장음표시 사용
181쪽
rebus alterabilibus nucupatur, huiusmodi enim alteratio est motus, & in tempore fit per trans mutationem:perspicuum autem non sic lumen xecipit, Vt ipsum recipiendo alteretur: sed ita dicitur ipsum perspicuum pati, veluti si quis alicui fiat dexter , cum ille, nec motus fuerit, nec affectionem ullam in se acceperit: talis est per spicui quoque mutatio per lumen: praesentia enim illuminantis tale redditur perspicuum , quemadmodum ex habitudine eius,qui stat ad sinistram, si fiat dexter:& sicut desinit esse dexter, ubi trasmigrarit sinister, ita quoque lumen cessat translato illuminante, nulla ergo aliqua est in perspicuo facta mutatio, & alteratio, nisi ex habitudine,ad quam non est motus,nec temporanea affectio: ergo lume in medio nil aliud est, nisi praesentia corporis luminosi, perquamis actuatur perspicuum,& hoc clare dicebat Arist.
,, in teX. citato, lumen non est ignis, neque om-ri nino corpus, neque defluxus corporis vllius ;is esset enim utique, & aliquod corpus,& sic sed ,, ignis, aut huiusmodi alicuius pro entia in peris spicuo, & deinde videtur probare idem per nais turam contrarij, illis verbis: videtur autem luis men contrarium esse tenebris;sunt autem ten
A brae, priuatio huiusmodi habitus a perspicuo ,
182쪽
P A R' s S E C V N D A. insquare palam, quod, & huius praesentia lumen est:quasi velit sic arguere, sicut abscita corporis luminosi in perspicuo facit tenebram , sic prae sentia eius facit lumen. Amplius sicut umbra, per praesentiam opaci obtenebrantis,& impedientis praesentiam luminossi corporis causatur in medio: ita per absentiam opaci,Veluti remoto impediente praesentiam corporis luminosii, causatur lumen;&sicut umbra, ct tenebra e dem tempore, in omni perspicuo, per absentia illuminantis sit, sic, & lumen per praesentiam, absque alia temporanea mutatione : signo euia dentissimo, quia illud quod in tempore mouetur, primo ad propiora accedit, &breuiori tepore, deinde ad ea, quae magis longinqua sunt, dc longiori tempore, sed illuminatio fit eodem tempore immo sitne tempore per omnia spatia
perspicui,& hoc mirum no est, quia ut dictum est) in perspicuo non sit alia mutatio, nisi per
habitudinem, ad quam non est motus: haec ergo est vera luminis natura, qua recte perspecta innumerae tolluntur difficultates.
183쪽
Rationum solutio, qua lumen esse corpus δε- mon babant. Cap. XI. X di , argumenta illorum, qui
Volebant lumen esse corpus, vel de natura corporea facile soluuntur. Et ad primu ex authoritate Arist. in lib. probi. dicendum, quod in il lo lib. multa dixit Philos de mente aliorum duplex enim fuit scribendi genus Arist unum acroomatissum ra-liud exotericum : in acroomaticis libris, Veram sententiam propalavit, pro ut ipse sentiebat, in alijs vero exotericis, sicuti fuere problematita dicti, aliorum sentctias praereripue quar Vub go sentiebantur secutus fuit: quod clare patet, in eodem problemate, ubi multas adducit soluti nes, de posita illa solutione de mente Democri ti, subdit aliam demente sua 'quod scilicet noctu melius audimus, quia in die distrahimur,per operationes intellensis, & aliorum sensuum, qui in nosse feriantur, Sc tantum. auditui Va
Ad se udsi. Ad secundum , reiectis aliorum solutionibus, qui ignorantes luminis naturam in multa absurda inciderunt , voluerunt enim lumen generari , dc corrumpi in medio, & non moueri,
Diluuntur argumeta bus proba batur Iume esse corpus. Ad primu a
184쪽
1 AI RI S ZS ET 8V N D A. 16snon Videntes generationem , ik corruptionem debere tribui substantiar, & Vnimi generatione A. iis, ι .ste alteriukcorruptionem . neci in rvio opirnione videtur in quo eneretur pars tum nis,
quae corrumpitur Nos autem dicimus,lumen
nil aliud esse, quam corporis luminosi praesentiam , quae cum sit quaedam habitudo, ad quam non est generatio, nec corruptio, dicimus lumefieri, cum praesens sit laminosum corpus, abesse cum abest , cuius absentia fit tmebra,& vmbra, & eo pacto, quo sit praesens,vel absens corpus luminosum, dicitur accederes ct recedere
lumen, &hoc animaduertatur, quia hac Veri-. late inspectoa,multarambages tolluntur.
