Acta eruditorum. lat. Lipsiae, Christ. Günther 16821779

발행: 1692년

분량: 646페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

401쪽

eum revoluti Ombus, expertus est, quamlibet petiodum esse s horais

Figis tum min. Eodem mense Ianuario anni novissim duas a huc annotavit maculas situ inter se vicinas, fasciis obscuris centro proximi, contiguas omnino autem similes fuerunt illis, quas in eodem positu observaverat die 3 Decembris i 69O, quibusque inreMIatione tum typis mandata Gemeliarum nomen indiderat. Surponens itaque illas esse easdem, plures ipsarum revolutiones egse contulit, deprehenditque unamquamlibet constare ' horninmin. Ulterius annotavit, eertas macusas ab initio rotundas paulatim e longatas fui e secundum directionem fasciarum. Hujusmodi quatuor jam observavit inde a mense Februario anni novissimi ad illud usque tempus, quo Iupiter solitam propinquus factus est, ut eas distinguere amplius non licuerit eumque post Iovis egressam extadiis Solaribus iis invigilare pergeret, eas quidem non amplius con

spicatus est, alias tamen novas annotavit. Ac hodienum earum nonnullae sunt eonspicuae prope Ioviseentrum transeuntes,motumque antiquis velociorem habentes una

periodus earum modo, horis &jo minutis absolvitur. Ἀtque in

genere maeuIae cunctae, quae propius centrum Jovis appareret transeunt, motu celeriore pollent, quam illae, quae remotiori intervallo iliud praetervehuntur. meque putandum est, velocitatis harum maeulatum inaequalitatem dependere ab inaequalitate ipsarum diastantiae respectu centri Iovis e terra visi quin poti is deducenda est ab inaequali earum distantia intuitu ejusdem tenui a Sole collustra-.ti, qui nempe aliquid sorsitan donser ad motum citatiorem tonciis

liandum iis maculis, quae ipsi magis expositae sunt Nimirum cenistrum Iovis a sole spectatum nobis hic inserius modo compatet separlinea recta, non nisi perparum a fasciis Iovis declinante ac per ejus centrum e tetris vitium transeuntes modo super ellipsi quadaretis asciis propemodum parallela e valde angusta, cujus distantia a centro Jovis e terris spectato pene imperceptibilis est. Praeterealiae ipsae ovis maculae , quae motum Caeteris velociorem habem,

valde etiam propinquae sunt eius aequinoctiali, quae fasciis p raIlela est atque se insistendo analogi , quam zonae istae cum nostris maribus hab*r videntur, comparari motio harum m

402쪽

eularum posset cum Currentibus illis , circa Telluris aequinoctia. lem obviis. Λntiqua illa macula inde ab anno 6 6 1 animadversi,nee non novae istae, quae sub finem demum anni εροδε initium i69 comparatere in hemisphaerio Iovis australi extiterunt, ubi hiemem, quae ibi locorum sex annos nostrates durar impraesentiarum regnaro oponet. Reliquae vero macula 'uae sub exitum anni proximi nonini conspicuae,&hujus ipsitis anni circa exordium visui adhue exopositae sunt, in aequinoctiali hujus planetae haerent. Denique notandum est, nullo adhue tempore tantum nova eum macularum numerum in Iovis globo apparuisse, quam amenses tristi ερο atque tunc Iovem non modo extitisse in suo periis helio hoc est, Solitam propinquumquam fieri maxime potest per unam suarum revol itionum seu an rum, quorum quilibet duode nos nostrorum complectitur Tedra non procul a sua erga Solem oppositione suisse. Tempore aliarum Iovis reversionum ad suum perihelium . non nisi post duodecim annos nostrates redeunte, Caffinus alterationes quidem advertit in fasciis , macularum vero

nec tantum numerum, neque tam insignem diversitatem: ideo foris

sitan, quia tum non ita distincte cernere licuit, quid rerum in Iovis globo fiet et, dum his suae ad Solem oppositioni non ita propi quus,4 consequente masis a Tellure remotus extruit. Expectare ergo oportebit similem Iovis oppositionem erga Solem ad experi

endum, num maculae tam numerosae tamque differentes tunc denuci

snt compariturae. Verum ista quidem observatio nostris demum nepotibus reservata est: dum Iovis oppositio erga Solem in eodem zodiaci stadu non nisi singulis Mannis revertitur.

