Arcanorum arminianismi pars prima quarta ... auctore Nicolao Vedelio Pars tertia seu arcana nova antitrinitariorum sive Socinianorum haereticorum, qui se remonstrantur nomine involvunt

151쪽

rentis insere abripit errantes magnis lectibus sedia noxiis, quos emcusare tutius est quam calumniari, aut rigida severitatein crime or culpam vocare. Et profecto haec est communiis omnium populorum et Ox: Errantibus veniam deberi; peccantibus poenam. Qua igitur conicientia)am hi calumniatores doctrinam nostram de quinque articuLs calumniari ac traducere audent, ac si doceremus. Bona op ra non esse necessaria ad flutem; unusquisque honestus vis jam videt. Nos cnim non docemus sed detestamur toto

nimo istam doctrinam Bona opera uon esse necessaria ad salutem ditem, hominem qui opera carnis facit ec in iis persimi salvari posse. At egregii hi homines docent hic expresse hominem in& cum opere quodam carnis speciatim Haeresi salvari posse , imo veniam deberi haeresi a Deo. At Paulus expresse docet Galat. F. I9. 2 o. M. cos qui opera carnis faciunt, inter quae ponit haereses, regni Dei non ore haeredes. Adeoque quantum ad hoc attinet, eandem rationem dicit esse omnium operum carnis. Quod si igitur unum faciens opus carnis non cxcluditur

coelo; certe etiam non excludetur eo committens aliud opus.

Vides, pie lector, qualia monstra haec sistit; & tamen audent illi gloriari perpetuo de pictate, & nos calumniose traducere ac si doceremus Bona opera non esse necessaria ad alutem. o Deus confunde tandem ista labia dolosas Atque ex hoc jam apparet, quid sibi velint in Confessione sua cap. 7. g. s. ubi dicunt esse quaedam peccata quae leviores lapsus dici mereantur, per quae homo non excluditur a spe vitae aeternae, licet se ab eorum alia suo nondum omnino exsolvat; si modo sciens prudens in eo non maneat &c. sed praestat ipsorum verba audire: Guaedam peccata, inquiunt, sunt talia, ut leviores lapsius potius dici merea tur quam crimina si per quae, juxta gratiosum Dei far in se pate nam benignitatem nou excluditur homo asse vitae aeternae; licet se ab eorum aliquo nondum omnino exsolvat: si modo sciens prurius

sibi ipsidissicultatem non injicidi ab iis si exsolvendi, aut alia quacunque ratione in iis manendi sed quod in illa incidis , per tam

152쪽

Deo tantiam, fragilitatem, inadvertentiam aut bitam aliquam passionem contingat: sve ex naiora aliquo temperamento, sive ex consuetudine mala, sive ex improviso aliquo caseu circ. id oriatur. Itaque sere semper actus hic ab habitibus, dr, rn illo genere, imperfe-Etiones ac fragilitates manis ae ab iis actibus qui contra dictamen

naturalis rationis auisupernaturalis revelationis expressum se praesensunt, se cum aperta praecepti alicujus transiressione se ituria proximi sunt conjuncti i praesertim ex risui Testamenti sensu 2 ae-

curate distinguenda veniunt. Manifestum quippe est, ex Vindiciis praesertim ipsorum; haec peccata ipsis esse nominatim haereses; qucmadmodum contra, per actus qui contra dictamen naturalis ratioti , item supernaturalis revelationis expressum & praesens, ac cum aperta praecepti alicujus transgressione & injuria proximi fiunt, praesertim ex N. Testamenti sensu, intelligunt praecipue doctrinam de coercendis Haereticis a Magistratu. Hanc. enim doctrinam dicunt repugnare legi natura: S praecepto e

presso Dei,seu regiae legi Novi Testam . de charitate erga proximum. & cum injuria proximi conjunctam esse. I s. Atque ad hunc locum pertinent monstrosa illa dogmata de Haeresi, quae non ita pridem excluserunt, etiam in Responsione ad Excerpta, ubi docent: Haeresin simplicem fictionem potiua Theologicam quam rem esse. Ita enim in allegata R spons. p. I 29. Facile, inquiunt, ex his tribus colligi potest primo, quod plex mereticus topotiuν Theologica sit, quim res aut j sta exceptio.. I 6. Itemqu0d in eadem pag. docent. Eo quo Haereticus pertinacior sit, quod Arminiani vocant impensius opinionem tuam amare 3 &quo magis alios seducere conetur quod illi

