Arcanorum arminianismi pars prima quarta ... auctore Nicolao Vedelio Pars tertia seu arcana nova antitrinitariorum sive Socinianorum haereticorum, qui se remonstrantur nomine involvunt

21쪽

fol. ra. a. dicunt ea lautum esse necessaria ad salutem quae apud omnes in consesso fiunt. Hic vero Arminiani lib. I. Vindic. c. 8. p. 43, negantse dixi sse ea tantum esse nece tria ad flutem quae opud omnes in confesso sunt. Verba eorum sunt: At hoc non convenit cum sententia Remonstrantium, inquit Vedelius. Nam quae apud omnes in consesso sunt, de illis clantroversia non potest esse. At necessaria apud omnes in consesso fiunt. Ita foramant exceptionem. Et respondent: Minor haec non est Remonstrantium. Hac negatione quid impudentius esse oleis ' uaeriram enim verba eorum quibus id expresse dicunt. Nam cum Gg.

Pro f. Lodd. reprehendissent eos, quod pauca tantum Hecessaria ad salutem dicerent, se tamen ea non determinarent: Respondent illi volog. sol. 12. a. Assirmantium est probare. Negantibus Remonstrantibus sussicit, si dicant se non videre unde aut quomodo praeter pauca ista, quae apud omnes in confesso sunt, alia plura adhuc necessaria esse ostendi aut elici possit. Hoc ι

1. Vel cundo loco, ad probationes antas ne verbulum quidem respondent sedeas sicco planepede travseunt, ac ne quidem eas commemorant. Ita faciunt circa dogma sibi obiectam , quo saluunt: Quascunque personas ad Synodum seu suffragiorum in iis sis rendoristia potestatem admitti debere sine ulla missione Ecclesiae. Id enim negare contenti Vind. lib. 2. c. s.f. I 22. respondent: Hoc ita generatim enunciatum salsum est, & a Remonstrantium verbis ac sententia prorsus alienum. 2 quaquam autem resondent adprobationes luculentis as a me algatas ex t pol. c. 2s.f. 18s. b. ubi aiunt: Tantum abest, ut cum fidei nemcium tractandum est in Synodo , Ecclesiae missione opus sit, ut contra Ecclesia judicanda sit perperam agere, cum aliquos eo fine, ut quovis modo decisionem faciam, ad Synodum mittit: &ii qui semittantur, aut ab Ecclesia sic mitu se sinunt, provinciam plane indebitam atque illicitam in se suscipiant. Item: Cujuslibet est sine ulla missione accurrere eo, ubi de salutis aeternae ne-

22쪽

socio in comitia itur. Eis et 86. b. Tantummodo id asserimus, ordinem illum illegitimum & clivino juri repugnantem esse, quo sancitur, ut in Synodis nullis liceat comparere, nisi qui a Consistoriis aut Classibus, id est, a. Pastoribus ad As deputantur &ablegantur, quando in iis de communi Ecclesiae fide tigendum - est. Hunc ordinem dicit Aus meram Papalem usurpationem esse, S quae cedit in maximum praeiudicium Ecclesiae. Quod ad omnes pertinet, ab omnibus aequo dc pari jure tractari debet. Salutis autem aeternae & fidei ad salutem necessariae nego aium ad omnes aeque pertinere quis dubitaverit Z Hic secundus modus eis, quo eludunt probationes, quibus ostendi eos profiteri dogmata quaedam quae in Vindiciis contra propriam conmentiam negant.

