장음표시 사용
201쪽
196 L I B E R II. ient in dies dissiciliora. Videret ipse jam quid
interesset sua . Verumtamen utilibus ne anteferret speciosa , neque aestu juvenili, sed consilio, sed recta ratione bellum esse administrandum reputaret. Ita Murra jus loquebatur, ejusque adstipulari sententiae major comsilii pars videbatur. Egerrime inducebat animum Odoardus , ut cessim gradum flecteret , abrumperetque rerum satis belle finentium cursum . Movebatun cum primis iacti ignominia, quam certe apud multitudinem consiliorum ignaram non effuge. Tet, cum praesertim praevideret futurum , ud Cumbriae Dux, qui paulo ante refugerat iu-
Sequentem, nunc recedentem insequeretur .
Cessit tamen consiliantium auctoritati , qui sine Galli ea milite nihil periculosius susei. piendum judicabant . Cum itaque Londinum
contendere temerarium . progredi Orientem. Ver snS Supervacataeum, haerere Darbiae otiosum, atque adeo detrimentosum putaretur , retro.
abire coepit quamvis invitus, ac viam per actam relegens , ex Darbiensi Provincia it Tum se recepit in Cumbriensem : optimo ille quidem proposito, sed exitu ut infra leomstabit, parum felici. ,
202쪽
Esellit Odoardum fiducia, quam habebat
in Gallorum adventu repositam 1 s Diu enim expectati nunquam advenerunt adversitate
ventorum , ut ipsi vulgaverunt ap ra probibit r. Atque illi quidem affuturi in dies singulos videbantur . Convenerant quippe Dunquereae ex Belgico exercitu Legionarii miIites ad duodecimimillia numero prater Classiarios dEodem ex multis Galliae navalibus deducta fuerant onerariae amplius eentum di quinqua ginta, quibus ad navigationis presidium in stus bellicarum numerusterat adjunctus. Adearat Richeleus Dux , summus expeditionis' Praesectus designatust Aderat nox Eboratens ni Odoardi frater, ae naturali actus cupiditate visendi adjuvandique fratris, profectionem oris gebat . Sed quamquam ha o promptu .erane omnia, impositisque in naves epibatis de templicandis quotidie velis agitabatur, Te discessum est nunquam. Et sato nescio quo eveniebat , ut in quamcumque diem suerat indicta prosectio, eo die Classis egredi portu pr hiberetur, vel cadentibus, vel restantibus ventis , vel praeter modum exaestuante Oceano.
203쪽
Quod reputantes rerum prudentiores, haud temere suspicari sibi videbantur, ventorum ac tempestatum obtentu arcani aliquid tegi, quod qualecumque suerit, si quod vere suit, nunquam ad liquidum compertum est. Ea certe
res sermonibus multis ac variis materiam praebuit, qui sermones tota eo tempore exaudiebantur Europa . Alii instratum cum viderent Anglorum navibus mare, & ipsa pene ostia Dunquercani portus obsessa, extimescere Gallos earum occursum navium putabant, neque velle Classem tanto sumptu comparatam indiscrimen adducere. Alii satis magnam affer
ri opem Stuardio Principi dictitabant solo apparatu tantae expeditionis. Cogi enim Anglos vires dividere , ac partem copiarum non exiguam, quibus obrui Stuardiani possent, per littoralem oram habere dispositam, ad incursionem externi militis propulsandam. Id pe inde esse ad rem praesentem , ac si duodecim armatorum millia in Angliam devecta expositaque suissent. Alii denique Gallorum fidem de tensabant, eum dicerent, etiamsi Classis
Dunquercana nunquam solveret , nonnulla suisse pridem Odoardo submissa navigia, plura in posterum submittenda: Has autem trans. vectiones militum parvas , ac SepaIatas , ut minore confierent strepitu , haud minorem ipsi utilitatem afferre, ac tandem instar unius maximae transportationis suturas . Sic ea de re homines, pro suae quisque habitu mentis,
existimabant. Quidquid id esset, de quo ni-
204쪽
LIBER III. I99hil constituere pro certo possum, Unum ego habeo dicere, multo rectius futurum fuisse Odoardo, si aut missa aliquando Classis , aut promissa nunquam suisset. Tanti sane expectatio auxilii effecit , ut iret in sententiam defendendi sui potius , quam lacessendibostis; quo semel inito consilio, labi res,
