장음표시 사용
171쪽
mnibus actionibus cxternis Haereticorum, propter quas co porali modo ipsis resistitur. Non enim puniri in illis debet an mi morbus a Magistratu, sed resistendum est actionibus eorum' externis. Tu, pie Lector, junge hoc quod hi homines dicunt hic, haeresin ideo nou esse punieradam quia animi morbussi, junge, inquam, cum co quod docet impuvitatem non dare causam siet ribus ; SI vide annon paulatim cx Libertini imo in doctrina quem hi homines introducunt, fluat Libertini simus in vitat Conquestus eram de eo quod communione na colunt cum S i cinianis S Anabaptistis, qui Jus necis eripiunt Magistratui, &dixeram istam doctrinam Socinianoruni esse impiam. Hoc illi negant, & quia videbant olaici posse, ideo eam doctrinam esse impiam, quia sublata poena sanguinis , dc impunitate mortis introducta, licentia peccandi sequitur Δ impietatis diluvium: ideo formant eam oblectionem praeoccupant cap. s. lib. a. Vind. p. Iis . ac dicunt: Sequi posse indubium est is se cui uram omnino, incertum est; verisimilite cuturam pene certum est, non per se sed per accidens sec. Hoc non contenti, addunt: Sed hoc ut dixi per
accidens eri. Liberos enim ista o IM P v N I T A s s CELERIBVS C Α V S A M NON DAT, nec virtutibus obicem ponit.
Iunge etiam his quod docent, ut mox videbimus I. 7. Haereticum ideo probum dc innocentem esse quia non vult dedita
opera errare ut aeternum pereat. Estne enim quaeso ullus peccator, qui crimen aliquod dedita opera committit, ut aeternum
pereat Z Sed de hac re jam jam.
q. Docent praeterea : Eos qui docent Haereticos esse ullo corporali modo coercendos, aut qui eos coercent, peccare in legem naturae. Ita enim p. Is 2. dicunt, doctrinam suam de nullo modo corporali, quicunque tandem ille sit, coercendis Ha leticis esse talem quam ipse prima lex naturas t. aod quam - falsum sit patebit ex par. IV. lib. 2. C. 8. s. Docent Haecticos esse & sorte anathemate dignos cos. qui Antiirnuariis anathema dicunt. DIxeram ego: Sexto, A
172쪽
miniani evertunt disciplinam Eccles aesticam, dum Haereticis notant anathema dicere,eo praetextu, quod Chrictus eos non damnet expre Onec per consequentiam omnibus obviam; atque in blecte ob eam cau- am nolunt Auturivitariis anathemt dacere . & addideram eos cap. 3. Apologiae hanc ipsam caulam reddere cur Anti trinitariorum Harteii anathema non dixerint. Respondent illi p. Is 3. Tantum abeu, ut icta ratioMe evertatur disiciplina Ecclesiae , ut contra Remonstrantes credaut, Haereticos esse se forte anathemate dignos, qui aliter Haereticis anathem i dicendum esse aut dictam volunt. Dranuidem sapit sine expressu aut clarissima lege Christi aliquem auar5emate percutere. Vae illis qui dicuut Dominus dixit; Dominaes autem non divit. Et postea separant se a communione
eorum uomnium z. t ulm.r ust Ira ne vcurat in consiliam eorum.
