Commentarii de rebus in scientia naturali et medicina gestis

661쪽

pora magis pellucida et subtilia non calefieri, vix cal8- fieri corpora alba et opacu, et non nisi ea iri quibus retinetur: Flamma calefieri corpora vel maxime pellucida; a s Amma exterius vitro applicata calces metallorum ignobilium vitro contentas non redu

ei; calore expelli ex corporibus phlog ston, et pminetrari ornnia corpora; phlogisto excludi ex corporibus calorem; ipiarii scintillam elemieani in spatio aere vacuo disparere.

medicina die questo secolo.

i. e.

Diarium inseruiens historiae ratiocinanti medicinae nostri seculi. Veneti apud Pasquali Vol. L i783. p. SOo-Ρ inceps qui deni operis snis est, ut, quos sciet 1-tiae ad medicum pertinentes nostro aeuo. eX-terorum praeprimi S opera. saeiant progressus, gentilibus Auctorum hi notescant; sed exteris etiarn, quorum interest, quid apud Italos in emolumentum seientiaruni fiat, 'inae noua detegantur, qu stopiniones vkleant, quae hypotheses simantur, scire, optime inseruire potest; ea enim est operis ratio, ut Aut lores enarrent, 'itii equid in aliis atque aliis ad medicinam spectantibus disciplii is , anatomia, physiologia, siue, ut Avictores loqui amant mε- dieii a theoretiea, medietna practica, chemia meφdiea, et chirurgia lilii atque alii illustres Viri praeniterint, nullo succini ani operum, quae ediderunt, epitomen suggerendo, adieno inonnunquarn, modesto semper, iudicio, nunc generatim tanturn

662쪽

modo doctrinae statum recentiorem, nominatis tamen, qui de eo Prdesertim meruere, viri S, Comme

morando.

Comprehendit primum hoc volumen numeros, uti quidem seaiones appellant Cl. Auctores, duodecim, in quibus singulis dictis modo scientiis paginae suae destinantur, addito ad finem articulo,

qui miscellanea continet: Ita e. g. articuluS posterior epitomen experimentorum clinicorum ab Ill. ΗΟΜΙΟ. captorum subministrat, praemia ab Ill. Medicorum Academia Parisina exposita, exponit,ARERBERO de usu corticis sa licis in febribus intermittentibus, et Cl. AΝ1ou de radice caryophyllatae vulgaris dissertationem; Acta Academiae scientiarum Diuionensis et psallensis nec non Medicorum Parisinae et physicae italicae; SAXTORFInouam hae amorrhagias uteri post partum tractandi methodum ;MARI GUEs de formatione et diuersis vitiis calli infracturis ostium nascentis, DK voLssEL disquisitionem de variolis; MURRAvi progr. de tinea capitis; GASTELL1Ev de specificis, aliaque recenset, non raro etiam extracta ex aliis diariis inserta: Ita sectio an atomica de vasis lymphaticis per nouem fasciculos agit, et quae recentiu S, HRwso NII praesertirri industria, in ea doctrina inuenta sunt, commemorat; iri reliquis GENNAxi de structura cerebelli; VARN1κst de irritabilitate pulmonum; AD. MUR-πAu 1 de sensibilitate ossium morbosorum; SABA-aea En de motu Costarum; THOU REr tractatus de naturali ossium cranii in recens natis formatione; VICQBAκYR de structura organi auditus in auibus perstringens. Sectio physiologica refert, quae recentiUS inexplicando calore animali praestitere Ill. KIR VAN,

vORD Ot VOLTA , quae Ill. nos A de expansili in

artem

663쪽

ai feriis dominante vapore scripsit, et quas hvio do ctrinae fuerunt opposita a Uiris Celeberrimis

M SCATI, LANDRIA Ni et CARMINATI, Ux iis,

quae hactenus inuenta sunt, aliarum atque aliarum aeris specierum in corpus humanum influxum ostendit, in qua recensione ex aliis memorabilibus id tantum notamus, nostros etiam auctores dubitare, an aer instanam bilis idem sit cum phlogisto, et cum aliis putant, aerem inflammabilem, qui, dum metalla aridis soluuntur, surgit, neque ex his, Πομque ex illis, sed ex aqua hac via decomposita, Pr0dire . Sectio medicinae pvallicae dicata, quae resten tius praesertim de epidem iis, in primis Ill. ROSA, de meteorologia ad rem medicam et ruralem applicata, Clgr. RE1κ, de in oculatione pestis az variolarum B. VAN S iETEN et Clar. SAMO ILO AVI TZ, de variolis naturalibus et prauis inoculationis este ilibus ΜAc QUARTI et ANDRIAE, Cl. AT ROGUror, Medicus Parisinus, delue venerea regeris natorum, Si ΜοNS de sanatione gonorrhoeae, AN DRY de rabie canina di steruerunt, enarrat. Sectinchemica analysin et productionem artificialem aquarum mineralium, et B. BKRGΜANI, et Cl. G1-OANET Ty inprimis de hac doctrina merita, Co-NET TΙ de mixtione tartari emetici cum corti echinachinae et u ERGMAN1 de tartari emetiei pra*Paratione eonsilium describit: sectio denique elib

