Commentarii de rebus in scientia naturali et medicina gestis

671쪽

cit, neque subsequente laxante opus habet, neque, si quidem usta rite fuerit . ea mala caussabitur, quae euolutus ex id genus corporibus aer sxus excit3t. Borraginis et anchusae folia, lumbricosque terres ros depurantibus accenseri, mirabuntur nobiscum lectorUS. Tanquam potentius . incidens commendas Auctor sal ex connubio acidi salis communis cum terra calcarea aut inagnes a alba natum ; attenuantia enim in aperientia, incidentia et fundentia dispescit Inter emetica potiora tamen modo recensere secum constituerat Cl. Auctor vitrum et hepar antimonii, mercuriuS vitae, mercurii vitriolum, quae tamen summopere violenta remedia a Medicis nostri aeui, nisi cicurata, non propinari, speramus. Leniora emetica ipsis grauidis , natura nonnunquam ipsa imdigitante, conducere posse; eoium, quae ex antimonio parantur, potentiam acidis vegetabilibus non acui Quatuor laxantium aluum genera, Virtutis intensitate inter se diuersa. Inter diaphoretica multa sane obsoleta, superflua, imo inertia. Expectorantia dispescuntur optime in demuleentia, stimulantia atque incidentia: Cephalica non in ca-Dt solum, neque prae aliis partibus, sed in omnia agere corporis humani et solida et fluida, rectissime monet Cl. Auctor; ab usu arsenici et viridis aeris iii

cancro cordate dehortatur; quae experimenta eum mouerint, ut mercurium, quem Vulgo appellane Praeeipitatum per se, valde aerem pronunziet, non videmus. Hecbas, quas veteres in vulneribus sanandis interne adhibuerunt, ea vi nequaquam carere: Calculos urinatios alios ab aliis quam diuersissimos estis.

672쪽

. i. e.

Rhapsod e pharina cologiae philosophicae cum

institutione chemiae theo reticO- practicae et tabula pharmaciae experimentalis. uamuis pharmacopoeis potius, quam medicis re et physicis, desti inatus sit hicce libellus, in ve

ritatibus antiquis inculcandis versetur potius, quani in nouis inueniendis, nostra Censura famen nequaquam indignum putamus; eo certe laudem sibi meruit Auctor, quod pharmacopolas excitat, ut ipsi de ulteriore artis stiae perfectione a primis dis eis lina6;ncunabulis cogitent, neque, qui, proh dolor splurimorum adhuediam mos est, seruiliter iis inhae. reant, qtiae ab aliis aut docti aut iussi sunt. praeimittit Auctor aliqua historiae pharmaciae fragmenta ;in qua cur PLINII aeuum 2t 6 anni S Saluatoris no stri in orbem aduentui anteponat, nos equid eniignoramus, nisi quis typographicus error irrepserit, quod magis adhuc in nomine diui nostri Hippo-ORAT is apparet, quem Gallorum ad instar uvposic RArκΜ salutare mauult. Merita Germaniaε de pharmacia; naevi et vitia ph irmacopoliorum . quae' enarrare omnia, non LMius est loci; de sanatione eorum : de ossiciis pharria adopoeorurn, et de vulgari institutione atque educatione, siue, ut UOCans, disciplina; de optimo pharmacopo eos educandi naodor

673쪽

do, ὁ e cursu cinditioniren) pharmacopo eorum; desubsdiis ad formandum bonae frugis pharmaco' PDeum, inter quae praecipue exactissimum laborum, et quae in iis eueniunt, diarium , exemplis etiarn illustratum, et lectionem bonorum librorum

in artis commoda eXaratorum suadet: exempla aliquot pharmaeopo eorum, alterius animi dotibus, imo ribus, artis suae a in ore et amplificatione illustris, alterius oppositae plane indolis. Notae boni pharmacopolii, cum fragmentis consiliorum

in visitandis iis commendandorum; ad eXaminanda ea nec modum vulgarem, neque aliquot tantummodo horas sussicere. De optima forma mensae, in qua medicamenta a medico praeser i sera componiantur. De notis, quibus argentum vivum, mercurius dulcis, mercurius sublimatus corrositius albus, mercurius praecipitatus ruberi et albus, cinnabaris, sulphur antimonii, antii nonium diaphoreticum. magnesia alba, lac sulphuris; sal succini, crystalli tartari, et qtiod ex iis paratur sal essentiale, salia media, extracta, essentiae virides, spiritus salis ammoniaci

cum Calce viva paratus aurum et argentum Obdu

cendis pitulis adhibitum, acetum, syruptis violarum, gurniani guttiacum, olea aetherea, Castoreum,moschuS, plantae varia ei vir una genuina sint, an aliis atque aliis adulterata, dignosci queati sequuntur egregia de pedantismo pharmaceutico, eius causis et diagnosi de aurifica insania, eiusque thera Dia, et pro phylaxi monita, exemplis illustrata; literae pharmacopo ei ad n lium eiusdem tribus, quibus optima vitae instituendae praecepta tradit