Observetur fraus & impostura horum hominum, qui cum ego expresse ipsi, bit obiectilein loco allegato, quod Antiirinitariis ob causam allatam anathema dicere nolint: Hic hi homines dissimulant illam partem accusationis SI detruncant eam; saltemq; hcc vecba in Vind ciis suis exprimunt N proponunR Semro Haereticis nolunt anathema dice)e eo praetextu, quod Chrilaus eos non damnet exprese nec per consiquentiam omnibus obviam. Reli quam partem qua se praecipue premi sentiunt omittunt. Id quod faciunt in eum finem , ut Lectorem, qui saltem ipsorum responsum legit, S non simul conscrt cum Arcanis, lateat judicium ipse rum de tota veteri & moderna Ecclesia quae anathema dicis Antiirinitariis. Sed effugere non postlint. Habemus enim verbis modo allegatis ex his Vindiciis Majorem Syl- logismi, quae quidem talis est; omnes itti sunt Haeretici se foriὸ anathemate digni, qui iis anathema dicunt quos Christus nec expre se damnat nec per conssequentiam omnibus o iam. Habemus etiam in Apologia, Resp. ad Excerp. & Vincliciis ipserum hanc minorem : Atqui vetus es moderna Ecclesia quae Deum in tribuου pe sonis adorat,dicendum esse voluit se vult Anathema Autltrinitariis, quos tamen Christas nec expres c damnat, nec per consequentiam o-
173쪽
mmbus obvianae qua de re videantur verba ipsorum cap. 7. lib. I. par. IV. Arcan. Conclusionem jam facile quivis facere potest. Quid enim hoc sibi vult: Dicitur ab Ecclesia veteri de
moderna anathema Anti trinitariis, quos tamen Christus nec expreste damnat, nec per consequentiam omnibus obviam. Iam autem illi qui anathema dicunt iis, quos Christus nec erapresse damnat nec per consequentiam omnibus obviam sint Haeretici de forte anathemate digni. Hic igitur videmus rumsus judicium horum omnium de tota vetere dc moderna Ecclesia, quae anathema dixit dicit Anti trinitariis. Observa autem. quod se ipsos separant a communione totius Ecclesiae, quae Deum in tribus persenis adorat: CAnima, inquiunt, noma ne veniat in consilium eorum. Bene habet; & omnis populus dicat, Amerialc. Docent insuper : Tolerare Haereticos non esse tolerare haeresin sed tollere. Ita enim p. Is s. dicunt me haereseos viol taeque disic'bnae are sere Remonstrantes, quod Magiuratuum au xitium implorari nolint es mitiora consilia suadeant,quae non toliam dis haereticu sted tolerandis, haeresiautem non tolerandae sed tollenda serυiuut. Bonum factum. lgatur qui idololatras dc alios peccatores v. g. scortator , adulteros tolerat; idololatriam scori tionem& adulteria non tolerat, sed tollit. Par enim ratio est. Hi homines putant totum mundum fatuum esse, cui turpiter' & protervo illudere possint. 7. Praeterea docent: Haereticum ideo innocentem dc probuesse,quia non vult dedita opera errare ut aeternum pereat. Ita Gnim p. Is s. Haereticu animo probus i voluntate innoxius esse υ- ponitur. Nemo enim praesemirur velle dedita opera errare ut aeternum pereat,o ut alios se m aeternum perire faciat. Si hi c vera ratio est probitatis Δί innocentiae; tum etiam probus & innocens est qui crimen aliud aliquod committit. Nam nemo dedita opera& eo fine peccare vult, ut aeternum damnetur. Hoc sibi objici posse praeviderunt: itaque praeoccupant: Dices, ne in crimine
174쪽
idem id locum habere, quod qu'peccare velit, ut a ternum pereat. . Et respondent: Fateor; sed crimen tamen cui manifestam aternae parnae comminationem adhaerere novit, o sie nosseprofitetur, deitavera eo istit; etiam forte fiat ut bi ipsi lenocinans, rimeu fudi tam gravi purna non tunitum iri a Deo propter ingentem eius bonia
talem opinetur. Sed hoc eiiugium inane est. Nam, ut alia taceam, manet saltem, istahypothesi Arminianorum itante, probos & innoxios esse eos qui crimina committunt, & nesciunt comminationem additam cilla aeternae condemnationis. Sic igitur vere probi & innocentes sunt Gentiles etiamsi crimina varia commiserint; utpote qui nesciunt manifestam aeternae poenae comminationem crimini ad la aerere. Ruisus, si hi probita innocentes sunt, certe non damnabuntur. Nemo enim innocens damnatur: ne infantes quidem infidelium, utpote
qui in Adamo peccarunt, ac peccato Uriginali sunt insecti. Sed hoc aegre ferunt hi homines, qui ut toti Sociniana labe infecti
sent; ita etiam cum eodem Socino Pelagianismum , Circa la- bem di peccatum originis & conditionem infantium extra foedus gratiae constitutorum, amplectuntur. 8. Docent etiam Haercsin qua quis αυτικα*κυτο h. e. a seipso damnatus est & voluntarie errat, accedere proXime ad purum putum errorem, si Haerericus ille probe & in culpate vivat.