vocant magis aliorum saluti atque aeternae felicitati studere) eo minus eum odio dignum esse. Ita enim dicunt: Haeretirara qua Haereticus mortis rem non eis, errare, falli, diripi manum eis see. Ex quo consequitur, Quanto quis impensius opinionem suam amat,

sive quia eam acie creditu ad salutem necessariam, sive quia ea

153쪽

vehementer utilem ad pietalcm esse spersuadet, o quanto magis

aliorum saluti atque aternae felicitati studet, tanto eum minus odio dignum esses proinde autores proseminatoresque haereticae alicujus opinionis, quos credibitim eis ejus amore supra alios omnes duci, minime omnium mereri ut supplicio mortis adsectantur. 17. Item quod docent, si Haereticorum, speciatim Socinia norum, pietas suspecta est, etiam Orthodoxorum pietatem moreri ut pari suspicione gravetur. Ita enim ibidem p. 8 . At, imquies, expresὶ revelata credi debent ea omnia etiam, qua per etiadentem consequentiam ex expressis deducuntur. Eso; At an ea qualisi errantes non credere dicuntur, per evidentem consequentiam ex Scripturis de cantur, controvertitur. 'uare sipietas Hisum se

specta eis, se Oectra paris picione gravari meretur. I 8. Imo quod magis est, docent: Antiirinitarios magis esse pios iis qui afferunt ea dogmata Orthodoxa de mysterio Trinitatis quae Haeretici blaspheme oppugnant, necessaria esse ad salutem. Ita enim in eadem p. 84. 'riaris sunt ictorum hominum, quos nonscelerum tantum puros, sed vita integros, divina Majectatis reverentes, seu alutis necprodigos nec incurioses, quinimo atidacibus iliis assertoribus aut curiosi indagatoribus multo meliores essesteri coguntur, flicta ac facta illorum cum dictis ac frictis horum comparenturRInde patet quos intelligant, quando dicunt in Apolog.& Vindic. H reticorum pietatem aliis exemplo esse debere.Intelligui enim per Haereticos speciatim Antiirinit rios; & per alios intelligunt Orthodoxos. Haec Arminiani docet& circa hanc rem: contraria autem omnia docet tota Ecclesia.

Arcana nova Arminianorum circa dogma de mutua tolerantia; ex cap. s. lib. 2. Vindic.

I. Arminiani fatentur se eo nomine inter alia punitos esse ,

quia com-

154쪽

quia communionem colunt mmonstrinitariis b. e.Socinianis. 2. Docent, eam doctrinam quam quis putat merbi

divini auctoritate niti, nonposse esse impiam ,etiamsi non so iam falsis tu sed etiam perniciosi imastumo t alis qua tota scietas bumana everti possit. 3. Fieri non posse, ut is

qui doctrinam talem docet eo animo, quod credat eam verbi

divini auctoritate niti, impius sit. q. Vuando quis repugnat mandato Dei d non esse impietatem, si id mandatum controversu P. s: In doctrina Cbrim non pauca occurrere quae opinioni false m pernicios ingenerandae in foven- da facere possunt. Item : Non pauca loca Scri8turae esse, quae aliquem imprudenter in errorem faciunt incidere. 6.-Γquem non statim babendum esse pro idololatra aut impio, qui doctrinam idololatricam aut impiam profitetur. Adeoque communionem merito posse coli cum tali coetu quidbctrinam idololatricam aut impiam profitetur.

I. Onantur ministri Arminiani orbi persuadere sibi ma- -- gnarn injuriam factam &ab Illustrissimis ordinibus generalib. &ab Ecclesia Resormata Belgii. Sed jam ipsi proprio suo indicio palam faciunt, quam juste in eos animadvertum sit. Fatentur enim causim ob quam puniti sint inter alias esse communionem eorum cum Haereticis Antiirinitariis. Dixeram ego Arcan. lib. 2. c. s. Ob semetur Remonstrantium eandem se olim fuisse, se nunc esse mentem ac sententiam de mutua tolerantia in non necessariis dogmatis. Respondent illi Vindic. lib. 2. C. s. p. Io 8. Ita erit. In hae mente se siententia etiamnum perstant, laeti se alacres , quod tam sanum consilium patriae suae or orbi Christiano δε- derint , eaque de causa tot gravia ac dura perpessi sint. Eaque de causa &c. inquiunt. Quae autem sit ea causa, & quae sit ista mu-O o α tua

