장음표시 사용
201쪽
QUINTI LlANEI. 9 Itannia festis Titum imperatorem XV fuisse appellatum.
Sed male Dionem intelligunt qui de belli exitu illum loqui putant: immo bellum illud sub Tito fuisse idem
docet Dio. Quum fuisse dicit, coepisse, ni fallor, innuit. Firmat praeterea Dionis de Titi titulo imperatorio testimonium etiam Tacitus, qui primo hujus belli anno, quo venit in provinciam Agricola, res ab eo gestas docet titulo imperatorio dignissimas, pacem scilicet a Britannis petitam, ac deditam insulam Monae, unde Votadiciae
defectione revocatus fuerat Suetonius Paulinus. Sequitur : u Nec Agricola prosperitate rerum in vanitatemu usus, expeditionem aut victoriam vocabat, victos conu tinuisse: ne laureatis quidem gesta prosecutus est. Sed is ipsa dissimulatione famae famam auxit, aestimantibusu quanta futuri spe tam magna tacuisset, n c. I 8. Erant
itaque res illae expeditionis nomine victoriaeque satis dignae, et litteris etiam laureatis. Nec principi, cujus auspiciis gestae erant, obstare oportebat modestiam Agricolae. Proinde de primo hujus praefecturae anno, non de ultimo, titulum illum Titus auxit imperatorium. Hoc etiam docent tot aliae res Domitiani rebus Agricolae
posterioribus coaevae a Tacito ipso recensitae c. 39, nec ipsae tamen imperii initio assignandae: is Falsus nimiorum e Germania triumphus, emptis per commercia, quorum habitus et crines in captivorum speciem Dr-umarentur. n Haec certe bello eum Quadis et Marc mannis et cum Decebat o Dacorum rege assignanda
esse, et Dionis fragmentis eolligitur tam Xiphilinianis quam etia in Theodosianis, et Constantini Porphyrog neti, oppresso jam Sabino consulari. Imo Deeebalum illi in eo bello hostem fuisse innuit certe coaevus Ps-
202쪽
i92 ANNALES nius , dum confert invicem res Domitiani Traiani lust cum eodem illo hoste gestas , nempe Decebalo. Scio Oppium illum Sabinum appellari in nonnullis codicibus Suetonii. Sed non temere Casau bonum . Verum auctore Salmasiano aliisque codiei bus MSS Appium reposuisse observavit Cl. G vius. Et Appium eundem agnoscit Eutropius': agnoscunt etiam Fasti cum Dornitiano X. Cos. collegam Appium Iunium Sabinum anno aerae christianae LXXXIV. Is in provinciam missus cousularis anno sequenti LXXXV, et occisus a Dacis ita Domitiano occasionem dedit anno eodem exeunte, ut in illos expeditionem ipse susceperit. Anno autem proximo, pro nostris rationibus, victus est ab Agricola Galgacus. Missum enim existimo in provinciam Agricolam
a Vespasiano etiamnum superstite anno aerae nostrae
LXXIX: sic tamen ut res ab eo gestae in Titi imperium inciderint. Obierat enim pater die Junii XXIV, antea nimirum quam in provinciam venire potuerit Agricola Inde factum, ut res ab eo gestae Titi auxerint titulos imperatorios. Et quidem imperator XV Τitus appellatus
est jam Divi filius, Trib. Pot. IX quae medio anno LXXX exibat tot nos docent numi Cl. Medio barbi, et
thesauri Palatini unus editus a Cl. Begero. Sic etiam ut sint etiam apud Mediobarbum numi nonnulli eadem tribunitia potestate signati, qui eum imp. tantum XIV
agnoscunt, quibus similem nos etiam unum vidimus in thesauro Laudensi Bodleiano. hule manifestum est hac tandem tribunitia potestate titulum illum imper
torium novum accessisse. Et quidem transacta aetate
debellatum cum Britannis docet Tacitus'. Hoc proinde
203쪽