in inferiori parte latiori, quam insuperiori,Meletema Domini Varignoni. Translatum ex iisdem Memorabilibus Mathem Phys par,siens. Tom I.pag. 8 seqq.

aessio hic est de famoso satis paradoxo, quodque plurime

in m eruditos contentioni ansam dedit. Icilicet si aqua

403쪽

- ω ACTA ERUDITORUM

impleantur duo ubi ejusdem altitudinis ejusdemque basis, quorum unus aequalem ubique servet amplitudinem, alter inferius latior sit, ouam lupraa fiet ut pauca illa aqua in secundo hocce tubo contenta, pondus aeque magnum sustineat, ac omnis aqua in primo illo inelusa. Exempli gratia, si prior rubus capiat ducentas aquae li-bctis,&posterior non nisi viginti ejus libras contineat viginti hae posterioris librae sustinebunt pondus aequale illi, quod ducentae prioris

librae sustinent. Attamen hoc ita non evenit,nisi quamdiu aquaria utroque tubo comprehensa manet liquida. Quod si enim hanc congelari contingat , tum ducentae prioris tubi librae longe majus utique pondus ferent, quam vicenae secundi librae, ut maxime gla. cies a tubis,l quibus inest, separatain laxata fuerit. Ae de facti quidem hujus veritate omnino constat, neque post tot experimenta ea de re habita dubitare amplius fas est super modo tamen explicandi, qualiter hoc fiat, nequaquam convenit. Alii quippe lasserunt, viginti aquae libras intra tubum inaequalislatitudinis, quamdiu illa maneat liquida, realiter fundum aeque premera gravare, atque ducentae librae alias facerent. Alii vicissim tonincedere nolunt, quod landus reipsa omne istud onus portet quia potius adstruunt, latera ubi inaequali latitudine praediti, dum sua constrictione aquam impediant, ne adscendat, socias quasi manus ad sustinendum pondus conferre ita quidem a fundus hujus ubi non nisi parte oneris gravetur, qu vero residuum latera supportent. Plurimi egregii mathematici priorem sententiam amplectuntur sed Malii valde celebres posteriori subscribunt. Vari-gnonus hic priorum partibus accedit, quorum ad opinionem pro 'bandam sequenti modo ratioeinatur.

TAB IX sit tubus ABCII latio circa suam basia ΗΚ, quam omni

Hs 7 alia sui parte. Ex marginibus superioribus ac diametraliter opposi iis C&B hujus ubi, demittantur adfundum HS duae perpendicu lares Bl,&CO: atque x31 portio baseos dividatur in partes aequa Ies aut minores dimidio MO,ae tali in numero, qui temper aequali sit summae terminorum progressionis duplae, quae inceperit ab unitate . g. ina, in 7, in Ie , inji,in 63 okc. Nempe II At dispescatur,si ita placet, in tres partes KV VL LM; sumtisque MNdc Naequa

libus unicuique harum partium, fiant K P, LR, AN: TH parat

404쪽

His ita factis, habebitur columna aquae Bra quae libramentum exercebit super fulcro M contra columnam EIsretentam per margionem ED, perinde ac faceret pondus a super bilance EX, cujus hyapomochlium esset F, cujusque extremitas Eretinetur per margi nem Euhujus rubi. Quia igitur onus sulcimenti: tum duplum foret ponderis X, eo quod brachia vectis Exsunt aequalia, aut sal tem parum abest, quin pro talibus haberi queanta hinc punctum M aut portio LNfundi ANnon potest non hoc in eas gravari duplex columnae BN hoc est , perinde ac siis N foret columna integrae liquido constans, quae fundum hunc premeret. Considerando itaque AN LED quasi talem columnam, pari modo deprehend

