장음표시 사용
261쪽
fugere, elabique quam posset primum in Galliam. Haec porro Onelius disserebat. Frustra quaeri usquam milites, qui nulli jam essent. Multos in acie , plures in fuga trucidatos fui s. se. Reliquos in potestatem Victoris devenis.
se , aut Vi captos , aut sponte deditos . Deditionem praesestinatam ne isse Gallos, qui In-nernii fuerant in praesidio collocati. Perihensium Ducem, Drumondiumque ejus fratrem, inter avia montium salutem quaesitum isse, monitis prius suis ut hosti dederent se. Cro- martii Comitem, Κilmarnochium, Bal merinum, aliosque iactionis principes, cum suis singulos agminibus fuisse captos. Actum itaque esse de exercitu , omnia periisse , nullam relinqui exsurgendi spem . Nunc contra nectiosos exerceri leges, capitalium judiciorum diro apparata totam contremiscere insulam . Ea narrantem attonito similis Odoardus audiebat. Ad extremum questus leniter, partim de fluxa multorum fide , partim de aliorum ignavia, deliberatum sibi esse dieit, vela sacere in Galliam, nec expectato reditu Scheridonii. Deerat Arisaghii iacultas navis , qua tantum oceani procellosi spatium perageret . Conduci clam Ρhaselum jubet , disceditque eadem die Stumvatum , urbem in extrema ora Lewissae Insulae positam, ubi facile inventum iri navigium aliquod Gallicum putabatur. Phaselum agebant remiges octo valentissimi. Aderant Sullivanus , Oneliusque , atque his comitem se adjunxerat Macte ius , vir Prim
262쪽
LIBER I v. 257eipi fidus, & quod erat patria Stum valensis,
magno ut i sperabatur , futurus usui ad expli.
eandas fugae difficultates . At fato aecidit, ut longissime quaesitum iret opportunitatem fugiendi , quam Arigaghii
pulcherrimam ἰ si vel unum praeterea diem ibi eonsisteret, reperiebat. Discessit Odoa dus I v. Kalendas Iunias. Die postero Arisa-ghium appulerunt Gallorum naves duae bellicae in usum ipsius missae ; Praesecti praeterea navium grandem ei pecuniam serebant. Sex ipsos dies steterunt in anchoris naves , quod totum tempus' uni quaerendo Principi datum
est, nihil reliqui ad diligentiam factum. At
demum, cum neque usquam inveniretur ipse,N Angli eum pluribus adventare navibus dicerentur , deposita apud probatos viros pecUnia , vela secerunt , per eamque occasionem pin res Stu ardianorum Duces , ac Scheridonium nominatim, in Galliam feliciter avexerunt . Miserum id sane , ac multum Odoa do dolendum, qui si adesset, nulla mora discedebat, angores momento temporis finiebat. Illud tamen miserius , quod eum reverti in tempore posset, ac plane deberet, porro ire maluit Stum vatum usque, M occurrentem sibi tam suo tempore Numinis providentiam con tu maciter repulit; quasi sato quodam ager: tur adverso , ac caeco impetu raperetur quominus vellet. ιConscenso, uti dictum est, Phaselo , Stum vatum Odoardus serebatur. Sub noctem , eum ΤΟ Μ. Ι. R
263쪽
maxime coeperat in altum provehi , subito coorto vento, mare totum: inhorruit sic , ut inevitabile exitium videretur . Repellebatur impetu undarum phaselus. Navicularii de sessi, exterriti negabant tantas undarum molas superari remigando posse. s Vitandam tempestatem , repetendum celeriter Arisag hin m clamabant. Consentientibus caeteris , solus flecti nequivit Odoardus i Perstitit immo , contra quam solebat, pertinacissime in sententia , obfirmavitque quocumque esse periculo progredi e udum . Et quia remiges non Walliae Principem eum, sed unum quempiam e Gallis profugis rati , parere recusabant, simul taque desperatione undarum arbitrio cymbulam permittebant, remum arripuit ipse, cohortatiasque comites ut tu laboris partem succederent , perdiu supplere nautarum vicm per inseveravit , magna vi lacertorum perrumpens suctus, ac laborem improbum laeto cantu sub. leva us . Quo moti exemplo nautae, vix tandem ad opus intermissum redierunt. Ita ire porrexerunt Superum ingratiis quodammodo ;neque tamen quo iter direxerant devenerunt,
sed post saevissimam jactationem, quod uniam Deo propitio licuit, circa meridiem diei se.