inclinarique coepeTunt. Statim atque Odoardus castra movit ex Darbia ; Du x itidem Cumbriensis exercitum deduxit ex Conventria , hostemque pone Se
qui instituit incredibili sestinatione; qua reenetium ut versae crederentur vices, cum ille fugientis , hic insequentis speciem haberet . Opinio quantumvis salsa , ut rerum specie ducuntur homines , magnam rebus commutationem attulit. Principio tu utroque exercitu mutati valde sunt militum animi, Sc pro diversa quam praeserebant sortuna, aut dejecti metu, aut spe coo firmati. Tum apud vulgus
alia de Odoardo mens, alia judicia, quod
in ipso statim itinere licuit agnoscere. Viam licet eandem legeret, qua paulo ante Vene Tat, & easdem reviseret Civitates, non eumdem reperiebat habitum animorum erga se . Qui Victoris ritu venientem exceperant Cum magno honore , redeuntem ea properantia, quae fugae proptor quam receptui videretur, aspernabantur. Eundem multi metu instantium Regiorum, qnorum erat potentia formidolosior , illiberaliter repellebant. Adeo mobilia sunt mortalium ingenia, & pro even-
205쪽
tuum varietate , eorum quoque variant asse
Etiones..ti studia. Hoc deficientis fortunae in. dictum , hoc specimen primum fuit, ex quo licuit augurari, Stuardianorum res dissicili Haturas deinceps loco, atque in deterius prolap
Suras . Partem sane spei maximam constituerat Odoardus in populorum voluntate, quibus abalienatis, ipse ab aerario inops, ingrae vescente annona , hostibus insequentibus, neque consistere usquam, neque gerere bellum poterat. Sed alia mox graviora acciderunt. Clistonii , atque Penrithi. quae duo sunt Oppida Provinciae Cumbriensis , collocaverat Odoardus suorum aciem extremam, ad rem randum impetum insequentium Regiorum, d nec ipse cum reliquo agmine Carleolum attugisset. Montani iis in Oppidis censebant uni ad d uo millia ; viri omnes probatae virtutis ac fidei, qui nun qnam ante hoc tempus hostium aspectum extimuerant, ipsos quin etiam Saepe fugaverant; tamen , ut nunciatum est abesse propius Cumbriensem cum Regio exeris citu, montani subito pavore correpti fugae consilium ceperunt , ac loeum turpiter deseruerunt, praeelare secum agi putantes, quod non instaret a tergo hostis, sed spatium recipiendi sui sibi permitteret. Eos Cumbriae Duxine ultra insequeretur est retardatus . partim Corios summe nimboso, partim defatigatione suorum ς huc enim magnis itineri
bus venerat ci At eorum consternationem extam, praecipiti fuga interpretatns , quam pri-
206쪽
mum promovere castra statuit usque Carleo
lum, quo sei oppido hostes incluserant. SLmul ergo ac machinae k ac tormenta obsidionalia, quae lentius subvehebantur, in promptusuerunt , eo traducit exercitum , M in coni spectu Urbis castra facit Odoardus, cognita suorum suga , cum Simul annonae inopia premeretur , M adesse hostem intelligeret cum eo apparatu, qui ad
obsidionem spe haret , pendebat animi quid
consilii caperet. Abunde esse militum sentiebat ad tuendam urbem atque Arcem, at deesse frumentum ad sustentandos diu milites
dolebat. Quidquid deinde fieri placeret, is
ciendum e vestigio videbat , cum spatium consultandi non daret celeritas hostium . Adhibitis ergo ita tumultuarium consilium primmoribus Ducum , alterutrum proponit, auι promptum in Scotiam. receptum , aut decret rium certamen. Nihil esse medium demon strat , quando obsidio tolerari nullo modo a queat , alimentorum penuria . Duces , qui Gallorum auxilia nondum desperassent, ac semel animo defixissent , ante eorum adven tum discrimen adire ultimum non opoItelle scolligenda vasa judicant , deserendam An gliam , vires integras in ηcotiam transferen das , ubi, ut in regione amica, & maxime frumentaria, trahere bellum , distinere ho.
Stem, ac vincere aliquando etiam licereti. Tantum ut Arx Carleolo insidens apto praeis sidio teneatur, censent. Quae cum sententia
207쪽
Principi probaretur. ad Kalendas Ianuarias, ineunte anno MDCCXLVI, qui annus Odoar. do ob calamitatum memoriam notabilis in
omne posterum tempus erit , Carleolo Stuardiani excesserunt, seque trans Tuedam flumen denuo in Scotiam ejecesuui . .