tur, quod dum aqua haec libramen exerit super fulcimento IV erga aquam xEa, retentam per marginem AE, fundum N oporteat premi ob omni hac aqua NYDB, haud lecus ac si ei incumberet columna aequalis N per eandem rationem evidens fiet, quod aqua ANHF pareiter gravet fundum I di, atque faceret aquae cOlumna aequalis N T. Unde jam manifestum est, quod tota aqua tubi BDKHFC premere debeat fundum meadem praecise vi, qua alioqui gravaretur percolumnam quandam KH paris altitudinis elalatitudine ubique aequalis basim κExinde porro cognitu facile est, quare non amplius idema eidat, dum aqua glaciata est Nimirum si consideretur, quod ful-eimentuma bitaneis, qua suspenditur pondus , ideo solum duplo ejus ponderis gravatur, quia renixus marginis D Erin illud fulis rimentum exercet functionem potentiae cujusdam , quae ponderi illi aequaIis illud in aequilibrio teneret: quodque margo ille nullam omnino resistentiam ponderi huic iacturus esset, nec ullam impleiasonem in hypomochsum , si seret absque actione vectis, quae pondere hoc super hypomochlio isto fieri fingitura hac, inquam,

consideratione facta, patebit insimul, quod aqua inci, quam margos ED ubi in aequilibrio continet contra integram columnam ANMB quasi super quodam fulcimento Ag, neutiquam gravatu

ra foret amplius hypomochlium isthoe, fundumve L Nisi quidem apparet eam facere oportere columna haco duplo ejusdem ipsius

columnae ANAIR, in absque tali actione vectis ellet, quam aquae

liquiditas ei permittit. in vero tridens est, quod, dum aqua

haec

405쪽

haec glaeie eonstricta torpet, vectis agitatio ibidem ulterius fieri nequi quodque,dum aqua haec glaciata non amplius deorsum te niadit, nisi ut corpus durum, margines ExHFiubi Bia ΗFς non inserviunt porro ad eam deorsum repellendam, neque practi

consequens ad fundum praegravandum, uti quidem eos facere patiat

lo supra vidimus, dum aqua erat liquida. Non est proinde,ut quia

piam miretur, cur aqua haec glaciata, quamvis a tubo relaxata, haud

amplius fundum oneret, nisi pro valore gravitatis suae particularis Q. neutiquam vero pondcre integrae cujuspiam columnae aqueae, ejusψdem eum tubo hoc altitudinis ac amplitudine per omnia aequalis ejus basi I A , prout modo potuit contingere,quamdiu aqua haec si, quida extitit. Tanto magis vero genuinam hane explicationem esse apparet, quod eam sequendo, corporibus solidis praestare quid licet eius. anile, quod hic liquida faciunt exempli eausa, si globulos in aequili

brio sic ponamus, ut nitanrur instar aquae, versus erepidines baseos tubi cuiusdam inserius latioris, quam supra i ea quidem ratione ut globuli tubum hunc implentes omnes velut in eodem plano sint.

Equo ipsis etiam patescet, quod si eadem res non amplius in aqua glaciata fit, id unice ab eo pendeat, quod illa in tali statuesie desierit, ubi vestis motionem habere valeat. Sit ergo tubus CDEF, in quo globuli A sustinean tu super extremitatibus A QR vectium Λ EB diviso. xum in bina brachia aequalia ope suorum fulcrorum Aca. Facta jam e fTangente globorum Ain B, vectes Ain Ba hine &4nde prolongentur, ita quidem ut Ge te adhue dividantur in duas partes aequales per fulcra &a. Porro per puncta Ginis dura tur RP&Su parallelae ades, in quibus statuantur fulcra P&α quae sustineant in brachia aequalia dividant vectes KT L si qui in extremitatibus suis supportent fulcra T&a priorum istorum v ctium. Prolongatis quoque ex utraque parte postremis hisce vectibus, ita ut OF dc F adhuc dividantur in duas partes aequales per novissima haec fulcra P in , ducantur per puncti Oin x lineae in WVN parallulae respectu es, quae occurrant MUR

