De institutione oratoria ad codices parisinos recensitus cum integris commentariis Georgii Ludovici Spalding quibus novas lectiones et notas adjecit Joannes Josephus Dussault ... volumen primum septimum et ultimumMarcus Fabius Quintilianus M.F. Quint

발행: 1825년

분량: 686페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

141쪽

TESTIMONIA ET ELOGIA.

Idem, lib. LVI, mP. II. Ego ut tanto rhetori nihil non concesserim, ita de poetis illum vellem alia nonnunquam in suo illo campo ipsi concessa ratione, eensuisse. Si enim excusseris Pleraque, si qui poetis . legendis aetatem triveris, apparebit facile, alia te exspectasse judicia de . tanto praeceptore. Sic Horatium inter lyricos vel solum dignum lectu existimat; illa sua asinitate haud dubio

causam praebens, ut tot monumenta caeteroruni poetarum, doeo genere primum Varii S descripta, Post prorsus neglecta fuerint, et ita, immani scelere, prorSus abolita, etc.

Idem, ad Statii lib. VI, Theb. 93. Caput Quintiliani primum libri X quod de auctoribus nobilioribus judicat, mihi prorsus omnium illius auctoris obvenit mendosissimum, nec talibus tamen naevis, qui a quovis facile tolli possunt. Ipsius autem doctri uam longe ampliorem haberem, si tale id nunquam scripsisset. Ingeniosissimus et prisceptorum artis suae valde peritus fuit scripto prveterea Ciceroni addictissimus, sod in quo Polymathiam exiguam agnoscamus, contemptu insigni intercurrente quic non legerat. Sed uberius de eo negotio suo loco. Idem, pn atione ad Gratii Cynegeticon. Quintilianus omnium, qui unquam ScriPSerunt, auctorum elegantissimus, obsistere nisuS est suo aevo ingruenti isti tompestati , sed sustra. Quum et hodie non paucos habeat iudieii sui contemptores, qui quo altius in divinos auctores animad- ver ere videantur, eo profundiore nisu eos lancinant. Idein, lib. L, ad. s. Hoc certe consint Post primos principes romanos refrixisse studium illud scholasticarum Declamationum , a Petronio tantopere exagitatarum. In ea a fuerit foriqan Quintilianus, etiam perfecto suo opere In hi tutionum, cujus omnes alii rhe-

lores sunt Uale tu .

142쪽

Moanorius, de Patauinitate Liuiamra, ov. XII. Quintilianus, quo nemo artem oratoriam inter Latinos elegantius adornavit, annon Hispanus y Et hunc tamen, si Ciceronem exceperis, omnibus prae serre non dubitant nonnulli , etsi PLilelphus in illo Hispanitatem invenisse sibi visus

GALLICO SERMONE SCRIPTA

0m-L1ΕΗ etait de Calagurris en Espagne. On pretenti qu'ilfut amene a Rome par Galba, et ii est certain qu'il y enset gnala rhetorique avec beauco up de reputation. Ιl fui te premier qui ry enseigna publiquemcnt et aux gages de I' tat. Il futdecha me de cette penit,te Profession, n pres 1'avoir exerceo pendant vingi annees Ιnstit. lib. I, procem . . II eut a fouffrirplusiours afflictions domestiquos, qui penserent metire , bout toute sa ConStance, et qui PObligerent a se plaindro de lacruaute du destin : il vit inourir sa feni me qui 'avait quo dix- neus ans. Elle lui laissa deux fils, doni l 'un mourut age decinq ans, et i 'aut re de di x. Celui-ci etait raine, et avait desdoris extraordinat res; il voS ait POuviar devant tui la carrieredes dignites. Quintilien ne se horna pas a donner des regios de bien parier; il produisit son eloquetico datis te barreau : ilplaida Pour la reine Berenice devant elle-meme. II passait Ροur un si bon avocat, qu'on rivali ses plaidoyers POur i

143쪽

vendre avx libra tres, ce qui ne se falsa it pas avec une grande

fidelite. Queiques uns ero ient qu'il fui eonsul: il est plus certain qu'il sui precepteur des petit fils de la sociar de Domitten. On n'est pas certa in Hii etait Io fils ou te potit-fils uel 'orateur doni Seneque te pere a dii quelque chose. Plusleurscritiques donnent a cet orateur les Declamatiotis qu'Ugolinde Parnie, et ensuite Pierre Pithou, ont publices. Mais tos

