장음표시 사용
311쪽
DE, S E N S I B V s. voces pistatorum, & non est credendum, motum pertransire per totam aquam , per quam transit sonus. ἰ Tandem differentiae seni sunt: acutum, Scgraue, quae non sunt differentiae motus, ergo sonus non est motus.
Et quod hoc sit verum sonus est forma, Scamis ut infra dicetur ergo non potest esse motus, qui est passio aeris elisi, de ut dicebat
Themist. aer passus, repugnat enim actui pati, ut commune est philosophorum axioma. Nec unquam hoc voluit Arist. sonum esse m tum , hoc accepit causative, idest causetur amotu , quo modo definiendi saepe, utitur , dc
est quando ut volebat Auer. in definitione
ignoratur proprium genus, possumus tunc uti causa efficiente propria,quandoque effectu: hoc pacto dicimus Eclipsim esse intopositioncteriarae id est causari ab interpositibne terrae. De seni ergo natura secundum Aristot. dicimus, quod sicut color dupliciter poterat: considera xi, uno pacto Vt est passio corporis naturalis, ct sic dicebatur esse ultima superficies diaphani terminati: alio pacto, ut visibilis, &sie dicebatur, quod sit motivus diaphani actuati: sic dicimus, quod etiam sonus. dupliciter consi- i derari
312쪽
ν 11s set C UNDA. Oderati potest, uno pacto, ut est passio corpo C: Iris naturalis, ec sic sonias est motus aeris ini I:
tercepti, qui dissipari non potest : resultat e- 2 4ςςo: Hiam noc pacto ex percussione corporum leuigatorum, qua praecedens aeris dissipationem, facit aerem sonorum, ex quo senus est tantum passio aeris, non aquar: quia aqua propter eius crassitiem, non permittit dura corpora se tangi, & percuti, nisi prius dissipetur e Sc pro- Pterea dicebamus, aquam non esse medium faciendi sonum, bene deferendi. ij iAlio pacto potest considerari sonus, ut a dibilis, Sc sic definitur ab Arist. quod sit m tiuus unius aeris continuitate, usque ad auditum . Pro cuius intelligentia scieridum; quod sicut in aere, aqua, dc alijs cor dam natura communis, quaeneitas, cuius actus,& perfecti
an aere , Oc aqua eli quaedam natura commu- iteletidi s
nis, quae dicitur di jcheitas,cuius potentiae actus, eliin appel-Ec perfectio est sonus: de sicut ill adicitur transparentia, silc haec dicitur persenatiua, idest sicut illa est facultas transportandi colores, id est quod curii color sit in una superficie, in altera '' '' appareat, ita haec est quaedam facultas transportandi sonos , adeo ut cum sonus sit editus . F. Mm E ab aere
313쪽
α 6 DIL .s Eνα Si ab aere passo, propter corporumqHroruin, ctiquium percussionem, statim propteri flavulta, tem, quam habet .aor eontinuus M'. V kil, tum sua continuitate , Complantatum :aerem', sui natuxa ipdistipabilem , ut possit alienos sono, recipere , ibique potentia auditiua in spiritibus pestiue a quinta cQniugatiqne, is a me ingam .esct tunicam Ogeneratos, cui cΠmplρptatur, ille aer, sonos percipere, de iudicare habet uine sequitur unum. rellarium , quod vili 0 fit duinstanti, da spe tempore, quia line motu: auditio autem in tempure, & cum motu, & lle patet son a Dp elle motum, quamuis non
num, non esse motum aeris : sed
non poste fierissime motu , quaeri citun an ad hoc , uti sonus audiaturi requiratur motus aeris, usque ad auditum .in hac quaestiori et iunt multae opiniones , aliqui voluerunt ut ic. requiri motum aeris usque ad au
314쪽
p A SI SE CAENDAE Eoad auditum, in hoc sensit, quod aer immedia' opthi, A- te motus a corporibus se. inuicem percutientibus, ill cinet in quo isonus xst, impetu ferturpez totum medium laerent ipsuam rumpendo V 'Mei ad auditur' , sicut sagitta, in Scopum. Alij vero ut Themist quem sequitur Alb. I e- opinio Thequiri quidem motum aeris usque ad auditum. M u. vexum inuti eandem parrem iactis percussam pexi eni re ad 1 auditumiued aer i m media te percusius non abiungitur; ita ut ad auditum ipse pei prinimum sibi, ct continuum aerem commoued, atque hic subinde alium exci-aat, more Assio i in fluctibus cernitur, in quibus si ter alterium trudit , ct pulsus sequentem impellit s aded yri motus aer , in quo sonus est, νssue ad auditum pertingat; & hoc quia imaginantur sonum esse passion emistoris moti ,