Visco suppositis, si tubo P aptetur basis,quae transeat per

406쪽

MENSi AUGUSTI A. M DC XCII. 369

Buncta E, L, Λ , M, F, hoc est contra quam nitentes extremitates E, L, MF vectium B GEL, NAH retineantur, ejusque fundus sit MN eui insistant fulcra P in tum fundus hisce tantundem grava Iur ab ea globulorum quantit.rte, qua ines tubo CD EF, quantum alias ab omni phaerularum ri, quam capere posset tubωTπβripve consederatis P, T,Z, infulcris, tanquam indefinite inferior bus TMNU, esurdem ac itudinis cum CDEF findem ubique Fametri cum fundo MN. Nimirum uti vinis F. e dividitur in duo brachia aequalia per fulcrum T sic basis tubi aequilibrium faciens contra sphaerulas A remtinendo extremitatem Fhujusveetis defungitur officio alicujus potentiae aequalis pondere harum sphaerularum. Hoc itaquescasu nil-crum oneratum semet sentit duplo harum sphaerularum, hoc est perinde ac si una cum globulis Aportaret adhuc consimilem columnam,quae seret in spatio CG oneratio itaque fulariis hic ad aequat eam globulorum quantitat m, quam capere posset spatiur E. Pari modo liquebit,quod onus incumbens fulcro Z aequale est

ei, qaod haberent sphaerulae B, quotquot intra spatium Se contine rentur. Onus ergo duorum fulcrorum Tinis una sumtorum aequale est ponderi tot iphaerularum similium, quot caperςntur integro spatio RG ΗΤ.Perratiocinationem omnino similem patescet, quod fulcrum P vectis YTportet duplum oneris fulcri Thoc est, pondus tanti numeri globorum A, quem complecchi valeret spatium n. Ex eademeausa onus fulcri Q adaequat pondus globulorum B, quotquot intra spatium V caperentur. It que fulcra sola unetim sustinent pondus tot glodorum, consimilium illis A&E, quot comprehende rentur in toto illospatio T, SV. Ergo fundus M*portans nempe fulcra I 'χα, sustinete iam onus tantae globulorum talismodi quantitatis, quantam admitteret totum spatium Tetr 3 oe est, tubus diametri per omnia aequalis diametro baseo MN,oc altitudinis α T, qualis est tubi MKFCDELN, subtracta altitudine fulcrorum P, T,C, Quoniam vero altitudo horum fulcrorum tam exigua ene poterit, ac libitum erit, hine dicere licebit, fundum MNtum pariter oneratum fore a globulis, quotquot intra tubum CI EF continentur, atque fravaretur ab omni stobulorum agmine , quantum

407쪽

admitteret tubus TMN ejusdem cum illo altitudinis racubique eum fundo MN diametrum habens. Eod in

frandum.

AENIGMATIS FLORENTINI SOLUTIOR

varie in ira, per I. B. proximi mensis Iunii pag. 27 'T AB. IX. PSto IO. ABC quarta pars superficiei hemisphaericae, ω Fis., minata quadrantibus verticalibus A B. C, dc horirontali mquo posito,

Primo, sumatur ubivis in quadrante punctum F, per transeat circulus major FC, equo abscindatur arcus FE Marcueritque punctum E in quaesito margine fenestra BEC : hoe a concipiatur Testudo ad instar superficiei Globi Terrestiis i M. C poIus B aequator, BC primus meridianus, ac iungantur loca quorum eadem longitudo estis latitudo curvam L praesentabit haec curva senestrae desideratae marginem quippe studinis supersicies ABECA, quae relinquitur detracta senes BECDB, aequalis quadrato radii, ac proinde tota Testudo diametri sphaerae. Secundo: Etiamsi arcus FH abscindatur minor arcu BFIulia modo sinus horum arcuum proportionales sint, nascetur semper superficies ABHI quadrabilis, utpote eandem rationem obtinens ad quadratum radii sphaerae, quam sinus arcus FH habet ad sinum B F. Tertior Quin etiam si ipsi arcus FH, FI, proportionalrint, evadet superficies AB HIA quadrabilis, quippe quae ad: gulum sub radio sphalaevi sinu verso illius arcus qui ad quadrantem est, ut arcus TH ad FB vicissim eam rationem habet, quam FB

ad FH.