Ita enim postquam dixissent, esse Haereticos quosdam qui voluntaria haeresi laborant, & qui ipsis acriκαακυγι sunt, ac eos in diversa genera distribuissent: ciuidam enimiunt, inquiunt P. II S. qui erroribus isto imbuti per eos in vitam procabuntur impiam ac profanam. Guidam, qui non ob antibus istis erroribus obe vivunt se inculpatὸ. Contra istos disciplinam exerceri n3nposse tantum sed o deberepose tabibita, uti oportet,apta ct idonea ad errores i os nandos remedia, aequi mum putant Remonstrantes. Circa hos moderatione se lenitate majore utendum esse credunt; quia
proxime ad errorem purum putum accedit error eorum. Error auterii purus est ipsis criminis Elane ct culpa expers. Vides, Lector
175쪽
candide, quam hi homines extenuent haeresin , ac mundo illudant, cum dicunt sie agnoscere dogmata quaedam controversa necellaria: item cum dicunt disciplinam Ecclesiasticam exercendam esse adversus Haereticos quosdam. Hic enim quae sit ista maior moderatio & lenitas de qua loquuntur , est ostendendum. Etenim dicunt exercendam esse disciplinam Eccle siasticam h. e. excommunicationem contra prioris generis Hς- reticos post adhibita uti oportet remedia apta & idonea ad sanandos istos errores: Circa hos autem moderatione & lenit te majore utendum esse. Quaeso, quae circa errores potest adhiberi major moderatio antequam disciplina Ecclesiastica exerceatur; quam si adhibeantur primo alia omnis generis rem dia ad fanandum morbum, adeoque inter caetera etiam patientia & longanimitas 3 Et tamen hi homines volunt adhiberi adhuc malorem moderationem. Illa profecto alia nulla esse potest, quam ut plane abstineatur excommunicatione ipsorum, de cum illis comunio colatur. Hanc esse veram ipsorum & intimam mentem patet ex eo quia ibi loci loquuntur,ut lam jam intelligemus,de Haeresibus quas Reformatis impingui calumniosissime ob doctrinam eorum de quinque articulis. Jam autem
profitentur se, ratione dogmatum nostrorum circa istos quinque articulos, paratos esse communionem nobiscum colere e iam si ea pro sumine Haeicticri habeant. Patet citam ex eo, quod, ut ex verbis i piorum modo allegatis videre est, contra prioris generis Harecticos volunt exerceri disciplinam Ecclesiasticam tunc quando errori acced:t improbitas vitae; unde manifestum est, eos contra Haec esin etiam illam qua quis αυπ-
κού κοτ' est non uti disciplina Ecclesii astica velle qua Haeresis talis est, sed qua vita improba ac flagitiosa ei conjuncta est. Unde Jam unusquisque videt quam illusorium sit, quod dicunt
se agnoscere disciplinam Ecclesiasticam exercenda contra Haereticos cos qui αυπ-ίακωνι sunt dc voluntaria haeresi laboranti Nam excipiunt i ut nunc caetera non repetam quae modo dixi
176쪽
en qui, ut isidem loquuntur, in mediis eiusmodi errorum teneb is nati atque educati errores istos adeo imbiberunt animis suis ui in iis pene consenuerint se mentem plane corruptam atque in erroribus iaspis adultam ac con rmatam habeant, deque ilia mutanda ne quidem unquam cogitaverint, nec cogitandi cauos vel rationes ullas habuerini ; ct interim non ob antibus sis erroribus probe viet unt se inculpate. Hoc est, excipiunt homines rudes atque idiotas, &er populis quosvis qui velint communionem cum his simulatoribus Anti trinitariis colere. Vae autem istis qui se ipsis opponunt verbis aut factisi vae, inquam,istis prae ira hujus bestiae cui datum est os magna S blasphema loquens : Videt etiam unus . quisque quam illusorium sit, quod dicunt se agnoscere dogmata quaedam controversa Necessaria ad salutem esse. Nam res tandem eo recidit, quemadmodum etiam cap. I. hujus libri vidimus, ut in rei veritate nulla agnoscant dogmata controvemia Necessaria ad salutem.