Institutions oratoires passent constam ment Pour l'ouvrage donotre Quintillen. II fui retrouVe par Pogge au monastere deSaltit-Gall. La republique des Iettres eui extremement perdit siles ceu ures de Quintilien eussent perie car erat uri autour excellent; et ii sera it a fouhaiter que tous ceux qui font des livres

d'attenti oti. Ie suis hien facile de n'avoir connu que tro P tardi 'importanco de cette conduite. M. de La Fontiane, qui se connaissait si bien en bonnes choses, esti inait infiniment certiet eur. VoTeZ, dans ses uises posthumos, Ies vera qu'ilei vote a M. reveque drivranelies, en tui donnant uti Quintilien de la traducti oti d'Horatio Τoseanello. M. Nicollo te pere, et M. rabbe de Dure troni mis en Dancais. Ledition la pluΑ correcte que nous ayons est celle de M. Obrecht. On y a miscomme dans toutes las auiros, te dialogue de Gusis corrupta eloquentis. Ce D'est pas pouriant i 'opinion de totis Ies critiques, que Quintilion ait sati eo dialogiae. Plusleurs rattribuerit a Tacite, set ori rimprime ordina trement avor les c Vres de cet historion. Ce qu'il y a de bien veritabie, Host que nolreauteur avait fuit uii livre de Causis eorrupis eloqueutim. Je les Crois perdit, es ne dolite nullement qu'il ne sui de la metias force ta proportion que ce qui nous reste de cet Eoi vesti. Jen'ai POint marque totitos les parties de son merite: it faut que je dise encore qu'il parali tres hocinete homine dans son Ou-V ge, et qu'on y trouve beau coup de minurs. On te blaImrd'aVOir trop Iou S l'empereur Domitien, et quoiqu'il ne ruit fati qu'en passant, et Tune mani ero tres fine Instit. lib. I, eb. i , on ne tui pardontia pas cerae laute, qui Parali sans do ute tres grando a ceux qui oni Iu 1'histoire de ce mechant

144쪽

Cet artiete eui pu Etre bon si j'avais eu les Annales Quintilianei de M. Dodwel; mais, par unc infortune doni je me plainssi fouvent, qui est que je suis destitues des livres qui me sera ient Ies plus necessat res, id m'a eis impossibi e de consulter

Sur Quintillen, rastitution Oratoire.

tern ps portue a son plus haut degre par Ciceron et Hortensius, et Soli tenue en sui te par Messala ct Pollion, mais hion Ot precipitre vers sa decadetice par la foule des rheteurs qui ou-vraient de tous cotes des ocoles d'un ara qu'iis avalent degrade. In vit dans Quintilien te restaurateur des Iet tres. On se munitPour l'engager a ei eigner publiquernent uri ari qu'il posse-dait si hien, et oti tui assigna des appo intemenis sur Ie trosor Public, honneur qu'on Ii'avolt encoro nil h personne. Lycm- pereur tui conita l'έducation de ses novoux, et te docora deso mements Consula ires. Quintillen, mur mi ux repondre a laeonfiance et a l' time qu'on tui temo ignati, renonsa auxexerci es du harreau, quel quo attrait et quelque aVantasse qu' iis tui offrissent, et so consacra pendant viram ans a donnerdes tecons h la jeu nesso roma ine. Cost dans la retra ite quisvivit ce long tra vati, qu'il composa ses Institutions Oratoires: il avait alors pres de so ixante an s. L 'antiqui te laous a transmis,on nom avec Ies Plus grands eloges, et Martial Pappelle tayloire de la toge romai M. Mais son plus bel eloge est sans contredit son Ouvrasse.