3. Tertio, itaprobationibus a me allatis nonnunquam occurrunt.

ut velint quidem videri sic pede non tran re eas sed re pondere :interim tamen omittant studiose oore i a merba in quibus vis probationis consipit, ac aliam partem loci a me algegati adducant,at sadeam aliquid nugentur. Ita agunt Vindic. tib. 2. c. 9. p. et 73. Objeceram ipsis quod in Apol. docent Haereticos par jus habere in Magistratum qui ipsos coercere vult; se probaveram id ex Apol. c. 2 .s 2 9. a. ubi contendunt Magistratui non licere Haret co

coercere corporaliter, ct inter Euhis conceptis verbis utuntur: O- aes in s E I P s V M armat, qui in alios quos errare credit, a

matur: Par omnium in omnes jus est. Qui sibi jus tribuit cocr-cendi alios, idem aliis in 1 p s v M idem jus ut concedat necesse est. Hic boni tali viri, quia effugere nonpossunt, volunt quidem videri recitare probationem allatam ct ad eam re pondere, sed ita ut fraudulento di simulent es omittant verba sua haec in quibus vis

querelae meae confictite. Omnes IN SE I p. sv M armat qui in alios quos errare credit armatur. Item: Qiij sibi jus ibuit coe cendi alios, idem aliis i N i ris V M IDEM ius ut concedat necesse est. Et commemorant, tantum haec verbae Par omnium

in omnes jus est. in circa ea sela veteratoriis ac futiliter sophi- Ilicantur, ut ex Parae Guarta Arcanorum manifestum erit.

23쪽

Σo P R o L E G o M. q. 'Martiinique ita probationes quibus ostendi eos hoc aut italis δες γe esidere conantur, ut pa=abilissima fraude verba Aa pr pria falsi cent,or in alienumsensum quem ipsa verba nequaquam patiuntur storqueant. Ita agunt circa idem dogma Apologiae, quo fatuunt: Nulla dogmata Controversa inter Christianos esse necessaria ad salutem. Probaveram eos ita docere multis locis Apologiae. Ad quam probationem ita respondent, ut dicant se loqui de iis dotagmatis Controversis' quae ideo controversa sunt, quia eorum necessitas aut veritas nec nec per consequentiam omnibus sanae mentis obviam in Scriptura contenta est. Atqui hanc depravationem nou ferunt verba propria ipseorum, se contraria ei . plane menti propriae' ictorum simulatorum Antiirinitariorum , ut partim ex Parte hac Tertia lib. 2. c. I . partim ex Parte Euarta lib. I. c. 8. manifectissimum erit. . .

CAP. IV.

Modi quibus Arminiani utuntur, quando fatentur δε- agmata impia cr perniciosissima sibi objecta.

I. Arminiani quandoque, cum volunt verbis suis alienum sensum affingere, dicunt se ipsa verba inon dixisse; adeoque cum volunt fateri & conceptis verbis fatentur dogma objectum, negant se id pro-' posuisse. 2. Nonnunquam propriis verbis suis aliquid contra propriam conscientiam astutant; &exinde inserunt, statum quaestionis ab adversario muta a esse. 3. Cum accusationem gravissimam& maximi momenti effugere fraudulenter conan tur, contemtum simulant eorum quae ipsis objecta sunt. 4. Nonnunquam cum fateri & defendere volunt

24쪽

. volunt id ipsum quod objicitur ; dicunt. id ipsum quod objicitur ineptum tale. 1. Ut habeant quod nusari possint, fingunt quaestionem esse de tali ali-.qua re de qua quaestionem non esse ipsi norunt, imo nonnunquam ipsi fatentur. 6. Divellere, di-- . lacerare & exagitare verba singula student alicuius enunciationis & sic circa eam sophisticantur , quam tamen veram esse ipsi fatentur.

a. Λ 7 que hic quidem eis unus modus, quo Arminiani utuntur, α, Anc quando res ondere dolunt ad objecia sibi do mata: qu modus consi tit in negando contra propriam conscientiam. Viriamus quomodo procedant, quando fateri volunt dogmata obiecti. Primus modus in eo consit it s quod tunc cum fateri volunt se aliquid dixisse se revera concepti s verbis fatentur, dicunt trius me mentiri, nihil falsus esse. 'uod tunc faciunt, cum verbis suis alienum sensu fingere volunt. Tunc enim quando ea tu alium quam ve- . rum sensum detorquere volunt, adeo inhoneste agunt, ut dicant sene quidem verba ipsa dixisse. Sic enim v. g. cum Lindis. lib. I. c. I.