1 1Ν1 de vulneribus capitis, eorumque sanation , prioris quoque de fistula lacrymali, et cataracta, LUD VIGII denique de suffusionis per acum Cura' tione tractatum exponit.

Sussicit summa horum capita indicasse, quum ost omnibus atque singulis passim in his nostris com-

664쪽

mentariis egerimu8, pluraque 3b Auctoribus in ex iisdem excerpta sint. IX Vari de connoitre et d'employer les medicamens dans les maladies, qui atta luent te corpεhUmain, Par Μ. DE FOUR CRO T. a Paris,

i. e.

Ars cognoscendi et adhibendi medicamenta in

ΠΤ Orbis, qui aggrediuntur corpus humanum, allet, DE FOUR CROV. Paris. IT S 8 Voli I. Seel, I. quae generalia materiae medicae comprehendit P. ψSO, Vnd cum Prae semine p. XXIV. Uol. II. Seet. II. continen therapiam generalem P. 39O Sunt l, eo duo volumina quasi prodromi ampliο-ris multo operis, quo in quatuor similia volu- ming partito Cl Auctor primo his uriam medica

mentorum simplicium ex regno tam minerali, quam vegetabili atque animali, petitorum, tum medicament arum arte ela emica, postea medicamentorum*rte, ut vocant, Galenich paratorum, deniquem 'dum ac praecept in medicamentis componendis et praescribe nisis obieruanda, siue, ut vulgo lo quunt0r, ηrtem conscribendi formulas tradet. Primum, quod coram habemus, volumen in historia matpriae medicae illustranda, in diiudicandisi qui 'udem tramite pr egressi sunt Cl. Auctorem, me

665쪽

inens fores, aliosque non recensit is esse dolemus, in enarrandis aliis atque aliis medicorum, uti quidem audiunt, sectis, in tradenda medicamentorum secundum saporem, odorem, indolem chemicam, essicaciam in corpus antinale partitione, in demonstranda historiae n turalis, chemiae, et potissimum obseruationum in aegris ipsis institutarum ad dignoscendas nemediorum virtutes necessitate, in commemorandis obstaculis huic artis salutaris parti oppositis et mediis. quibus tolli illa possunt, versatur. Diuidit Cl. Auctor materiam medicam in m feriam medicam stricto sensu sic dictam, quae mei dicamenta tantummodo simplicia et cruda in tr Elat; in chemiam medicinalem, quae Auctoris sensu , nostro enim amplior est eius ambitus) medicamenta arte chemica consecta complectitur, et in pharmaciam proprie sic dictam, quae in medicamentis ad sui praepar tionem nulla arte phemica indigentibus versatur. Discrimen medipamenti ab alimento et veneno, quomodo et quibus in casibuς utrumque posterius medicamenti vices gere equeat. Diuiso med issamentorum secundum naturae regna, ex quibuS petuntur; postea in euacuam

tia atque alterantia; reliqua discrimina in aliis pariter scientiae compendiis notata. De historiae naturalis, eiu Sque partium, de chemiae et obseru tionum ad stabiliendam materiam medicam utilitate multa disserit, eo certe aequus et nostra laude dignis limus auctor, quod non pro mor' multorum medi- eorum requirit, ut iuuenis medicus, cui breui si1-mum plerumque tempus ad solidam doctrinam sibi

comparandam praefixum est, omnem illarum scientiarum quaqu uersum patentem Campum emetiatur, omnia earum fata, systemata, sectas, omnes de iis meritos viros noscat, sed id tantummodo ex

