ex bonis etiam optimos reddas, 7 vel, si mavis optimis, quales jam sunt, meliores. Bene vale , vir eximie, cum bonis piisque omnibus .. D. Jesus te salvum & incolumem tueatur. Gene e
3 Maximam J Gen. maxima cum sique boni. Totius J Deest haec vox in Edit. Genev. Ρ, beat J Gen. Farat vero Deus Opt. Max, ne idem vobis quos vicinis populis Geniat.
o Deest haec vox jn Genev. 7 Ret, si mavis, optimis, qualet Iam sunt, meti rei. J Desunt haec in Edit. Geneventi.
i occasion des troubles , qui ont universei lement regne , tant ences quartiers, qu'en la France, au grand preiudite des deux royalmes . Eticomme par la grace dc Dieu nous avons en ta fin quelque relasche de nox maux, it me semble je te dis avec regret in que les vostres ne sent que re. commencer. Mais pour laisser Ce Propos, la presente sera pour me reiaeommander humblement a vostre bonne grace, ensemble ce present Porctetur Thomas Fatriis, qui est sori de mes amys, re auiant amy qu 'aymede. I. Haec uniea superest ex Epistolis Geo. Buchanani Gallico sermone seliditat
747쪽
GEORGE BUCHANAN . . EPISTOLA. XL
Viro clarissimo Georgio Buchanano Petrus Daniel S. P. D.
ROGAVERUNT me plerique viri docti, & tui studiosissimi, ut
te ad Editionem Iambωn, Epigrammatian & Lyricsin tuorum . quos jam fere per decennium exspecta mi .s, per literas adhortarer: facio hoc certe non invitus, & te per sacras Mularum τελετ- obsecro, ut rem adeo desideratam, pro communi omnium studiosorum utilitate amicis non deneges, & cum per otium licebit, sparsa, ut coepisti, Carmina tua recolis ligas. In eorum editione habebis diligentem typographum Mamertum Patisionum nostratem , Stephani viduae maritum, & ad vota tua, supra
quam dici possit, facilem & propensum. Desiderantur quoque tui Libri de Sphaera Mundi, dc si qua alia r ovissime exarata habes, quae si ad me miseris, eodem modo ec promissi utriuique fidem exsolves, α ab interitu seripta tua vindicabis. Sic fiet, ut qui tua sibi tribuunt, erubescant, derideantur qui tuo nomine aliena vel tua evulgant . ut nuper versus de Α- miratio facili negotio judicavimus. Bene vale, V. C. Salutant te omnes
docti Ο pii, praecipue Scaliger, Hatteus, & Christianus. Cujacius est in urbe, & lcholam juris civilis brevi aperturum rumor est. In Psalterio si qua mutaveris, quaeso mitte. EPI-
Ex autograph. in Bibl. Iurid. e eulus margine cum voces nonnullae, vel situ exesae, vel casu avulsae perierint , nos eas partim ex MS Exemplara 8e Edie. Lond. partim ex nostra coniectura restituendas, & diverso charactere a rellia quis distinguendas curavimus. η Seri a videtur hce E sola exe-e anno 1 7s , aut indiunt e I 76, memima enim in misti Ρanssonum uber ι stepham Dur nominis pr/mι Dpuranorum Princim viduam sam.-Μαδιπιθα Eas a tem nupt 3 cmacie Mich. Mamarae :n αν-m 7s, Histor. Steph. pag 3xo Praeterea β ιι 'τ. ωmel se Iambos, Epigrammara , oe. G Mehanari iam fere per decannium exspectare, ab ἀ- , in indetur, I M, quo ea Bueba mis Asa sma erat. Vide Epistolam III. i iam fereJ Ita autograph. quamvis quae potius videatur: non tamen omni prorsus exemplo caruit P. Daniel. , Facili negotio iudicavimur J Lond. factor μῶυvimur, errore, ut videtur, exseriis
pioris i in autogr. plane apparent hae li terae Dei. Quas deinde sequitur laeuna quanta voci neg-o, aut simili cuipiam eapiendae lataeerit.
