Commentarii de rebus in scientia naturali et medicina gestis

발행: 1752년

분량: 771페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

261쪽

In Turdia brumali frigore ingruente pestem eua, P. S. nescere, RENT IN G ex propria experientia adserit. Subinde tamen et calidistima aestate existente mitior, quam hyeine, fuit. Cum aliis morbis raro pestis complicatur. Nunc pestis decursus exponitur, primum gene- p. q8 ratis, deinde specialis. Diuiditur a doctissimo viro pestis in inflammatoriam, cum pulsu sorti, inflammatorio sanguine, bubonibus inflammatis, dolentibus, rubris; putridam, cum subita virium prostratione, calore mordace, pulsui non respondente, manuum tremore, anxietate, petechiis, vibicibus, haernorrhagiis, bubonibus et carbunculis nigrescentibus, ad gangraenam facilibus; biliosam , cum bilis vomitu, hypochondi iis tensis, diari ho ea biliosa foetida; et

neruosam, cum maXima neruorum perturbatione, c/lore miti, ut in sanis, siti pauca, lingua sicca, demum nigra, viribus primum integris, dein subito prosit iis, calore interno urente, vomitibus aeruginosis, atris, animi abiectionibus, deliquiis, conuulsionibus,

Pestes et inter se complicantur. Tales compli-p. S s.cationes sunt pestis iussammatorio-biliosu, bili inopu trida, inflammatoriosutrida, biliUo-neruosa et neru0f0 -putriaea, quae Omnium periculosiisluna est et frequentissima. In epidemia Coronensi I Ι 8. malum non sem- p. 66. por fuit, si fusci aut cineret bubones essent, aut si buboni carbunculus insideret. In eadem epidemia

semina conualuit, in cuius corpore bubones, carbunculi et vibices fuere.

vis ad eam arcendam maxima cura adhiberetur, in Transylvaniam saepius intulerunt, per occultas vias terram ingressi. Pe ste autem iam vere praesente in terra quadam, propbylaxis eo redit, ut 1 insecti et suspecti R a in

262쪽

in no dochia transportentur, non vero ampla, sed ex singulis contabernaculis exstructa, a ut mundi. tiei publicae priuataeque cura, quantum fieri potest, maxima geratur, 3 ut omnes publici conuentus hominum interdicantur. ψ) ut medicis clericisque in n- detur, ne aegros ante ientaculum sumtum, nec sudaure corpore adeant. Sanus mansit in epidemia Coronenli Ι7I8. chirurgus, qui radicem Ledoariae masticauit et vestes suas saepe sulphuris fumo infecit. p. 76. Omnibus prophylacticis medicinis ad pestem laudatis Peruvianum corticem, acetum et citri succum Cl. Auctor praefert. p. 8O. Venam secare, plethorico corpore, aetate aegri vegeta et peste inflammatoria existente, expedit; plethora et inflammatoria diathesi absentibus, venae- sectio semper nocet. Magnum remedium post venaesectionem ipecacuantia est, ita ut ALBRiCH in epidemia I 7 Ι 8. memorabileS casus notauerit, in quibus, post emetica statim propinata et postea data lenia sudorifera, morbus in initio praesecatuS est, mortisquein stans perieulum integerrima valetudo excepit. Λί reliquias pestis ex languine pellendas beZoardi calaudantur, aliaque calida, diluentibus interpositis. D88. In putrida peste anti septica valentiora maxime

commendantur, in neruosa autem vireS erigentia, camphora, Vinum.

I. e.

Bibliotheca medico-sorensis, edita a Clu CHR.

Instituti rationem paucis exponamus. Quum in medicinae uniuersalis bibliotheca omnia compre-hundi