155쪽

tua tolerantia ipsi exponunt in Apologia; nimirum qua praecia puc Anti trinitarios L. e. Socinianos complectuntur & in Ecclesiam Dei introducere laborant. Ita enim in praefat. Apta. fu. t. b. S u. a. a. postquam se ipsos exhortari fuissent ad communionem spiritualam excolendam cum Anti trinitariis his

verbis : Amemus itaque, complectamur, exosculemur eos quos hin

nubstatae pene omnes implacabiliter oderunt, fugarunt, proscri runt Gr omni malorum genere assecerunt subi Socinia ips ab ipsis intelligi ostendi Arcan. par. i. lib2. C. F. S porro patebit parte Iv. lib. 2. c. s. θ& quidem sese ipsos ad tain praeclarum scilicet opus exhortati fuissent sub poena aeternae damnationis, contra. vero sub eadem poena prohibuissent communionem cum iis qui Anti trinitarios coercent; addunt: Scio fratres, haec vos mecum ita judicare se credere, atque HOC NOMINE inter alia ferre ac perferre tot adversa , tam gravia, tam diuturna. Eant jam &conquerantur se ob Schisma solum quo Ecclesias Belgicas initio turbarunt coercitos fuisse: jam enim ipsi fatentur se ob communionem suam cum Anti trinitatiis , h. e. execrandum studium introducendi publice blasphemias eorum in Belgium,punitos esse.

r. Caeterum cum tota Ecclesia credat doctrinam eam quam quis credit verbo Dei niti, reVera tamen verbo Dei repugnat de summo noxia ac perniciosissima est, impiam esse : per cons quens, eos qui doctrinam talem profitentur, impios esse: item, impios esse qui repugnant alicui mandato divino, nec obstare quod illud mandatum controversum sit seu oppugnetur ab e rantibus: Cum etiam tota Ecclesia credat, in verbo Dei nihil occurrere, quod falsiae opinioni ingenerandae, producendae, so- vcndae facere possit: denique cum eum Ecclesia pro impio habeat qui doctrinam impiam aut idololatrica docet ac profitetur, etiamsi non fateatur aut non putet se impium aut idololatram csse, Arminiani contraria omnia docent. Etenim docent: doctrinam eam quam quis credit verbi divini auctoritate niti quod

156쪽

illi homines etiam vocant animo pio & resigioso credere in non posse esse impiam, etiam si non solum falsi stima sed etiam perniciosissima sit: imo taIis qua tota societas humana everti pos. sit. Dixeram ego doctrinam Socinianorum S Anabaptistarum qua jus necis Magistratui eripiunt, impiam esse utpote de qua ipsi Arminiani in Apolog. c. in . f. I i. ita judicant ut dicant: orum eis de auctoritate publica, de salute subditorum. ubi ;us v cis eripitur Magistratibus. Pauci scurrae evertendae toti societati humanae siusficerent. Respondent illi cap. s. p. i I . Hoc palpabiliter fusum est. Et addunt: Do Irin xm ictam impiam esse quq vel lene dici poteB Z Falsa or noxia d bina non statim impia eLL Et qua impietas in ea e poteH ' Nam nec ex animo impio oritur, sed

contra ex animo pio ac religioso. Credunt enim non modo doctrinamisam divini verbi autoritate niti, alioquin eam non docturi; verum

etiam doectrinam isi contrariam verbo Dei damnatam e se. Qua igitur conscientia doctrinam nostram depraedestinatione, tanquam summe implam traduceret 3. Unde etiam consequenter docent: Fieri non posse, ut is, qui doctrinam tam falsam & perniciosam docet ideo quia Crodit eam verbi divini auctoritate niti, impius sit. Ita enim modo allegatis verbis immediate subiiciunt: Fieri nepotess ut, qui hac

Religione se conscientia ducti docIrinam ejusmodi docent,impii ty4. Docent praeterea : Quando quis repugnat mandato Dei, id non esse impietatem, si de eo mandato controversa sit. Ita

enim p. Ii I. Dices: supponit 'del ,Deum gladii usum mandasset an alui ct eum esse mundi statum, ut usium gladii postulet. Fateor. At hoc ipsum, An Deus usum istum gladii mandaverit in Novo Testamento, controversum eis. Suod si vel ἀ λαὸν vel καῖτα evidentem liqueret mandati aucZoritas, actum esset. At tantum abess, ut hi istud liquere credam altero florum modorum; ut contra gladii usium olim in Veteri T. non concessum tantum

sed se mandatum, jam is Testam. non modo non conccisum, sed is metitum atque interdictum se a Christo contendant, alioquin gla-