In Arce relicti praesidio fuerant milites circiter quadrivgenti , commeatu atque omni belli copia satia commode instructi , iisque erat injunctum, nihil ut reliqui facerent ad deia
sensionem , neu vero ullis conditionibus de derent se, nisi extrema prius omnia esῖςnt
experti. Id du se Gubernator, id gregarii
milites adpromiserant miro consensu. Sed promissorum fidem non servarunt. Dux Cumsbriae, admoto ad urbem exercitu, cingi Ar-eem vallo, comportari aggerem, produci mae chinas jubet; quae res, quamquam ex mce nibus omne telarum igniumque missilium geniis accideret, celeriteri administratae lauru ut,
Tum defensoribus denunciat per Tibicium , nisi continuo Arcem tradidissent, , lege actum iri in eos tanquam perduelles,.8c adversus Principem contumaces . Risit initio Gubernator minas, neque una vocula id genus Arees, Rique ita communitas oppugnari dixit, Sed magno conatas sed multo Sanguine, de longa obsidicine, cujus deinde exitum nemo praesagire certo posset. Superbo responso esse ratua Megius adolescens , suis innuit ne dis- ferant quatere moenia tormentis muralibus . Biduum tenuit saeva jaculatio, qua cum in
208쪽
. orum pars lacerata hiatum ingentem aperuis set , P1aesidiarii malo perterriti, actumque de se , si hostis vi irrupisset, rati, Gubem natorem circumsistunt, jubentque verius quam rogant, ne pergat stolida ferocia victorem acerbius irritare, di malam causam inutili contum ei a facere deteriorem. Videat magis an Volnntaria deditione placare iratum Principem , Scaequas ferre conditiones queat. Victus orationct
ubernator tolli velum album jubet, stipulationis faciendae indicium, Sc colloquium petit . Vicissim Cumbriae Dux Tibicinem mittit cum
Centurione, qui quaerat ex eo, num in primre sententia persistat' Arcem prolixe offers bat Gubernator, obsides se daturum spondebat. Unam poscebat rem , ut de conditionibus transigeretur, Cui Centurio . indignanti similis , Priueipem eum Rebellibus nequa. qnam pacisci dicit. Ponant arma statim, exiscedant Arce, Regis clementiae se permittant. Cum nihil medium relinqueretur inter promptam deditionem, ac certum exitium, illud primum Praesidiarii maluerunt, atque impe
In hunc modum recepta est Arx Carleolainna, qua una Stuardianae factioni dempta , nihil ei relinquebatur intra Angliam . Laetus sucee Ssu Cumbriensis, urbem triumphantis in morem ingreditur. Oppidanos poenam perfidiae deprecantes benigne suscipit, patronum se illis apud Regem Patrem, deprecatorem. que pollicetur. Moenia Arcis, qua parte .lae.
209쪽
rant tormentis convulsa , tumultuario .opere
resci sarcirique imperat . Praesidium in ea aliquot Cohortium sub Blighio Praesecto tot locat. Tradito demum exercitu Hasleio Legato , datoque ei negotio, ut Stuardianos intra Seotiam inset aretur, ipse Londinum
regreditur, rerum abs se gestarum rationem
Patri explicaturus, quidque deinceps opus facto esset cum Regiis Ministris deliberau
Carleolo amisso Odoardus, quamquam erat viribus magnam partem accisis, inclin tione fortunae nihil deterritus, acceptum in Anglia detrimentum sarcire in Scotia studebat operatis vado amnibus, qui plures intercurrebant, exercitum deducebat per loca Regni aspera atque montuosa, quo dissielliΑ hosti esset accessus . Ex itinere pecunias civitatuibus imperabat, vecturas describebat, anno nae copiam colligebat; quae tamen res mali. gnius nunc praebebantur ac parcius, seu quod
refrixerunt mora, ut serme i. usu venit, Stu'
dia populorum prima, seu quod ineerto belli exitu, certam facere fortunarum jacturam pigebat. Glasquum cum devenisset, quod prae cipuum est oppidum Provinciae Glotianae, via dens , nisi munito aliquo loco constitisset , nihil sibi tutum ab insequentibus Regiis fore, adjecit animum ad oppugnandam Strivelini
Arcem, ilia sero Sc incommodissimo aggre sus tempore, quod multo ante factum opo tuit. Diuitia le
210쪽
Ars Stri vel in ensis Castellum est operis perquam magnifici , censeturque inter aedificia Seotiae splendidissima. Insidet amni Fortheae .cnjus aqua subinitur. Amnem iungit pons vetus ins ex lapide, atque hinc in arcem en
urbe est aditus. Arcem tormentis curulibus permunitam, Sc commeatu abundantem, cum
valido praesidio obtinebat Blaheneius Legatus,
Anglus serox , belli peritus , & fidei erga
Georgium Regem incorruptae. Obsidione igitur deliberata, progreditur Odoardus in territorium Ari velinense , & e Regione Urbis castra facit. Partem de suo corpore sub Ludo-vieo Gordonio mittit Perthum , Gordonioque ut operibus oppidum communiat , mandat .
Partem aliam Lindi eolloeat , quod Laudoniae Provinetae oppidum est inter Edemburgum ac Stri velinum situm : quod ita fieri necesse erat, ne suggredi Memburgo possent Regii ad disturban/am obsidionem. Atque his ita explicitis rebus , denunciat Strivetinensibus , sibi ut urbem tradant. Nisi secerint, parato sint animo ad excipienda durissimae obsidionis
incommoda. Biduum restiterunt Cives, partim voluntate , quod erat Stuardio nomini subinfensi, partim respecta Regiorum , qui cum Edem burgi consisterent frequentissimo agmine, quam primum urbi laboranti supportatori auxilium serebantur . At posteaquam circumvallari urbem , intercludi subvectionem utilium, se same premi, Sc duriora quaedam parari senserunt, praevalente praesentium ma