anno, non Sequenti, quo eXeunte tribunitiam potestatem X Titus numeravit. Immo T. P. t X illam cum Cos. VII committunt numi anno proinde LXXIX percussi. Sequenti enim anno consulatnm Titus inivit VIII. Itaque primus Agricolae in Britannia is annus erat, quem numeramus Domini LXXIX, octavus autem, quo Britannilim circumnavigavit, LXXXVI aerae christianae. Idem nimirum quo victus a Dacis falsum tamen de Dacis triumphum egit Domitianus. Ipso illo an uo T. P. V. Cos. XII Domitianum imp. XI, XII, XIII appellant nu- mi, undo' intelligimus titulos imperatorios ad minimum XII et XIII de novo accessisse. occurrit in iisdem etiam
vICTORIA AUGUSTI SC. cum tropaeo. Desunt tamen fateor triumphi notae quadrigae, quas tamen signatas legimus in prioris anni LXXXV nuntis. Haee ratio fuisse videtur, cur illi potius anno triumphum illum comnui. titi uin assignet Mediobarbus: idque fortasse rectius. Nescio enim an eo spectarint verba Taciti de excepto a Domitiano victoriae nuncio : u In erat conscientia, deri ui fuisse nuper falsum e Germania triumphum, nc. 39. Nuper ait, non hoc ipso, quo Agricola Britannos vicit, anno, derisui fuisse falsum Domitiani triumphum, ut fuerit proinde ad superiorem potius annum fortasse referendus. Id unum tamen in ea sententia dinficile est, quod raro admodum in provincias mitterentur, aut e principis latere discederent consules ordinarii per annum illum quo consulatum gesserant, magi S
tratu ipso licet abdieain. Erant enim illi e consilio primcipis senatorio, et in imperii comitiis locum habebant apud principem ipsum elebrandis. Sic Galbae legimus affuisse collegam in consulatu Vinium, dum
i. Taeit. Hist. lib. I, e. I 4.
204쪽
ab eo Piso adoptaretur in comitiis imperii. ita Trajano
rius, quum tamen anni fine motus ille contigerit. Ita Memmium ' etiam Fuscum consulem ordinarium c mitem habuit Bygantii Valerianus in expeditione Pe sica, diu postea quam massi Stratu cessissent consules ordinarii. Sed pendebat hoc e principis arbitrio, nee adeo multum pugnamus, quin potuerit consulem Ordinarium ipso consulatus anno in provinciam mittere
Domitianus, id scilicet exigente usu reipublicae, princeps ipse alioqui licentissimus. Nobis impraesentiarum satis est, si hoc anno LXXXVI Britanniam circumnavigari t Agricola. Hinc enim colligitur postea librum hujus operis VII scripsisse Quintilianum : nec enim ille quasi de re nova loquitur.' ΙΙΙ . Porro de ipso Domitiano ita ΑQuintilianus: u Germanicum Augustum ab institutis studiis deflexitu cura terrarum, parumque Diis visum est esse eumu maximum poetarum. Quid tamen iis ipsis ejus operiau bus, in quae donatus imperio juvenis successerat, Su-u bilinius, doctius, omnibus denique numeris proeStau- .. tiust Quis enim caneret bella melius, quam qui sic. geriti Quem praesidentes studiis Deae propius auditi renit Cui magis suas artes aperiret familiare nomeno Minervae t . Itaque jam erat in imperio, quum scriberet Noster, Domitianus: etiam et bella gesserat, unde pariter imperatoris honor, fictitius tamen) ac poetae. Scripserat enim de bello Titi fratris Iudaeo, ut e Valerii Flacci collisimus Argonautico . Ut proinde Satis apte
. Dio. LXXXVI, quo juvenis esse ilesie- a. Pollio, Vit. ValeHan. rat Domitianus. 3. Post oetobria diem dii anni 4. Quint. Ins . lih. X, e. I. o
205쪽
