장음표시 사용
91쪽
o DE Bu N. MATER N. dcc fructuarius qui eam alienat, ipse frui videtur, praesertim si pretium accepit. non utitur. ει α Aq. D. de usu ruct .l. fundi D de Oufri legat. Risfructus autem ius. & seruitus coli rex qui' dem personae fructuarii l. s.in . D. Quib.n odismust. amitt. Sed tamen transferri in alium potest, talis qualis est apud ipsum usu fructila' rium; ut id solum transferat quod ipse habeat,& quomodo habet. Idem igitur, quod in caeteris ylti fructuariis , etiam in patre dicendurn est, sic coli rore usum fructum cius personae, uvinea duret, & cxtinguae, quis in aliti sit ab eo
traflatus Peditione, vel donatione .is. n. in quo
translatus est habet illum ipsum, qui penes patrem est, usiim fructiim , eaque a gero iure usi1S-
fructus potest, quae alii usu fructuarii possunt.
non dico omnia, quae pater potest; quia maXima illa potestas administrationis, quam pater habet, in quemlibet transferri non potest, ut sipra docui. Postremo, illud hoc loco quaeritur, si pater vendat, vel alio modo alienat re ad uetitias . nec quicquam exprimat an sint ad- Mentitiae,&c. Item an suum usum fruetiam dicat sic vendere, quid hoc casu iuris sit Θvaleat ne alienatio tanquam solius ususfruinas facta, an non valeat, vel re indi possit, quasi rerum ipsarum facta' variae enim sunt hac de re sententiae. Sed breuiter ita dicendum est. vi si vel emptor sciat res illas esse aduentitias filii, tunc emptio valeat solitis usus fruinis, in hunc enim solum consensisse &ipse emptor & pater venditor videntur; neque enim potest emptor aliud emisse intelligi, quam quod scit a vendit O-
92쪽
C A p v T XIV. Prxe sol si potuisse vendi; atq; huc recte facit
xabernas. D. de cot h. empl. Vbi venditis taberis Dis, quae in foro sitiat. non censetur quis vendi in
disse sol si quod publicu est, sed ius tam ii siuam, id est. pollessionem & usum earn, qui solus usus ad priuatos pertinet. atq; hoc est, quod Hanniabat apud Livium lib. 1. de bello Punico, cu Roma in propinquo obsedisset, publice in castris suis vendidit rabernas quae in foro Romano e Tantpndignatus quod audierat p eos dies fuiste in urbe si agros illos ille castris & corpore posisidebat, emittent. propius etia ad re nostra facit I. idomus. 7 i. β υθ D.de Leg. i. ubi dicitur si sis alicui fu nia ia vectigale siue Emphyleuticu legauerit, no videri ab eo Pprietate rei, id est, fundi legata, sed id solum ius, Uinvecti galib. sun. . dis habent', id est, iussi inite dominio, & ut vulgo domini u utile, n5 directu. da directu est penes ciuitate, vel eos qiaoru est ille fund' vectigalis. Atq; hoc ita est, ii emptor sciuit res adueritias, quas emebat a patre. Quod si nesciebar. Efect o censetur ipsas res emere voluisse,& plone hoc est&vsum fructu proprietate ipsaru . quo casu dicendu est emptione non valere, si pater v edidit usium fructu stati, emptor putauit tota re ; cu sit dissensus in re, quae emitur, quae emptione vitat. Doncitus δί lii 'llegati. i. si de actio empti. nam illa L. hoc tantum dicit , si
venditor celaverit emptorem de onere, g, rei ve ditς impositu erat. venditione propterea Dorescindi ; sed emptore, si de pretio aveditore couenias, posse petere,ut ratio impositi, dc celati
93쪽
