장음표시 사용
91쪽
mine mentis, longa exercitatione et variae eruditionis opibus praediti, verum statim scrip Oris manum ah nil ulterina
discernere, et sensum reconditum eruere possiant: Et hinc
etiam eruditissimi, quibus non semper felicitas illa M M.
codices conferendi Contingore potest, saepe misere labi, ut errores, quos nunqriam inspectis veteribus exemplaribus admisissent, in publicum edere solent, quorum Pudore OOR Postea est necesse. Ideoque si doctoriam virorum in libri; edendis sola rutio habenda foret, non alia accos ione ulli libri essent locupletandi, nisi exuctissima, setiam ad superstitionem usque, Variantis scripturae descriptione. Num itide doctis viris plantis satis et upertus verborum
sensus allucesceret, et Commentarii sponto inter lugendum Duficerentur, qNos nunC. quia et in mediocriter o ruditorum, Et alienorum etiam a criticis bis ferculis usum procurari dotient editiones, magno verborum umbitu cumulare coguntur. Quare nos, ut utrisque uria opera Ratis-
floret, et Britannorum diligentiam perii ulati, varias icctiones magna copia collegimus, ut hahoant cruditi, in quo acumen ingenii, et perspicaciam in vitiis detegendis exerceant, notas deinde, undique nostro judicio collectas, et qua dam etiam nobis natu , quibus obscurioribus rebus aut loquendi modis lux affundi posset, ipsis auctorus verbis, genio otium seculi obsecuti, subjecimus. Et vero
et noturum, quas corrasimus undique, rutio reddatur, ex
Prioribus et antiquissimis commentatoribus. Ilaphueles negio et Badio Asconsio nam de Campani. Hormolai Harbari , omni honi Leoniceni, lyolitiani, aut etiam Laurestitii Vullae notis vel emendationibus, destituti primis illis editionibus, quae sub eorum nominibus dicuntur emissae, nulla existimandi nobis fuit copia), ea tantum selegimuS, quae riobis antiquae lectionis vestigia exhiberent, et docerent, quo modo et gradu in sequetrit A editiones viroriam doctorum emendationes Pervaserint. Θt ita coeperint Pos-
92쪽
8, SELECH DE M. F. QUINTILIANO
teriores a prioribus editionibus discrepare. Nam commontarios conscribere, quibus ex diversis rhetorices magistris vol similes vel discrepantes a Fabio sententias congestas daremus, Otio abutentis osse Credebam v K. Regium vero
habuisse Vallar, qui Poggii exemplar descripserat, eique notationes adjecerat, Codicem, et inde furto sibi quaedam subi gisse saepe exprobrat ipsi Badius. Vide ad lib. V, insit. 2 et 8; IX, 3; X, 3, et alibi: et certo multa eum emendaro, quae viri docti in Italia in ipso Ι'oegii codicosutis vitioso, jam mutanda censuerunt, passim liquet. Rogii tamen emendationes proxima: qtncque editiones secutae osse videntur, ideoque praestarct editiones Primas, quae ad ipsum codicem sunt descriptae, in Consilium adhibere, sed earum nullam Consequi potuimus, ante Locatselli Venetum, quae R. i 493, Prodiit Cum Raphaelis Ilegii noti . Aldum litiam Raphaelis vestigiis ubique insistere fere de- prsebon di, nisi quosl Badius notet, ad lib. I, CAP. 14 , cum in tribus prioribus libris antiquiores Rosio codices secutum, quum nondum viderat B gii commentarios; sed incredibile nobis accidit, Alduni, cujus Priana editio prodiit i5i 4, non vidisso Regii commentarios, qui jam ante viginti
annos prodierant. Id quo magis extra specioni veri videbitur, si quis credat Naugeriti in praefuisse editioni Aldinae. ut ipse Aldus, sed comit m et adiutorem ei datas Johannoni Baptistain Rhamnusium, praefatione sua iactat: quos tamen non aliam curiam illi adhibuisse dicit, nisi, ut dum typis excuderetur Fabius, cursim errores emendarent: ex Ι'etri Mosellani commentario, qui cum septimo libro finitur, PauCi Ora Selegimus, et quae Proposito meo facere videbantur, rolictis iis . quae seculi nostri Progressibus non multum conferre posse judicabam : nam non male de hujus
viri laboribus Quintiliano impensis iudicasse mihi AntOnius Pinus est visus, initio suoru in commentariorum in