157쪽

dium non tantum probaturi se laudaturi, sed o usurpaturi ad publicam quietem. s. Docent etiam in doctrina Christi non pauca occurrere quae opinioni falsae S perniciosae ingenerandae & fovendae s cere possunt : item, non pauca esse loca Scripturae quae aliquem in errorem imprudenter faciunt incidere. Intelleximus eos doctrinam illam Socinianorum S Anabaptistarum quam ipsi pro falsa habent &alioquin ita de ea judicant ut g. 2. vidimus. jam dicunt eadem p. vis. Et sanὸ fatendum eis, eiusmodi quaedam, eaque non pauca occurrere in doctrina Iesu Chrisi, quae isi opinioni

ingenerandae se fovenda facere possunt, se qua si ficere debent pr

bis se aequis omnibus, ad eos qui si opinioni favent, excusandum . erimine impietatis. Et p. D 6. Atque hac causa est, cur Remo strantes eum is communionem se colere se bona conscientia posse brlibenter vesti, quantum ad hoc dogma attinet, professisint,imprimis cum videant esse non pauca nec levia scripturarum loca, quae eos imprudenter in errorem istam faciunt incidere. Quae profecto nec s- ne blasphemia dici, nec sine horrore audiri possunt. Annon hoc est in Deum transcribere causam erroris, falsitatis, mendacii, adeoque peccati t Et tamen hi sunt illi, qui omnia sursum

deorsum in Ecclesiis Belgii verterunt eo praetextu calumniosissimo & diabolico. quod Deum statuamus a uilo rem peccati. 6. Insuper docent, aliquem coetum aut hominem non statim habendum esse pro impio aut idololatrico , etiamsi doctrinam idololatricam aut impiam profiteatur, Z communionem coli posse cum tali coetu. Ostenderam ego eos in Ecclesiam introducere vclle omnis generis Haereticos &scctarios, etiam eos quorum doctrinam pro idololatrica dc summe impia habent, ostenderam autem id inter alia ex eo, quia profitentur se ratione doctrinae communionem velle colere cum Lu- theranis ex quorum tamen doctrina de reali communione comoris & cinguinis Christi dicunt nasci ac fluere horrei dam idololatriam: item cum Reformatis, quorum tamen doctiinam

158쪽

ctrinam de praedestinatione summe impiam esse dicunt. Illi respondent p. a17 . Remo bantes exsimant eommunionem coli posse etiam cum cintu aliquo qui doctrinam docet ex qua apta nata eseae iere idololatria, simodo ipse actus idololatria i ii doctrinae non haereat, imo si carius iste adeo ab actu ligo abhorreat, ut doctrinam istam desierere malle se profiteatur, sisne idololatriae actu eam reti-nrei non posse intelligeret, aut si quenquam et idcirca adhaerere velle sciret, ut idololatria actam ultam exercere possit. item : Remonstrantes existimant se communionem colere posse cum Caministis non obstante articulo de praedestinatione, ex quo, imo ex cuius et i ac genio, ad impietatem se profanitatem calcar astimulam non levem

arisversu issimam habeut, quia non obstante doctrina ista impi tatem ipsam odiost habere profitentur, es ea docent quae a stimulum istum obtundendum se pietatem ex alia parte commendandum atque inculcandum comparata sunt. item: Ereviter, opinio ex qua

idololistria fluere potest, neminem damnabit, nisi ea eum idololatrariarit. Actus enim idololatriasi se idololatria nos dicitur excludere ex regno caelorum.' uod si ergo prius aliquis non obstante ista opinione, nihilominus ab idololatriae actu se contineat, ct idololatriae omnis hostem se profiteatur; tanto profecto benignius de eo sentiem dum ac si aluendum est, quod communione nostra non sit indignus. Secundum hanc doctrinam nulla non idololatria palliati potest,&nec Turcae nec Pontificii idololatrae sunt. Nam si R monstrantes dicant: eos actum idololatiae committere: paratu illi responsum habent ex propriis hypothesibus Arminianorum, quarum vi negabunt esse actum illum, actum idololatricum.

