Fr. Thomae Mariae Cerboni ordinis praedicatorum ... De jure, et legum disciplina tomus primus quartus, et ultimus

발행: 1778년

분량: 523페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

471쪽

46a DE IORE, ET LEGUM DIs CIPLINAtullianus iacit , sed quatenus illae contra ipse in Deum pugnubant.Ceterum potestateristiamsi in Ethnicis ea esset,& debito honore prosequendam Tertullianus dixit, & uti rem habuit, quae ab ipso Deo derivaretur i Christianus inquit ille lita A ad Scapulam cap. I.) nullius est hostis , nedum Imperatoris , se quem sciens a Deo suo constitui, necesse est , ut ipsum diis ligat, & rcvereatur, di honoret, & salvum velit eum totori Romano imperio , quousque seculum stabit. Colimus &is Imperatorem sic, quomodo & nobis licet, & ipsi expedit, se ut hominem a Deo secundum , & quidquid est a Deo conis sequutum V . Anne Tertullianus putare unquam potuit, in virum Christianum cadere non debere Principatum, quem a Deo esse tuebatur et S. U. Christianus semel ac Principatu potiatur, poena capitis delinquentes contra publicum bonum punire recto potest . Id potestatis in Christiano Principe non esse, ut ad moditem eos damnare possit , qui contra commune bonum societatis graviter deliquerunt, nonnulli Anabaptistae tenuere i , quos hac nostra quoque aetate nuperus quidam Auctor sequutus fuit a . Quod est tamen tum auctoritati Divinarum Scripturarum , tum etiam ipsi rationi contrarium, isti tuentur. Nam Apostolus loquens de potestate Principatus Romam cap. 13. v. q. haec habet : Dei enim minister est tibi in b,

se num .. Si autem malum feceris, itime : non enim sine cauis se gladium portat. Dei enim minister est : vindex in iramis et , . qui malum agit . Ita autem Principem portare gladium , ut etiam ad internecionem illorum , qui contra rei

publicam peccaverunt, eo uti possit , idem S. Apostolus ais tamat . Nam committi aliquid ab homine posse, quod ipsa modite plectendum sit, his verbis tradit Actorum cap. 23. v. II. Si is enim nocui , aut dignum morte aliquid feci , non recuso is mori . Paulus autem haec dixit Festo, qui contra se judicium i Vide Mamachium De Origin. , est' -tiquit. Irisian. lib. . cap. 2. s. i. a Λactor libri dei diuiti, e delia pace pag. s. 7. s. edit. an.

472쪽

LIBER XXX. CAPUT VI. 463eium exercebat. Non est ergo dubitandum, quin Apostolus d cuerit, Christianum virum gerentem Principatum poena capitis in maleficos animadvertere recte posse. Hinc Augustinus lib. I. De mit. Dei cap. ar. animadvertit Divina auctoritate quas. dam exceptiones illi praecepto : Non occides , datas fuissorti Quasdam vero exceptiones inquit eadem ipsa Divina fe- is cit auctoritas, ut non liceat hominem occidi . Sed his eκ- is ceptis, quos Deus occidi jubet, sive lata lege, sive ad pediis se Ram pro tempore expressa jussione. Non autem ipse occbis die , qui ministerium debet iubenti , sicut adminiculum .is gladius utenti. Et ideo nequaquam contra hoc praeceptum is fecerunt , quo dictum est : Non a clara , qui Deo auctore se bella gesserunt , aut personam gerentes publicae potestatisse secundum ejus leges, hoc est, justissimae rationis imperium,m sceleratos morte punierunt μ. Quod ergo habet S. Thomas

a. a. qu. 6 . art. 2. , animadverti debet: Omnis autem parsis ordinatur ad totum, ut imperfectum ad perfectum: & ideo is omnis pars naturaliter est propter totum . Et propter hocis videmus , quod si saluti totius corporis humani expediatis praecisio alicujus membri , puta quum est putridum , autis corruptivum aliorum membrorum, laudabiliter, & salubriti ter abscinditur. Quaelibet autem persona sinsularis compam ratur ad totam communitatem , sicut pars ad totum . Et

si ideo si aliquis homo sit periculosus communitati, & corru- ,, ptivus ipsius propter aliquod peccatum, laudabiliter, & s

is lubriter occiditur, ut bonum commune serveturr Modicumis enim fermentum totam massam corrumpit , ut dicitur Lad C es rinthios v. 6. Ita vero S. Thomas in sequenti articulo prosequitur: occidere malefactorem licitum est, in quantum .di, ordinatur ad salutem totius communitatis: & ideo ad illumis solum pertinet , cui committitur cura communitatis conis servandae r sicut ad medicum pertinet praecidere membrum is putridum , quando ei commissa fuerit cura salutis i di, tius corporis . Cura autem communis boni commissa estis Principibus habentibus publicam auctoritatem : & ideo cisse solum licet malefactores occidere, non autem privatis per ri sonis V. Poto