lib. III: . Illum designasse potius opus, quod multis Struc-
93쪽
atoribus san structionibus ) erat absoluturus, nisi vita itia fortuna invidisset. π ipsius etiam Antonii Pini commontarium in librum tertium, ne integrum describi iubere in , partim molos, Partim institutum cjus a nostro divorsum, dissuasit. Ipse enim conquisitis undique subsidiis ex rhetoribus et oratoribus ipsa praecepta eloquentiae illustrare conatus est, quod quum Putidum, Et non tu in necessarium odenti libro; , quam rhetoricen docenti Putemus, nos tantia in verba Fabii recte constituere, ct luce quadam perfundere conati sumus, et ideo illa solummodo etiam ex Pino, quibus idem studet, excerpsimus. Ex Camerarii et Sichardis holiis otiam priecipua in hanc editionem transcripsimus, in quia hiis sorte aliquando orror poterit esse Commissus, ut nimirum tam rarii et Sichardi nolui e fuerint confusae : nam quum sub nomine Camerarii modo notas in duos priores libros repererim in editione Vascosani, sive Audoetii Parvi
Paris. i549, et reliquae nasileenses Et Colonienses in fronte Camorarii in Sichardi notas sine discrimine se exhibero profiteantur, hinc saepe dubius haesi. utri adscriberoni ;plerumque tamen Sichardo malui tribuere praecipue post librum secundum, licet videam Bobortollit in ira Disputat. iom. II, Facis Critic. P. 18; et Sigon. P. 349, ut Camerarii quaedam producero ad lib. VII l Fabii: ideoque, et si hic quid sit commissum, ut mihi post alios sit vEnia, Contendo. Turnebi intcgrias notus, ut ediderunt olim Parisienses, subjeci magis, ne quid detraxisse Leidensi editioni vi dorer, quod typographi Praecipue caverunt, quam ut mihi persuadeam dignas Turnebi oruditione et fama osse; tot enim inepte et indocte etiam dicta in illis notis offendi, quae hic recensere nihil attinet, quum id suis saepe locissa tum Sit, Ut nunquam a viro tam docto prosectas esse
credam, nisi quis tironi alicui dictata A esse, et malo ex-Ceptas, Priusque descriptas esse volit existimare. Philandri tenues quidem et non inulti operis notulas ideo non no-
94쪽
84 SELECTA DE M. F. QUINTILIANO
cleximus, quia illum conquirendo lo a , quibus Fabiustititur, multum nobis laboris praecepisse, et non inutilem operam lectoribus et commoditatem praestitisse credebam. Hunc etiam uberiorem adornasse commentarium, qui Divione servabatur, Heliasio scribens Digotius 23 mari.
i 663 suspicionem injicit. Parci notas ideo non negleximus, parti in quia Loidensis oditio ex bibebat, parti in quia maximam partum Conflatae Sunt ex virorum doctorum observationi huς ot operibus criticis, quae sine dubio citanda tamen fuissent. Job. Fred. Gro novio utinam majus otium fuisset, quod Fabio ejusque illustrationi impendere potuisseti non minus certe ei, quam Livius, Tacitus, et tot alii, qui ipsi salutem sere et integritatem debent, veteris aevi auctores. Quintiliatius debuisset. Nunc qui in paucae admodum sintritis notae, et dum imprimeretur jam Fabius, properatae, jure dolemus tam salutarem inanim DOstro rhetori defuisse. De editione vero Lei densi, quae nullas fero, nisi Parei et Turnebi notas, et paucas aliunde Corrasas continet, et quae a Schrevelio fuit Curata, quid censuerit Einericus Bigotius , qui illi meliora subsidia obtulerat, operio pretium t cognoscere ex epistola ad Heliasium, iti Suecia commoraritem, 25 maii I 663, scripta. In qua, quum in prioribus opistolis operam Suam ad quaedam ornandae novat editioni suppeditanda obtulisset, ita scribit: a Mon- sleur Schroelius a commence tine notiυelia edition des Insti
Ie voti trais que messisuri silet ir υous en etissent ibit au-tant, te votis Priemis de men dire votre Sentiment. I on geriste niten a M. Sehrevelius librement, et comme je emis etre obligd potir son honneur, mi qui est tres bon homine, et pour imiteret de limprimeur. A me semble que cetis edition ne se