p. 9. Io. II. multa proterve ct futiliter sophisirati essent circa id quo lixeram designiscatione vocis Haeretici, oeniunt ad id quod dixeram eos docere: Hodie sciri non posse quis sit Haereticus ;Hr primo me mendacii arguunt, postea fatentur se ita docere, Or dicunt Hinte uendum ese tali sensu quem ibi gunt. Verba eorum p ra. Ia. sunt: Ex hoc facile colligere est, quam inepte Remons tibus hic di sibi tribuat Vedelius, quod statuant sciri hodie non posse quis sit Haereticus. Quid enim falsius t optime sciri potest, imo & necessario quisque pro se scire debet, quis sit Haereticus, ec quid Haeresis. &c. Sed cum sciri posse negant Remonstrantes quid sit H resis,aut quis formaliter aut proprie Haereticus sit,ad definitionem Haereseos &Haeretici respiciunt, quam tac. misso, quid hoc agendi modo improbius is inhonestiu

25쪽

22. PRO LEGO M. esse potet I ' Similiter obieceram ipsis, quod docente Mysterium Trinitatis nullum usum ad fidem 5 pietatem per se habere. Ioad si serum eis dicebam ego, tum dogma Trinitatis non ea necessa-

.rium, imo ne utile quidem. Hic honesti hi se probi otri quales se esse in Vindiciis suis blectatim agendi ετ dissutandi ratione qua utuntur, ostendunt negant primo Vindie. lib. I. c. p. 36. Se ita docere e postea fatenturio 'colorem volunt dare Qato illi suo, H- centes se loqui de numero trium personarum per 'considerato cor ab racto a conceptu divinitatis: Antecedens, inquiunt h. e. Remonstrantes docent M lerium Trinitatis nultam usium ad fidem opietatem per se habere falsum est: Apologia eorum videatur αResponuo ad Quintum prosessorum Leydensium stacimen,

ubi eadem est accusatio. Et ne relegem vos, Iudices, ad libros, rationem audite; Mysterium Trinitatis credita necessarium esse Remonstrantes hactenus asseruerunt & adhuc asserunt, ac proinde illud usum situm habere ut fateantur necesse est. Haia nus negant se ita docuisse. Iam statim fatentur, o iis suis verbi, alienum sensum affingunt. Occurrunt enim probationi a me algatae H dicunt: Attamen diserte contrarium asseruerunt in apologia sua cap. 3. fol.3 2. x contrarium demonstrarunt, cum Protesibres qui eos eo nomine censuerant, quod nullos hujus mPsterii protulissent redarguunt. Audite Iudices: Consequentiam hic negant Remonstrantes. Mutantur termini &c. Hianda negant se redargui se C . DD. Pro f. qui eos eo nomine censuerant, quod nullos hujus mysterii usus protulissent; nec etiam possunt id n gare , nam verba Apologiae tam in textu quam in margine clariora sunt quam ut ea negare possint; sed tantum negant consequenti

is in alium sensem eumque falsi fimum verba Iua detorquent, quibus in sol. contendunt, Doctrinam seu nurium Trinitatis nultam usium habere. a. Secundum artificium huius generis est quod nonnunquam ita

fatentur dogma Mi obiecitam, ut verbis propriis suis adiquid contra pro riam conscientiam assiuant, nec eos pucat, etiam fastatis or