s. Corollarii loco duo sint observanda. Primo quod eadem p. i 1 s. posteaquam dixissent se agnoscere Haeresin quamdam voluntariam csumta stilicet voce longe aliter quam tota Ecclesia eam hactenus usurpavit) asterunt exemplum istius Hς- reseos : Exempli gratia haereses est, inquiunt, C REDERE Deum esse auctorem se causam peccati s Bona opera non esse necessaria ad flutem. Nemo homo est qui hareses istaου amplexaturus es dedita opera, si sciat ac persu insit eos errares tales esse, cum quibus salvari
non potes: Et tamen Oidemus esse nou paucos alioquin minim/ malos homines, qui haereses istas non AMPLECTUNTVR tantum sed palam etiam ac publice TVEN UR AC DEFENDUNT. Puaresidisciplina aliqua circa eos exercenda es,uti exerceri aequum
est necesse es ut credatur aliquid aut aliqua in causea esse, per quae fit, ut in errorem istim incidant, o in errore isto haereant quae voluntariam aliquam culpam in se habent &c. Erp. is7. dicunt quod isti Haeretici ista necessario consequi VIDEANT ex aliis h oibes in quas certa atque indubitatas non esse, etiam si aperie salue sint, in R t animum
177쪽
. animum nolunt inducere Erc. Hic initio aliquis putaret hos homines qui non nominant eos quos dicunt ista dogmata credere, ioc re &c. in loqui de Libertinis adversum quos magnus ille servus Dei Calvinus scripsit; S sic existimaret aliquis eos afferre exemplum haereseos quae vere existat: quandoquidem constat illos Libertinos ita docere. At si probe attendatur ad horum hominum verba, deprehendetue eos fingere haeresin quae in rerum natura non est, h. e. eam affingςre Re formatis omnibus, quos illi Calvinianos vocant, omnibus, inquam. cujuscunque status S conditionis sint. Quae prosecto impudentissima calumnia,& Diabolica malitia est. Nam falsissimum est nos CREDER E ista duo dogmata execranda, nos amplecti, tueri, defendere ea . Quod enim hi calumniatores ex doctrina nostra de quinque articulis, aliorum calumniatorum, Bellarmini praesertim, vestigia sequuti, per consequentias suas falsissimas, calum- . niosissimas Se blasphemas id exprimere conantur; id nobis i putari non debet , qui perpetuo protestati sumus ac prot stamur nos ista Diabolica dogmata nec credere nec docere,sed damnare & anathema dicere omnibus illis qui ea credunt ac docent. Et tamen hi homines audent dicere nos credere &c. ista. dogmata. Intelligere autem eos non Libelli nos, sed nos Reformatos,patet, tum ex aliis periphrasibus, quas, qui vult, ibi
videre potest nam brevis esse laboro in tum exinde; quod ibidem dicunt eos, qui ista dogmata credunt, habere Ecclesias, E clesiarum suarum Polores se Doctores, Ur ad Vulatores viros ma-rnos. Item, quod dicunt de hypothesibus, ex quibus aiunt necessario siqui ea dogmata. Quae protecto Diabolica malito est. Constat quidem S vulgatum est, eos ex nostra doctrina id per putidas suas, falsissimas,& blasphemas, ut dixi, consequentias elicere conari,S communiter docere, id ex nostra doctrina sequi. Sed hoc omnem malitiae fidem superat, quod dicunt nos CREDERE,
AMPLECTI, DEFENDERE, T v ERI ista dogmata; item nos
Usbs vi DE RE illa sequi ex nostris hypothesibus. Jam estne hoc exemplum
178쪽
exemplum Haereseos quod illi per Sathanicam calumniam nobis astingunt i Increpet te Deus Sathani Agitur communis cauia omnium Reformatorum, qui omnes, seu Magistratus, seu populi,seu Doctores Ecclesiarusint, causam habent vel eo nomine detestandi hos homines, & de illis graviter & serio conqueredi. io. Alterum Corollarium est, quod dicunt p. 7 7. Disciplinam justam esse , quae exercetur contra eos 'quos Paulus Δωτοκα-
ροὰς esse dicit ; se tales Haereticos aliquos esse posse. qui eis
a se ipsis condemnandi quidem essent, tamen adeo magno praeiud eis laborant. ct tam profunde imbibitis abfectionibuου fascinantur, ut ne e i os condemnent, nec se ab aliis condemnandos esse firmiter μbi imaginentur. Item p. ISK.dicunt esse quosdam ex Haereticis illis c qui credunt Bona opera non esse necesIaria ad salutem; Deumene causam & auctorem peccati qui, in mediis elusemodi errorum tenebris nati atque educati, errores istos adeo alte imbiberunt animis suis, ut in iis pene consenuerint o mentem plane corruptam atque in erroribuου istis adultam ac confirmatam habeant, deque ilia mutanda ne quidem unquam cogitaverint nec cogitandi causis vel rationes ullas habuerint. Et p. Is 7. dicunt eos in erroribus istis
natos atque educatos, ita ut nec veritatem unquam cor noverint nec occasionem eam eognoscendi ullam habuerint ι ita ut negligentiae,
