Iani GulielmI Plautinarum quaestionum commentarius. In quo omnes ordine M. Plauti comoediae, tum multa veterum scriptorum, poetarum inprimis, & M. Tullii loca varie illustrantur, corriguntur, augentur

101쪽

IANI GVLIELMri De communi re appellare mea tua.

ita vulgari j omnes libri,verum Nonius etiam membranis qua natumuis magnae vetustati santiquior grammaticus diserte lagit, Da mihi operam parumper, si vera est Euclio, id quod te volo. sVt mea sententia est,multo sincerius, & idem ille percommode interpretatur, si si commodum cst & potes. nam similiter hoc N ercatore accipiendum est.

. mare occoepi forma eximia mulierem, .m

Sed ea ut sim implicitus dicam, si opera est auribu . Sed in ea mulierum insectatione quam MO .gadorus luculentam instituit vulgatur, Texteres,limbolari,arcularis .in eodem Nonio paret,limborar,r quoa nescio xs quomodo magis arridet.ut a limbo & ora deductum vocabulum sit.&sane nihil aliud sunt limbo rarij,quam qui limbo oras vestium pingunt siue praetexunt. Aliquanto supra hunc locum coquus ad opus faciundum discipulos i

cohortatur.

Dromo de uama pisces,tu Machaeris

Cong um muraenam exdorsua quantum potes LMachaerionem coqui nomen esse omnes putant: ego aliter censeo, machaerio iubere ex- a. sdo uari muraenam, & id cultelli coquinaris genus esse. Cultellos quidem &Graeci vocant ; Vnde sui χαι Iesarei se ον IEschines Demosthenem vocaliquem cultrario natum latini prodiderunt.no- Madter hic sculas machaeria dixit Rudente qui tris Duceret chlata datos cum macharii.

102쪽

IN AVLULAR AESTION Es Senex Euclio aula ablata exanimatus &ridiculus ipsa trepidatione e spectatoribus unum affatur, quid aus tu' tibi credere certum esinam esse bonum 1 e voltu cognosco. Quid est 'quid ridetis' nom omnes. scio fures esse his

complures.

Mirum, si nouit ille omnes in cauea: sin quid reconditi ioci est, fateor me ignorare. Itactueis ut solemus imperitiae mantellum in suspicione quaerere,opinor Verius esse,noia homines. Ea

formula est,cum significamus nihil fieri pr ter

hominum morem, & praeter solitum. Truculento. Novi ego hominum mores. Ita nunc sunt adolescentes morari. in eadem re. nam illud paullo in diuersiore est Menaechmis, huc facit tamen. Salu aluos alios video iovi homines, Possor.

103쪽

IN PLAUTI CAPTE IVOS

AESTIONES.

I. G. IOSEPHO SC GE MML Cisseris F. S. V L T A in Galliam me illexerunt , Io. Scaliger: in multis maxime litterarum studium, is& hominum litteratorum amor ; quibus utrisque una hodie Gallia vestra sic abundar,

Vt ceteram omnem Europam prouocet, sane facile.Verum ita tu me ames, Scaliger, ita te oomnes Musis , nihil ut potius aut prius sui quam tui videndi, salutandi,cognoscendi,adi gendi mihi cupiditas. Quo mihi aegrius est, in media Gallia tamdiu carere me luce congressus tui: quem,quo propius abesse Video eo vehementius atque impatientius de- . desiderium meum ne te fugeret, indices has feci litteras,& quae ijs subiunxi de nostris litteris. non ut te docerem,qui haec ta- Iia,& longe maiora alia, nos omnes cottidie sodoces,non: sed ut auctoritate tua haec nostra, 1i eiusmodi videbuntur, niterentur , dc simus '

104쪽

essent testimonium quoddam mei in te amoris. tu, Scaliger, patere me ire vesti gius tuis de insistere itineribus ijs,quae tu patefecisti, & sie existima, qui diuinosin omni genere studio-u rum progressus tuos intelligat multo me melius, habere te plurimos; qui faueat amplissimae laudi tuae studiosius, & istas nescio quas hominum non nauci obstrepetium tibi quin quilias aut rideat libentius, aut promtius co-

temnat, neminem.