26쪽

fruoris a nulla non mortalium verba ipserum i icimte 'conυinci possint. uo improbissimo fundamento posito dicunt me mutare δε-ium quaestionis, me ad Ccutroversae statum non attendere, sed tibia Ae a Janua aberrare. Nam aliud esse, icere abnui simpliciter, a citiddicere iLia cum restrictiour, limitatione es assumento illo, quod vo bi uis improbe addunt. Exempli gratiae obieceram Egis Par. i. Arcan. lib. I. c. q. quod de S. Cinna sol. c. 23. f rso. b. dicunt: Peritioribus atque accuratioribus rerum a limatoribus, ritum

hunc alioquin per se obvium ac facilem vanitatis nescio cujus suspectum esse. Hic fraudulent imi hi homines Vindic. hib. c. q. p. 26. Usuunt haec verba quasi a in Apolobia adhibita sic videlicet usurpatum. Et gunt me de sto eorum dogmatesic fraudulenter a se limitato conquerio G me insciti e supinae arguunt: quod non attendam adeam limitationem: Quis hic, inquiunt, non prima statim fronte supinam quandam inscitiam,ne quid gravius dicam, anim*dvertit 8 Nam aliud longe est, ritum hunc seu S. Coenam Dominicam totam vanitatis suspectam reddere . aliud ritum istum sic intellectum & usurpatum suspectum reddere &c. Et concludunt 8 27. Atque hoc inde sit, quod ad Cinitroversiae statum non attendat, sed ubique a janua aberrat. GHqui su-gularis improbitatis dr impo surae ab unoquovis convinci possunt, saltem verba Apologiae ipsorum i iciente, quae simitationem litam

nec habent nec ulgo modopatiuntur, prout errarie tuarta manis

sumseg. Simili propen dum fraude utuntur etiam in negatione dogmatis sibi objecti cujus mentione ecisectione praecedenter Mysterium Trinitatis nullum usum ad salutem 5 pietatem per se habere. Dicunt enim si nega e in Apologia nAmerum trium te sonaruia erre consideratum se ab ractum a conceptu divinitatis usum ad salutem se pietatem per se habere. Vnde inferunt me mutare terminos ; cum tamen nec isiis terminis nec simiisbus aut aequipo

lentibus u fuerint, sed de ipso osterio seu doctrina de Trinitate id

pronunciarint. Sed de tac re porro agetur Par. IV. lib. I. e. z. unde

27쪽

αι PRO LEGO M.

rios smictatores es imposiores mutare termino uos. Tune quaero anne hoc etiam agendi modo protervius aliquid fieri ps it ' nimiarum cum, quia elabi aliter nou po sunt, ipse mutant terminos seu

tum quastionis, o clamant exinde me mutare terminos. Pone Deus,

qualis eis consilentia o mens horum hominum,praesertim seisivit per cuius os illi loquuntur s3. Tertium artificium in eo con Zit, quod nonnunquam quando interpretatione aliqua detorta colorem verbis suis dare or urn qu rimoniae gravissimae effugere conantur; quo maiorem seriem habeat impoctura sua , praemittunt extenuationem eorum quae ipsis objeci ; dicunt, ea nec lucernam nec oleum olere, esse adeo putida uc vix respondere po sent, se tamen vesie percurrere ne mecum stultescere viati mideamur. Objeceram ipsis quod docent Haereticospar in has

re in Magi uratum qui ipsos coercere vult. Objeceram etiam convia tia atroci sit ma quibua Ar miniani impet ni Magistratus qui Haret cos ver sic dictos coercent. Objeceram etiam quod, ut ne omnem po- tectatem Mazictratui circa Haereticorum coercitionem erifera videantur, ei duplicempotestatem per ludibrium opetulanter conc dant, quarum prior est ut Maoniratui flagellam e funiculi, faciator eo Haereticos e templis ejiciat; altera, ut eos verbis obiurget se imer et ad mortem usque ipsorum o c. His quis non videt haου quo me ira gravi imas et maximi momenti esse' i At illi quia confiatuerunt partem illarum eludere aetorquendo verba sua contra propriam consilentiam , praemittunt hoc pr mium Vindic. fib. 2. c. 9.. p. i73. Caetera quae tequuntur, nec oleum nec lucernam olent. Vultisne, Proceres, ut ad ea respondeam , t Vix possum , adeo sunt putida ac vernilia. Percurram ne in minutiis cum Vedclio mωrari velle videar &c. Et subjungunt detorsonem audulentissimam verborum suorum. Obsertet igitur Lector, quotiescunque Arminiani utuntur extenuatione tali, ac dicunt v. g. Caetera quae siquuntur nec oleum nec lucernam olent ore. Id certum indicium

