장음표시 사용
151쪽
sensionem parat. Id modo agebat ipse, ut distineret hostem , donec spatium evadendi daretur m7oparoni. At sensim incalestentibus
animis, certatum est horas continenter septem incredibili ferocia , neque piaelium nisi intercursu noctis diremptum; quo praelio unaquaeque navium Vincere , atque altera potiri poterat, nisi se victam 9 exitio proxima in tarbitraretur. Tanta utrinque clades fuit. Odoardus interea e media pugna dilapsus , iter suum tenuit nullo infesto occursu , delatusque in mare Deucaledonium , Maleum Mulam indigenae vocant ) appulit, unam ex Abudis . Ut est ea insula brevi freto , seu potius aestuario , a continenti discussa , facili inde trajectu pervasit in Scotiam , consedi que cum suis comitibus in Valle Finaniensi, intra fines Loquabriae.
152쪽
Iognito Odoardi adventu, statim amici clientesque ejus in vicina juga suggressi re gionem pagatim concursare , crebrasque mon. tanorum familias ad arma vocare coeperunt. Adesse tempus , aiebant, quo respicerent ali. quando se, ac miserrimam conditionem suam. Nam quousque tyrannis serviendum ' Nun, quam ne externum propulsandum imperium ΤΝ unquam impositum cervicibus jugiam excutiendum y Irent secum : sus se Principi ac
liberatori adjungerent; ejus simul injurias ac suas justo pioque bello persequerentur, libertatem dignitatemque pristinam sub legitimo dominatu recuperare sinderent. Georgium Regem ne metuerent, qui magis more tyrannorum metueret ipsos, profugissetque jam in Germaniam sua conscientia damnatus . Quae ut latius spargerentur, litteras ubique disseminabant Dublinensibus typis impressas, qui bus Princeps ipse Odoardus Scotorum gentem amicissime compellabat, & ad obsequium Iacobi parentis sui verbis gravissimis revocabat. Erant in iis litteris multa; quibus Geor-lio Regi insens consaretur invidia. Nou Re. Κ a
153쪽
gem esse eum , sed Regni possessorem injustum , qui nullo bono jure obtineret imperium. Nihil deinde habere Regis, praeter nomen, & male creditam potestatem , qui nequo populo jus diceret, neque publicam procuraret rem, sed obtentu boni publici nationis
opes unice liguriret , novas quotidie emungendae pecuniae vias exquireret, novR semper subsidia insatiabili aviditate exigeret , atque immensum argenti numerum quotannis II an- noverum natale solum transmitteret. Non sic Stuardios regnasse Principes majores suos: non sic Iacobom Regem aequissimum, seque ipsum regnaturum. Multum enim interesse utrum Princeps imperitet indidem natus . a extrarius. Hunc velut in hostico degere, a
que unum, dum licet L agere , ut Regni ali quando tandem dimittendi spoliis ditescat
Illum populorum sortem, qnaecumqye ea sit, suam δueere, commuuis patriae caritate. Haec prolixius exsecutris, sermonem deducebat ad
iniquissimae proscriptionis edictum, quod coartra ipsius caput promulgatum docuimus . D lebat vitam suam venalem fuisse habitam. , armatis in suam perniciem sicariis, & pre tio ad parricidium incitatis. Etiamsi dubium esset Stuardorum jus in Britannici haereditatem imperii, quod tamen erat certissimum, non debuisse Brunsvicensem Principi ejus san guinis jus suum reposcenti tam nefariis artibus insidiari. Non defutaram sibi, si vellet, parem summam ad cremandum Georsit
154쪽
caput; sed non tantam Regii eapitis vilitatem apud se esse, neque tam barbaro ignobilique animo esse se. Non per oeculta latrocinia , non facinorosorum manu, sed ape
to Marte de jure vel injuria inter Principes
decerni oportere. Se percussorem nullum quae rere, nullam sceleri mercedem promittere, nee aemulo suo, urcunque male de se merito , vitam invidere, sed Regnum. Hoc ipsum, uti eertum familiae suae patrimonium , non tam armis ac vi, quam jure repetere . SO-lum propterea advenisse, ac suo tantum enSe
succinium. Oblata sibi suisse a duobus potentissimis Regibus magna ad bellum susci piendum auxilia , sed peraeque repudiata ab se suisses Sc nisi Brunsvicensis externum militem iutroduxerit, deliberatum fixumque habere iis nunquam uti . Solis civium suorum viribus v8lle de suis hostibus triumphare, M
valde cupere ut neque cruenta , neque eui quam exitialis victoria sit . Haec summa litterarum , quae toto Regno
eircummissae magnos ubique motus animo Tum excitarunt. Ex montanis tontinuo ad
duo millia, collecti in agmina , suosque in ordines distributi, 8c armis more patrio instructi , in vallem Finaniensem ad Principem accurrerunt . Cujus gentis quoniam praecipuae in bello Stuardiano partes fuerunt , non abs re puto erit hoc loco de
ipsius indole, moribus , & institutis pauca proloqui.