Altera sectio compendium chemiae tradit; do p. 131.ctrinam de aqua et mediis illam explorandi, de aere eiusque speciebus, de salibus et tertis, de phio.

674쪽

phlogistis, de metallis, et post s1ngi da capita ex

perimenta atque Operationes, quae cum iis insilui possunt et debent, enarrat. Chartam seri ambuci decocto tinctam in caeruleum, cui cum a tinct minrubrum colorem Vergere utiqtie, colorem suum in hos posteriores penitus commutare nequaquam, Vidimus; quum violarum syriaptim ad detegenda alcalia longe sensibiliorem esse infuso lacinus consset, bene praeparatum et sollicite a fermentatione praemunitum neutiqetium eX rea gentium cla s. excludimus ab eius virescentia sola ad alcati concludere, non profecto prudentis est chemici. Utique aeris nomen mereri omnia fluida pellucida, elastica, subiblissima et leuia, quae in frigore etiam maximo peris formam conseruant. Inter acida mineralia nullam eius, quod in lapide ponderoso inuenere ACHEEI LIVS et B ERGΜAN, inter animalia nullam eius, quod in chrysali de bombycis mori, et bombyce ipsa nuperius detexit Cl. CHA Ussi Eu, siquidem proprii generis sit acidum, iniicit mentionem: Magnesiam ab omni alia terra liberam cum nitri et salis communis acidis utique in crystallos coire non de

strant: Terram gemmarum propriam darii vald Opere dubitamus. Illustriss Comitem A s1 CK1ΝGRaci latinam absque additamento si ita asse, nos equidem lutet; heps te sulphuris non sollii istud metallum obseruauit MAvKGRAF, et perparum modin CL LUWis. Calx plumbi, quae mercatoribus nostris BD ineise audit, non est ulterior illius, quae Schimerineio dicitur, praeparatio, sed potius adults-

ratio cUm Creta.

Accedit tandem definitio pharmaciae, et scientiarum adfinium, ac tabula, qua omnes Operatio' nes pharmaceuticae uno intuitu sistuntur.

675쪽

i. e.

Τentamen 'completi tractatus de acri caustico sale saturata reguli antimonii tinctura et ii signibus eius viribus, cum modo ex alii S metallis et salibus similes tincturas parandi. Prodit utique hoc tentamen et asi duum ar

tis chemicae exercitium et magnam Auctoris cum aliis aliarum etiam aetatum nostro aeuo Dr

san nimium neglectis libris familiaritatem, et potissimum in desessum studium, perfectiori atque faciliori eius tincturae tibxicatione aliis etiam proficiendit Quod multis aliis eius generis scriptoribus contigit , accidet fortassis nostro quoque Auctori. Cui tot tantasque impendit operas, tincturae ipsum nimium tribuere, clamabunt multi. In octo sectiones dispescit hune librum Cl. Auctor. Prima sectione indolem tincturae antimonii p. I εἰ acri S, et causam denominationis exponit; heic alia etiam apud Paracelsum eiusque coaevos et adsectas obuia nomina et variationes in modo parandi recen set; ambigua valde lilii PARACκLsi synonymia. Sectio secunda historiam eius tincturae, et mo p. a Deum, quo ab aliis a tribus retro seculis parata sui