tient quasi que les notes d Nn certain Pareus, qui soni la νω- Dari l/ris mites et impertinentes. Sit me cimit, je lui Ecris quil
95쪽
notes de Turnebus, imprimges a Paris, sans noni, δει- V
eelles de Philander, imprimees par Gryphe; et un cholae de eelles de Camerarius, Mosellianus, et auires. Quia ne Dulpoint precipiter cet te edition, et que tOutes ces choses meritent bien quon attende. η Ex sequentibus deinde epistolis video Hackio fuisse transmissa haec a Bigotio, sed nihil indo ignaro harum deliciarum Schrevelio placuisse, nisi quod
aliquando Passeratii aut Pithoei nomine notulam non optimam subjecerit, et quod indicem amplissimum verborum et locutionum noluerit suae editioni addere. Do qua negligentia saepe apud Heinsium queritur vir natus ad juvanda bonarum artium studia, sibique remitti sua postulat , quae quo abierint nescio: nam nobis ea consequendi solicitas defuit, et quum Lutetiae ante quinque annos Versaremur, frustra in quas illa manus transierint, indagavimus. Dolet vero maxime periisse Pithoei variantes lectiones et emendationes, nihilqne lanii viri nobiscum communicatum, nisi levissimas quasdam notulas, hic et illic adductas, quibus sacile potuissemus carere. Superest ergo ut nunc, quid novi, et quo se prae Loidensi Commendaro possit, nostrae aeditioni a Cesserit enarremus. Ac Primummu tum nos debere profiten1ur benevolentiae et prolixo erga studia elegantiora, etiam supra communem captum sui ordinis virorum, animo viri reverendi et doctissimi Henrici Sypeste inii, Doornensis in agro Trajectino occlesiae moderatoris, qui quum arctissimo olim cum Celeberrimo Theodoro Ianssonio ab Almelovem amicitiae vinculo Conjunctus vixisset, supremo ejus judicio seripta doctissimi viri manu omnia fuit consecutus. IIic nobis liberaliter et sponte obtulit exemplar Quintiliani, in quod magnam congesserat silvum Lir clarissimus, ex qua aedificium ali-
96쪽
quod dignum ejus eruditione exstruere Cogitavorat, si longior ipsi vita supersuisset. Quia vero in ingentem illam struem plurima, ut fieri solet. dum alia legimus et Observamus, fuere Conjecta, quae Postea accuratius ad examen omnia revocans forte recidissct, nos quoquo non Omnia ausi fuimus publicares, sed illa tantum, quae instituto nostro savere, et ejus famae et cruditioni respondero credebamus : et hinc omissis saepe longe repetitis diversorum scriptorum verbis, in compendium ejuq notas contraximus, ut et laborona describendi, et molis, jam nimis excrescente libro, accessionem lucrifaceremus; locis tamen auctorum,
quae ad rem facere videbantur, indicatis, ita ut nihil dignum memoria sit abjectum; immo quum ApDpe eadem, a me jam olim aliorum auctorum loca illustrando Fabio anti tanto, fuerint obsorvata, illa potius sub Alinei ovenit, quam nostro legi malui, De vel minimam plagii suspicionem inCurrerem. Benignitate deinde amplissimorum urbis Ul- trajecti consulum, ex publica bibliotheca, cui omnia, quae possidebat typis excusa Qui titillatii volumina, legaverat Almeloventus. editiones, quae nobis deerant. Commodare quum licuerit, intor alias reperimus et Parisiensem JOh. Boignit, cui vir reverendus Gallaeus, Servati Gallaei, cui Sibyllinorum Carminum editionem debemus, filius, Plurima adscripserat, quibus modicinam assectis Fabii locisa erro conabatur: unde plurima descripsimus, quam Vis licentius saepo grasςari nobis videatur. A celo horrimo etiam .lohanne Bouorsio, qui litteras humaniores magna cum laude apud Da ventrienses profitetur, accepimus CodiCom. qui olim Potri Francii fuit, et cujus margini plurimas in institutiones et Declamationes emendationes vir clarissimus adjecerat, quas suo Pretio lector aestimabit. His undique collectis adiecimus, quae nostra diligentia Qx doctorum Observationibus, variis Iectionibus et id genus libris obse nta crurit, ut locupletior et commendatior prioribus exiret Disitiasti by
97쪽
nostra editio, nostrasque hic et illic notas intermiscuimus,