748쪽
Christophoro Plantino opographo Regio, viro optimo, at amico singulari, Georgius Buchananus.
Ρ ETRUS Iunius, clarissimi viri, mihi ue dum vixit amicissimi,
Henrici Scrimeri ex sorore nepos, meulque in Rege nostro instituendo collega, ob perpetuam erga me observantiam est mihi longe carissimus. Is magno labore, nee minoribus sumtibus, avunculi bibliothecam ex ultimis utque Allobrogibus ad nos transtillit, eamque non immerito magni facit. In ea sunt varii Graeci scriptores, ex vetustissimorum exemplarium fide , vel integritati restituti, vel certe infinitis mendis, quibus scatebant . opera & industria Scrimeri repurgati. In quibus est Strabo, Demosthenes, Athenaeus, Eusebii historia Ecclesiastica, aliique non pauci: ex Latinis, Cicero, sed Philosophica praesertim. Quos summi viri de literis optime meriti labores, quum ad reipublicae literariae uitialitatem, tum ad defuncti famam orbi innotescere cupiat ranias, maximoque ea in re tua opera uti velit: tamen, quod tibi tam ignotus sit, quam mihi probe notus, rogavit me ut te de hoc suo instituto certiorem face. rem, ut vicissim ex literis tuis quid tua sit sententia sciat. Si quos erco ex praedictis praesertim auctoribus edere paras, Iunium in consilium adhibeas censeo, quo emendatiores eXeant , eique eam gratiam habebis, quam ejus merita poscere videbuntur. Vale. Ex ΜS. & Editi Lond.
Catalogum librorum a te editorum una cum singulorum aestimatione ad me mittas velim, erit hoc mihi Panioque meo pergratum. Iterum vale.
Id si visa D. Georgio Buchanano Christophorus Plantinus, S. P. v T ARIIS & ingratia hoc tempore occupatissimus nobis incommodissi-V mo, vix quicquam audeo Graece suscipere imprimendum. Spero
tamen I Variis ct mirati Rebus aut norotiis intelligit, quod tamen hoe iis ino potius e pressum quam intellectum malim.
749쪽
tamen aliquando me vires animo pares recuperaturum, si paX coalescat. quae adeo est explosa. 8c in varias partes dissecta, ut nihil toto hyc decennio videamus, quam pro studiosis virtutum . armatos di laevientes passim milites. Latinorum vero clarissimorum Auctorum nihil recusabo, quod a tanti viri bibliotheca procedat: neque unquam ingrati animi mihi notam, Ruente Christo , patiar inuri. Doleo vero quod jam nihil ha beam offerendum te dignum. Hadrianus Iunius ' Magdeburgi non ita pridem obiit. Mus Nomenclatorem auctum recudo. Catalogum libro. Tum a me editorum mitto, una cum aliquot aliis libellis, quos ut boni Contulas rogo, & me, quantum nobis licet, tuum esse tibi persuadea'. Vale, Antuerpiae, raptim inter ipsos fluctus occupationum ec tumultuum,
α Maji is o, tumultuarie scriptum.