essee ex una parte, agi se re magni momenti se qua plurimum se gravari ac premi sentiunt; ex altera parte illos constrictos teneri es

multum

28쪽

mustum labora se in effugio aliquo quaerendo, sid aut nullum invenire potuisse, aut elumbe aliquod, mistrum, V jejunum fossuma commentos esse, ut siuiis locis ostendam. . Quartum artificium huius generiis est; quod nonnunquam ctim dogma sibi obiectum fateri volunt V defendere a cisa deberentita loqui ut intelligere post Ledior eos fateri id quod objicitur, Ude'ndere vesie,ac negare id do mafalsium, impium, noxium esse: i postquam alli ed ut caput sudaccubationis, ita in Dolotiue oratimem, ut dicant id ipsium quod o icitur ineptum esse s catam rhu ibimere, cum isthaec inepta audiunt: illud institiam is supiditatem redolere a hoc quod dico ineptum esse s esse inscitiae fiermentum. Muod qui legit, existimat Arminianos velle negare do-gnis iliariis telis dicere ineptὸ illud S immerito ipsis attribuir sied illi aliud oolunt, nimirism verum quidem esse, se ita sentire, sed me Deptum este, dum habeo id dogma pro impio, absurdo,false, noxio.

Ex exemplis reserit manifesta. Dixeram ego Arminianos docere: Interpretationes seu Prophetias Haereticorum, Enth asiarum, es omnes eos quas θuss putat cum verbo Dei convenire,non esse peccatum, si cum siummi pietate conjunctas. . Illipostquam ad alia dogmata sibi objecta petulantissime rege ent, I inter alia improbissmὸ dixissent, me semper ad verbum Dei recurrere veluti anus ad armillam; rei ondent lib. I. c. 3. p. 23. Ejusdem commatos est quod sequitur, Interpletationes seu prophetin has judicant, inquit Vedelius, non esse peccatum sed cum sumina pietate c*njunctas. Catarrhum mihi fluere sentio cum haec tam frigida atque inepta lego. Quasi vero interpretationes ejusmodi pio atque humili animo institutae peccatum esse possint, aut peccatum semper sint in omnibus aliis excepto Vedelio cum suis &c. 'Sic dixeram lib. a. c. q. quod docent i Haereticos non esse impios: Item Nullum Haereticum esse blasiphemum proprie sic dictum. His illi Vind. lib. a. c. q. postquamp. 93. ad aliud dogma objectum replicvssent,ac responsum ossverbiis clausissent: Quis non miretur in tam brevi periodo duplicem huiusnodi inscitiam dicam an stupiditatem p respon- . ' denti.

29쪽

dent p. sq. Quae sequuntur nescio prosectb an minorem inscitiam redoleant. Nam Remonstrantes, inquit , negant Hς reticos inapios esse aut blasphemos proprie sic dictos. Quid ergo p an Haereticus qua talis proprie dictus blasphemus est pAttamen tota definitione differunt. 66eceram etiam quod δε-cent: Haereticos esse homines innocentes inaci innocentissimos, pios, piissimos, sanctissimos. Rel ondent illi ibidem' Et

hic idem inscitiae fermentum est. Remonstrantes enim tribuunt Haereticis innocentiam &c. Et defendere conantes quatuor arSumentss innocentiam illam sitimmam Haereticorum. Dixeram etiam lib. a. c. Io. p. I S. par. I. Ex sententia Armi man

rum qud statuunt, verum sensium musterii Trinitatis qtiem Antia trinitarii negant, non esse necesse; rium ad salutem, exed, inquam, siententia sequi; negantes illum h. e. Anti trinitarios de ere haberi pro Oersi Ecclesiae verae membris. Respondent ilis Vinae lib. a. γ.1 o. p. IVI. Quare quod addit Vedelius, tum negantes illa debent haberi pro veris Ecclesiae membris, ineptum est. Nam quid absurdi in eo est, si illi dicantur pro veris Ecclesiae membris haberi debere, qui non amentiuntur aut repugnant dogmatis. quae non sunt scitu aut creditu ad salutem necessaria a

