Scipion. Gentilis iuriscos. De bonis maternis, et de secundis nuptiis, libri duo. Cum indice duplici, vno capitum, altero rerum & verborum

81쪽

aci Isico lante. Vibi Iasen . D seolui. matrim. qui pecuniam sequestrandam existimat penes aliquem idoneum mercatorem, iuxta sententiam ca perve M. t. de don. int.viri &υx. Sic tam CVt pater usuras eius pecuniae habeat pro usu- fritistu suo. In Germania, praesertim in his lociscosuetudo ita obtinet, ut mortua matre statim filiis costituatur aliquis tutor, qui quas inspector sit patris ne aduentitia bona dissipet; qua-uis pater optim .e exi stimationis sit; quod viri ciuili non c5 uenit, cu filius fana. non postit habere tutorem. DE.de tutelis in princ. Et ad has consuetudines videtur Dd. nostri respicere cuaiunt alienatione a patre facta consentiente filio valere, si filius non habuit tutore, vel curatorem argumento LI. C.dein integ. restitui. mianor. nec tamen absurda hac consuetudine existimare debemus cum etiam iure ciuili in simili casu reperiatdr filiosam .impuberi tutore costituendum elle, quo pater nequiter δc luxuriose uiuat,ut in specie d. l. vlt. mihi Accus notat. C. de sentent. pas. Illud sciendu est si forte pater ab administratione remot' sit, vel iuxta distin ectionem Barioli traditam, vel aliorum, qui distinguut inter dolum & culpa, ut propter doluremoueri positi non propter culpam, vel propter culpam qti idem, quae in committondo noetiam eam, q in omittendo versatur; vel etiam deniq, iuxta sententiam Agonis, qui nulla distinctione adhibita patrem censet luxuriosum semper remouendum elle. Sciendum inquam, est, hanc remotionem patri adimere tantum administrationem rerum aduentitiarum, non etiam

82쪽

C A p v T X II. c retiam usium fructum ;l cum nec ius patriae potestatis solvat. Excipio semper casum L fmperator D .ad Scium Trebel Mao etiam patri omne emolumentum fidei commissi adimitur, quod malo dolo dissipabat, alimentis duntaxat ei a filio tribuendis ex reditu.vel fructibus eius fideic0mmisit Jpter reuerentiam paternam.

ut est in fine l. scriptu. Igitur & patri Jdigo, dc furioso, & mente capto, cui bonis interdicta est, ille ususfructus legitimus, quem in bonis

aduentitiis filii habet, salu' manebir. patre furioso. D. de his qui sisntski,velalieni is r. l. M tistius. 9. . alias furios . D. de acquis velomiti. here e qua L. pluribus infra, ubi de heredita tibus aduentitiis agemus. Imo etiam6 pater nosolum bona filii male administret, sed etiam ipsum situm male tractet retinet tamen V sum- fructum, & omne ius in eo patriae potestatis; tametsi eo casu non cogatur si ius cum tam saeuo patre habitare, nec a patre vel vindicatione peti,vel interdicto de liberis exhibendis, iuxta l. I .de rei vindicat.LI.9.vit. D.de liber.exhibend. Contra esset, si filius cum patre habitare vellet, sed pater eum domo expelleret, vel alimentis priuaret. tunc enim pater usum fructum plane amitteret t. I. s.se cimis. C. de Latin. libertat.

ato n. argumento l. necare. D.de aliment. vrpi

ribus docet Pinelius adLI.parni multis pqq. Bbon .mater.alere autem etiam patrem

non intelligimus,qui filio expensas denegat ad aliquam artem honestam addiscedam, praese lini studia liberalia, qua de causa patrem etiam