155쪽
Montani, quos Scoti Hi glanderi os vocant, homines sunt ingenio praeferoces , mira eo
poris duritie, ipsoque naturae habito ac vitae instituto ad militiam secti . Montibus habitant editissimis , ac magnam partem abruptis, qui multi conspiciuntur in Scotia, partim perpetuo decurrentes iugo , partim vallibus disjuncti . Cultura agrorum plerique tolerant
vitam. Interjacent enim, uti dictum est, crebrae v lles , pecore pabuloque uberes , nec
inamoenae, quas illi e suis delapsi jugis excolunt , seu menti , oryzae , aliarum frugumlato proveotu. Multi venatu aetatem transigunt , cujus rei facultatem amplam praebent dorsa montium plerumque silvosa , Scuario plantarum genere convestita. Ferina victitant ipsi satis laute ; Ex coriis vero cervorum caprearumque silvestrium mercaturam quaestuosam faciunt . Ρropria utuntur Montani lingua , quae ad Hibernicam serme accedit , elus, quae in planitie usitata est, prorsus ignari. Vestitu gaudent admodum simplici . Non. semoralia , uti nos, non tibi aliae adhibent . uullas promissas ad talos vestes gerunt; sed appresso ad corpus sagulo breve pallium imponunt ad arcendum frigus , coxis ad verecundiam subligaculum circumducunt ejus sermae, qua uti apud nos pedarii cursores solent ; pedes autem , Sc crurum extrema cothurnis amiciunt, caetera discincti, eoque ad cursum agiles , & ad agendum sum
me expediti. Caput pileolo brevi, plerum quo
156쪽
LIBER II. 13 Ltextili , obtegunt, neque capillum nisi Iaro tondent. In bello, praeter pyrobalistas, praegrandes adhibent enses, quibus in tractandis mira pollent dexteritate . Natio est omnis di visa in plures tribus, quae singulae plurea pagos complectuntur. Unicuique tribui lata. latorem unum assignant e gente Hibernica, cujus ipsi se sobolem posteritatem qu e praedicant . Externas cognationes respuunt, neque
matrimonia ni,i cum popularibus quisque suis jungunt. Singulae proinde tribus sunt veluti familiae totidem , divisae quidem in plures ramos, sed satae a communi stipite, M perpetua consanguinitate conjunctae, qua re plurimum gloriantur. Est deinde in unaquarique tribu vir praecipuae auctoritatis, quem caeteri contribules ut commune caput, ac Veluti familiae parentem venerantur, ad eum
soliti reserre se, si quid incidat negotii gravioris, si quid in communi deliberandum occurrat. Amicitiam inter se, jusque hospitii quam optima fide colunt, nec quidquam pejus oderunt, quam simulatiouem Si fraudem;
At iidem ipjurias persequuntur inexpiabit Lodio, nec sero inultas dimittunt. Iss illa Religionis luctuosissima clade , quae per An-.gliam, Scotiamque facta est sub Elisabetha Regina , erepsit in has etiam editissimas rupes superstitio Calvini , mnitique a majorum fide ad novitatem turpiter deaciverant , quae progressu temporis radices egit : Tamen Catholici supersuut adhuc bene . mutu ,
157쪽
non solum priscae veritatis retinentissimi, sed ejusdem propagandae studiosi, cujus rei causa Sacerdotes idoneos apud se alunt. Caeteri superstitionem magis ignorantia veri, quam animi pravitate secta utur.