Sic igitur jam Lector intelligit quid secundum modum Hs utandi Arpinianorum ineptum sit' unquam audioit illud ipsum quod aliques, ipse fatetur V defendit, debere ineptum ab eo ipso dia

. Non pugno de nudiis vocibus quae modὸ verum dicat liberas unia cuique sunt. Sed de gula protervid horum hominum quor, qui, ut imperito Lectori imponant, aliud loquuntur aliud animo sientiunt; Dicunt enim hoc ipsium quod ego dico eos docere Uc. ineptum esse ; cum tamen hoc velint, nim rum id ipsum quod ego dico eos docere non esse ineptum, sed verum esse ; me autem ineptum esse quod illudprοβφο habeo. 'uae terapplurimum disserunt. Sed ιoc illi eo sine faciunt, ut Lector primo intuitu aut superficialiter legeni prout talia legi vulgo siolent in non deprehendat seu oideat

eo ateri ista impia et peraici a dogmata quae ipsis obicio sed ex stimet

30쪽

simet mo ipsis immerito V calumnio hea attribuere. 2uinto solent Arminiani, quando uesiciunt quid respondere ad rem possint, formare sibi umbram, contra quam plurima deblatIerant, ne fingunt de hac vel Via re quaestionem esse, de quai tamen quaestio non est, imo de qud quaestionem non esse 'si norunt in conscientid, im sinomum quampost inanes nugas satentur tandem, me hoc nos velle, sied aliud aliquid. Atque hoc quidem artificium utramque paginam facit in Vindiciis eorum. Ab que quo fulset, me in paucissima folia redactae eae fuissent; ta non habuissent litiquod: in 'eciem re ponderent. Quemadmodum enim scopus priamae partis Anzanorum fuit ostendere, Arminianos per Lioertini mum omnis generis Haereticos in Ecclesiam Dei introducere conari j ita illi hoe crimen amoliri a st, sed frustra student. In eum finem quando sermo est de Ecclesia Dei, irruunt illi,quo eb tectatis possintsophisticari, in Vedelium cum sitis,ut subinde loquuntur, h. e. in Re ormatos quos illi Calvinianos vocant; cs contenduntes non posses bi majore jure tribuere nomen Uprioilegia Ecclesiae

quam Sociniani, Ariani, aut quivis alii Haereticis bi ea tribuunt. Similiter quantum attinet Haereticos, irruunt etiam siubinde in Vedelium cum suis V contendunt Haereticos υ. g. Socimanos eodem Jure posse nos pro Haereticis habere V traducere quo nos pro

talious ipsos habemus. Atqui sciunt illi me quaestionem ipsis non mo- Oisse de Vedelio cum suis aut de his illiste coetibus, sed de Eccle veta, quaecunque tandem illa sit, seu quicunque tandem nt coetus illi qui verae Ecclesin nomen mereantur. Nam de illo altero sieu de hypothesi mihi disputare non fuit nec dum est propositum. Suscit

instituto meo haec certissima Oeritas In Ecclesiam Dei non esse introducendos Haereticos s seu Haereticos non esse habendos Pro verit Ecclesia: quam maximam eoertere Spiritus Arminianus in σternum non potest per nugas de Vedelio cum suis: prout vel ex eo patet, quodsi alius v.g. 'Theologus aliquis Mitteber ensis aut tinensis illis objecisset quae ego objecι ι Vedelium cum suis re-μWre ei nonpotuissent: imo contra unc omnempetulantiam,impro-

. ' . ' a bitatem