장음표시 사용
221쪽
188 Dramentum. irio implendi, quod sub iuramento promI
tatur, quamvis gravius peccat, qui iurat fine animo se obi andi, quam qui iurat animo non implendi, quia videtur gravior irreverentia velle Deum adducere in testem, e nolle eius testimonio astrinei, quam nolle ponere , quod iuratur 3 datur tamen parvitas, materiae In Iuramen ro promissorio quoad exe- Cutionem rei promisis, sed noli quo ad per- rarium; ut numero 368. . Quaeritur. An contra virtutem Religionis peccet qui ad confirmandum mendacium addit verba , quae iuratoria non sunt ianec ut iuratoria ab audientibus accipiuntur . Iuramenti tame speciem Prmeferunt, hu-Fulmodi sunt ii Min veritate , m mea CGn- entia ,per fidem mei, per fidem Sacerdo, ris , non intelligerido fidem catholicam &c Rei p. In his casibus, praeter mendacium. nullam aliam culpam reperiri contra virtu-
i. rem Religionis, cum Deus non invocetur, nec significetur invocari ad falsiim testa dum ; quod fi ab audientibus ex ignorantia apprehendantur formulae istae, ut iuratoriar, tunc ad vitandum scandalum hoc pas-fivum non sunt usurpandae citra sufficie tem necessitatem, aut1stilitatem propriam , vel alienam ad veritatem confirmandam ;quando tamen de aliquibus formulis dubitatur, num, accipiantur communit*r ut iuxatoriae , tunc star in possessione libertas, at- . que adeo usiurpari possunt tanquam non iuratoria cavendo pariter aliorum scandalum 373. Quaeritur . . An mortaliter peccenvNobiles , & Atilici, qui dum simul ambulatura procedunt, iurant, te non ituros ad dex tam , nou se tos primo loco, dicendo: Pet
222쪽
,er Deum non ibo , per: Chr stum non s debo; postea tamen invitatione vi sti de teram, & prinatim locum accipiunt Resip si dum iurant nyn habent intentionem iurandi, & se ob Iigandi ad non capiendum primum locum , mortaliter pe cant ex defectu veritatis iuramenti, si vero habent intentionem iurandi , sed non animum se obligandi , pariter mortalitet peccant , ex eo quod adducant Deum in
testem falsi , 8e fideliutarem promissiopta
non intenta, nec obstat, quod res sit levis, quia semper deest veritas executionis iuramenti, & quoad hanc Deus in testem salis si vocareir; si vero habeant intentionem tu randi , ac pariter se obligandi ; & postea coacti prius sedeant, non 8eccant contra iuramentum, tum quia promissio illa de re inutili, vel indifferenti habet tacitam conditionem adiunctam si me non coegeris
qua sublata non obligat , & consequenter nec iuramentum , tum quia relaxatur ab autero cedente i uri filo . 374. Quaeritur . An dum parentes iurant , . se castigaturos filios, possint postea eos non
Resp. Assirmative, ratio est, qllia in tali promissione iurata implicite continetur haec conditio, nisi veniam rogent, nisi se emendaverint &c. nec ninc peccant', modo quan
do iurarunt, habuerint intentionem iurandi, & castigandi. 37s. 9uaeritur. An sit mortale, & periurium iurare falsium cum restrictione purre mentali, seu cum locutione amphibologica ; si nimirum ut quis non intendat propositionem, quam profert, in sensu, in quo ab audie
223쪽
T9o Iuramentum. audientibus intelligitur , sed in alio sensibintelligat aliquid in mente , quod reddat
Propositionem veram, quae secundiim externam vocis significationem est falsa: V. gr. interrogor ; an Petrus occiderit Paulum , quem ego ab eo occidere vidi, ne Petrum
infamem, iuro per Deum, nescio Petrum occidisse Paulum'; stibintelligendo in memte, ut tibi reseram, vel aliquid aliud Resp Esse per iurium , patet ex Propotv. 8c27. inter damnatas ab Innoc. XI.ratio est ; quia in eo mentior , etenim cum verba illa, nescio Petrum occidisse Paulum , simpliciter prolata , significant me absolutet id nescire, dum mente sensum restringo , Vel in alio sensu subintelligo , quem ipsa verba secundana externam Vocis significationem non habent, vel in quo scio ab interroganae non intelligi, salsum dico , nam aliud ore dico, & aliud mente teneo, & illis verbis utor , ad hoc , ut audiens fallatur, & credat verum esse, quod verba sonant ; si hoc non intenderem verba .
