장음표시 사용
211쪽
nione minus probabili ; adde , infidelemi non polle habere veram probabilitatem desita secta inculpabiliter : si enim observet naturae leges, &oret ad assequendam veritatem uti tenetur quando duplex. secta
posita. videtur probabilis , Deus volens. Omnes homine, salvos fieri , . non deerit sua illustratione, qua ostendatur vera Religio. Catholica, extra quam nemo salvus eis: potest . . Quaeritur. An possit aliquando fidelis inter Lumeranos degens . . andiendo e rum errores, . credere , quoci probabilior sit.
haeresis iusterana , quam fides Catholica p. Resp. Quod fidelis in iis, quae 1unt ne-- cessaria ad salutem necessitate medii , ut: in fides in Deum Remuneratorem, & fi des de Trinitate, M Incarnatione , pos si invincibiliter errare, cum Deus non desit in necessariis; immo ne ipsis quidem infidelibus permittit Deus horum mysteriorum ignorantiam invincibilem, & inculpa.hilem, ut constat, tum ex illo axiomate 3, facienti quod in se est, Deus, non denegat gratiam suam, tum ex Propos. s. intendamnatas ab Alexandro VIII. quae dicit
Pagamos , Iudeos, Narraicos nullum accipere.
α 'sis christi i luxum, in einere gratia 'fiesenti . Postunt tamen etiam fideles aliquando errare invincibiliter in iis articulis , . quorum fides est solum . necessaria n cessitate praecepti, puta , in numero Sacra
mentorum μ. α in his castas fidelis non ι
212쪽
I sarritur . An sit Probabile I quod Iudex. possit iuiuicare juxta
opinionem etiam . minus pr-babilem Rei p. Esse salsum , & expresse damna
tum ab Indoc. .XI. cum Propos. 2. ratio est
quia tum iure positivo canonico, & civili, . vim iure naturali tenetur Iudex in serenda sententia sequi opinionem prohabilio- m, ergo. non Potest juxta minus probabilem judicare ; tenetur quidem jure positivo canonico, & Civili, . quia in reg. 4s. γυ-κis in F. tig in obscuris isde regnii, juris dici-τur et inspicimas in obseuris suod est verosim Gus; tenetur pariter jure naturali, quia si-eut Medicus, etiamsi ex Charitate, &sne . salario suam operam.aegroto exhibet, tene tur ex contractu implicito adhibere pharmacum probabilius curativum , omissio minus Probabiliquando ἰ aeque potest utrum- sue appricari, ita Iudex ex contrasti im .Plicito cum Retpublica tenetur serre se tentiam juxta merita Causis, ad judicando rem illi se cui magis ius favet , . aliter niat. consuleretur bono publico, si sententia se- tenda esset ex favore, & ob amicitiam cum Iudice, unde fere semper Pauperes Oppria
. 3 3. Ex dictis seqttitur i. Iudicem , qui iuxta minus. probabilem opinionem judicat, Non solum peccare, sed etiam ad restitutionem teneri, ratio est, quia Pecca lacontra iustitiam commutativam , tollendo abbati o ex collitigantibus id, quod ipsi de-
213쪽
betur , ω quod habet jus strictum proprie
tatis,. nescilicet adjudicetur res collitiga ti; cui minus assisti int A votos legum. ys R. Sequitur T.. Quod si cognoscat, pro- bationes esse aequales,. & jus utrique parti aequaliter favere,. non debet pro suo speciali favore rem, litigiosam parti cui Voluerit adjudicare, quia non est dominus, rei sectdividendae erit in aequales partes,i si fuerit divisibilis,. vel retinens totam rem debet alterii compensationem reddere' secundum,
aestimationem dimidii aequale est enim im
Iεo. Sebuitur 3 . Quod dictum est de Iudicibus a Republica constitutis,. dicendum:
etiam: de Iudicibus ex partium conventione' desti natis , seredes Arbitris, necnon de Omnibus his , quit litigantium, dissensiones inirebus decidunt ;. omnes isti contra justitiarii: Commutativam peccant , & ad restitutio nem tenentur si. opinioni minus probabilitst accommodantis. 36r.. Quaeritur . An, Iudex. possit accom-- 'modare se opinions collegae, & contra propriam: opinionem; iecundum illam ferrosen
ob ejus extrinsecam auctoritatem sententia possit prudenten aestimari probabilior, Pot riv Judex suam opinionem; deponere' , illi 1e accommodare secus, Πon potest, ,,