Ex his ergo hominibus agmen , uti dixi ,
dirum millium venit in Vallem Finaniensem . Eos Odoardus ut vidit, aspectu magnopere est delectatus, praesertim quod truci vultu . horridoque serociam spirabant, eumque laetis acclamationibus Principem ac liberatorem suum consalutabant. Perplacuit in primis vestimenti genus, tum quod paratu facile , tum maxime quod ad progrediendum pugnandumque
quam minimum asserret incommodi . Simile proinde indumentum comparavit sibi; neqne deinceps alio incessit habitu quam Montani ,. quae res mirum ut silvestres illos animos
ipsi devinxerit . Quo primum die Montani
advenerunt, positis apto loco castris, ac tumultuario opere emunitis, Stu ardianum in
medio vexillum, quod Iacobo Begi, liberis-qUe ejus, atque omni Scolorum genti bene ac feliciter verteret, constitutum est cum inasigni celebritate ac pompa , denunciatumque i Georgio Brunsvicensi bellum . Bellum porro volebant, bellum laeta succlamatione posce bant novi milites, proe urrere in hostem sta tim , ac decertare gestientes. At Odoardus , recte existimans frustra esse ardorem audaciamque sine scientia militari , nec milites eos. sed inconditam multitudinem putans,
158쪽
nisi scirent servare ordines, signa sequi, ad nutum Imperatoris promovere, flectere , conistinere gradum , priusquadi in apertum prodi ret, eosdem peritis ducibus ad militatem diasciplinam paululum exercendos dedit, hoc
etiam consilio, ut interea conveheretur anno. na , di numero augeretur exercitus. Post,
ubi satis instittitos vidit, majorum minorum. que ordinum Piaefectis constitutis, atque omni bus comparatis rebus, praeserri signa jubet sac prosectionem indicit. E comitatu Loquasicen si , directo in meridiem itinere , ventum est per provinetam. Albanensem ad Tavum amnem, quo tota iaduas partes, septentrionalem, ac meridiona. lem, Seotia dividitur. Iamque aliis atque aliis transitionibus excreverat exercitus ad quatuor hominum millia, es siquid amplius. Non enim solum ex montibus , Verum etiam iex planitie multi ad signa veniebant Odoaradi nomine virtuteque capti . Nam ., ut hoc Statim exequar, de quo saepius in decursu dicendum esset, Odoardi mira comitas, de ,
quaedam Principi non indecora popularitas adeo percellebat animos, ut pulchrum sibi quisque duceret sub tali Duee stipendia facere. Licet ab equis imparatus non esset, pedes incedebat semper inter suos montanos eorumque duritiem, tum in laboribus tolerandis, tum in curando corpore aemulabatur. Si fluvio interscinderetur via, eum vado p rinde ac caeteri trajiciebat . Ubicumque ca-
159쪽
tra fierent , non alibi quam in militum conis tuberniis hospitium sumebat , communi cum manipulariis cultu victuque utebatur . Humi cubabat plerumque sua involutus paenula, in deliciis habens si quid paleae substerneretur . Progrediendo erat interdum per loca duini. obsita, aut uligine caenoque corrupta hae M in summo aestu diei Sc erant tunc dies caniculares , saepe largo decidente imbri. Has Odoardus itinerum difficultates ala. cri erectoque vultu perserebat, ita prorsus ac si , non, in Regali domo natus educatusque , sed latur Montanorum labores paupe-xiemque innutritus fuisset . Commilitonum
Praeterea singulo nonrinatim compellare, ad Tem strenue gerend*m voce M exemplo incendere, pecunia identidem large donare solebat. Quae cum res late manarent in publicum , ex oppidis circumpositis nova quotidie agmina adventabant ultro offerentium se ad commilitium, ac nomeni prosteri gestientium . Londini ioterea eodem prope tempore auditum fuerat de adventu Odoardi , ac de
Nonianorum coitione , quam vero etiam majorem fama iaciebat. Protinus Quatuor viri, P, iuerant summae rerum impositi, de remedio cogitare , & ad restinguendam in ipso ortu fiammam seditionis accurrere. Primum omulum Copeo Legato , qui rei bellicae praeerat in Scotia . mandant, ut contra perduelles sic e uim loquebantur agmeu expedi-
160쪽
iam rapiat , Pulloque eos consistere loco si. uat. Namque opprimi iacile putabant posse. concitatae multitudinis motum , ni glisceret sensim, ac in horam invalesceret. Et quia constabat, Stuardianis impares numero eSse Regias copias, quantum militum conscribi potuit , tumultuario circa Londinum delectu colligunt, & ad eundem cum apto numero tormentorum transmittunt . Regiis itidem praesectis negotium dant, ut in suis quisque provinciis novum conscribant militem ad sup .plendum exercitum . Trevorto praeterea , qui apud Batavos Legatione Anglica sungebatur, injungunt ut conatu summo reposcat subsidium militum , de quo antea convenisset Id si impetraverit, deserri quantocius curet in Seotiam . Postremo Cumbriensium Duci ,
Georgii Regis filio, qui copias Anglicanas ductabat in Belgio, nomine Regni publico
significant, e re publica sere, sx Legiones aliquot peditum equitumque , ab exercitu foederato deductas, quam primum imponeret navibus , & patriae periclitanti subsidio mitteret . Demonstrant extrema omnia imminere ,
de majus operae pretium iacturos hoc tempore Begios milites domi , quam seris. Quae cum sedulo Regni administra ores curarent, simul missis propere in Germaniam Tabellariis Georgium Regem de statu rerum certio rem secerunt . Quibus autem litteris haec nunciabant, rogabant quam maxime obsecrabantque eum, ut pro eo quanti saceret