C A P. VI.

Arcana nova Arminianorum de Synodis, ex cap. 6. Vindic. lib. 2.

I. Docent, oves non magis teneri obedire Panoribus sῖis in rebus

159쪽

ai 2 ARCA . ARM. FAR. III. in rebus fidei quam Panores ovibus. a. fcclesiam, etsi recte ex merbis Dei dijudicarat controiersiam , jus tamen non habere silentium imponendi errantibus. 3. Los omnes

tolerandos qui non acceptant mera dogmata controiersa ,

modo profiteantur se credere merbuscripturα prout jacent, atque suam cuique interpretationem liberam esse relinquendam. 4. La dogmata et era non esse decἰs a Deo ini H erbo quae contromersa sunt. 1. Synodo; eas quae sientium imponunt errantibus, qui Acunt se puris putis merbis. Scripturae in ere melli, interim rejiciunt dogmata era controversa, esse nihil aliud quam conciliabula actiosorum hominum, qui suas rei facere molunt. επι merbum

Deisaltem praetexeret remera autem mundanaw-Carna

, . les causis habere. i sos omnes qui silentium imponunt e rantibus qui pbrasti scripturae praetexunt quibus insistere melint, omnium dispidiorum ac Schismatum in Ecclesita auctores esse: item T rannidem humanam in Ξcclesiam intro-

i ducere. 6. Synodos omnes quae non secundum praescriptura Grmimanorum instituuntur, esse conciliabula pertinacium, Schismaticorum conmenticula, Friuripum ac Magvir

tuum flagesta,mad pacem ac tranquistitatem publicam perturbandam Syncret os , stes con aederationei perniciosores aperta conspiratione. I. Redit tota Ecclesia ex verbo Dei, Doctoribus verae E caesaesteneri obedire oves,quando: illi veritatem docent. Credit etiam Ecclesiam quindo ex verbo Dei recte judicat ac pronunciat potes tem habere silentium imponendi errantiubus: nec

160쪽

bus: nec tolerandos esse omnes eos qui dogma verum controversum acceptare nolunt eo praetextu, quod puris verbis Scripturae quae nemo negat adhaerere velint: ted habendos esse pro Haereticis, siquidem id dogma verum sit simpliciter necessarium ad salutem, aut pro Schisinaticis, siquidem dogmate illo analogiam fidei convellant; ac pro auctoribus dillidiorum in Ecclesia si id pertinaciter contra fratres suos defendant. Credit etiam vera dogmata fidei ab ipso Deo in verbo Mus csse decisa, etsi in controversiam vocentur seu negentur ab errantibus.

Credit denique Ecclesia eas Synodos quae ex verbo Dei recte

deciderunt controversa dogmata more recepto in Ecclesia O thodoxa esse Synodos veras, legitimas, Linctas, S quibus Spiriatus S. praeest. At Arminiani contraria omnia docent :Primo enim docent, oves non magis teneri obedire Pastoribus in rebus fidei quam Pastores ovibus. Dixeram ego non

cuivis sine missione Ecclesiae debere permitti jus judicandi in Synodo: quiajudicare in Synodo sit publice docere seu judicare; publico autem docere ad omnes homines non pertinet. Hanc evidentissimam veritatem, quam nemo hactenus negaverat, illi negant hoc argumento, cap. 6. p. I 26. Doctorius Do- cur non credit, Doritor qua ovis ea credit. Doctor qua ovis eu credit. Iudicium itaque rim de rebus frit non ea judicium publicum sed privatum , quod cum singulis odiibus commune babet. Par c Π ἀ- qualis judicandi potentis competit ovibus omnibus ac sngulis. Nec Magis judicio Docuris in rebus fidei ob iringuntur opes, quam ovium judicio Doctores. Ordinis se timoris, at non juris aut potessa tis prioilegium habent Doctoressura oves, quando de rebus si ij dicium eis faciendum. Observandum autem est, quaesti onem esse de Doctoribus vere & ex verbo Dei docentibus. Qiuid igitur fiet de loco Apostoli Heb. 13. 17. Obedite ductoribus vehisese obsecundater excubant enim i pro animabus vectris tanquam rationem reddituri; ut cum gaudio faciant se non usserantes: id Gnim ea vobis inutile: ut alia loca omittam. Sed quid mirum hos

P p homines