quia, Respublica vult L ut quilibet juxta pro Prium sensium, judicet quodi sibi videtun v
rosimilius .. sex. . Quaeritur An, Advocato', M Procuratori illicitum sit tueri opinionem minuS probabilem sui. Clientis , ' '
214쪽
Resp. Quod, Advocati, & Procuratores tenentur admonere clientem de minori probabilitate suae causae, atque de proximo periculo amitaendi etiam expensas quod si non moneant,. Peccant graviter, & tenentur restituere parti laesae Nihilominus li- ' citum est promovere rationes clientis, etiam s. Patrono, apparead probabiliorem , esse opinionem , quae favet Parti contrariae, ratio est, tum quia. possunt prognessu temporis. novae rationes apparere' Ad Vocato ,. vel Ptocuratorii ita ut Clienti lis adjudicanda sit,. tum. etiam: quia poterit Iudici. apparere probabilior opinio, quae Advocato, . vel: Procuratori apparet minus probabilis snec ipsi, patrocinando causae, cogunt ulla. tenus Judicem aut illi suadend , ut suam: opinionemi sequatur . . . Φ363. . Quaeritur. . . An quando litigantes. habent: pro, se opiniones aeque 'probabiles , possit Judec pecuniam: accipere pro ferenda, sententia in favorem unius prae alio γResp. . Constat ex decreto Alexand. VII dbinnantis propos. 26. id esse illicitum, ratio, est , quia Iudex: tenetur ex iustitia integram: litem, ad judicare, sed Judex , quila liquid, accipit ab . eo, quem alteri praefertnDn. dato totumi,. qpod debet ex justitia dare , largo peccat contra justatiam & ad're-, stiritionem. tenetur : quod autemi spectat ad munera, . quam dari solent Iudici ad alicien
3 4. Quaeritust.. An quidquam .aari possit, promitti , . vel paciscit pro jpstitia , vel gratia sive: Ecclesiastica ,. sive temporali obtinendat apud sedem. Apostolicam , & Roma nam, Curiam, Resp.
215쪽
Betur, de qliod habet jus strictum proprietatis,. nesilicet adjudicetur res collitiga ti, cui minus assistunt favoros legum. Is g. Sequitur T. Quod si cognoscat, probationes esse aequales,. & jus utriqlle Part1 aequaliter favere , non debet pro suo speciali favore rem litigiosami parti cui voluerit adjudicare, quia non est dominus rei sec dividendae erit in aequales partes, si fuerit divisibilis vel retinens. totam rem debet alterii compensationem. reddere secundum, aestimationem dΤmidii; aequale est enim simambarum Partium ..
36o. Sebuitur 3.. Quod dictum est de Iudicibus a Republica constitutis ,. dicendum: etiam: de Iudicibus ex partiumr conventione destinatis, sere de Arbitriς, necnon de omnibus his , quit litigantium, dissensiones mare bus, decidunt;. omnes isti contra justitiani Commutativam peccant , & ad restitutiornem tenentur si. opinioni minus probabilii
36r .. Quaeritur . An Iudex pomi accommodare se opinioni collegae, & contra propriam: opinionem; secundum illam ferre sententiam λεResp. Quod si collega sit doctior ita utzob ejus extrinsecam auctoritatem sententia' posse prudenter aestimari probabilior, poterit judex suam, opinionem; deponere , ω illi se accommodare ;. secus non potest, , , quiat Reipublica vult, . ut quilibet juxta pro prium sensiunae judicet. quodi sibi videtun v
rosimilius . . ' a 362 . Quaeritur . Ani Advocato',. ω PrOcuratori illicitum sit tueri opinionem manus
probabilem sui Clientis P Ressi',
216쪽
renentur admonere clientem de minori probabilitate suae cauis, atque de proximo periculo amittendi etiam expensas quod si
tur restituere parti laesae :: Nihilominus. li
. citum est promovere rationes clientis, etiamis Patrono, appareat probabilibrem: ,. esse opinionem', . quae favet Parti contrariae, ratis est, tum quia. possunt prograeisu temporis novae rationes, apparere' Advocato ,. vel
Ptocuratorii ita ut Clienti lis adjudicanda, sit,. tum. etiam, quia, poterit Iudici. apparere probabilior. opinio, quae Advocato, . . vel: Procuratorii apparet minus probabilis 3. nec ipsi patrocinando causae, .cogunt ulla.' tenus Judicem ,. aut illi suadenz, ut suam.