νL DEBO N. MATER N. 3cta oneris habeatur; atque ita ob hanc rem pretiui minuaturi vel si pretium iam integrum lotuit, agere poterit actione aestimatoria quanto minoris, ut re iste Culac.docet ad i. stipulatio ista. sol quis forte. D. de Q. O. Caeterum incongrua non est, si fortasse dicatur emptionem talem a patre factam valere quidem, ἐκ obligari eum emptori ob dolum cum rem emptam emptori hiberi non liceat, per filium scilicet, cui datur rei vendicatio rerum suarum a patre alienatarum, ut supra dictum est. Illud animaduertendum est, si pater fundum, vel agrum aduentitium dicat se vedere, adiiciens usq; ad suam vitam, siue ut emptor habeat ad vitam eius, hoc modo intelligi debere solu usum scitistu suum a patre venditum esse; quantumuis proprietatis vocabulo usus sit, cum fundum vel agrum dixit se venderet quastio ii s 9.3.D.de V. S. si ut rei vocabulo non solum corpus, sed&ius
. distinguiturquentes a possessione rei; ut indefinitione furti l. i. D. desuri t qui aventi II. D.de acquir. velamist. pols. Nam illa adiectio, quam dixi, satis demonstrat, patrem de solo v-sufluctu fudi intellexisse, ut in simili valde specie probat Cui acius,& singulare vocat in c.nuper.6.exi a de2onat. ter vir. ubi illis verbis. siqua terra data fuerit alicui, quam dixerit possidendam, ususfrvistus hic datus est, S: significatur. ut fs vlt. C. de sereund. nuptiquo pertinet illud a Dd. passim receptum, si vir dicat in testamento, se uxorem suam relin-
94쪽
CAν vae XIV. 73 quere dominam & gubernatricem rerum suarum,iis verbis non intelligi aliud relichum quavsumfructum; praesertim si liberi extent , vel heredes uniuersales a patre instituti sunt, quo casu glossa ex sententia Bulgari non usu infru- fhtam sed la alimenta matri relicta elle dicit. Ita enim vulgaris est usus loquendi,cum usium fructum maritus, vel uxor relinquit, Vt docet Zasius ex communi opinione quam ait consit.
I 8.vol. 4. n. a. allegata l. l. cum Auth.boc locum.
Rartol. D. de Leg. 2. Ut autem proprietatis nomine aliquando intelligitur vlusfructus, ut iadocui sic vice versia usus fructias nomine intelligitur proprietas. vlt. D.de Uufruct . ear. rer. I. Proc ID.de Uufra.douaisonos. S. I. D. de δε-
nationib. & ita etiam in casu sibi proposito Za-sius in diisto consilio probat, matrem esse dominam & vere proprietariam. A n delicto patris vel filii ususfructus publicetur aduentitiorum vel alterius peculi i dixi supra cap. X VIII. ubi de modis eius amitte di dixi. An autem ces.sione bonorum per patrem vel filium facta creditoribus adiudicetur , dicam in fine huius libri.
Ransactio & compromissum in iure com
95쪽
νι DE BON. MATER N. &c. parari solent. est enim utrumque de re aliqria controuersia compositio quaeclam amicabilis, dum receditura lite & iudiciis Zc sicut in tras actionibus no totum quis accipere solet, quod petit, sed remittit aliquid de iure suo LA super s. C. do transutiomb. sic & in arbitriis. eaque re arbitrium differt maxime a iudiciis, de quo notus est ille Senec loc' udice formula includit. tac. dc ille Cicer. pro Q Roscio, Ad iudiciu hoc
modo venimuου ut totam titem aut obtineamus autamina m ; ad ιrbitrium hoc animo adιmus, ut
neque nihil nes tantu qu mia postulabimus, con - ρqπamur. Igitare nec compromittere pater pos se videtur, nec transigere de rebus aduentitiis. Quia & compromi ilum 6c trans actio qusdam esse species alienationis videntur, ut cui alie natio interdicta est, ut patri in reb M. aduentitiis, eidem & copromittendi & transigendi de
iis dem rebus potestas adempta videatur. c. I mtempore. t. ae arbitr. v contingit. ext.derra o Z. S utrobique Panormitanus notat.I nonso lum. C. de praeium nor. l. I D.deo erocurator.