quentis Bembiculam tenuerunt. Quam Bembiculam vocant, Insula est mnatis Deucaledonii parva, neque multum .in Colis frequens , qui plerumque rudes inopesque
sunt et Ea in Inpula nostris viatoribus a littore longius recedere uou .audentibus nihil Diuitiam by Go le
264쪽
ad usum vitae suppetebat, non tectum, none ibaria , non ignis. Quibusdam Insulanorum inventis , aegre pretio eoemere potuerunt , p1o famem utcumque depellerent. Unum ibi diem perincommode secerunt, quo medio tempore cum resedisset aestus Oceani, den 'o ma ri se commiserunt, directaque in Boream pro. ra, Stumvatum adire instituerunt. Navigatione prospera utebantur initio; cum Oppres si ex improviso nova procella , exscendere coguntur in Scalpam , a quae Parva item est insula ejus Oceani, parum culta, ac minime hospitalis. Fingunt se institores tempestate ejectos in littus, ac naufragio superstites quod factum a se naufragium dicebant, cum ad Orcades Insulas mercimonii causa tende
rent. Id non ea tantum causae mentiebantur, ut tegerent conditionem suam , Verum etiam
ut hospitium invenirent sicilius, si quem Insulanorum , qui semibarbari plerique sunt ,
tantae calamitatis miseratio tangeret a Consultum suceessit ad votum , ac SUpra spem.
Villicus, qui paulo erat quam caeteri Scalpensium humanior , benigne fecit advenis tecto exceptos pavit , habuitque pro inopiae splendide , nullam caeteroqui mercedem libeiaralitatis sperans abs iis , quos vere naufragos, ac suis omnibus spoliatos putabat.
Procella non deserbuit nisi post duos dies. Hoc medio spatio Odoardus , dum multa de rebus publicis , uti sit , ex indigenis per u-ctatur , hunc audit certis .auctoribus rumorem
265쪽
lodenianam profugum, ac locis omnibus ad necem quaesitum, nuperrime fuisse conspectum Arigaghii cum Sullivano , Scheridonio , Per , a thi Duce , Drum mondio, aliisque suarum par, tium primi pilis. Eodem advenisse duas Gallorum naves armatas, neque dubium esse, quin earum beneficio Princeps iu felix uti vel let ad fugam. Eum proinde, aut discessisse jam ex Scotia , aut certe prope diem di Messurum , M in Galliam una cum multis nobialium Scotorum , Hibernorumque transmiSSU-Tum. Hoc nuncio , quod, ut falsi nonnihil admisceretur vero , apparebat non esse ex vano confictum, vix credibile quanta Odoar dum oppresserit aegritudo. Pro certo habens quod de navibus Gallicis serebatur , dolebat majorem In modum talem elapsam sibi de manibus facultatem fugiendi. Accusabat eum primis se , qui reverti Arisaghium noluisset. ne tum quidem , cum lc tempestatis violem, tia, & amicorum optimorum consilia, & nautarum preces suadebant. Caro stare sibi pertinaciam , qua contra superos hominesque obia atinasset quodammodo, prostebatur. Νam quo nunc se converteret , tanto inde spatio summotus y Quid consilii caperet 3 Reverteretur Forte jam naVes excesserant. Progrederetur 3 Forte expectabant adhuc . Quid vero si nulla inveniretur Gallo tum navis stumvaiy Ita fluctuantem, ac male se discruciantem , adeonstantiam confirmavit Macleodius, cum diri
266쪽
LIBER I v. 26 Ideret, constare sibi non desuturam Stum valcopiam navis. Iret secum , bono erectoque esset animo . Etiamsi paulo diutius immorandum esset Stumvat, esse sibi in ea urbe amicos, x consanguineos magno numero, neque