QUlΝTl Ll AN El. i95 invicem bella contulerit Quintilianus, quae sesserat D mitianus, et quae cecinerat. Ab illis bellis in propria persona gestis tot illos habemus in coaevis horum temporum numis titulos imperatorios. Ab illis cognomina
non Germanici modo cujus meminit Quintilianus) sed
Daciei, quo illum ornant, non quidem numi aut inscriptiones, sed coaevi tamen auctores, Martialis atque
Iuvenalis . Et templum gentis Flaviae jam condiderat et templi numen sic enim fortasse potius legendum)familiare Minervam adsciverat. Et ludos, ni fallor, instituerat in ejusdem numinis honorem in Albano quotannis celebrandos. Sed haec fateor primis aliquot imperii annis convenire potuisse. Non item illud quod dicit, donatum imperio juvenem successisse: id quod ostendunt proximi ante Augusteam dignitatem numi, qui illum principem iuventutis appellant. Nonrutique ita appellandum , ni fuisset etiam ipse, romano saltem censu, juvenis. Sed post supremam Augusti dignitatem neminem legimus, ut fuerit aetate juvenis, qui tamen princeps juventutis fuerit appellatus. Imnio juvenis nomen, annis etiam juvenilibus, indignatus est Augustus Caius in, tamquam imperii majestati parum congruum. Et alio tamen capite Augusto indignus erat titulus principis juventutis, quod ordinis duntaxat equestris principatum designaret, quum tamen ordinis amplissimi princeps esset, ut alibi ostendimus , Augustus. Non tamen illud obstabat, quo minus aetas etiam Augusti, pro recepto Romanorum censu, haberetur juvenilis: pertigitque census ille ad annum aetatis XXXV. Natus est Domitianus anno aerae nostrae LI, Octobris die XXIV.
. Martiat. Epist. Lis l. lib. Vim. 3. Dio, lib. LIX. I. Iuvenal. Sat. VI. v. ao4. 4. Prael. XVIII ad Sp. Adrian. s. 8.
206쪽
Sic juventutem absolverit natali suo octobris die itidem XXIV anni LXXXVI. Nec dedignabaturjuventutis suae mentionem illo, qua quidem ad rerum gestarum magnitudinem augendam faciebat aetus ipsa minorennis. Hoc certe nomine illum laudat Iosephus ab aetate ejus juvenili, quum Capitolium occuparet: non id procul dubio facturus, si ingratum censuisset. Immo ite aetate sua,
quum triumpharet, juvenili gloriatur ipse Domitianus; et quidem iam Augustus. Legimus apud Cl. Mediobar-hum nimium Cos. X signatum in cuius parte postica illa sunt verba : JOVI IUVENI TRIUMPHATORI. Ita ille anno Domini LXXXIV, quo annum egit aetatis ad minimum XXXIII. Similiter Iovi IUVENI in multis Commodi, jam etiam Augusti numis legimus. Nec vero dubium est, Dgos illos Dcasque qui in numis Augustorum Augustarumque occurrunt pro ipsis saepe Augustis at que Augustabus intellisi. Sic etiam IUVENTA IMΡEnii in numo Caracallae cum patre jam Augusti legitur. Et 3UVENTUA AUG. in numis Augustorum Gallieni atque Claudii, qui successit Gallieno. Et quae eodem spectant, ad aetatem nempe principis juvenilem, SPES PUBLICA et IoVI CREsCENTI in numis item Gallieui. Proinde non absurde Domitiano, quum succederet, juventutem gratulatur Quintilianus. Idem tamen Supponit, qui, quum imperio donaretur, juvenis fuerat, jam Sane amplius, quum haec scriberet, juvenem non fuisse, sed annis aliquot aetatem illam superasse; quod nostris convenit examussim, quas dedimus, rationibus.
XXIV . Sed et illa quoque Quintiliani verba et Domitiani tempora referenda sunt: u δ Laudandum in qui
i. Ioseph. . suem, quo Iulia consperatu ost. I. Post anni aera, ehri tianae XCl 3. Qui tit. Ins . lili. ill, e. 7.