363. Quaeritur. . . . Anci quando litigantes; habent pro, se opiniones aeque 'probabiles ,. possit Judex. pecuniam: accipere Pro serenda; sendentia in favorem unius orae alio λ Resp. . Constat ex decreto Alexand. VII. dbinnantis propos . 26. id esse illicitum rati, est , quia Iudex: teneptir ex iustitia integram: litem: ad judicare, sed Judex , qui ialiquid, accipit ab. eo, quem alteri praesert MnDn. dat totuml,, qpod debet ex justitia dare , ,ergo peccat contra justitiam, & ad resti intionem. tenetur: quodi autemi spectat ad, munera, . quae dari solent Iudici ad aliciem dumi animum&c. vid. B uesicium g est. 13. . νψ . Quaeritu p.. An quidquam.dari possit,
Momitti, vel pacisci, pro jpstitia , vel gratia: sive: Ecclesiastica ,. sive temporali obtinendat apud. sedemi Apostolicami, & Romanam, Curiami f
217쪽
Resp. Nerative , prout expresse Iesitur prohibitum 1 ub poena Excommunicationis Ipso facto incurrendae a Bonifacio VIII. Gresor. XIII.. Alexandr. VII. & Innoc.
XII. cuinis. inely. Sacerdotalem , O R iam Urbem Febr. Iis'. in qua confirma
tur , & innovantur pina 'rum Pontificum Eonstitutiones , dc poenae in eis contentaec optimum esset constitutionem legere Oideatur Bonacina Tom. 3 dispuς. z. quaest. 3. Punct. 3 I. pag. 23 I. dictisque poenis submittuntur omnes sive Clerici , Religiofi , Laici sive Iudices, advocati, Procuratores , Expeditores, rigentes , & Negoti rum gestores, auxilium quoque ac consiluim, vel favorem dantes; xenia vero so- sata , hoc est , munera , esculenta , & p
culenta . quae hospitibus dari solent , Aquae intra proximos dies edi , & potar, lvossunt, ac merces labori conveniens noni prohibentur; sed vitentur. fraudes. 36s. Item recipientes officium , etiam seculare , ut pubernium Castri , Arcis &c. modo interdicto eisdem poenis subiiciuntur, neque illud exercere, neque stipendia Pect Pere , vel recepta . retinere politint ;ad incurrendam tamen illam censuram Se- di Apostolicae reservatam non requiritur quod gratia, vel iustitia realiter , & ctimetactu obtineatur , requiritur tamen . ud
suis delinquat cum scientia petohibitionisci poenaeo
218쪽
s s. Uaeritur. An vocare Deum In testem mendacii levis , sit tanta irreverentia, propter quam velit, auu pose sit damnare hominem Z . .
Resp. Affirmative, ratio est, quia scedimendacium sive jocosium, sive officiosum ,
sive perniciosum desumat suam gravitatem, aut levitatem a damno gravi , aut levi , quod alteri, aut commercio humano irr sat, ut proinde, si damnum leve irroget , culpam venialem non excedat; malitia tamen perjurii suam gravitatem desumit ex eo , quod Deus prima veritas adducatui in testem falsi . ad quod parum refert . quod falsitas illa fit gravis, aut levis, perniciosa , vel tantum iocosa s gravissima at tem irreverentiae Deo irrogatur, quod adsducatur in testem falsi, idcirco nunquam. Periurium assertorium poterit a mortali τω cusari; ut manifeste constat ex Propos. 24.. inter damnatas ab Inn. XI. immo gravius est peccatum periurii etiam in materia I
vissima , quam ipsum homicidium, & quod-
Eumque aliud peccatum contra Proximum ,
illud quippe immediate Deum hedit , de
Parvitatem materiae omnino excludit.