Tom. XXVII. Pars I R. V v tradit,

676쪽

tradit, verbis eorum huic libro insertis, et iudicio atque interpretatione saepius annexa, quae pleriS-que certe lectoribus quam gratissima erit; si in praeparatione eius casu quodam carbonum frustula in crucibulum cadant, tincturam inde semper fieri deteriorem, quamuis LUDO LRUs illud artificium praescribat post et tamen color liniturae eo artificio augeri , si nitro iam omnis acidi experte frustula vix

antequam igne eximatur crucibulum, iniicerentur, ita ut calcem vix contingere, adeoque non in regulum restituere possint. Sectione tertia Auctor numerosissima eaque multiplici modo variata experimente ad parandam sibi istam tincturam instituta magna cum CurR Comme morat: Quum ex praescripto pharmaCOB Oeae Bran-denburgicae parare ea En vellet, neque aCrem obtimuit, neque rubram: Digestionem non in vale aperto, sed in cucurbita superimposito alembico et adligato excipulo clausa suscepit; ut omne ingratum ab unguinoso euitaret, regulum cum nitro liqua tum in conuum fu sorium creta intus affricata munitam effudit: Caussae, cur nitrum conficiendae liuiettacturae potius conducat, Quam aleati fixum, etiam causticum autelae in liquanda massa et admia dendo vini spiritu obseruandae; lac fescentiam huius spiritus eo momento, quo massae adhuc feruidae ad scinditur, non esse nuncium nequaquam fallacem bonae tincturae; melius esse, nitrum candenti iam in crucibulo regulo sensim superingerere, quam statim ab initio cum regulo mistum in crucibulum iniicere, et ut primum noua eius portio immissa fuit, Operculo contegere; spiritum vini semel reclificatum alcoholi praesert Cl. Auctor, eo quod ille plus soluat atque extrahat, quam hoc; alcohol tamen exhibere tini turam magis saturatam haec sibi contradicero nouis quidem videntur . Quod prim

677쪽

portione spiritus vini non soluitur, alteri tingenda aes sua acrimonia persundendae adhiberi adhuc posse: Diuturniori fluxu, quem tamen vel optimi venis ferri u ginosis nulli bi variegati catilli vix ultra horas sustinent, et acriorem reddi magisque solubilem massam, et pulchrius coloratam tincturam, quoniam tum maior particularum ignearum copia ingrediatur. Nimiam nitri adiectam copiam non nDcere, quod nitrum superfluum adeoque non inali ii conuersum, spiritu vini non soluatur, aut si in semel rectificatum transierit, refrigerio sponte delabatur, nihil ergo eius in tincturam ingredi possit: Nihil interesse, siue depuratum sit nitrum, siue non, nisi nimis impurum sit; etsi regulus iam quinque partes nitri, quae parandae pro tinctura massas susticiunt, absorpserit, et quinta pars iam multo lenius efferbuerit, 'lu'm priores, sextam tamen intellam ab arroso crucibulo non raro denuo ebullire:

A secessu aeris fixi, atque ingressu phlogisti quod

Cl. Auchor saepius cum materia ignis pura confundere videtur causticum fieri alcati. Sectio quarta agit. de partibus tincturam COn-psti tuentibus tum ex aliorum, tum ex propria sententia: Neque in fluido, neque in spissiori tinctu

vae sedimento, modo per chartam gris eam traiecta fuerit, reguli ni aliquid latere; quod eolorem violarum in viridem conuextat tinfisura, non probare adhuc, quod sit alcatina. Ab adfusis acidis mi iam ratibus atque aceto et incalescebat tinctura et sumabat, et, a prioribus quidem, in massam offae Hel montii aemulam coibat; nullus exhalabat, dum haec adfundebantur, sulphuri Sodor, ne liae aut metallum aut sulphur fundum petebat. Quod autem in fundum praecipitabatur, non erat nisi sal medius ex adfuso acido et alcati caustico natus; acidum nitri et salis communis, licet per se non sumantia, U v et sicli ar-

678쪽

s Garta, iis humectata, vitro hanc tincturam recenter tenenti imponebatur, sumabant; aliquid eiusmodi monstrabat etiam acetum, quod olira spiritum aeruginis appellabant; hoc etiam phaenomenon a phlogisto alco hole vini) ex tinctura per petuo exhalante deducit Cl. Auctor; acido nitri multum inhaerere phlogisti vulgari utique, non tam erita essentiam acidi pertinet); vapor aquae Vulgari Ses destillatae, lixivii alcatini, aquae calcis acidis exceptus visibilis similiter factus est, nequaquam tamen vapor spiritus vini, oleorum aethereorum et

naphthae: Vetusta et negligenter asseruata tin Rura cum acidis esseruescit. Id etiam, quod spiritu per destillationem abstracto de lini fura remanet siccum nosodomiis bellicis campesti ibus egregio

commendat Cl. Auctor, non tamen nimiS exsiccandum, nec negligenter asseruandum esse; destillatione tam diu continuata, donec residuum penitus