263쪽

hendi vix queant, laudabilique iam instituto RICHTER Us, V. ni. chirurgicam, MURRAYUS, V. Ill. medico- practicam bibliothecam ediderint, quibus uniuersae scientiae, quam sibi proposuerunt, ambitus facilius comprehendi possit, Cl. Auctor labores suos forensi medicinae, eique illius parti, quae curam magistratus circa valetudinem ciuium spectat, potissimum

dicauit. In ipsis censuris librorum argumenta, Viplurimum sine laude et sine vittiperio, proliXe eXponuntur. In prima autem hac primi voluminis parte sequentes libri recensentur: ΜAYERI descriptio anatomica totius corporis humani, cum tab. aen. II ALLE. Ri praelectiones ad medicinam forensem. PYL scripta et obseruata ex medicina forensi. BUCH HOL Z mbolae et obseruata ad medicinam forensem et politiam medicam. SCHER F promtuarium politiae medicae. ΗUNCZOVSΚY obseruationes medico- chirurgicae inprimis de nos conatis, in itineribus collectae. PLENCRII elementa medicinae et chirurgiae forensis. Μ ET ZGERI obseruatione&medico- forenses. Eiusdem scripta medica. Qui omnes libri germanico idiomate conscripti sunt. ΜΕ TZGERI progr. de rene rupto obseruatio. Eiusdem progr. de pulmone dextro ante sinistruni respirante, qui libelli academici latini sunt.

XIII. Taschenbueb fur 'eunde der Gesuncteis ans das

i. e.

Promtuarium in usum eorum , qui sani esse

amant.

Calendarium in medicorum et eorum, qui medicinam amant, usum conditum est. Mensibus R 3 snS in

264쪽

singularia nomina data sunt. Sic Ianuarius collectorum, Augustus agyitarum mentis, caet. ΠOmeu accepit.

Prima dissertatione se uelliis educaudis consilia medica traduntur. Dissicile semper matri esse liberos suos proprio lacte nutrire, et ad id medici consilio semper opus esse, quod nos haud putamus, quum

plurimae mulieres, quae propria ubera pueris suis praebent, ex rustica inprimis gente, medico non indigeant, neque papillarum a suctione laesio tanti est, ut ex ea medicum semper necessarium esse putemuS, quum ad eam auertendam frumenti spiritus iis mature applicatus plane sufficiat . Tempus pueris ablactandis maxime opportunum hoc este, ut dentium primum eruptio exspeetetur, quibus solida aliaque alimenta manducare possint. Et haec regula incerta est, quum dentes, quibus cibi manducantur, molares videlicet, nimis sero erumpant; ablactandi tamen, si unquam fieri potest, pueri haud sunt, nitidentibus incisoribus conspiculo. Solani tuberosi radices, ceu alimentum primae aetati puerorum Conueniens, laudantur nos de iis, si soluin paene ex iis alimentum esset, ut in pauperibus saepe fit, pessima

symptomata, onmesque ex pituita tenaci, acri, et verminosorum morbos obseruauimus). Saccharum aBOERHAAVIo adeo laudatum merito damnatur inprimis, ubi pane acescente mixtum fuerit; tale enim alimentum, copiose datum, obstructiones glandularum infimi ventris, fida et copiosa obseruatione teste, se er producit . p. 24. De virili impotentia, ceu diuortii caussa. Borussica lege et his diuortia denegantur, qui matrimoni durante ad coeundum et ad generandam sobolem inepti euaserunt. De his, quae frigidam venorem reddunt et ad coeundum viros inprimis ineptos reddere dicuntur, plura exposita sunt, nec non de coitu in dubio impotentiae casu, coram iudicibus testi-

265쪽

busque in Gallia olim publice celebrato. Simul et de his agitur, quae frigidam venerem excitare di

uitet ratione merici absenter in consisium vocans p. 73- fui, medicusque tu morbum iraterrogando inquirere debent. Haec satis bene, verum, ut nOS putamu , nimis fuse dicta sunt. De casses, ex ΜURRAYI apparatu medicaminum p. IOq

in vernaculam translata tractatio.

Num diobolar, cum fagis coitu celebrato, sobolem P. Iaa. Progesserare possit, ex IOANNis WoLFII dissertationeViteb. 1667. Lepida tractatio est, quantaeque te-nstbrae humana ςapita eo tempore obnubilauerint. manifeste probans. Virile semen diabolo denegatur, coitumque Decundum ab eo tunc demum celebrari posse docte demonsti atur, si viro cuidam semea furto abstulerit. Tunc monstra nasci, quae omnia pro diaboli sobole habentur. De vaporum balneis . Machina ad ea describi-p. I I.