spernendis opibus, qui tutam ei fugam prae. stare vel sumptis armis non dubitarent . Ilis Odoardus dunis recreatus, de in priore proposito confirmatus, actis prolixe gratiis benevolo hospiti, ejusque benignitate large compensata nam abunde erat pecuniae iteriam
Priusquam Scalpa discederetur, Maeleodius
Stumvajum miserat ad fratrem quemdam suum nuncios de adventu Principis, eosque properare terra jusserat per Harrajam , quae Insula brevi isthmo cohaeret Lemissae. Cautio, Dividebatur, prudens negotium corrupit. Ex positi in littus Le isense nostri viatores, Stiam va jum subibant taciti, ingruente nocte. Subeuntibus occurrit trepidus Macteodii Da. ter, rogatque ut absistant procul. Nisi fecerint, infortunium de nunciat. Vulgatum nempe esse Stumvai de ipsoriam adventu. Civitatis maximam partem , malignis opinionibus
occupatam , in armis esse , ac vim parare. Mirantibus unde tam subito innotescere potuisset de ipsorum adventu , aperte latetur ,
culpam ejus facti residere in se , qui quod
omnes celatum oportuerat summa Beligioneae s de, uni cuidam amicorum arcano commisisset . Ab eo rem fiuxisse, ac brevi in pu-
267쪽
blicum promanasse , Quae cum diceret, accidens ad genua Principis , male atque imprimdenter secti veniam rogabat . aegre sibi temperavit Macte odius, ne in fratrem rueret stri-eto serro. Immani elatus iracundia, aς stultam dicacitatem coarguens , facessere eum jubet Tum festinare solus in urbem statuit,
quo essent loco res coram agnoscere , Rique
ubi malo remedium nullum inveniretur. providere saltem utilium copiam pro Principe Sociisque, qui toto eo die nihil ferme sumpserant cibi. Locum itaque secretiorem condicit Principi, ubi se quantocius reversurum ΟΡ-periatur. Ipse in urbem contendit Secessit Odoardus cum Sullivano, Onelioque ad ripam vicini stagni, qui fuerat demonstratus ad latendum locus. Totam ibi noctem exegit insomnem, sub dio positus, praegelido, saevoque vento perflatus, imbri, qui large effundebatur, madidus , fame ene-itus ac frigore. At Macte odium expectavit frustra. Quae hominem , caetera probum Scexpertae fidei , detinuerit causa . incertum . Fefellit certe fidem, neque uti promiserat rediit. Ob eam rem Odoardus molestis Suspicionum aculeis pungi coepit. Occurrebant menti multa , quae formidolosam eo loco facerent moram. Deserendum propere littus male fidum, alio demigrandum censebat. Sed neque quo tenderet sciebat, neque itinera norat, & quo demum cunque se seri et, suberat ubique hostium, atque iusidiarum me-
268쪽
LIBER, I v. . 263tus . Par godalium anxietas , par inopia consilii. Placebat Principi ut iretur ad Orcades, si sorte inter remotissimas eas insulas daretur tot quaesita votis focultas navigandi in Galliam. At nautae, Orcadum vix audito nomine, haud secus qua in si malis agerentur intemperiis, fremere, tumultuari, cum horrendis execrationibus profiteri, perituros citius , quam ut tam longe a natali recederent solo. Velle omnino Arisaghium reverti ad suas conjuges liberosque, dicere ρ Arisaghium iterum
atque iterum conclamare. Q ni cum nullis, neque precibus, neque suasionibus, ac ne ingenti quidem oblato pretio sententiam muta rent , consensit ad extremum Princeps , ut Arisa Dium , nullo licet certo proposito , re