quae nDia potest separari isti, Rere moto. Vtra- ἡ Σπque haec opinio tam praesupponat sonum esse 2 e: taexbm tinotum , ct pastimj, ex dictis faciliter potest redargui itanto magis, quia tantum abest, ut aer motus perueniat ad auditum,quod si ita fieret, poenitus corrumpereturia auditus: nam ille motus, ct aer percussus , dissolueret aerem illum congenitum, qui ab Aristi immobilis constituitur, ut possit sonos percipere, Sc
315쪽
t Alia tali G. eo a eundem Prima ratio contra
si ad ipsum perueniret motus aer , prosect3 deperderetur auditus , sic legitur de fontibus Nili, in quibus aqua nimio fragore decidens,
vicinos obsurdat. Et particulatim , contra iulos, qui dicunt proximam partem aeris per cussam, eandem ad auditum Vsque perting re , certe impossibile videtur , unam vocem concionatoris prolatam, a tot millia hominu , eandem integram secundum omnem circuri ferentiam percipi. Amplius exilis vox , seu sonus factus, non
Adversus aliam opinionem Them. dicen dum non esse imaginabilem: nam sequeretur primo aerem esse in continuo , dc perpetuo motu, & pati varias Dacturas , cum undique audiantur diuersi soni. Secundo sequeretur minus audire eos, qui
sunt prope percussionem, & magis , qui sunt a longinquo : nam si aer fractus , secundum ipsum facit percussionem in alia parte aeris sibi immediata, & illa augendo circulum , incilia, donec multiplicetur percussio, motio,vsque ad auditum, sicuti in fluctibus apparet; prosecto percussio facta in fluctibus multiplicatur per circuitus, quanto magis protenditur:
316쪽
νAR s D I ita V N D A. a sitar stantd circuitus facit maiores: ergo immediata percussio, ex quo lacit minorem circulatum non potest comprehendere tantum spatium aeris , quantumi procedentes percussio nes, quae faciunt maiores circuitus idi Sc sic illi qui sunt prope, cum non possint tot comprehem di in illis minoribus circuitibus aeris moti, non omnes possent audire, nisi tantum illi, qui sunt intra sphaeram moti aeris ;& cum qui sunt magis longinqui, propter ampliores circuitus comprehenderentur in moto aere,non
autem, qui propH, eum prope percussionem,
circuitus moti aeris sint minores , ex conse
queati, qui sunt a longinquo plures, & melius audirent, quam qui prope. Amplius si senus cum mota aeris multiplicaretur usque ad aures; profecto non possemus distantiam , dc simam percipere: nam sonus repraesentaretur cum motu in ipsa aure. Et sequeretur aliud absiardum, nempe sensibile positum supra sensum faceresolationem: & maxime, quia primum sonans poterit esse corruptum. Insiaper huius opinionis Llsitas multis experimentis conuincitur : nam ij qui sunt in loco obstructissimo; in quo non communicataer externus , audiunt senum factum , in loco
317쪽
Qvinta ratio. Sexta ratio. Aliaopinio Disci a Reuerendissimo Toleto Simplicio astrapina
. D s Vs E N s p TV Mexterno , dc non per communicantiam moti acris , praeterea in lapide , quem dicunt prae, gnantem, sentituri motus lapidis inclusi, non
V ltra pisces audiunt vocespiscatorum, aquis immotis existentibus ibi nec existima' dum est,
re aquam Musque ad aures Piscium alia opitu; quani quidam recentior Simplicio attribuit, quod scilicet. requiratur motus ae ris, x ue ad lauditum , quod ficile accidere potest propteri aeris cinitinuitateni P acuti siquis extremum. Virgae mouetat , utique motu ille communicatur simul toti Virgae , ad hut statim moto principio moueatur eXtrem Um. Sic imota una parte aeris immediaxa percutiemti, statim pxopter cotinuitatem m'u- ρο , quari est propς auditum si Haec opinio Peripatetica: nam sequeretur auditum esse. iii celerem, sicuti nec citiust prum q9Rm procul fieri ianimo nontra experienti auditum em pia si pe: nam ubi feret tua aiora iso aeq in il dis hementior auditus, sed sic est quod i a la