'falsa non pronuntiarem , verax , & non mandax essem, & ideo cum addo mendacio iuramentum, sum periurus, atque ad eis mortaliter PeccO.37 g. .Quaeritur . An sit licitum iurare cum restrictione reali, & externa , quae habestur, quoties verba unum de se significatum
habent, sed ex circumstantiis, & adiunctis habent aliud significare , ut proinde pos sint secundum se esse falsa , sed quatenus simul cum circumstantiis consignificant , possint esse vera Refp Assirmative , ut Iudex pro ΠΙ-bunali dicat , Petrum esse innocentem ,
224쪽
'liem tamen privata scientia scit esse reum; circumstantiae enim illis significant , Petrum haberi a Judice ut innocentem iuridice , seu secundum allegata, & prcbata: sic Christus Dominus dicens 'o. T. Ego autem mon ascendam ad diem festum hune , veris anum dixit . quamvis ascenderit , quia ex Circi stantiis verba illa denotabant se non ascensurum publice ad ostendendam miraculis suam Divinitatem, ut rogabaturi ad restrictionem istam non pure mentalem reducitur usus duplicis scientiae, videlicet commimicabilis, di incommunicabilis , qua tenus ex circumstantiis apparet verba stimenda esse , spectata tantum scientia i quentis communicabili', ut quando Conseia sarius interrogatur , an aliquid sciat de Peccato poeni entis & ipse respondet, ni hil scire, ex circumstantiis denotatur , se nihil scire, quatenus homo est, seu scientia extrasacramentali, di si rursus a Tiranno . vel a judice interrogetur , an aliquid de tali peccato sciat, ut Confessarius, & scientia sacramentali licite incommunicabili Poterit cum iuramento asserere, se nihil sc bre, quatenus homo est , seu scientia extras acramentali.
77. Notandum tamen , quod saepe aDD. restrictio illa realis , & non pure
mentalis confunditur cum aeqirivocatione ,
quando scilicet revera verba duplicem sensum habent, alterum secundum se spectata falsum, alterum verum sub talibus circumstantiis, sub quibus apparet , ea Verba sumenda esse i in rigore tamen aequ i voca tio habetur , quando verba secundum se habent duplicem sensum,. ut clim dicitur ,
225쪽
Petrus non est in triclinio, quod potest esse verum , si sit in triclinio, sed ibi non comedat, sumendo ly non est, pro non e medat s restrictio taliten non pure mentalibisti realis habetur Per verba , quae de se tinam tantum significationem habent , sed ratione circumstantiat lim habent aliam, ut dictum est , omnes tamen conveniunt, quod eodem modo sit illicita aequivocatio , ac restrictio non pure mentalis-, quando passim adhibentur, sine rationabili causa, cum sint destructiva humani commercii . si sensium falsum habeant obvium, & se
sum verum obscurum : utraque etiam ex ra
tionabili causa licet a quis enim neget , Posse Confessarium , vel secretarium ad Occultandam veritatem uti aeqRi vocat hone , vel restrictione non pure mentali ρ idem que dicendum si adultera interrogetur a marito , an commiserit adulterium , & in milibus cafibus, in quibus datur rationabidis eausa permittendi alterius deceptionem, salva semper ver late loquentis , qui nunquam poterit deceptionem proximi velle per mendacium , quippe quod est intrinsece malum sicuta nec potest aequivocare , qui iuridice interrogatur , quia in tali casu de et . praevalero bonum publicum bo
373. Quaeritur An iuramentum restrictioni pure mentali superadditum possit dia
' Resp. Afirmative, primo, quia quamVis Deus invocetur ad ' testandum verum illud, quod in mente reri neturi, invocatio tamen ista fit etiam ad testandum alteri falsi
tam . quam exprimunt verba deinde quia
226쪽
ni a ex D. August. mediante iuramento nequiter decipere credenrem , perdurium es, te