105쪽

IN CAPTE IVos,

Ibus. In laudire. Exercitus ,pra exercitio. Exercitum imperare. Captetuorumper oche prologus em dantur. indidem locus Obscurus illusbatur. V πο 1 apud Nonium correctin.

. N Captetuorum acrostichide Per iochica cst. Et interiti emit olim amissum issilium ' commode sine suspicione mendi. dillentiunt tamen libri scripti: in quibus, entit. Vnde fecerim, Eliu ibus emit. Emit, inquit, captetuos MAlios multos; & in iis filium Linum, que puerum amiserat . ea loquendi sormula vutata Plauto, & optimo cuique latinitatis audiori. Vocabulum ii paullo est vetustius, at omnia illa comaediarum argumenta filo Plautino & ij paene Verbis contexta fiunt,& utitur hic noster cum alibi, tum Curculione. Eodem hercle vos ρρηρ pa parissum testis Eadem vox restituenda , ut arbitror, Varroni Papiapae,η apud Nonium in Iuxta simpote aus videri verse, cum motin sepefuraces esse

106쪽

r Ne APTE IVos M .HsTIONES. II ham emendauerim p. v. vera, cum motuπ1. furata essemus, atque n. ibus iuxta ac P. Loquitur ni fallor de plausu theatrali ,iri quo negat posse laudem veram ine se, cum is populis mot' furtim saepe ematur;& omnino plebeiorum stulticiae pessimas& optimus iuxta sint. Verum hoc in medio relinquo: illud perseuero pertinacius, Prologo non bene vulgari, Et quoniam hera inde audiuit duummo loco

is Summoq.genere captum etiam 'mtem tium.

nam ijde homines qui pro istum nobis su stituerant haud dubio scripserunt inde audivit: omnia ut apte quadrarent. cum Verum esset, dc a poeta reli stum,maeludiat . ini, sertum sy llabae sustinendae D etiam Merc tore. mira quis eam vexerit, quis habea quis indaudiuerat. intra hac fabula, Dum ne ob malefacta peream, parui id aestima. id, neque libri habent, & sententia repudiat.1ω dc non est dubium, quin Poeta reliquerit, p. ruidae mο. Deinde est.

Hic nequeperiurus leno est nec meretrix m, Neque miles ori M. etiam ne vereamini.

etiam deest in Langianis. recte , & legendus

a s versus. Neque milesglorio με. neis vereamin naim aliter numeri innumeri sint. Scaena, Aduo te animum H E C. Iuuic illud dolissima nunc remissus est edendi exercitus.

so Nullum ne interea nactus, qui posset tibi Remissum quem dixit imperare exercitum' Locus egregius, si quis in Plauto alius, vera

E iiij

107쪽

72 IANI GVLIEL MI Isubobscurus, &, interprotes cum cogito, non

intellectus satis hacten'.ego sic capio. Hegio cum videret afflictantem separasitum, primu affectum illum humanitatis putabat: deinde in rectam semitam cogitatione reduetus, sci' slicet illud erat, inquit, quod hunc animi ex cruciat, quia ededi exercitus remissius est: hoc est, ut explico, quoniam carnationes 3c prandia , quae exercitij vicem parasitis sunt, filio

hinc absente, conquie cunt. Exercitus. n. IRhaud dubio exercitiu significat versu primo. ut & Rudente, excercitu gymnastico cris hoc ha

& Cicero exercitum bellicum dictu ait, quia is exercitia laborum in eo maxima. hac vocabuli Hegio & conue sus ad Parasitum, quasi de copus militaribus loquutus esset; tibi ustro, inquit,nemo est,quii peret exercitum, que remissum tibi paullo ante dixi. Solebant scilicet imperatores dc procosules prouincialibus imperare milites; quos vocat exercitum; & ijsdem, si ita meriti viderentur, cum alia, tum hoc nus militum mittendorum, remittere. tria quod ad Philopolemum attinebat, remissus Ergasilo erat exercitus , neque neceste habebat cottidie domum Hegionis Vocatus venire, & ibi cum militibus non qu idem a se adductis sed isthic reperiis rem gerere, pati' sanas'. valli in modum exstructas expugnare;

idcu rogat facetus n calamitate sua .nex

108쪽

iv c APTE IVos AEsπIONE s. nullumne interea rego allu nactus sit, qui ipsi exercitum imperaret, hoc est exercitum eum