de quibus benigna cruditi orbis judicia, et si quid in tam
molesto et Iongo labore nil missum negligentia fuerit, Veniam speramus. In Declamationibus majoribus illustrandis parum nobis affuit subsidit: nam oditiones veteres praeter unam, quam Venetiis i 8i odidit Lucas, et qua priorem non novimus Aliam, nulla in contulimus, sed ex Gryphii,
Colinasti, Vidovo i ot Pithini, si quid variarent, editionibus
annotare non negleximus. Notas vero in Declamationes majores quum praeter As sensium neminem odidisse noverimus, ex illis tantum excerpsimus, quae de discrepantibus lectionibus aliquid monerent. Magni autem J. Fr. Gronoxii in utrasque Declamationes Paucas, quibus solis se offerro Loidensis editio potegi, minime negloximus, licet illa virum summum, ad quem, mortuo Schrevolio, sociandi
tomi curam Hackius dotii lorat, properasso ipsius indicio ad Livii lib. XL, cap. i 3, didicerimus. Sed ut constet Publico, quam summus GrOnovius, cui Perperam Loidensem editionem utriusque etiam voluminis adscribunt vulgo Vid. ACt. Lips. a. i 7. Pag. 5 7ὶ curam adhibuerit, ex in edita ejus, quales innumeras hahoo, ad Nic. II insium id. novemb. I 664, data epistola sequentia proferre placuit: u Scis patrem illum των κυκιωγων Schrovellum) solum ex a tanta lamilia pestilensi sidero abroptum, Quintiliani u opera, Bigotio potissimum instigante, suscepta, destia tuisse. De Institutionibus tioque consuluit me, neque ego, nisi quod vivo pauculas conjecturas dodi. me im-u misceo: sed Declamationes misero periissent, nisi ultro a murium admovissem. Porsuaserat sibi Trodii oditionem a Pith Danae Praestare: et hoc etiam typographo incul V u rat, qui secure Post mortem hominis cam dederat operisu exprimendam. At Pithmana et auctior est, et multis Pur u libus e vult. scriptis omendatior: no dicam Trodium sibi ujus secisse totos versus, non solum vocabula, inserendi
98쪽
88 SELECTA DE M. F. QUINTILIANO
uad sententiam complendam. Sed qui hiis nunc vulgo Pi-α thoraniq utimur, eae tot scatent Operarum culpis, ut aegre u inriti viri Di mori sustineant, et in contrarium quinquiesu aut sexies integras periodos, qtiae in Thaddasti Ut lotia editiones lege haritur, et sine dubio auctoris sunt, dissi- uinulent . inter hanc Scyllam ot Charvbdim tit medium a tenerent, isti stra docebatn homines imperitos: ipsum mea oportuit ire viam, hoc est. ex tribus illis exemplaribusu Pariure unum manu in ea interlitum, cui subjiciuntur iEr 4 dii, Pithoei, meae notae : habeo enim satis multa A jam exu quo M. Senecam recensui. Ita rursus in Pistriniam coriis si jectus fui. η Sed ingens accessio et lux potuisset his et minori boq Declamationibus obveni ro, nisi in optima vitae parto invida litteri A lata intercepissent virum egregium , Johannem Schultingiuin, cujus eruditionis. et bonae frugis plenissimas in Senecae Ιthetoris rQliqua notas jam oli in summo cum ut plausu orbis cruditus excepit. Destinaverat vir coleberrimus eodem exemplo in has et Calpurnii Declamationes Commentarium uberrimum elaborare. et ex
ampli Asima materia, quam in Chartam conjeCerat, plenum t Perfectum corpus exstruere, idque jam paucis ante mortem diebus tacere instituerat, sed vix primae De lamationis partem absolverat, cum abrupto vitae hujus filo, incceptum opus reliquit. Quare quum nos beneficio C l
berrimi viri, Antonii Schultingit, filii ejus , et jurisconsulti et litteratoris eximii, amicique et collegae nobis conjunctissimi , eius schedas accepissomus, molestissimum laborem ex difficillima scriptura, et laceris spepo et hibulis chartis, quibus perturbato satis ordine cogitata sua commiserat vir doctissimus, omnia digerendi non detrectavi mus , ut hac nova dote nostra editio se eruditis commendaret. In minoribus praeter brevos Pithoei, paratae nobis fuero Petri aerodii majoris molis notae, quas, quum et
IIuckius odiderit, nobis omittere religio fuit, licet ejus Diuili su by Corale
99쪽