83쪽

ci D E BON. MAT in N. 3 c. sene,atq; inopem non debere a filio ali Dd. co- sentiunt.ut scribit Iason in i quidam cumfllisin. 3 ψ.D. de verb. Obi ubi notat idem ctiam lege Solonis sancitum fuisse; allegatq; Plutarchum in eius vita quUd etiam memini a Vitruvio referri , ut dixi 1 n libello de alii nentis. Caeterum silio si male a patre tractetur . nulla esst in patrεa ctio, quia iure patriae potestatis id licet. & recte Seneca lib. 3. controu. scribit nullum patri curatorem dari, quia iniquus pater sit , aut impius; sed quia furiosus. & hoc ipsum tamenn 5 actione ulla a filio peti potest ut supra demonstraui est quidem apud Rhetores actio demetiae, sed ea non huc pertinet,vel, ut pleraque a lia tracta tis ex moribus Graecorum. Actio autem malae tractationis quae in Scholis dicitur, ea ad uxores pertinet, cui in iure Romano re spondet actici rei uxotia ,vel actio de moribus', de qua Cui ac.li. i. obsca. I .&alii. illud inter- dii filio conceditur, ut si contra pietatem a patre tractetur , possit petere se manumitti, ut 1 Diuo T raiano constituturn est, de ut supra docui. deinde quidnam illa stipulatione contineatur si quis aliquem promittat se ut filium tractaturu,accurate explicat IC. Paulus in L cum quidam. D. de Herb oblig.

C A P V TMXIII. De alienatione es aliis quae patri im

terdicuntur.' Ere Liuius lib. 48. Nihil, in qu it, tuto cunqVa permittitur si ratio nonsit redderi: talis

autem

84쪽

etatem est potestas patribus data in adm ni strationem rerum aduentitiarum.visii pra satis ex

potitum. Caeterum, ne plane omnis licetia patribus concederetur iisdem legib. cautum est, ne res aduentitias filiorum liceret eis alienare. late patet hic loc', qui ut recte intelligatur hς ctria ordine exponem A. Quid alienationis voeabulo contineatur. II. quaena sit vis huius interdictiois, quςq; temedia filio prodita sint aduersus xlienatione patris. II l. & postremo, qb. nam in casib. patri permissum sit,res filioru ad uetitias alienare Alienationis nomine cotinetur omnis achiis,quo domini u rei amittitur vel in alteru transfertur. deinde, per que venisur

ad tale amissione. Prioris generis sunt donatio, venditio, dotis datio. serui manumissio, & si qsimilia sunt l. i. defund. dotali. l. alieno qui ideicomissaria m.des deiciberi Posteriori genere cotinetur hypothecae,& pignoris obligati O na debitor qui res suas obligat creditori,no transfert quidem in creditorem dominiu , sed ipse retinet. Verum si no sol uerit,* pebet, potesta creditorib. pignus vendi I. pignus. Upasi. D.de distruct pignor. LAcessante. C. eod. tit. idque verum est, licet ab initio inter ipsos coueniat, ne vendere pignus liceret. nam nihilo minus vendere poterit, si ter debitori denu clauerit , ut solvat. l. M. D. de pignorat action. Quare alienationis nomine etiam pignoris dationem significari videmus i. v

men distincte ponuntur alienatio , & hy-

85쪽

pothecae datio, ut in his legibus, quae bona aduentitia vetant alienari, vel obligari l. i. C. de reb.matem. l. cum non serum. 9. Fμm autem. C. debon.qua lib.&ratio huius prohibitionis est, non lain ne pater dissipet, sed quia rerum aduentitiarum dominus est filius, non pater. nemo autem rem alienam vel obligare, vel alienare potest; & minus quidem obligare quam alienare,vel vendere.nam si quis rem alienam Vendas, non recte quidem facit, & satis illicita venditio dicitur, sed tamen valet,& obligationem utrinque parit empti venditii. I. C. decomun reru- alienation. at rei alienae obligatio, tae oppignoratio nulla est , nisi voluntate domini nexa sit.Lalieno. Ulleteri. D.dest Donassi

ratio disterentiae est , quod quis seipsum obli

gare potest. in venditio no autem hoc tantum agatur, non ut venditor rei dominium in emptorem transferat, sed hoc tantum ut rem emptam emptori habere liceat,id est, cam possidere .l. 3.l seruus. g. I. D.deact.empl. ita ut si venditor dominus rei sit,faciat dc venditorem dominum; si autem dominus non sit obligetur emptori de cui ctione,si a domino res emptori euincatur& auferatur l. empto. g. I. D.eod.tit. vel nanciscitur emptor occasionem v fiucapiendi, claniam. D.de contrah. empl. At pignori obligare rem alienam non possum; quia ex hac oppignoratione nascitur actio in rem.non debuit aute permitti ut quis onus vel seruituistem vel nexum aliquem alienis rebus imponeret. qua in re hallucinatus est Petrus Faber lib. 2.