tariis nostris mentio facta est. De morbis, qui vaporibus huius machinae ope corpori aduectis sanati sunt. Λlia machina eundem in finem a DOΜΙΝΙ-CE LL Io inuenta describitur, simulque de Rusiorum methodo balnea adhibendi agitur. De febre. Laudes febris Primum, postea vituperia p. I 8 S. traduntur. Febris syriaptomata, signa, diuisiones. De caussis febrium, inprimis earum, quae a retropulsis materiis morbidis productae sunt, ubi simul noxae medicamentorum repellentium in curaneis morbis bene exponuntur. De biliosis febribus aliisque ea. rum generibus et febrium crisi. De merito fui i ur. optimo medico. Diaeiqu- p. 242. cae regulae ad sanitatem conferuandam traduntur. Liber non male, nec sine omni ingenio conscriptus est, ita ut merito speremus, fore, ut a pluribus

legatur. Quum autem tales inprimis libri. docennii R ψ nostri

266쪽

nostri singulari genio, cum auiditate quadam a plurimis petantur, qui Veram doctrinai respuunt, et delectari amant, optandum esset, ut argumenti amoena utilique simul magis varietate gauderet.

i. e.

aphorissimos de cognoscendis et curandis morbis, in epitomen redacti, cum obseruationibus editoris. Tom. I. Hoc tomo aphorisini usque ad Ss7. comprehenduntur. Epitomatoris vicibus satis bene No siex functus esse videtur, omnibus verbosis nimis diligenter praecisis. In propriis suis annotationibus prae aliis hae eminent rp. 29. De acidi victus potusque diu adhibiti noxis putri. disque morbis inde natis exempla plura traduntur. Relativa salium putredini fauens aduersaque vis ex

PERCIVAL aliisque, occasione morborum ex alcati spontaneo exponitur. p. 9a. In vulneribus cum substantiae iactura partiuinneruearum regenerationem in dubium adhuc vocandam esse. Methodus Cl' Louis labia leporina sanandi exponitur. De sanguine ex arteriis proiluente cohibendo chirurgorum recentia experimenta uonvoro omnia traduntur.

267쪽

Et aphorismis de intestinorum vulneribus euran- p. I .dis ex scriptoribus chirurgicis quaedam addita sunt, omissis inter alia et regulis scitu perquam necessariis a RICHTERO, V. Ill. traditis. De ossium regenera tione, modoque, quo fracta coalescant, quaedam ex recentiorum libris excerpta sunt. BoERHAA VII et S ISTE NI 1 de inflammationis originibus dogmata nullis plane additamentis illustrata sunt; neque ce- Ρ- a 33. leberrimi pulueris ad cancrum, a chirurgo Anglo G UYinuenti, mentio iniicitur, quamuis plura specifica ad cancrum recentioribus temporibus laudata receu

seantur.

Libro materiae medicae ea pars annexa e st, quae p. a s medicamenta ad morbos, qui in hoc tomo pertractantur, laudata, Continet. Caeterum in hoc huius libri volumine obseruationes nouaque inuenta si 'al), quorum in titulo mentionem editor facit, non inu

nimus.

XV. Obseruata quaedam medica. Auctore IONAIBIT TELES , Hebraeo , Med. Dr Pragae, Viennae et Lipsiae 1783. in 8 3O p gg-De pyy lismo in plurimis morbis excitando primum Auctor agit. Copiosas inprimis alui prO- fusiones p tyali lino excitato sedari, ipseque Auctor copiosa praxi edoctus est, morbos varii generis, Praecipue capitis, oculorum, aurium hac methodo

curatos esse.

Scarificationem cruentam in putridis petechiis adhibuit. Naribus Aegyptiorum more scarificatis pertinacissimos capitis morbos a suppressa sanguinis ex naribus profusione ortos sanauit. Mati hypochondriaci istam diuisionem, qua hoc malum sine materia, aut cum materia dicitur, ima ginariam et inutilem esse.

268쪽

Haemoplyseos, lumbrico vomitu reddito persanatae, historia. Ad seroselas ex linea aut scabie retrograda ortas optima medicina raphani rusticani conserua cum melle et fonticuli sunt. De hirudinibus frequentius in praxi adhibendis. Cucurbit s siccas mammis applicatas liaemorrhoidiun profusionem nimiam sedare. Cantharidum puluerem interne sumtum sterili tatem hoc modo producere, Ut aucto humorum ad partes verendas asiluxu, parcam quidem, verum continuam sanguinis profusionem eXcitet. Ad omnes morbos ex lympha coagulata ortos medicamentum ex vino Rhenano et spiritu salis ammoniaci mire conferre, arthriticos inprimis morbos eo sanari. Cicutam recenter cum saccharo in conseruae Armam tritam, aliasque herbas cum saccharo hoc modo praeparatas omnibus aliis earum Pra parationibus praeferendas esse.