perversitati, pertinaciae aut culpae eorum deputari non possit quod eam non agno Perint. item dicunt, interdum judicii imbecillitatem causam esse in ipsis erroris sim; item, cogitandum cile, quantast mis opinionis inolitae o quae semel radicem fixit; item quantum maleat sua cuique ingenio insta atque innata temperies atque indo-Ies: item haeresu illam in quibusum naturae potius vitium esse
quam voluntatis; ids stabiliat veritatis opinio opietati studium, quavis impeti ne insanabilius est. Ubi observa, quod dicunt
Haeresin naturae potius vitium quam voluntatis in quibusdam esse. Cui simile est quod cap. xi. p. 22 . dicunt: Errores istos Haereticorum sola parii natura per nullam ipsorum culpam δε- situla gratia, non voluntas aurictum gratia aspernata. Seducuntur Rr nons on-
179쪽
non θont siua,sed naturae nece sitate. Seducunt non quiaseducere molunt, sed quia non postunt non seducere. Ubi patet eos pretex re non posse, se ex nostri hypothesi loqui. Nam dicunt hic ex sua propria hypothesi, Haeresin etiam quam illi sic vocant esse
natura potius quam voluntatis vitium. Et docent in Apologia, Resp. ad Excerp. & Vindiciis suis, Haeresin,quae sic communiter vocatur, esse plane in voluntariam. Haec si ita sunt, certe talis Haeresis necessario inest iis Haereticis. Etenim in quo errore tanquam in mediis tenebris aliquis natus est 5 educatus ; item de quo deponedo nunquam cogitavit ideo quia cogitandi causas vel rationes nullas unquam habuit; item in quo errore aliquis natus atque educatus est, ita ut nec veritatem unquam Cognoverit, nec occasionem Cognoscendi eam habuerit ullam; adeoque ipsius negligentiae, perversitati, pertinaciae aut culpae deputari non possit quod veritatem non agnovit: idem, error cujus causa est judicii imbecillitas, innata temperies atque indoles, adeo ut is sit natu rae potius vitium quam voluntatis: is certe error necessario inest Haeretico . Attalis error secundum Arminianos est Haeresis illa atrocissima, quam peccatum esse aiunt Vind. lib. 2. C. q: S tamen contendunt ibidem p. II s. ieam ipsam haeresin esse voluntariam. Vides igitur, optime L ctor, eos statuere peccatum quoddam, speciatim Haeresin illam atrocissimam, esse ita voluntarium ut tamen simul sit necessarium, adeo ut non possit non esse. Eant jam & dicant peccatum ideo non necessario inesse homini quia voluntarium sit. Eant jam & clament, ut aliquid voluntarium, speciatim ut peccatum voluntarium sit, item ut converso voluntaria sit, id non debere necessario inesse, csse aut fieri . . Eant denique cicontendant voluntarium seu liberum, & necessarium seu quod non potest non esse,vel inesse, vel fieri, simpliciter esse contradictoria, quae in aeternum convenire non possint; hanc esse primam notionem &c. Corruit igitur Q.:ωτον illorum quont i Ecclesias initio turbarunt circa articulos quinque, nimirum Libet
180쪽
rum Liberum non debere esse necessarium: pugnare Liberum esse & necessarium, de quae similia axiomata eorum sunt, quibus omnes suas chartas omnes cathedras, omnia compita, Omnes angulos, omnes domos inde ab initio ad haec usque tempora compleverunt. Vides. pie Lector, quorsum tandem mendacium recidat t. Quia ipsis objeceram quod docent, Haeresin non esse voluntariam: fatentur jam esse Haeresin quandam voluntariam. sed ita ut sibi palam contradicant fundamentu totius Theologiae suae quinquat liculariae penitus evertant; de quo in pra fatione Apologiae suae tantopere gloriantur, quod sit prima notio, quod sit axioma universale, Controversia universalis, quae pet totam Theologiam se diffundat. Adeoque revera etiam in controversita illa de quinque articulis Oiare,cαὶα τοι sunt. Unde jam etiam vel ex hoc vident omnes honesti viri quos illi deceperunt & seduxerunt in illa controveisia, se habere austissimam, causam hoc homines deserendi & in posterum aversandi.
Arcana nova Arminianorum de Magistratus Potestate in rebus Ecclesiasticis; ex cap. 9. Vindic. lib. 2.
Dogmata Arminianorum : i. .Quando quu haereseos accusetur, tunc non debere Magi Iratum procedere ad cogni-tionem causiae Haretici, feta ipsos accusatores interrogare an non potius ipsi Haeretici sint. r. Hareticos ideo non posse . pertinaciae reos fieri, quia conscientiam obtendunt, Urthodoxos pertinaciae micissim pontulant. 3. Sol qui a Religione semiuians ad Judaimum deficiunt, esse homines viatae incorruptae atque incontaminatae. q. fos qui a Chri- Esanismo ad Iudaismum deficiunt persitiere in cultu unius