207쪽
. busdam, quod geniti immortales: in quibusdam, quodu immortalitatem virtute sunt consecuti : quod pietasu principis nostri praesentium quoque temporum decusu fecit. n Habuit nimirum in animo illos quos sibi pietatis officiis conjunctos Domitianus in Deorum num rum referret: Titum nempe fratrem, et Titi filiam Iuliam, et filium e Domitia Caesarem infantem. Sed vero Titum ipso mox imperii initio consecravit, alioqu memoriae eius infensissimus. Filium 2' ejus consulatu natum testatur Suetonius , qui certe-de a ' ante imperium consulatu intelligi non potest; quum et infantem
illum, et tamen Augusti Domitiani filium, fuisse doceant numi, doceat etiam Martialis '. Accedo itaque viris doctissimis, qui secundum illum consulatum dea' intelligunt consulatu ordinario, post imperium, quem tertio imperii anno, Domini LXXXIII, gessit Domitianus. Et quidem utroque modo consulatus illius numerant antiqui Fasti, nunc scilicet praetermissis consulatibus suffectis, nunc etiam illis in censum acceptis: potuitque hoc e coaevo aliquo auctore, qui suffecως consulatus dedignatus fuerit, accipere Suetonius. Immo potuit ipse, primo post imperium consulatu, ita numerare Domitianus. Sprevit ille, sateor, suffectos suos sub patre consulatus , unicumque inter illos ordinarium,
quod sciret illis praecipitem suam dominandi libidinem
fuisse repressam. Idem tamen postea, quum consul tuum multitudinem mire assectaret, hos etiam censuit in numerum accipiendos. Postea certe num um ego inscriptionemve coaevam nullam reperio, quae priores etiam
consulatus omiserit. Porro Domitia mater Divi Caesaris
a. Tranquillus Suetonius in Do- a. Martiat. lib. iv, op. 3 et lib. VI, ni iani vita. c. 3. v. 3.
208쪽
in numis appellatur. Inde certo constat fuisse illam postea in matrimonio Domitiani. Immo anno proximo et filiam Domitiano peperit, si tamen Vera sit lectio, quam e codice Salmasiano alioque vetusto servavit doctissimus Graevius, filiam illam natam oportet anno nostrae aerae LXXXIX. Post partum illum utrumque repudi tam docet Suetonius, propter adulterium cum Paride histrione, et tamen rursus in conjugium ab impatiente
dissidii, quasi hoc efflagitante populo, receptam. Sic aliquot annis infantis Caesaris partu serius fuerit repodium illud Domitiae. Immo caput Domitiae spicis ornatum in numo Domitiant XI Cos. reperit Cl. Mediobarbus. Num us ille ante annum Domini LXXXV cudi non potuit. Julia adhuc serius in caelitum numerum axscripta est. Ait illam Suetonius a Domitiano devincto Domitiae nuptiis pertinacissime recusatam. Inde intel--γligimus solutis demum eum Domitia nuptiis ardentissime palamque illam a Domitiano fuisse dilectam: post repudium nempe Domitiae, de quo testem habemus disertissimum Dionem . Repudiata enim Domitia, occisoque propter adulterium ejus Paride histrione, tum demum ait Domitianum cum fratris sui filia Iulia, tamquam cum uxore coiisse. Tantum enim abest ut post
mortem Domitiae hoc contingere potuerit ut Iuliae Domitia, immo ipsi Domitiano, superstes fuerit. Ιinino adscitam in consilium de caede Domitiani fuisse docet Victor epitomator: immo ante illum ipse Dio. Sed vero Iuliae Consecratae duos qui meminerint num os habet Cl. Mediobarbus, alium Cos. XV, alium Cos. XVI signatos:
recenti, ut videtur, ambos mortis consecrationisque memoria. Sic anno aerae nostrae XCl decesserit, quum
209쪽
u UiNTiLIAN EI. 399 jam prope esset consulatus Domitiant XVI. Sic inter annos l.XXXV et XCI, Domitiam repudiaverit Domitianus, et cum Iulia jam palam tamquam cum uxore consueverit, Iuvenalis plures uno abortus Iuliam fecisse testatur, e qua causa mortuam fuisse tradit Suetonius '. Ita plures uno annos in illo Domitiani seu matrimonio, seu concubinatu, Iuliam fuisse necessc erit.