tauarto Sit punctum D, sumtum ubivis in quadrante horizontali BC, per quod transeat quadrans verticalis AD. ac intelliga- Fig. Io. tur diametro basis hemisphaerii B M seorsim positae Figio. insistere figura quaevis rectilinea , aut curvilinea quadrabilis QM; tum sumatur arcus B P duplus arcus BD, inque centrum N agatur recta

408쪽

recta PN, secans perimetrum insistentis figurae in in Dico, si saeta C tertia proportionali ad Nin N, ductaque S R parallela ipsBM, abscindatur Q. p.)arcus Ai et arcui intercepto R, foro punctum L in curva quadam B L C , quae terminet superficier

ABLC aequalem figurae quadrabilia QM. uinto Caeteris positis, ut prius, si et M QB fingatur Lu-nula Hippocratis, non superficies quidem ABLCH, sed ipsa fenestrae area B UC DI Tetragonismi capax erit, utpote aequalis dicta

Lunaeae.

PRODROMVS AD REFUTATIONEM ALCOR

m , auctore P. Ludovico Marractio. Pars IL

Romae typis Congr. de Propag. Fide Iiscina.

Partes hae tres posteriores constant Alphabetis, plagulis parte prima doctissimi hujus operis proximo mense Iulioli pansi &fri diximus. Nunc tres reliquas perhiltra hiis

mus. PARTE nimirum SECUNDA Mahumeti miraeula examinantur. Postquam enim Clarissimus Auctor de prodigiis generatim, quae necessaria religioni conservandae putat etiam de Christi miraculis ex Mahumetanorum confessione prolocutus fuerat, Capite III quaestionem movet, utrum Mahumetus aliquod miraculum ad seclam suam comprobandam effecerit, quod ex ipso olcorano negari posse ostendit. Sura enim III. v. I8 Iudaeos, Sura VI. V. 7. 33. 33 X. 99. IIII, 28 3I Meceanos Mahumeto defectum miraculorum objicere, ideoque nolutae doctrina ejus fidem habere:&qui habuerant, defecisse postea, quod confirmationem ejus, quam exspectarant, non vidisssent. Quibus gemella ex aliis etiam Alcorani locis ibidem producuntur, quae evincant,nulla Mahumetum miracula secisse, nec Deum, ut faceret, voluisse. Quae se dissus Noster tractaverat, in summam tandem a pag. 6ψ redigit, argumenta recensendo , quibus Mahumeto miracula in Alcorano denegentur. Primum est, quia fides sit liberum donum Dei, nee

miracula ciuicquam conducant ad id, quod pendeat a liberali Dei Aa a volun-

409쪽

voluntate. Secundum, quia Moses, Prophetan&Christus si aculorum edidissent, quae eccanis caeterisque infidelibus ad dendum sussicere deberent. Tertium, quia, si signa ipse edidi

fuissent sine utilitate,cuin magna ipsorum infidelium pernicie. Qua tum, quia ipse non missus esset, ut miracula faceret, sed ut fides sParadisi felicitatem annunciaret infidelibus Gehennae supplicia Commiliareta tr. Quamvis vero haec ita sese habent,&ex leor no probari possunt: tamen Mahumetani ex eodem Alcoratio in ρ.cula Propheta sui ottendere conantur, ut ex Sura II. v. 98 Demis a vetus tit te signa manifesta de Sura XXXVII. ia eum viderimam

quod signum , istudem ra Sura LIV. v. propinquavis hora scissa est Lun 1,in quae alia ineptiora passim proferunt. Respondee autem clarissimus Auctor noster ad primum&secundum, UsLat