86쪽

venditione rei alienae statuit cotra disertos iu ris textus; motus constit. Diui Pii, eu Caii sententiat. I. g. vle. D. prae rupignori c. Nam loquuntur proprie de rebus, quae sunt in nostro comercio. quod si non sint in commercio putares sacrae,5 religiosae, similes earum ut pignus sic nec venditio contrahitur. Haec igitur sunt, quae patribus nominatim interdicuntur,in administratione bonorum aduentiliorum inui

bus alia quaedam similia aggreganda videntur quasi alienationis quaedam species, V. G.trans actio, in iudicium deductio, in Emphyleusin datio seruitutis impositio testamenti factio de

iis rebus; nam& testam erum alienationis nomine venit siquis prioris. 9.a.c desec.nupt. postremo negligentia domini, qui rem patitur ab alio possideri tanto tempore,ut eam usu capiat. unde usucapio quoque, siue haec patientia, alienationis verbo contineri dieitur.Labenationis.

2 .de HS. In primis autem locus insignis est de

Actionibus quas pator exercet nomine rerum aduentitiarum,cum alias dicatur ab Vlp.& L beone absurdum este, ut cui alienatio interdicitur,ei permittatur actiones exercere. l. ait praetor.*.quidsit autem D detur. deliberad. Sed

hanc absurditate absorbet in proposito nostroius patriae potestatis ob quam plenissima administratio, dominio proxima constit. principum patri

concella est.

87쪽

C A P V T XIV. De alienatione ustafructi . OV od ante dictum est interdictam esse pac

tri alienationem vel obligationem rerum aduentitiarum, id proprie pertinet ad ea Iu re-xum proprietate quae est filii no patris; ut usus fructus contra est patris, ideoq; videtur ei permittendum eum alienare, iuxtal rnre. C. de mandat. & sententiam illam Baldi in prooemio C. patrem si velit , polle omnia sua bonam mare proiicere, atque ita filios damno afficere. Et in filium quidem quin alienare usum fructu possit vel vendendo, vel donando,uel alio modo dubitandum non vidutiar d. l. ικm oportet. s. is cutem. C debon. quae hb. sic tu & in qliouis vlu fructitario ius est usum frumina suum rei v- semustuariae cedere vel vendere. sed etiam an in alium, atque extraneum alienare possit, id quaeritur ZS ne possit hec facere videtur. I. quia taec filio concestim est proprietatem alienare, quae tamen cfl: ipsus, vel ca obligare patre vi-

Qdebou. qua lib. ll. Qiuia is usu sfructiis pateria non solu continet fructus&commoda omnia rerum aduentillaru , ut cornunis ustisnuetiis; sed continet etiam plenam administrationem rerum, ita ut pater non solum sit usufructuari-

88쪽

si ed etiam legitimus administrator, quae administratio curn iure patriae potestatis concessensit, non videtur ullo modo in alium posse transfetri: nec ususHI His. III. Quia nec aliis v-s vfructuariis,qui non sint administratores,co cessum videtur alienare usum fructum in ali siquam heredem siue dominum proprietatis. a lioquin usumfructum amitteret. l. Fusius seu LI ID.deiuri doti Larboribus 9. s. Ddevsior. S. illud. IV. eod. tit. & ibi Iohannes Faber notat. IV.& postremo facit huc textus ind. l. cum oportet.*.no alit hipothecaw,versiquid.ubi scripta est dicere patri alienare vel quocuq; modo dis ponete de fructib. exus fructu suo perceptis, vel de aliis rebus, quas inde comparauit & collegit , siue sint immobiles siue mobiles ; at noti etiam dicit,posse eum alienare ipsum usumfructum. Atque ita plurimi Dd de vulgari usu fructu sentiunt, ut non possit usu sfruinis, sed conroditas eius sola alienari. arg. d. l. v fructiud D. de usi rues. 2 l. nece rio. D. depericul. δί,ommod.rei vend. Sed contrarium verius est, licere patri ipsum usum fructum alienare, ut alii cuiuis usufructuario licet. l. cui Oufrunt. Dode et r. cuius legis haec verba sun Lem v frunim legat in est,etia inuito herede e si extraneo die