Immo illo tempore violatam docet Iuvenalis 4 a Domitiano Iuliam, quo leges de pudicitia amarissimas revocavit Domitianus; Iuliam scilicet et Scantiniam. Illas nimirum leges, de quibus in vita ejus Suetonius Α, et Marti iis . Et paulo ante expeditionem illam in Germaniam, in qua ne quidem hostem vidit, ut videtur innuere Dio. Ego repudiatam Domitiam, violatam Juliam, sub finem anni LXXXV existimo. Itaque post annum XCI scripsisse illa Quintiliannm oportet, si post Iuliae consecrationem scripserit. Aliquot certe supponit consecrationes his, quas diximus, admodum affines, et tales illas, ut praesentium, quibus scripsit, temporum decus fuerint, personarum principi pietatis officiis conjunctarum. Sed
vero in Titi consecratione proprium nullum erat praesentium temporum decus, quum decessores honos olim consecrare solerent boni successores. Itaque utramque
hanc consecrationem in animo habue toportet, si plures una consecrationes designare voluit hominum pietatis officiis Domitiano conjunctorum. Quae sane accurate cum nostris convenient, quas dedimus, hypothesibus Potuit etiam fortassis et gentis Flaviae templum commune omnium Flaviorum ob oculos habere. Quod tamen
r. Iuv. Sat. lI, vs. 3O, 3 i. 32, 33. 4. Suet. min. c. 7 1.2. Suet. DOm. e. 22. s. Martialia epigraminatum lib.
210쪽
ipsum post aliquot imperii annos Coudidit. Annum autem quo absolverit, nec e numiS qui ejus meminerunt, nec ex auctoribus, habemus exploratum. Chronici autem Eusebiani quae sit in annorum situ fides praestare non audeo. Sero illius meminit Martialis .
XXV . Ita denique de Valerio Flacco idem Quinti
lianus: u Multum, inquit, in Valerio Flacco nuper ami-u simus. n obierat ergo, et nuper obierat, Valerius ille Flaccus. Idem nempe Valerius cujus habemus hodieque Argonautica, qui tamen hoc opus scripsit imperante Domitiano. Hoc certe colligimus ex illis illius ad Vespasianum verbis:
'Tuquct o, pelagi cui major aperti Fama, Caledonius postquam tua carbasa vexiloceanus Phrygios prius indignatus Iulos, Eripe me populis, et habenti nubila terrae, Sancte pater; veterumque fave venoranda canenti Facta virum. Versam proles tua pandit Idumen Namque potest) Solymo nigrantem pulvere fratrem, Spargentemque faces, et in omni turre furentem. Ille tibi cultusque Deum, delubraque genti Instituet; quum jam genitor lucebis ab omni Parte poli: neque enim in Tyrias Cynosura carinas Certior, aut Graiis Iolice servanda magistris :Seu tu signa dabis, seu te duco Graecia mittet, Et Sidon, Nilusque, rates. Nunc nostra SerENus Orsa juves ;llaec ut Latias vox impleat urbes.
Invocat, fateor, hoc in loco, Vespasianum ipsum. Male tamen inde colligunt nonnulli scripsisse illum imperante Vespasiano. Invocat, inquam, sed sanctum jam, consecratum scilicet; sed in eo loco situm, unde illum
. Mart. lib. IX, ep. I. tur impo uisse Valorius Flaeeus. a. Post siti m an . LXXXIX quo 3. valor. Flaee. Arg. lib. I , v. finem Argonauticon poemati vide- 7, etc.