diripiendis placentis, turdis , ficedulis,& huiusmodi delicatis hostibus alus haberet. Sics enim exercitum imperare, pro exercitum Sc o

cupatum ha bere dixit etiam Cistellaria. A Obsecro lacrimis tuis mi exercitum imperare Possem huc multa adducere de militibus imperandis , remittendis : item docere, quam huic interpretationi faueat, quod reges parasitorum dicant, a quibus aluntur. sed illa ex historicis, hoc ab uno Plauto facilς est petere, de sententia, ut spero, claret.. C A P V T II. vrare.vrationis L . Multam oculis accudere. Eu

. cr lis. declarantur. Capteum varie corrigintur ab Io

Aca τε ordinis sui homines Ergasilus & eorum res,domi risq quas agant, describit. Parasiti inquit rebus alatis latenis occulta miseri victitant sacra . num ruri rurunt homines, quas ligurriant.

Rurare interpretantur, rusticari:ego, opus ruri facere, alas colere; ut arare, aruum colere.

hinc rurat is se apud Appuleium, qui opori rustico factu do praesuti apologia pro se prima. Isse vera nec dys rurationis, quι pascunt ei. ac vesti t. segetis ἀπι aut vitii autVehi primitias impertiri

109쪽

Idem grgasilus de ijsdem parasitis adijcit. nisi qui colaphos perpeti

Petis parasitu'frangiq. aulas in caput Vel extra portam ire trag minim ad accum Icet.

satis e disciplina quidem, quς huic genera esst smussitare temulentorum adolescentium iniurias, &modo ventres suos distedant huiuscemodi catapultas libenter excipere. Vnde Quinctilianus maior Declamatione quadam Parasitorum,ait,vita est contumelias in qmestu ha- robere, in iniuriarisii. Ille versus scaena, Si di im

mortales.

Dulatione haud opus est muli oeulis multam miseriam additis, mirum est, quam varie scribatur: sed quod Veterrimet editiones habent, & quod in mss. repperiri quidam eruditi homines testantur, id ego ad verum quam proxime accedere Opinor. Eiulatione haud opus est, oculis multa mi Gria mitis. Correxerim leui mutatione, oculis *Qmultam miseri accuditis.Hac sentetia, illos dum lacrimando se amictent,praeter eam quam ipsa miseria fert, aliam quoque calamitate oculis importare,&malo multam accudere noua. dendi verbum in mala reponi docet illud iam paene prouerbium, in te haec cudetur faba. Eadem hac scaen grauis illa dc nimium vera sententia est. Namsere maxima pars morem hunc homines hobent, quodsi volunt, soDum id impetrant, bonisiunt: sed id ubi ia-

110쪽

Sunt. nunc ut te mihi volo esse, autumo.

Versu tame postremo,qui senarius ut opinor fuit, verbum iterandum est, ut sententia, sibi constet Sunt. nunc ut te mihi voti esse, esse autumo. Ego, inquit, euiusmodi te mihi esse opto 3c volo, eiusmodi esse credo: tu ne opinionem meam fallas vide. Scaena ea quae hac sequitur. Qi Eugepol Thalen talento non emam Milesium. in Langianis est, EG pel. scribo, Eugepa 3 quae gestientis laetitia interiectio est, restituenda inferius etiam hac fabula e fide libroru veterum, Eugepael edictiones aedilicias hic habet quidem.

paullo post.

H E G. Tum igitur ei, cum in aliis ta lagratia est, ut praedicas,

quid' aluit uni ne vina' Interpretes hic omnes malirs explicant, inalys . sed errant mea sententia, qui censeo Plautum in Oreb dixisse pro, in clide.Cu, ait, tam gratiosus ille sit in ciuitate sua, ecquid in re bene uncta est 3 Dixerat autem falsus ille Tyndarus Polycrati familiam atque ipsum adeo & pollere illic plurimum & coli maxime ab Aliis. Verum quid caussae arbitrabiamur cur hic noster . estos semper Abdem nominet, cum omnes ceteri latini scriptores Eleos in Elidem Z an quod ea nomina ita elatam minus noua essent Romanis hominibus rudi-hus adhuc dc imperitis rerum Graecarum equidem censeo . . nam neque Alia fluuio