145쪽

Comine les s eis commvns des discussions judicini res ne para issalent pas aux rbeteurs asseZ importants pour y fui rehriller leur es prit et piquer la curiosite, iis imaginatent a plat-sir Ies questions les plus bigarres, les causes les plus extraordinat res, et telles qu'ellos De pou valent que tres rarement se presenter dans les tribunaux. Nous avoris encore des essais deces controverses imagina ires, Ies uias de Seneque, te pere duphilosophe; d'autres Ires faussement et tres ridiculement attribues h Quintillen, etc. 3' Sin LL, Histoire abr*ge de la Litterasvre romaine. Uouvrage par tequel Quintillen a rendia son nom immortet est in titule de Iustitutione oratoria; il est en douae livres. Quintilien lya dodiit a son ami Marcellus Victorius. Ce n'est passeulement uti traiis de rhetorique; il rensermo uri plati d'etudes pOur un orateur, depuis tos premi ers elements de lagrani matre. Quintilien y a depose Ies resultau 'une longue experience et de meditatioris profondes. It y a fati preuve d 'unexcellent jugement et d'un esprit de critique admirabIe, d'ungo ut epure et d'une lecture varieo. Cet ouvrage Est preserabio, to ut Ce que nous avotis de Ciceron sur la theorie de lyel

quenee; Quintillen a profite des preceptes de ce grand mait re,

mais id ne s'arrete pas au potnt ou Ciceron est reste; il a rio uteau travail de celui-ci les Observations qu'une longue pratique tui avait suggerees. II a forme son style Sur Ciceron, et ocritavec une elegance qui te placerati h cote des graniis modeles du si te d'Auguste, si quoiques expressions obscures et assec-ines ne trahissalent lyecriva in de la siti da premier si te a presI. C. Son dix temo livre, ou il parte des autevrs classiques grecs et latius, est un des plus instructi se, et d'une haute importance pour rhistoire de la litterature ancienne.

Ita temps ne nous a Conserve que deo manuscrita Driginauxdes Institutions de Quintilicia. I 'un, qui est complet, futuouve, h l 'opoque dii concile de Constance, dans une to ur de

146쪽

a Ia mme emque, Leonard Aretici decouurit en Italie unsecond manuscrit, mais tres defectueux. De pes deux originauxderivent tous Ius autres manuscrita de l'ouvrage de Quintillen. On De sati pas ce que celui de Saint ali est devenu. II existe fous te nom do Quintilien dix-neus grandes, et quarante-cinq petites Declamations, qui De soni que des extralis; c'est li tori quyon Ies a attribuees h Quintillen. Elles soni evidemmetit aeuti siecte bien plus recent, et probabi ment de plusteum a uires. Gerard Vossius pense qukllos sonide Postumius te leune, qui fui du nombre de ces empereursephemeres qu'on appelle les trente tyrans: quel quos manuscrita nominent comme leur auisur un certain M. Florus, Pedisonnage euithreuient inconnia I. De rhet. nat. et const. p. 1O8. - Caeterum ride hane quinstionem multo prolixius in Quintiliano nostro agitatam , tom. V, Praefat.

147쪽

M. FABII QUINTILIA NIVITA .

MAncus Fabius Quintilianus Romae natus est, quibus consulibus, aut quo imperante Caesare, non legi. Verissima conjectura adducor, ut fidem libris temporum non habeam, ubi legitur, Quintilianus Calagurra urbe Hispaniae oriundus. Nam M. Valerius Martialis, Calagurritani agri alumnus, quum Hiberos memoria dignos suos, suis epigrammatibus inserat, nullam de Quintiliano mentionem fecit, sed eum separatim cum Veneratione nominat, epi6r. II, 9o:

Quintiliane, vagae moderator summe juventae, Gloria romanae, Quintiliane, togae.

At ipse dicit, quum esset adolescentulus, cognoViSSe Domitium Afrum et Senecam, qui ambo sub Nerone periere. Seneca in libro sexto Divisionum Quintiliani

declamatoris meminit, cujus adhuc exstant multae Declamationes acutae et breves. stylo aliquantulum remissiore. Is avus fuit Mar. Fabii Quintiliani , qui Bomae multis annis Rhetoricen cum summa laude docuit. Et ipse rursus Quintilianus mentionem facit patris, qui' Bis comparet haste Vita in editione Venata risi, in ipso titulo dieitur se . eum e mmentario Laurentii Vallar, etc. a primum in ronte, deinde ad ea leem operis. Priore autom l eo postremis Darrationis verbis continuo additurr a sed jam ad ipsam ititerpretationem ve-