tio P quia ex D. Hjerony. & Angelico omne juramantum illicitum vocatur periurium , ergo penurium habetur etiam in nostro casu, quia juramentum deservit ad decipien, dum , & ad confirmandum mendacium . quod est illicitum, esto animus sit invocandi Deum ad testandum verum , quod in
379. Quaeritur - An ad utendum sequivocatione , & restrictione externa , seu Non Pure mentali requiratur aliqua Causa Resp. Requiritur , ratio est , quia nisi d tur Caula excusans, non intenditur directe occultatio veritaris celandae a nec deceptio 4olitin permittitur , quod est licitum , sed ea intenditur dirine , unde non declina- r. mendacium consistens in falsa vocis si- ignificatione cum lintentione fallendi, pro- Pterea si hujusmodi aequivocationi illicitae superaddatur iuramentum non declinatur
38o. Quaeritur . An non solum verbis , sed etiam factis , signis &c. sit illicitum uti restrictione pure mentali sResp. Affirmative etenim non Ium in verbis salsis, verum etiam in factis, signis , di simulatis Uperibus mendacium potest
committi, ut docet D. Thom. 22. quest. 3 a t. I. in cor res sicut ergo veritati opponitur , quod aliquis per verba exteriora aliud significet, quam apud se habet , quod ad mendacium pertinet , ita etiam opponitur veritati, quod aliquis per aliqua signa i ciorum , vel rerum aliquid significet comtrarium ejus, quod in eo est , quod Prin
227쪽
prie simulatio dicitur, unde simulatio proprie est mendacium quoddam in lignis ex teriorum factorum confistens, non refert autem , utrum aliquis mentiatur verbo , vel quocumque alio 1 acto. 38r. Quaeritur. An qui ad ossicium publicum promotus est, possit cum restricti ne mentali Praestare iuramentum, quoties demandato Regis, aut ex speciali statuto ab eo exigitur, quod non obtinuerit illud media sibornatione, commendatione vel .munere Resp. Negative , sed peccat graviter ,& est etiam periurius, non secuS, ac Pe Cat graviter , & est periurus reus juridice interroganis de delicto, quod inquiritur ad vindictam , quando praecessit semiplena Probatio , H cum aequivocatione, & jura mento negetur; aequi vocatio enim, vel strict io menta lis non liberata periurio, ni si fiat ex justa Giusia, haec in casu nostro revera non intervenit, cum Rex, seu lex non intendat , quod candidatus revelet Proprium crimen patratum in hoc , quod
Per commendationem ,haut munera /PrO-
motionem procuravit, 1ed solum intendat, quod candidatus retrahat se ab eo ossicio; ne hae via Magistratus cum detrimento Reipublicae conferantur indignis, ergo Cum in tali casii praeceptum non ut durum, sed rationabile , & valde expediens ad publicum bonum , tenetur subditus obedire, ut proinde quamvis nulla praecelserit infamia , aut semiplena probatio de delicto, debeat deinde illud detegere, ut repet latur , si nolit ipse se retrahere; hac de re perpende Propos. 28. inter damnatas ab Innoc. 332. Quaeritur . An quando si perior
228쪽
promovendos ad sacros ordines interrogat de naturalibus , de censuris , de irregu- Iaritate , & quando volentes Contrahere matrimonium interrogat de impedimento, detur obligatio respondendi absque equivocatione vel restrictione mentali
Res,. Dari , quamvis nulla praeees erit infamia, aut siemi probatio de iillo delicto squia ad impediendum commune damnum tenetur vel manifestare, vel non petere .g83. Quaeritur. An finc periuri scholares illi , qui ad obtinenda matriculas ad lauream doctoralem praere uisitas , dum mandato Regis , aut quisitas , dum mandato Regis , aut ex speciali statuto interrogari. rur, num praemiserint tempore debito studium praerequisitum, cum iuramento assirmant, aequivocando, aut jurando sine animo jurandi ' Reso Constat ex dictis , aequivocationem, aut restrictionem mentalem in casu nostro non licere , ac proinde iuramentum λ etiam-s fiat absque animo iurandi, ella perjurium, Pro ut explicatum fuit in resolutionibus prae-