motione in , phincipio, virgae prQpter evasi Cm itinuitatem maxima sexexlxemis te, sic dabat
318쪽
p ARs SECUNDA. 28 Ibat exemplum Arist. quod paruus motus factus in themone, sit maximus in prora, sic eadem ratione fas a leui motione aeris a percutiente, propter continuitatem, maxima deberet fieri in extremitate continui, & sic maxima motio prope aurem; & tanto maior , quanto magis procul sit, &sic vehementior auditus procul, quam prope . Ratio autem continuitatis hoc non potest efficere in aure propter sui fluxibili-ium
tatem,&tenuitatem, aliter sequeretur, quod mota Vna portiuncula aeris,totus totius uniuersi aer moueri deberet. Quod autem haec Opi- sit ' Inio non sit ipsius Simplic. clarum est, ut postea melius explicabiturinam ipse hqc verba clarissima profert in digressione de Echo in sine illius comentarij illud quod reijcitur in Echo, non est
aer,qui secudum lationem moueatur, de in tex. 8 s. dicit motus is, neque latio est, quemadmo- is dum eorum, qui saltant, sed velox percussionis, Matque actionis successio: Sc in horum Verborum is explicatione consistit veritas istius quaesiti, ex qua exactius soni natura explicabitur, quae Omnia post longam cossiderationem, & matura de liberationem, haec quae sequuntur mihi videntur dicenda secundu genuinam mentem Philo
sophi ex difficillimis dictis Alex.& Simplicij.
319쪽
Vera opinio Arist recensetur, in qua apparet es
It ergo primum dictum,quod etiam supra explicatum est , quod ad fa-
faciendum sonum tria requirutur, percutiens,percussum,& medium; debent talia esse t ante percussionem habeant sonum in potentia, quem tunc habent in actu, cum actu percutiuntur: dico hoc, quia multa sunt corpora, qus & si percutiantur,' inunquam sonum edunt, sicuti spongiae, lans,&similia . Qualitates autem corporum, quaecum colliduntur assii faciunt sonum debent esse la uitas, durities, quas adiuuat cauitas ; adeo ut facta percussione aer medius interceptus in una aequali superficie incidens, infractus seruetur,& hoc operatur laeuitas,& durities e cauitas vero, ut diutius seruetur sonus, quia aer interceptus , saepius percussus, dc propter cellarem per-- . cutientiu motum, adhuc infractus permanes, Scviolenter motus,inuolutus in illis cauis, persa
pe illa percutit, cum non possit faciliter exire, Ec dissipari, silculi apparet in campaniS,dc cymbalis, quae desinente percussore adhuc sonant: haec ex Arist. a.de Anim .77.& 7 8.
320쪽
. PARS SECUNDA. Secundum dictum , aer , sui natura est insonus, quia fluxit is, & dissipabilis est, cum vero prohibetur dissipari, Sc violentia mouetur a percutientibus sonat: ut Arist.79. 83.hoc autem contingit dupliciter, vel cum aer medius intercipitur inter corpora percutientia laeuia, quae propter velocitatem, & superficiem aequale in unitatem aeris seruant, ne dissoluatur, siicuti aliter cotingeret si interciperetur in superficie inaequali, quia sui acumine, atque depretessione interceptum aerem frangeret actum illum sonandi recipere, Sc sua potentia dicta transportare habet. Alio modo dicitur aerem sonare cum immediate a solido corpore percutitur vicem subiens percussi, sonat: sicut in flagello, quod percutiens aerem, ac sua celeritate prohibens ipsius scissionem , dc proinde infractus continuus, ct unus permanens, percussionem, de sonum usque ad auditum traducit:
hinc sequitur quod sonus est: alienus ipsi aeri: n 5 enim ex proprio ipsius motu sit sonus, sed cu vel ipse aer in aliud, quid , vel aliud quid in ipsum
inciderit, tunc sit sonus. Causae ergo effectrices soni sunt percutientia corpora solida concaua, atque laeuia. Materialis autem causa est aer, qui illum veluti formam suscipit, ac eius trans-N n a uestri-