Ad tertium quicquid dicant Perspectivi , dc - alij stando in eadem dcterminatione,cum lumetris medio non sit, nisii apparentia causata a praersentia conporis luminosi ,si illa apparentia non impeditu corpore intermedio, taque Eo p cto apparebit lumen , & secundum eandem si guram dorporis luminosi, cum ergo set appareat per intermedia solia 4 quae non ita postvotimpedire sui apparentiam , figuram uviique rotundum lumen apparebit, sicuti est corpus t minose nune i ii n o zi si 'bris dia ii-bi Ad quartum l umen dicitur , piraredi, quia Ad Misi L
185쪽
M qui, a. Ad quintum dicitur improprie restangi l men, & reflecti, sinit enim potius duplicatae iulae apparentiae,quq sunt causa maioris caloris in state ; Sol enim facit suam apparentiam in altiquo corpore solido per fui praesentiam directa: ec illud corpus solidum repraesentat eadem apparentiam, per idem medium , ik sic videtur lumen multiplicari,&geminari in medio, Co pus enim illud solidum subit vicC alterius co poris luminosi, & sic duplicantur operationes
corporis luminosi in medio. Asia ea n Ad statum. SeXtum argumcntum maxime concludit co-tra illos, qui tenent lumen in medio esse quali tatem real C; non enim pollunt euitare mixtionem duorum luminuminos autem qui ten
mus in medio lumen habere babitudinem prPsentias, nulla potessesse mixtio , ut si multi es ient dextri, vel sinistri, in medio nullam sacerent mixtionem. m. l. LaM iutail. Vltimum argumentum est tantae dissiculi his, stantibus aliorqna opinionibus, ut in maiora absurda inciderint,quam ratio cogat. Aliqui enim dixerunt non osse inconueniens, accidens
migrari de subiecto in subiectum: Alij cogui tur dicem, d aenalon esse accidens contra de-
186쪽
conueniens, moto aere, non moueri lumen,
quia pero uiualentiam alter aer succedit: alij quod corrumpitur,simul aer,& lume,& statim succedit nouu, sicut calor in aere: quod quomodo posis riseri sinet tempore , est imperscruta bile .Polita auterii nostra opinione nulla est difficultas , cum enim lumen sit praesentia tantum
corporis luminosi , dc habeat habitudinem ad
suum fundamentum, moto quouis modo aere, non mouetur lumen, nisi ad motum corporis luminosii & sic no obstant rationes,quibus probabatur lumen esse corpus , seu defluxu corporis ; qu inimmo cognita luminis natura hoc modo dicto , innumerae ambages , dc difficultates diluuntur. Etsic patet, quomodo potentia visiva sit affixa organo: & quomodo per mediu perspicuum assuatum operetur; de quia eiuS operatio consistit in receptione, & iudicio colorum, quae erat alia particula posita in definitione visus , idcirco succedit de colorum natura prius
187쪽
eorum opinio de natura coloris. Platonis pinio de natura colo ris. Arist. Opi mo rationabilior de coloris natu
De colorum desinitione , 6ς natura.