6 . Quaeritur . An sit licitum cum causa iurare fine animo iurandi Resp. Negative iuxta deeretum lan . ΣΙ. damnantis propos. 24. ratio est quia i rans sine animo iurandi, sive iuret vertim, sive peteret, sive in re gravi, sive in levi ,.sve videatur habere causam , sive nonnunqpam excusari Potest ut minimum.
219쪽
3 mendacio, mentitur enim , qui dicit .
Iuro, nolens rarare, non sectis ac, qui di Cit , Promitto , dono, carens animo promit-
. rendi , donandi &c. sed mendacium nunquam est licitum , quantacumque detur cau-1a, quia est intrinceste malum , ergo nu quam licet iurare sine animo jurandi, si vures sit levis, sive gravis, semper est peccam
tum mortale, ut numero sequenti.
68. Quaeritur. An qui jurat falsum sine
animo iurandi, etiam in materia levi, peccet mortaliter i Resp. Affirmat ve citra contra ersiam , ratio est, quia invocatione externa adducitur Dei nomen ad falsum confirmandum, quod sine gravi irreverentia, &magno abusiu divini nominis contingere non potest, etiam si sit in materia levi , nam Mur an idolatria, in blasphemia in infidelitate ruo non datur parvitas materiae quae a morta It e tiset licet desit animus internus litandi idolo, blasphemandi, non credenda &c. ita nec in periurio, licet desieanim is internus jurandi. 369. Quaeritur . An graviter etiam sem Per peccet qui jurat sine animo jurandi , dum verum iurati Resip. Peccare dumtaxat venialiter, dummodo juramentum non fiat in contractu , aut in judicio legitimo , ratio est, quia hu-auimodi mendacium quod proculdubio proteri, qui dicit se iurare, non habens animum iurandi neque Deo , neque homini est iniuriosum; cum invocetur exterius ad confirmandum, dumtaxat verum , & quamvis aliqua irreverentia sit illum invocare sine animo invocandi.atque adeo in va
220쪽
nutri, ea tamen non est gravis irreverentia neque est iniuriosum homini, quia supponi'mus hoc fieri extra contractilm.8c extrλjudicium legitimum , ac extra quecumque casum, in quo homo damnum aliquod patiatur ex hoc ficto juramento. 37o: Ruaeritur An Qui ex consuetiidine iurat , dicendo v. s. Per Cnristum, Per Deum Sacratum , Per Uirginem Mariam , Per S. Antonium vi. nihil affirmando vel nega
O ,. peccet mortaliter hResp. . Peccat venia liter , nisi ex conscientia erronea credat se peccare mortaliter ,
& nisi ob illam consuetudinem, exponat se Periculo peierandῖ , vel Aliis scandalum praebendi , quia in iis Cauus procu id tibici Peccabit mortaliter quoties similes krmulas. hi torias protulerit, a quibus. deinceps ustirpandis se, diligentet continere. tene
, 37 I. Quaerkur . An sicut seinper est ilia scitum in iuramento, assertorio iurare sin animo iurandi, ita semper sit illicitum in Promitatio ΝResp. Affirmative, qui a scilicet nlinqtiana, deest saltem mendacium. irreligiosisti
de fit nullam causam, quantum S gravem,. posse efficere, quod id liceat, etiamsi iti- ramentum, coacte , & per iniuriam: exigaritur ,. adde quo1 in promissorio ,. iurare sine animo se obligandi est etiam illicitum ex vi talis iuramenti, cum reverentia debita Numini invocato exigat natura sua , quod iurans obligetur ad reddendum factis verum id, quod promittitur, adducendo Deumidi Promotorem, & sponsorem talis verita tis.: Hinc etiam est illicitum iurara sine an