Signa in his non esse prodigia, sed versus vel minores sectiones eorunt, ut in protegomenis Partis I declaratum fuit. Ἀd tertium,

non de Mahumeti sed per Enallagen de extremi judicii tempore sermonem esse, sub quod Lunam cum carieris sideribus in principui sua dilolvendam esse, ex Christianorum doctrina Mahum Aceperie. Addit Cap. IV, si vel maxime portentum hulu,modi homerus suis visendum obtulisset, non tamen verum illo miraculii; ievinci, quum venescis nihil frequentius fuerit, quam praestigias ui Luna Ostentare, quod vel Maronis versu constare possit, ,

Carmina velcaelo possunt deducere Lunam, cui Carmina nihil aliud sint, quam incantationes veneficarium. Iu faibidem referuntur inepte conficta miracula,e quibus duo tantum que in praecipuis Mostem ponunt, repetendo memoramus. Alierum est

de Mahumeti nocturno in Paradisum itineres alterum de praelio Bedrensi sic a loco dicitur inter eccam dc Medinam sito quod apud Mahumetanos famosum est,' in admirandis hujus Pseudoprophetae censetur. Prius in libro Sonna, quem aeque aerat comanum venerantur, ejusque interpretamentis ita fingitur, quasi noctu Mahumetus umento Alborac, de quo mira traduntur duce Ga briele, a templo Meccano vectus sit ad templum Hierosolymitanum , indeque ad c um Lunae, ubi ab Adam exceptus fuerit, atque ita in singulos coelos, in quorum alio Iohannem Jesum in

ali Iosephum in quarto Enochum cin quinto Aaronem iesin sexto Mosem,

410쪽

Mosem; in ultimo Abrahamum invenerit. Eodem eursu fingitur translatus in Paradisum esse,in ad ignem Gehennae Sed quis non sentit, aut mentientis hominis figmenta esse, aut somnia delirantis, quae vel ex solo templo Hierosolymitano patent, quod fingitur ingressius fuisse Mahumetus, quum illis temporibus inde usque a Titi eversione nullum exstiterit. Posterius prodigium, Bedrense bellum, indignum est illo nomine, nec quicquam prodigiosum in eo accidit. Fatentur enim, hostium septuaginta tantum caesos, Mahumetanorum quatuordecim; quanquam his primum mille Angelos Dem, deinde tria millia, iterum quinque millia auxilio misisset. Exigua sane strages, nec tam numero praesdio digna, quum constet, vel unum Angelum in hostium castris CLXXXV millia alibi interfecisse. Caput . miracula prophetiae seu praedictionis futurorum, quae Mahumeto tribuuntur, examinat cujus generis multa ex Aleorano coacervantur. v. gr. ex Sura XXX. v. l victos Romanos esse in terra propinqua desintra paucos annos victur

esse. Ex Sura XXIV. si XXVlII. 3 incrementum suae religionis piaedixisse. Quibus adduntur, quae de udatorii diminutione,

Christianorum autem augendis rebus vaticinatus fuerit. Ἀd primum a Nostro respondetur, potuiste etiam sine divino Spiritu pra cognosci, Romanos, potentem populum non quieturos esse, nisi

cladem, quam acceperant, in hostibus ulti fuissent. Neque secun dum divinatione indigere , quia ejusmodi doctrinam Mahumetus evulgavit quam , ob laxitatem ejus Hibertatem, praescire potuit permultos amplexuros esse, praesertim quod ex Iudaismoin Christianismo admiscuit, quae speciem veritatis haberent. Tertiuir anon futurorum praedietionem tenere, sed repetitionem praeterit rum qui enim per sexcentos annos Iudaeorum Christianorum' que status fuerat, commemorare, ex quo non difficile id colligem dum erat, non sere rursus, ut Iudaei invalescerent. Quod si etiam

aliquid esset, quod speciem alicujus prophetiae habere posset, id

vero ex naturalibus caussis vel ex moribus hominum, vel aliunde praesciri a daemonibus credibile esse, qui inspirare suis possunt, at que ita falsis vaticinationibus illudere. Addit ClarissimusAuctor, apud gentiles scriptores reperiri, quae similiora verae praedictioni videantur, quam illa, quae ex Alcorano a Mahumetanis proferuntur.

SEARCH

MENU NAVIGATION