Gl facit huc exemptu V silli.&Emphyleut , quos non posse sine consensu directi domini
compromittere & transigere de re fetidalide Emphyleutica, verius videtur uti de Panorm.& Imola putant, per Regulam ibi traditam ctu alienatio.&c. Postremo prohibita alienatione omnia videntur esse prohibita per quq ad alienationem quandoque perueniri potest. argumento l. codicillis. J. mater. ρο ibi sartolin. D.deleg. 2 Isiad resio Hum. I ibi Tartol. Salice tuo. C. depraed.minar. Sed his non obstantibus. dicen-
96쪽
CAΡvT XV. 7s dicendu est, utroq; patri permissu esse in bonis
aduentitiis & co promittere&tra si gere. Mo-Ueor his argumctis.I. Quia pncrob causas ne cessarias alienare res ad uetitias potest l. csi non Ρω. 9 nautas a C. debon. quaisb. Talis aute causa videtur hςc cile trafactionis&co promis' 11, cu nsi sint niti de reb. cotrouersis. l I. Ia pater omnino potest actione. mouere,&cxercere haiudicio de his reb.d.Lolt. csi nosol F. 9. ubi aute. Ergo etia ei permitte dii est tras actione 6 co promi ilum facere; cu sit transtinio de ea re de
qualis &iudiciu esse potost L i . D. de trans C5aemissa aut sint similima iudiciis, imo plane ad
instar iudicioru redacta esse dicantur. l. i. D.dore .Hrt. Perpera doctissim' vir hac Adcursissent etia in L io. D. de T aris improbat; qa ut in agedo, sic in transige do co sensu filii exigo , inquit, ne alioquin friti' uari' proprietate lςdere videas. alleg d. vlt. g. ubi aut in υnu:&3. in aut
io habeat.ί 'de bo. quali. Sed Sc actio es mouer epi' est, sitra si gere, de quo infra ubi quaten' pater, quaten' filius actiones exerceat, agetur. N
pprietate laedi negamst, nisi res alienes, de quo Diox. dc potestas patris hac i sioneadmittit. III. argumetu ab tutore duci potest si potest de rebus uti lib. transigere. Us. de transi Vstremo nulla l. reperitur,q hisce reb. patri inter dicat . cu plenissima potestatu poli' ei tribuat ιρα . C debon. mat.&Qde bon. que ii ergo haec quoq; duo patri pinissa celeri debet. Excipi f. n. legib. sola alienatio. & hypothecae datio ab illa libera potestate. q exceptiones co firmae regula in casib. non exceptis, ut vulgo dici solet L Gyxaesitum. S. idem re ondit. Sc l. cum poena,
97쪽
G DE BON. MATER N. &c. S.cumfundum. D. defund. O instrument legae,. Non obstant argumenta supra in contrarium allata.&primuinquod transactio & compromissiam snt species alienationis neq; enim hoc simpliciter verum est; neq; necessario sequitur alienatio ex transactione vel compromisso;vel si sequeretur, tum alienationis cuiusdam ne cessariis species sunt; cum, ut dixi,utrumque sit de lite & re dubia I in alienatione aute necessaria non habet prohibitio locum de alienatione facta ut plurib. postea demonstrabimus; dc generaliter alienatione prohibita intelligitur prohibita tantum voluntaria, non etia necessaria LI ID.defund.dom.L .9. . D. de reb.eor.
leuta,respondeo, plurimum eo. distare a patre legitimo aduentiliorum bonoru administratore.igitur argumentum non valere,ut a disparatis duci um. Dcinde vasallu 3c eius similitudine Emphyleutam etia inscio domino posse
transigere coplures tradunt,&probant in cap. de vagallo titui. Adeseud. fuer. controuer. cap I. de controu. inter vasallum 'alium. Ad
tertium & postremum, nego illam sententiam perpetuam esse, ves pro regula habendam cum sit potius commentum & Brocardica, ut vocat Dd. Caeterum ut in re dubia,& perplexa Baldidistinisti in d cap. si cotrouersia; omnino mihi aequissima videtur, qua plerosq; etia interpretes sequi video no solu in patre.administra' tore sed etia in Vasillo & Emphyleuta; nec solunia trans actione, sed etia in copromisso. licet
de hoc magis dubitari soleat, an admittedum s
98쪽