Νautae , ,etsi male pasti , neque minus inedia, quam labore debilitati, eoque dolore ac rabie perciti, tamen revisendae studio patriae iemis incumbunt incredibili alacritate . Moerebant contra Vectores , ac prope Se , desperabant reputantes hinc occasionem elapsam, inde . incassum quaesitam, fluere interea amicos, ubique insidias parari, quid de se Superi constituissent plane non videbant . nisi quod facillimum factu . rat : ut in hostium
manus inciderent. Solus tacitam fovebat sinu spem. Odoardus , ac socios ad bene sperandum identidem excitabat, certissime affuturam dictitans opem Providentiae coelestis , quantumvis paulo fortasse serius. Quod cum iu tan-
269쪽
ta rerum omnium desperatione saepius diserimque pronunciaret , videbatur insti iactu plus plene dixerim quam humano loqui, sociorum quidem certe maerorem ex parte sublevabat. Videri coeperant ante aliquot dies multae per ea maria discurrentes Anglorum naves armatae . Mirabantur quid ita esset nautae, causam insolentiae ignorantes ; neque enim veniebat illis in mentem opinari, suo vehi phaselo Stuardium Principem, seque potissimum ab insestis praedonibus quaeri. Causam nimis ex vero interpretabantur vectores, quippe suae sibi conditionis conscii. Radebant proinde quam proxime poterant littora occurre alium
insularum , tum ut navium aspectui se subducerent, tum ut prompta es8 et exscenSio,
periculo propius ingruente . Nam etsi periculo non vacabant Insulae, multas in iis inveniri latebras reputabant, Se quidlibet demum male-bant , quam impune opprimi in aperto mari. IIoc animo progredientibus in meridiem, apparent ex improviso Anglorum Celoces duo,
Summa remorum contentione properantes adversus ipsos. Vocem intendit Onelius , admonetque remiges, nisi velint in surcam agi, consulant confestim sibi . Certam esse necem' ob praebitam opem perduellibus , si capiantur. Illi malo exterriti, incitant se se, quodque unum circumspicientibus occurrebat , elapsi inter prominentes scopulos , profugiunt quam Jongissime , donec oculis insequentium subducti, phaselum applicant ad parvam Insulam
270쪽
LIBER IV. 26sitinere unius diei a Bembicula . Princeps iOnelius, Sullivanusque, ipsi remiges egrediuntur, ac latibula certatim quaerunt. Hoc primu um in loco Odoard ns concidere animo est visus , ac Superum Providentiae nonnihil dimdere ; tot undique premebatur angustiis . Insula ipsa angustior, habens in circuitu millia
passum, ut Summum, novem , Scopulus Ve
rius quam Insula. 'Nulli incolae, nulla humani cultus vestigia. Quocumque inciderent oculi, nudae objiciebantur cautes , Rut horrentes
dumi. Annonae, quam secum extulerunt, nihil restabat praeter mucida panis frusta, Mpaucas vini stillatitii lagenas; quod cum omne improbi nautae intercepissent, sibique vindicassent, Odoardo . duobusque sodalibus, quo
vescerentur erat nihil . Tamen Numinis Providentia non defuit. In angulo Insulae secretiore exstabat tugurium vetus ex stramine,
quod apparebat in usum piscatorum structum. Subiit illuc Princeps arcendae causa plu iae . dirum dictumi Aderat siccati piscis copia , olim a piscatoribus, credo equidem casu, non tamen sine divino consilio, relicta. Qual cumque istud esset serculi genus , eo viri umdecim aqua mollito, ac prunis incocto , vitam ad plures dies toleraverunt. Potum praebebat gelida, quam per eos dies coelo decidentem in Scrobes derivabant , 8c quamvis limo insectam colligebant ad restinguendam sitim. Caeterum vitam agitabant miserrimam. Noctem in eo, quod dixi, tugurio insomnem trans ia