Cedentibus ; neque dicas , quod Ministri siem sint conscii harum fraudum, & conni-
veant, unde videtur juramentum exigi Potius ex quadam antiqua formula , quam animo impediendi su Qeptionem matricularum iis , qui debito studio non vacarunt, atque adeo possunt cum aequivocatione , vel restrictione mental respondere, nam quamVis aliquando Ministr: conniveant, non proinde fit, quod juramentum de mandato Regis, aut ex speciali statuto exigatur ad pompam . 33 . Qua ratur. An paenitelas, dum a Confestario interrogatur de consuetudine Pesca I a ti,
229쪽
ti , de occasione proxima , de quantitate furti, aut de aliis circumstantiis aggravantibus peccatum, quoties ea notitia deservit ad rite exercendum munus judicis, Doctoris, ac Medici, possit cum aequi vocatione, vel restrictione, mentali respondere Resp. Negative, ratio est, quia Conses.sarius tanquam iudex , Doctor, Se Medicus in foro sacramentali his habet interrogandi poenitentem , ut videat, quorum ignorantia laboret, quorum instructione egeat,& an aliquid desit ex necessariis ad valide in Causa pronunciandum, ac sibi satisfaciat de dispositione poenitentis, imponat Poenitentias medicinales , & preservativas, det remedia pro tollenda occasione proxima, &consilia praebeat, quae Condusunt ad emendationem vitae. in futurum, ergo poenitens
non potest aequi vocare , vel cum restrictione respondere, ted sub gravi tenetur candide veritatem dicere, esto non teneatur ea subtiacere clavibus, si de iis non interrogetur. 38s. Quaeritur . An promotus ad Ma i- stratum , Praelaturam seu ossicium publicum, qui interrogatus iuridice, num mediante, commendatione , vel munere illa obti- .nuerit, veritatem peierando occultavit, teneatur stati in Praelaturam, seu ossicium renunciare , & damna compensare aurati ,
qui sua causa non eli electus Resp. Quod si collatio Magistratus, vel Praelaturae ex speciali statuto sit ipso iure
irrita , quoties Per commendationes , aut munera paratur aditus ad illam , sive hic Pejeraverit, sive non, semper tenetur eam renunciare, cum invalide suerit promotus,
debetque pariter damna compensare ei, qui
230쪽
Juramentum. I97 fuisset eligendus, cum fuerit illi iniurius; quod fi collatio illa non fuit invalida ipso iure , sed in validanda per sententiam Judicis post delictum depraehensa, qui negavit delictum, peccavit quidem, sed non tenetur ante sententiam iudicis renimciare .& probabile est, quod non teneatur damna alteri compensare , cum nec Peccaverit contra justitiam commutati am respectu
eligendi , sed contra obedientiam judicis, vel contra justitiam legalem respectu Reipublicae, vel contra Religionem.
386. Iaeritur. An Laus, quae desertur ' Mariae, ut Mariae , vana sit Resp Tanquam haeretica damnatur α-
presse ab Alexandro VIII. cum propos 26. opinio assirmans , Iaudem , quae Mariae , ut Mariae defertur , vanam esse 9 ra tio est, quia perpetuo Ecclesiae usu, & traditione constat, Sanctis omnibus, & a sertiori Mariae in quantum Mariae ratione propriae Sanctitatis, & excellentiae defeci, ac deberi, non solum laudem , honorem , bc glor am, sed etiam adorationem, & cultum, eosque utiliter a fidelibus invocari s ergo lauS, 8c adoratio Mariae, ut Mariae delata , necnon ejus invocatio non est vana, sed pia, & utilis ad ejus patrocinium obtinen dum, & sa Iutem consequendam; quod constat ex scripuiris , oe eoneillis , O ex Tri
dent. βess. 2 . in decreto de invocatione San Burum: Deinde nullus amis virtutis superna