Ex Edit. Lond. Male adsecutus suit Cl. Editor . Plamini manum , qui Me tabur scripsit. licet Arnemudae , prope Μedi urgum in Zelandia obierit. sed Μedioburgi ut
sepultiri. vide riser. Anar. Bibl. Belg. pag. I 3. & Ba1I. Dict. Hist CritIq. M PIures alios. J
Daniel Rogersius Georgio Buchanano S. P. D. ΕXClDIT mihi, clarissime Buchanane, biennium integrum, dum
serenissimae Reginae mandata procuro. Superiori enim anno Cum Thomae Wil ono ad Proregem Belgicum Legato comes adderer, illo in patriam redeunte. ego ad Principem Aurasium ablegabar: apud quem cum per sex menses commoratus fuissem, indeque in Angliam redirem, mox ad eundem a Regina remissus sui. Literis enim non facile express To , quanto studio laboraverim, ut caussa, quam Christianissimus Princeps constantissime tuetur, Reginae etiam patrocinio Confirmaretur. Sed nos ea malacia laboramus, ut Ulysingensium inlotentiam non iacile hoc bello conCoquamus , quantumque religio nos incitat ad suppetias Principi serendas, tantum ab hoc proposito revocant Ulysingensium tacinora, quos dum in ordinem redigere cogitamus, metuo vehementer ne
Iaboranti caussae obstemus. Dum enim gravissimae factiones & seditiones inter partes Regias erumpunt, Mur mum commodi ex his Princeps in praesenti perciperet si Regina Ulyssingensium latrociniis excitata non offendet et ur. Nam praevideo dissidentes partes facilius Conventuras, spe ipsis oblata, offensione Reginae citius Aurasium Principem luperari posse. Caeterum hcinoratissimi Consiliarii brevi spem hanc offensionem tollent, unde Principi nihil a Britannis damni exspectandum sit quae hactenus impedimento fuerit, ne plus favoris Regina Principi praesta et . Pluri-hus ad te e Mattiacis perscripsi, id unice miratus nihil te literarum re-
750쪽
seripsisse: crebro etenim ex Zelandia dc Batavia literas ad te per populares tuos isthinc in patriam redeuntes dedi. Habes autem in illis regioni. bus plurimos, duos in primis tui nominis studiosissimos, Ianum Dcuzam.& Philippum Marnixium San Megondium , ingenio , genio , & genere
nobilissimos, quorum alterum, cum Lutetiae commorareris, ad te deduxi, cujus ad te poemata, nuper illa edita, ex Auctoris sententia & vo luntate transmitto: alterum nosti Parisiis, qui Principi me hercle optimo merito suo est gratissimus. Is . cum nuper a Principe redirem, literas his adjunctas ad te scripsit. Majorem in modum cupio ex te cognoscere, utrum priores meas ad te literas receperis, di num hae ad tuas manus pervenerint. Αveo etiam scire quid parturias. Ante triennium sabs quo
tempore nihil a te literarum accepi spem injeceras librum illum tuum videndi, quem de origine gentium Britannicarum scripsisti: quod si absolveris, ne quaeso ejus desiderio nos ulterius fraudes. Dialogismum de Regno , ab hoc temporis statu non alienum , avidissime pcrlegi, ex quo & illud coanovi, quam studiose in Platone versatus esses. Eum ego Philologis Hollandis communicavi, ac typis edituri essent, si de tua voluntate essent certiores. Sphaericorum tuorum ut nobis copiam facias, etiam atque etiam peto. Ad summam rescribe qua valetudine fruaris. Ioannes Murmius ut de tuis rebus ad illum perscriberem, nuper literis ad me datis majorem in modum rogat, cujus ad te , sed veteres illas, literas cum his mitto. Haec raptim exaravi, cum mentio incidisset nautae in Scotiam redituri, per quem haec paucula ad te ut transmitterem, amor ille meus erga te non invito eX torsit. Bene vale, clarissime Buchanane.
Londino Trinobantum, 3 Cal. Sept. Is76.
Μirum est hujus Epistolae Edit. Londinensem ab autographo tantopere disere. pare; quod cuivis eam cum nostra conferenti observare licet: nos autem hic &alibi semper autographa nobis unice sequenda statuimus. r Ad summam reserabe J Ira autogr. non summum , ut in Lond. Longe enim differunt ad shmmum , 8c ad summami ad summum enim ad numerum refertur quo nullum superiorem vel ulteriorem intelligimus, ut Cic. Scies igitur fortasse ervi , ara adsitimmum perendis r Ad samnam autem orarionis finiendae formula est, idem fere valens quod denique, Iostremo, ut verbo dicam. vι verbo expediam , dcc. ut Horat. lib. I Epist. a. Ad Amnam sapiens uno mimr es Iove.
x Londina Trinobantum. J Autogr. Londanio Trenobautume non sumus nescii Londiis nium a Tacito, Ptolemaeo, Antonino, Lundinium autem ab Ammiano Marcellino
constanter appellari ι diu tamen receptam scribendi formam potius servandam existimavimus.