siccum et ex nigro cinereum esset, sal remansit summopere causticum, et cum aqua forti non effer-VeseenS quidem, verum vehementer incalescensae sumans, vini spiritum non amplius rutilo illo Colore tingens; ab oleo eius per causticum alcati extracto et quasi adusto proficisci eum tinctum; hinc

nec spiritum oleo suo e g. abstrahendo de magna alcati copia orbaturn, nec alcati non causti eum vo- quam exhibere bonam tincturam: Ex tinctura cum sapone alicantico commista aceto instillato duleualiquid saccharinum impetrauit Cl Auctor et in oleo superna ante, et in reliquo liquore; causticum salem princi 'em esse tincturae partem, eumque eum oleos a spiritus vini parte 4n speciem seponis coire, qui et tincturae colorem et sali maiorem solubilitatis gradum largiatur; metalli ipsius aut sulphurisne hilum quidem in esse.

Sectio

679쪽

S ctio quinta enarrat tentamina Cl. Auct0ris ean' p. I 8 S. ilem tincturam cum aliis aut salibus aut metallis conficiendi: Quid alii iam secerint; Quo maius metalli sit specificum pondus, eo magis causticum fieri, quod euineo in igne tractatur, alcati; nimis laxe adhaerere calci in regulo antimonii. Eo ipso, quod alcati siue cum calce siue cum metallis susum igneas particulas sibi ad sciscens acrius fit, elucescit, non in salem neutrum abire, qui mitior esse debebat, quam alcati, ex quo gignitur, non ergo acidum ex igne imbibere. Tinctur similis cum plumbo parata, partibus constituentibus aeque ac reliquis attributis cum tinctura antimo nil acri penitus conueniens: Nitrum fixum et alcati vegetabilo etiam post iteratam et diuturnam in igne liquationem nunquam saturatam eam et adeo acrem exhibere cum spiritu vini tincturam, quam nitrum cum metallo susum suppeditat. Sexta sectione ruborem suae tincturae expli p. 248.eare conatur Cl. Auctor ex phlogisto, et aliorum etiam asserta in suam sententiam trahi Septima sectione vires suae tincturae, morbOS, P. z7Sin quibus prodest, ex aliorum et propria experientia enumerat, et casibus sedecim longius enarratis confirmat. Vbi laesio in oesophago, ventriculo, intestinis adest, ubi partes istae muco suo denudatae sunt, aut huius ipsius medicamenti diuturno usu denudantur, ubi putrida acrimonia humores obsi det, eius usum nocere: Egregie resoluere, et urinam pellere, in hypochondria, Caellexia, COChymia, atrophia, arthritide et assinibus et rheumatismis, erysipelate febribus quartanis, hydrope, Oedematibus, acido debellando, asthmato pituitoso, doloribus urethrae in gonorrhoicis, mira praestare, paucis eius guttis cum multa aqua sumtis; lue, praesertim scabie, OTaena, alii Sque Vi QOribus et symptomatis venereis laborantibus mul-

680쪽

tum leuaminis est lini fura attulit CL Auctor. Pedi parum tincturae acris antimonii colorem tincturas ex floribus papaueris rhoeados extra iti in violaceum, maiorem illius copiam instillatam in viridem

conuertere Color m.

Octava denique sectio aerem antimonii tincturam cum causti Ca B. Μ SYERI Comparat. Numerosarum, quae salutarem meloes proscarabaei in sananda rabie canina efficaciam ostendunt, obseruationum cum orbe litterato communicand/xum spem gratissimam nobis facit CL Auctor. XII. Retrachfungen uber die Gahmng un die Ausirosi e hiatmen Producte und Educte, Usu G. F. I. U. P .

Consideratio fermentationis, et eortim, quae per eam obtinentur, productorum atque edu ctorum. In eo potissimum versetur Auctor, ut doctrinam do

fermentatione a CL W1κGL En nuperius stabilitam impugnet, et dubiis, quae hic contra acidum sacchari tanquam natura sua succis dulcibus inhae rei S mouit, respondeat, qu0d quidem negotii et modeste et mascule agit. In corporibus fermentationi opportunis chemicaanalys non reperiri nisi aereum acidum, phlogi-sson, acidum, tum terram, alculi volatile et fixum haec ergo remotas esse parteS constituentes c6rporum, in sermentationem pronorum, et tria quidem Priora necessario requiri; in omni fermentatione segregata Corporum simplicia principia in se inubcem dissolui; conditiones, quas fermentatio, ut fiat,

poscit;