C A P v T XV. sit. Distinctio h ces tripartita;aut enim tranc actio ita fit, ut rem aduentitiam sue nudalem, quam pater vel Vasallus possidet, retineat, aliqua re inuicem data vel comprom ista aduersario suo;aut ut aduersarius ipse, qui rem aduentitiam possidet,retineat, modo aliquo iure nitatur. &his casibus trans actio a patre vel vasallo faeta valebit. & ratio est optima, quia in his casibus nulla versetur alienatio,id est,trastatio rei aduentitiae, vol seudalis in aduersarium .l. nulli. OLI . pro fund.'ibio a ta Dd. D. de transactiomb. Aut denique transactione & co-
promisso id agitur, ut posmessio rei.& res ipsa in
aduersarium transferatur: & hoc solo casu recipi potest,ne transactio valeat,cum contineat alienationem, atque ita, ut dixi, plerique sentiunt teste Iulio Claro quaest. 29.&3 8 . Superest nunc ut etia de Diuisione aliquid dicamus, quae &ipsa videtur patri interdicta osse ; quia sit transactioni similis. & species quaedam alienationis. l. nonsolam. C. depressi. minorum. ἱμη pupillorum.mpranc. D. de reb.eor.quissub tute thin Iotis. D.de usucap. Caeterum omnino videtur
patri permittenda esse, inter filios tame & bona fide si ab eo fiat hereditatis puta matern Dinqua diuisione interpretes controuersantur, Vtrum in ea diuisione requiratur Decretum iudicis, ut solet requiri in alienatione rerum minoris. Et Baldus quidem id adfirmat in Lyn raliter. .desec.nupt. quia diuisio sit alienationis species, in qua decretum requiri constat. non , siaum.C.deprad min.Lmagωputo. D de reb. eor. cum ii. Sed hoc verum est in tutore,& cura
99쪽
tore. citerum in patre administratore legitimo magis est ne decretum istud requiratur, ut infra cap. XIX. demonstrabimus, ubi de con- tessa patri alienatione dicemus.
C A P V T XVI: Deseruitutis impositione.
ΑLienationis verbo etiam fetuitutis impositio continetur, ideoque de alienationis prohibitione ea prohibita intelligitur l. pen.
kereb.ahen.nou aben. Neque obstat l. recte dici- min. D. de V. S. Nasn fateor ,1 eruitutem non
esse partem dominii eius rei cui est imposita,imo potius est eius onus. nec libertas, quae per seruitutes minuitur , est pars dominii. domini v. n. plenia est meu timdi,quamuis ei imposita sit seruitus, puta iter, actust cusibus.*.Amia fius. D. de Leo 2. Excepta seruitute usu sfruct '. tiam decedente usufructu, non proprie quis dicitur plenus dominus rei. nam v suffructias omnia rei emolumenta continet L Maurus. Dcae leg. 2. at dominium rei recte habere dico etiam fine usu fructitat l.reete. in propofito autem nostro duplex incidit quaestio. Vna est, a repraedio usu fructuario siue aduentitio seruitur e pater adquirere: altera an possit eidem seruitutem imponerc'quod ad priorem attinet,dubitandum nota videtur, quin pater non solum - serui .
100쪽
C A p v T XVI. 7sseruitutes, sed alia commoda possit adquirero
filio in bonis aduentitiis, ut Adcursus, Bartolus,& alii docent in l. quoa dicitur. D. de V. O. Ecibi lason communem hanc opinionem appellat : quae tamen mihi non probatur, nec iure nititur. pater enim stipulando filio, iis tantum in causis adquirit in quibus per filium sibi ipsi adquirit, quodque stipulatur , ad eum per
filium rediturum est d. l.quod di itur. Ol. a. C. de contrah. sipulation. non autem in quibus causis patri adquiritur, sed filio, veluti in causis peculii castrensis , si pater filio suo stipuletur nihil aget,id est, nec sibi, nec filio adquirit,
iuxta regulam traditam , neminem alteri sti. pulari posse. nemini per alterum actionem adquiri, nisi per eum qui in eius sit potestate ut filius, ut seruiis.l ipulatio *.alteri. sibilare Tonesivi disputat contra Dd.rectissime. Quod si in causa peculii aduentitii pater filio stipuletur, hactenus tantum stipulatio valebit, quanti patris interes , ut scilicet patri adquiratur
actio, quod ad suum usum fructum duntaxat. I. domi Πω. 29. D. de T . o. F. alteri. Inntit. de
inutilib.stgut Sed tamen, ut dixi, communis opinio est , patrem filio stipulantem in causis peculii aduentitii filio actionem adquirere, sirion directam , ut pleri que tradunt, saltem utilem , ut Zasus scribit ad d. l. quodcunque. g. si quω ita. D. de U. o. de Cula-cius ad d. l. dominus. in Ane. qui Cuiacitas valde probabiliter illa verba d. legis. si