Niet grauissimos author es, tum antiquos, tum recentiores, semper dif
ficillima fuit habita haec diseeptatio
de coloribus. Pythagorici ut innu it. Arist. in lib. de sens Sc sensi crediderunt colores lesse supbrficies. Plato vero in Thimeo, ut in dialog. de natura,voluit colores esse lumina,dicit enim appellamus colorem flammam a singulis corporibus emanantem, partes habentem, visui ad sentiendum accommodata se qua desinitione aperte signiscatcolorem esse db natura luminis, Sc fulgoris hanc opinionem sequuntur Galen.& neoterici eius sequaces. Arist autem mediam tenens viam, voluit coloremesse te, minum Cossoris non quatenus corpus est;esset enim superiacies, quod Pythagorici voluerunt: sed corporis perlucidi,non interminati, quia lumen esset, quod Plato asseruit: sed terminati,&ssic color ut definitur ab Arist. in lib. de sensest terminus,seu extremitas corporis perspicui terminati: ubi animaduertendum, quod aliam
tradidit definitionem coloris in secudo de Anima, quod scilicet sit motivus perspicui secum A dum
188쪽
p ARAE S E C V N D A. dum actum ro quo notandum,quod color du pliciter conssiderari potest uno pacto, ut quali
tas est in corpore naturali existensi alio pacto et Ni .ς pu
ut eli virabilis, Ideit ut potest mouere medium;& sensum primo modo conssideratur i n lib. de sens secundo modo in secundo de Anima, &M Neoterici taceant Neoterici, qui Galeni doctrinam profi- mente Aritentur de quorum numero est Upuessius cuia M. gius Medicus) reprehendentes Arist. quod non dederit desinitionc coloris, quae declaret essemtiam ipsius , ctim definitio data sit, Vt visum mouere potest, &hoc in secundo de Anima, ubi decolore, ut visibilis est pertractatur; sed illa prior ' desinitio effontiam coloris significat:& ut hoc palim fiat intelligendum, colorem es e terminum, seu extremitatem corporis ; per corpus autem intelligimus, corpus naturale, quod su- sceptiuu est, omnium sensibilium affectionum, ut coloris odoris, ct huiusmodi, excludo cor pus caeleste, cum nullius coloris sit particepsaeolor enim resultat ex elementorum mixtione, cuius est expers coelum ; sed est tantum perspi
cuum in actu semper ut dictum est supra) per
terminum autem seu extremitatem intelligo superficiem , haec autem est terminus corporis, qu mun de illa corpora, quae propriam superficiem
189쪽
tas cum per admixtione terrae terminuin acqui- at apta materia colo ris est.
citus terminati perspicui sicuti lume actus interminati
.iso D E T D N S Iim V Sri non haberi non habend proprios colores,huius modi sunt elementa: ipsa enim terminis alie nis terminantur, sed bene sunt perspicua inter minata, quae proprie possunt recipere lumenὴ ut ignis . aer, & aqua; terra autem, & si habeat terminum, est tamen opaca, mixta cum alijs h bet perspicui talem,&ipsa est terminus aliorucorporum perspicuorum , per quam mixtio nem, & terminum possunt recipere colores shaec ergo penspicuitas terminata , est materia colorum , interminata enim perspicua non poterant recipere colores sed lumen : est enim lumen actus perspicui interminati , cum autem terminantur perspicua , & hoc propter adibi tionem terrae,apta materia colorum .d&ldi uersificantur secundum diuersos gradus mirationis perspicuorum, & terrae terminantis , t sic resultat, ut infra declarabimus colo albus , Scflavus, ex nimia mixtione perspicui, Vt ignis , vel aeris; & pauca mixtione te mc terna Inantis,
sicuti ceruleus, & niger, ex pauca perspicuita te, & nimia mixtione terrae: iicut ergo lumen est actus interminati perspicui, ita color terminati perspicui. Color ergo non est superficiestatum corporis,ut Pythagorici voluere; sed su
perficies corporis perspicui, dc non perspicui
190쪽
nati. Terminatur autem peripiclauda, teneri admixtione, de tunc materia coloris Scitur triam non sufficit aliquod esse alicui usser me pottentiam,& subiectum, non enim satis est: sed oportet, Vt obtineat talem potentiam ad illam se mani suscipiendam : puta subiectum augmE-ti augmentabile, & alterationis alterabile : si1-mili ratione subiectum coloris est colorabile: haec a u rei facultas poste; sci l icet colorar i, a Philosophis dicitur perspicuitas,quq prouenit db ipsis elementis: inter omnia a talem ignis est magis perspicuus: cui proximustitie leniento stellaru , cuius natura est perspicua in assii: ivnde ubi praedominatur ignis, est maxime susceptiuu color u,huiusmodi auteost color albus, qui est ma ximqcolor,maxime Orbilis,&causa, quod cor tera. corpora sint magis colorata, α quod magis videri pisssint, omnimoda vero ipsius ah sentia ς si nigricoloris causa, qui priuationi collati, pOtius, quam colori similis est. Vnde Alexi voluit. n cum esse potius sensibile, qua vitabile .i Interi
dc ipsiu3 terrae, quae minime perspicua est generation em habent,pex spicui tas ergo in prox i-
ina coloris materia, accipiensi ter inum ab ipsae
Niter eolor priuationi potius coloris assimilatur, qui co tot sit. Nigrum potius sensibi