XVI.

IACOBI CHRISTOPHORI FIDLER tractatus de febribus intermittentibus. Pragae et Viennae

Rationes, quare febres intermittentes tam multis lethi ferae sint tantosque morbos post se trabant, dissertationis auctor in peruersa earum diuisione quaerit. Diuiduntur ab Auctore febres intermittentes in neruosas, inflammatorias, pituitosas, biliosas et putridaS. P. I q. Neruosa febris intermittens Auctori est exagitatio cordis vasorumquo a stimulo immateriali vel materiali, sed minore, quam ut in aliis subiectis fe

brem communiter excitare valeret, neruoS eX3Sitan

269쪽

tio, ex quibus omnibus patet, scholae Pragensis dissertatio enim inauguralis haec scriptio esse vide- tur, sub auspiciis facultatis medicae edita febrein intermittentem neruosam longe aliam esse, quam aliorum medicorum. In medendi methodo omnia sic disiecta confusaque sunt, ut nullo modo videamus. qua ratione hic libellus ad sanandas pellimas has coiebres intermittentes aliquid conferre potuit. Febrium intermittentium inflammatoriarum duae species statuuntur, altera a plethora, altera vero aspissitudine lymphae coagulabilis pendens. In cauς sis epidemici status, qui ad has febres plurimum consert, nulla prorsus mentio iniicitur. Cl. sARco ΝΞ febrem intermittentem pituitosam p-qs sub nomine febris glutinosae gastricae, et GRANT sub nomine synochi iniputeis descripsisse asseritur. Febris naua Americana, PRIΝGLII marsh-sever Prisfebre intermittente putrida habetur.

XVII.

De aegris variolis laborantibus simplici modo

tractandis, auctore Cl' Μ ARX. Princeps medicina, quam Cl. Auctor commendat,

tartarus vomitorius est, quem et Omnia rem

dia respuentes infantes libenter sumunt, tantaeque essicaciae Noster deprehendit, ut eum in omnibus infantilibus morbis, in morbis adeo a dentitionis dis.ficilis irritatione, ceu suminam medicinam commendet.

270쪽

P. I 3. Ad eruptiuam febrem florum sanabuci decoctum commendatur. quod nullo modo improbamus, merito tamen tam forte decoctum, quale Noster commendat, nimii aestus ab eo producti suspicionem mouet). Frigidi regiminis laudes. Venaesectionem adultis maxime, paruulis raro conuenire, illique in paruulis hirudines praeferendas esse.

Tartarus emeticus non tam ad vomitus concitandos, quam ad sudores prouocandos, dosi parcissima, febre eruptiua durante, laudatur; febre autem debiliore existente, cum pulsu humili vini quid aegris cum sambuci infuso concedendum est. Variolis putridis existentibus peruuiani corticis usus valde commendatur scui tamen TIsso Tus acidorum mineralium usum longe praesert . I lappa purgantis loco, tempore, quo variolae decidunt, commendatur. Facilis ab ea nimia purgatio est, quam ob caussam iniistiorem medicinam seligere expedit. Conuenit pueris, et delicatioribus, maxime pruna esse, cum quibus sennae solia cocta sint .

XVIII. Medicinistae Orabeschreibung des Sta lictens

i. en

Topographia medica oppidi HOya.

P. 3O. Variolosa epidemia ann. I 772-I773. pessimae V indolis fuit. Insitionem et hodie incolae renuuiit. Et scarla tina febris malignissima ann. I77O. grassata est. Humidus aer . ceu malignitatis caussa, accusatur. Morbus spasmodico conuulsivus vagus, Raphania Lin. in hoc oppidulo non grassatus est Anno Ips 8. nati in oppido 3 s. mortui vero I 6 . sunt. Ratio tantae mortalitatis in belli calamitatibus sita est. xIX.

SEARCH

MENU NAVIGATION