Vn quaque depromat, quod suo fini accommoda-

666쪽

tum est. Merita recentioris chemiae de arte medendi; verae eiuS prae antiqua praerogatiuae, inquam solam, quae contra eius in medicina usum dista sunt, quadrant; reliqua enim non probant nisi imperfectionem omnium scientiarum humanarum: Nimiae et nimis uniuersales remediorum in ipsis medicorum illustrium scriptis, quantum damni intulerint arti medendi. De rations, qua facultatona medicamentorum cognitam sibi reddiderint homines. De arte medicamentaria apud Aegyptios et Graecos, apud Arabes, qui reliquis plura praestitis te perhibentur, apud Germanos, Gallos, Heluetos, Hispanos, et reliqua o Europae magiS septentrionales incolas. Ab usu venenorum m dicos dehortetur Cl. Auctor in eo certe nimium timidus, tum quod euentus, nisi semper, tameta aliquando conceptae respondit spei, tum quod multi dantur morbi, consuetis certi stime et lenioribus remediis non domandi: De noxis polypharma Ciactin progressum scisntiae ipsius redund ntibus. Doactione medicamentorum generali. De serma, Pondere medieamentorum, aggregatione particularum, caloris gradu, sapore acri, pingui, stypti-Co, assido, amaro, vis Coso, salso, aquoso, sicco, nauseoso, odore camphorato, narcoti eo, aethereo, acido volatili, alcatino volatili, fragrante aromati-CO, alliaeeo, foetido, vino , nauseoso, quid ad efficaciam medicamentorum faciant, et quomodo ex iis determinari ratio ossicaciae possit. Pondus

tamen medicamentorum tantum conferre ad eorum

esseacitatem, quantum quidem sibi persuadere videtur Cl. Auctor, multopere dubitamus. Quod aggregationum spectat, quinque status distinguit, durum aut solidum, mollem, liquidum, vaporis, di

'u' aereum, ita ut corpora ex altero in alterum

tr/nsire possint: quomodo virtutis sislutaris ratio at-

667쪽

quo infensitas ab hoc statu pendeat: De usu aeris fixi multa i pollicetur; multa mediCamenta eo tantummodo adeo esse essicacia, quod sagile in aerem resoluantur. Exemplum puellae septem annorum, quae balneo nimis calido immersa post horam mortua est Noxae, ex abusu potuum calidorum pro' manantes, aliae alias insequentes : Laboribus immortalis no KRHAAVII in tractandis heruorum ino bis recentiorum opera parum accessisse. Uerisimi te putat Auchor, in figura ultimarum particularum, ex quibus constant corpora, discrimen saporis positum esse: Omnem sensationem, quam alia Corpora sust praesentia aut contactu cum quo eunque organo corporis humani excitant, ad saporem refert, secundum quem medicamenta in quatuor dispescit tribus, primae adscribendo illa, quae non in gustus tantum organon, sed in omnem fibram vitiam violenter agunt, siue caustiea, alteri, qua' non manifeste in cutem agunt, in lingua tamen saporem excitant, tertiae, quae neque in cutem, neque in linguam sensibilem effectum edunt, sed ventriculo recepta, in hoc valde manifeste agunt qualia v. g plura antimonialia); quartae denique ea, quaG, nequaquam alteratis sensuum organis, in solum nervorum systema sensibile agunt. Recensus medi mentorum, secundum saporem dispositorum, cura virtutibus unicuique tribui competentibus. De odore tanquam sonte virtutis medicamentosae. Spiritum rectorem mari acidas esse indolis, omnium stirpium phlogisto imbutum, quod ex eius in aerem circumfusum ossicacia elue eit: odorem narcoticum vel suaveolentissimis vegetabilibus esse admistum, et aufugato grato illo odore superesse. Da actione chemica medicamentorum extrinsec9S adplicitorum, ventrieulo ingestorum, in vasa iniecto

668쪽

men forum secundum indolem eorum chem ieam De Chione medicamentorum generali, ratione habita partis, cui adplicstiatur, alia videlicet, si cuti, alia, si sensuum adplicantur organis, alia, si ventriculo, alia si per respirationis org non ingerantur, alia, si telae celluloiae, alia, si vasis iniiciantur. Nullum aerem infestum penetrare in ipsos pulmones

poste, sed constringendo glottidis rimam sibi ipsi

introitum praecludere, nisi aeris atmosphaerici partibus quatuor aut duodecim mistus sit. De ratione

vires medicamentorum nouorum zognoscendii ex minandae scilicet sunt eorum dotes externae et Che- mi Cae, Comparanda sunt cum aliis, cum quibus in