temeritatem et audaciam , quam praesertim in ipsis verbis Declamationum mutandis, addendis, et quidlibet effingendo minime probemus. In Calpurnio nihil praeter eorumdem Pithini et Schultingit notas reperire licuit. Ilaec fere sunt, amiCe lector, de quibus moneri te Opus erat . ut scires quanti nobis Constiterit laboriosa haec provincia , quam nobis imponi passi sumus, in qua si quid vel vitio humanae mentis, vel negligentia, vel alio casu, peccatum fuerit, ut potius quid boni rei publicae litterariae praestiterim, quam quid O miserim vol non accurate satis animadverterim , aestimare velis, uehementer rogo. Ignoscetit
facile, scio, illi, qui simili pistrino inclusi, meminerint, quam taedii et ingrati laboris plenum sit opus, mannum
scriptorum manu et II pis codi Cum numerum eodem tem
Poris puncto, non dico inspicere et pereurrere, sed eorum omnium diversas lectionos difficiles, et saepe oculorum aciem fugientes et fallentes litterarum formas, et ipsos apices Perlustrare et excutere: quam tenaci et praesentiopu A sit memoria, ne unius codicis scriptura cum vicini Confundatur, quam continua Opus Sit intentione, et ut nunquam fere medio in opero avoceris, nec animum dividas alio, norunt soli, qui in hoc ergastulum fuere Conjecti. Finem praefandi jam facturus eram, quum relegentiquae scripseram Occurrit, nullam me meritorum summi
viri Utriei obrechti metitionem fecisse, cujus cum Argentoratii anno i 698 Quintiliani nova oditio, ad MSS. diligenter recensita prodiit, et quam nos semper ferct ante oculos habuimus, licet in progressu, paucas aliquando, et diver- Scis Bb eo editas, lectiones, a nobis tot asis curis intentis, praeteritas deprehenderim. Utinam fata, quae mortem eruditissimo, et multis meritis in litteras insigni viro etiam properarunt, non invidissent nobis amplissimum, quem Parrabat, commentarium, quibus immutatae tam frequenter, et saepe nimis, ut nune videtur, audaciter scripturae
100쪽
9o SELECTA DE M. F. QUINTILIANO
rationem nobis roddidisset. Nulli dubitamus. quin plurimis locis insignem lucem assu disset, et in suam sententiam nos haesitantes descendere coegisset, qui nunc, ad nuda Quintiliani, ut ab eo edita fuere, verba toties haesimus, neCPotuimus conjecturas, Ut videtur, temerarius, nec sati Aconfirmatas amplecti. Nova etiam, et cylum demum Profligata jam multum nostra vidimus, Lutetiae anno II l.
prodiit Quintiliani oditio, cura Caroli nollini, eloquentiae
Professoris regii, qui quuin videret pueroq ct adolescentos Pervulgatis de rhotorum arte libris abduci a loctione Fabii, quem unicum Eloquontiae magistrum illis in manus dari vellet, sibi propoquit libros des Institutione Oratoria contrahore, recisis illis, quae subtiliora et Perplexa magis esse Videbantur, ea monto, ut non alio rhetore, quam Fabio discipuli ut rentur. Quod equidem consilium longe absit ut damnem, quin potius omni studio id agendum esse eloquentiae magistris contendo, ut Continua Iectione otmoditatione Quintiliani priecepta juvenum animis infigantur; nn tamen, mutilato quartam fere partem Quintiliano,
cum finem obtinere possit vir optimus, vehementer dubito. Nam assueti a prima aetate adolescentes Contracto
rhetore uti, non facile ad integrum legendum allici posse videntur; sed laeti sibi laboris compondium fieri, in eo solo plurimi haerebunt. Quaro nescio, an melius fecisset Cl. Ilollinus, si integrum oditurus Quintilianum, Ea quae t Cranda et exponenda tantum a magistris judicasset, diversa litterarum forina excudi jussisset, ut ita oculis semper exposita diligentiores discipuli haberent, quae domi et a magistris dimissi, per se possent legere. Nunc periculum
ESSE videtur, ne contenti hoc compendio et oditione, reliqua ut minus nocessaria, ipso judice magistro, negligurit. Majorem etiam voltein doctorum habuisset rationem virorum, nec laborem refugisset varias regiorum et COlbertinorum codicum lectiones publicandi, sed Britannorum