148쪽

i38 M. FABII QUINTILIANI VITA.causidicus fuit apud principem. Neque notitia, neque

gratia caruit. Domitiani enim Caesaris nepotum cura ei delegata fuit. Disciplinae ejus castigatissimae plenissiamum testimonium C. Caelius affert: qui sub tali praeceptore tantum profecit, ut sui temporis oratores facile superaverit. Duxit uxorem ex nobili familia, ex qua liberos suscepit, quae acerbissima fatorum sorte in primo juventutis flore rapta fuit. Alterum ex liberis, quum lia brum de Causis corruptae eloquentiae edidisset, amisit. Postea quum Rhetorices libros scriberet, Quintilianum filium unicum, parentis lumen ac solatium rogo dedit. Testis et ipse infelix senex suarum lacrymarum est. Ejus filiola ex alia, ut credo, uxore, Tutilii equitis Romani filia genita, nupsit Novio Celeri , viro claro. Quo tempore decesserit, affirmare non audeo, quoniam is, qui tradit, fide caret.

. Novio celeri. Legondum est Nonio celeri.

149쪽

8 EU . .

PER ANNALES DISPOSITA

I. M. FABIUΜ, de quo agimus, Quintilianum ego sub Claudio natum fuisse nullus dubito, nec longe ab imperii illius initio. De Domitio enim Afro praeceptore suo sic ipse meminit, ut se alio loco, quum illum audi-

tulum β. Hinc facile colligimus, coeptam fuisse duntaxat illam adolescentuli juventutem. Nuperam scilicet a toga virili, quae anno demum aetatis XV labente Α erat, pro Romanarum legum disciplina, sumenda. AEtatem enim jam puberem quidem , sed togae praetextae proximam designat vox illa utraque, tam juventutis quam ei iam adolescentiae. Ιta Nero Germanici filius, Caligulae fraternatu maximus, juventam ingressus fuisse β dicitur, quo die forum ingressus est, et puber habebatur, pro censu Bomano. Sic etiam Nero alter, qui postea Aussu StuS erat,tosa virili sumpta, licet maturata, princeps' juventutis

a Quintilianus, quum Domitium Aleum aisdiret senem, ipse iuvenis erat et adolescentulus. a. Quint. Inst. lib. X, e . l. 3. Quint. Institui. libr. V, Cap. 7.

150쪽

i ci ANNALES

appellatus est. Quo etiam eodem exemplo, non juni res tantummodo Nerone principes juventutis cognominati sunt, sed antiquiores etiam Caius et Lucius Augusti nepotes, et per adoptionem filii, quum scilicet togam puerilem praetextam ex suerent. Sic etiam puero nomen adolescentis opponit Cicero' ut plane innuat pueritiae proximam fuisse illorum etiam temporum

adolescentiam. Nec sane alia aetas erat, quae et rhetores audire solebat in schola, et oratores in foro etiam Senatorios, qualis erat Quintiliani praeceptor ille Domitius ab hac ipsa pueritiae proxima juventute atque adolescentia. Sic enim aetatem, quae rhetoribus formanda tradi solebat, Quintilianus ipse describit: u Nam et . adulti, inquit , fere pueri ad hos praeceptores transfe-u runtur, et apud eos juvenes etiam facti perseverant. nProinde cavet ne permixti invicem sederent pueri A adolescentibus : idem ergo cum juvenibus illi illius adolescentes, pueri Sque ambo aetate proximi. Quum adultos fere pueros fuisse dicit, qui a grammaticis ad rhetoras

transferrentur, id una innuit, et minores fuisse, et tamen proximos, nec adeo multo minores illos, anuis adolescentiae; X certe aetatis annum egit ipsius Quintiliani filius, quem deflet, major, quem tamen nondum rhetoricis studiis instituerat. Hos enim libros propterea scripsit, ut, si se fata intercepissent, praeceptore tamen patre uteretur. Nondum ergo praeceptore patre usus decenni S tamen puer, et qui spem cultus optimam pollicebatur. Majores ergo pueros fuisse arbitror, qui rheto-bus instituendi tradebantur; pro ea nimirum majorum

a. Prael. XVIII ad Sp. Adrian 3. Quint. Inst. lib. II, cap. I. S. ID. 4. Quint. ibid. a. Cicer. ad Atile. s. Quint. Inst. lib. VI, prooem.

SEARCH

MENU NAVIGATION