derepotea Is igitur vliis fruct ' vendi extraneo' potest: e teratus cst insi aut ipsa tantu comodiis ras,vel facultas percipiendi fructus, quς legata no est. Ita igitur & aliae leges loquuntur, eu in tellige dae sunt, de ipso scilicet v sufructu, no de commoditate usus tructus eges sunt istaei DEx

89쪽

iud.ρoss. F. i Inst.de inuta habitatio. cap. nuper. extra de donation. ter vir.& vx. Notatbstant quae in contrarium allegantur,id est, ne possitvsusfruct in extraneum alienari, vid.LAbur fructin.D.soLmatra. l. Uufrurit . 9. C.de usust. Ud.9. tristit. eod. tit. Non obstant,inquam; nam ideo dicitur non polle extraneo cedi vel extraneo cedentem nihil agere, nihil transferre. ut intelligamus ex illacessione vel alienatione , no alterari neque immutari usum fructu, qui es h in usu fructuario eum cedente vel vendente,id est, nec esse, nec costitui nouulii aliquem usumfructum in persona eius inquam alienatus est; sed esse eundem usumfructum qui in alienante est. Semper enim verum est,

ab ipsius vita pendere, & cum ipso extingui iis

modis, quibus constitutus est fructuario, non autem ex persona eius, in quem alienatus,tu ca regulam Llex vectigalum de pignori b. resoluto iure dantis , resoluitur simul δc ius accipientis : non etiam ut alienanti usufiuctuario haec poena infligatur ,ut usumfructum amittat.& is ad proprietatem reuertatur, priusquamvsufructuarius eum legitimis modis amiserit, id est vel morte vel capitis diminutione hac.n. poenam amissionis nulla lege costituta reperimus,ut recte Holom .scribit ad . i. sest. Non obstant etiam alia argumenta supra allata, quae

pleraq; pertinent ad usumfructum huc legitimui&paternu, de quo agimus. no obstat primum, quod scilicet filio interdictum sit alienatione

90쪽

CA suae XIV. Glione proprietatis suae . nam huius rei duplex ratio notanda est quae redditur in illo ipso d.9. insine.f. 'sium autem. GL elius enim est coarcti

re suuensita calor re ne cupidini dediti tristem exi

tu entiant, qui eos post dirifersum expectita patrimonium. PIae prima ratio est,& egregie illustrari potest ex iis, quae Lucretius lib. 4. elegatissime de amore scribit. Et bene parta patrum, sunt anademata , mirae. Altera ratio ibidem notanda est in verbis,quae statim sequuntur cuenim ,inquit Imperator, parentes aleresibos siuos 'undum leges oe naturam compellantur , quare ad venditionem rerum senarum prositare desiderat. At ne pater alienet vshmfructum suum, &transferat, in quem vult , nulla ratio adferri potest. Non obstat secundum de illa patris administratione; nam neque nos dici inus illam qualitatem transire in usustuctuarium extraneum , sed usum fructiim tantum . de tertio iam ante rc pondi de vulgari & communi via-frmstu. no obstat etiam quartum, quia non sequitur, dicit posse patrem disponere de fructibus. ergo negat patrem posse alienare suum v-sium fructum. In summa tria haec distinguenda sunt, fructus, facultas fructus percipiendi, &ius siue seruitus ususfructus: De fructibus dubitari non potest, quin ut omnes suos facit, sic

etiam libere alienare omnes pssiit etiam futuros,quos scilicet durante usu fructu perceptu

dum. D.de O.facultas autem fruendi, dc possessionis retinendae etiam iure alienatur . M