his dotibus c0nueniunt, institu'nda suimma cum pircumspectione in corpore humano ipso pericula De mediis, quibus materia medica perfici ulterius potest; opus est exacta omnium corporum medi Cinalium , ex historia naturali petita descriptione, superstructa sanis principiis inuestigatione chemica, et sollicita medici effectus, quos in corpore human exserunt, obseruantis, attentione, ut alterius medicamenti effectus ab efficacia alterius, medicamentorum ctionem ab eo, quod vires naturae essi ciunt, discernat, sormam et modum exhibendi meis dicita in pro re nata v rieti et si quidem medicamenti cuiusdam , ipsi nondum ex asse cogniti, ubreS explorare velit, id solum exhibeat. Secundo volumine Auctor primo generali therapi e praepepta et doctrinam de indicationibus dilucide satis exponiti Distributio medicamentorum, secundum eam, quδm in corpus animale ex e cent, efficacitatem, primo in rationaliη, i. e ea, quorum modum agendi nouimus, et specifica; haecitorum abeunt in specifica partium et specificη morborum. Sub prima igitur classo militant iteran-tὲ , et euacuantia; lub pxiore tribu hi tergi tia soli

669쪽

dorum, I) relax ntiai 2 pondenssentia, 3 stimulantia, sopientia; alterantia fluidorum i diluentia, r) demulcentia, q) absorbentia. 4) depurantia, s) incrassantia, 6 attenuantia; alterantia solidorum et fluidorum simul 1 refrigerantia. 2 calefacientia. P0- steri ori tribui 3οcensentur i) emetica, a pui Uantiai

mat0p0ea, I O emmenagoga, IIJ sanguinem euacuantia. Alterius classis priori tribui, quae specifica partium complectitur, annumerantur cephalis

crusa. 18 anti arthriti ea, i 9 antis Corbulis , et O antipsorioa, ai) carminativa, ap)lithon thriptica, as vulneraria Tertiam denique classem constituunt remedia chirurgica i) emollientia, a resoluentia,

3) repercutientia, discutientia, S) maturantia, O di gustiu , 7 suppurantia, S) styptio , y detergentia,

io) desiccantisti ii agglutinantia, i λ inflammantia. Quae singulis suis classibus, Oxdinibus, tribubus, diuisionibus adscribuntur medicamenta, nunqamplius describit, et breuiter diiudicat Auctor, iiqigin D, Vt pl rumque pseliora tantummodo designet, et pguois singularum diuisionum virtutes, nu-xas ηtque usum ostendat: De malis, quae stimulantia illa Roxi paribus immissa causitantur; stimulantibus etiam annumerat roborgratia et adstringen-

670쪽

medicos usu, et a sua ipsius definitione discedere nobis videtur; duo enim haec posteri ora motum fibrae histo lentiorem et debiliorem emendant, sed mediate, quod aliis etiam seri medicamentis potest, quae nemo stimulantium tribui adscripserit. pro alia scilicet atque alia lentoris et debilitatis caussa;

multa etiam videmus inter roborantia relata, quae aut inertia vel Certe su perflua putamuS, V. g. santalum

citrinum, Consed io de hyacintho. aut ad stimulantia, quae in D Vruos potius, quam in fibram carneam efficacia esse nobis persuademus, v. g. A'ices meli sae, flores aurantiorum , dianthi etc. Fateri pra

terea Oportet, Π Os non perspicere, quaro ad essentiam horum remediorum sortem requirat odo rem, et ea de caussa in odora quidem, verum efficacissima amara vegetabilia excludat. Sanambae corticem mere adstringere, buriam pastoris eadem virtute gaudere vix concedas, qui prioris in fluxibus alui egregias vires attento animo Considerauerit, et posteriorem nullum cum ferri solutionibus exhibωre atramentum expertus fuerit. Cynoglos o facuἶ-tatem narcoticam abiudicas capta obseruatio, et

praeter binas lactucae species, alias stirpes lactescentes ex gente ciet, oraeearum narcotica vi pollere,

nobis quidem, si vera experimenta consulimVS, non constat; cur napellum ab aconito, quasi aliam plantam, distinguat Auctor, nos latet; certe nostra aetate ex uniuerso aconiti genere solus napellus in Officinis prostat aut verus, aut putatilius: Similiter nos fugit, quare longum nobis exhibeat terreorum, acida absorbentium catalogum, plurimorum ex animalibus petitorum, et optimum, quod unquam,

si talia indicantur, haberi potest, magnesiam albam Puta, praetermittat, quae etiam non diluta, formaticea exhiberi absque periculo potest, neque unquum Parietibus vφntriculi atque. intestinoru' δdhaeres'