473쪽

46 IURE, ET LEGUM DIs CIPLINAPotestatem Principatus a Deo esse, supra ostendtinus i , non ita tamen, ut ipse Deus per se Principes immediate instituerit, sed ut homines ad societatem naturaliter natos condiderit , iique propterea simul secum invicem de aliquo sibi praeficiendo convenerint, eique singulariter tradiderint praefecturam quoad illa omnia supra se exercendam , quae ad commune bonum societatis conducere possent. Unde nunc illud quaerendum superest , quomodo fiat, ut Princeps poena mortis eos plectere possit, qui contra commune bonum graviter peccant, quamvis singuli eorum , qui in societatem simul uniti sibi illum praefecerunt, nihil ejusmodi auctorit iis haberent. Si audiatur Hobbesius , jus vitae, & necis non proficiscitur a consensione simul unitae multitudinis , quae aliquem sibi praeficit, sed juri illi alteri innititur, quod unus quisque habet in statu naturae, ea omnia faciendi, quod ad sui conservationem conducere posse arbitratur. Unde id juris non collatum, sed relictum Principibus dicit, qui ob potest

tem , qtiam in sua manu habent, eo se praevalere possunt, prout conservationi omnium civilium expedire crediderint a . Verum hunc hominem effutientem statum naturalem humanae naturae esse belli jam refutavimus 3 , indeque ejus alterius absurdissimi erroris fundamentum sublatum remanet. Pulandorfius lib. 8. De Iure Nat., ct Gent. cap. 3. S. I. animadve tit eodem modo, quo juxta naturalem ordinem in corpore naturali composito partibus plures qualitates occurrunt, quae

non sunt in partibus illius a se invicem separatis; ita etiam in corpore morali ob unionem plurimorum simul unitorum id inesse potestatis , quod non est in singulis hominibus a se invicem divisis . Id sane non improbamus, dum tamen juxta principia a nobis semel posita illud quoque dicatur , potestatein regiminis , atque omnia, quae sub ea continentur, a consociata multitudine in eum, qui sibi praesecerit ita transferri, ut eadem consociata multitudo non sit primum principium hujusmodi re

giminis , atque illius juris, quod sub eo continetur, sed Deus;

474쪽

qni uti naturae auctor est principium politici regiminis, a conis sociata tamen multitudine transferendi in hunc , vel illum, sub hac , aut illa ratione I . Semel ac vero in Principe sit ius, quemadmodum jam ostendimus, etiam poena capitis animadvertendi in illos, qui contra bonum commune graviter delinquerunt ; inde sano consequitur , esse in istis obligationem subeundi hujusmodi poenam, quae in se pro merito facinorum infiteta fuerit. Quemadmodum enim animadvertit S. Thomas a. a. qu. 69: arti . μ Dicit Apostolus Roman. I 3. a. qui potesati resiuit, Dei si ordinationi resiuis, ipse Abi damnationem aequirit: sed ,, condemnatus se defendendo potestati resistit quantum ad si hoc , in quo est divinitus instituta ad Uindictam males I is rum , laudem vero bonorum t ergo peccat se defendendo Non licere autem ei, qui est ad mortem justo condemnatus, se defendere, ita ostendit: Licitum enim est judici cum reisa, resistentem impugnare et unde relinquitur , quod ex parteis ejus sit bellum injustum: unde indubitanter peccat Et re quidem vera ius semel ac legitimum sit, quoad ea, quae illi subiiciuntur, supponit obligationem in aliis r igitur si Princeps jus habet animadvertendi poena capitis in eos , qui contra commune bonum graviter deliquerint, in istis obligatio esse debet subeundi hujusmodi poenam sibi juste illatam . Hoc sane est , quod Pufendorfius non vidit i nam quamvis id juris , de quo nunc loquimur, ipse quoque agno, verit in Principibus, tamen proprie dici non posse affirmat, reum obligatum esse subire illam poenam , quae contra se inflicta fuerit. Nam obligatio , inquit ipse, si loqui velimus , ea respicit, ad quae libenter, & propria moluntato ducimur a . Verum quae aliunde tam facere , quam non facere possemus, obligatione semel imposita, facere illa d hemus , quamvis voluntas nostra renuat, alioquin adimplendi ea, quae nobis gravia sunt, nulla unquam obligatione de

tineremur.

s. q. num. q.

475쪽

46ε DE 1 ira E, ET LEGUΜ DISCIPLINA Est tamen animadvertendum cum S. Thoma r quoad rem istam, μ Quod nullus ita condemnatur, quod ipse sibi in. si ferat mortem ; sed quod ipse mortem patiatur: & ideo nonis tenetur facere id, unde mors sequatur , quod est manereis in loco , unde ducatur ad mortem: tenetur tamen non reo

se sistere agenti, quin patiatur, quod justuna est eum pati. si Sicut etiam si aliquis sit condemnatus , ut fame moriatur, se non peccat, si cibum sibi occulte ministratum sumat, quia is non sumere esset se ipsum occidere . S. VI. Laica Potestas in suo Principatu non agit vices si premae Ecclesiasticae potestatis. Dum viae mediae non insistimus, in unum extremorum semper impingimus. Quemadmodum enim nonnulli, quia a Iaicae potestati ea tribuerunt, quae illi nullo modo debentur, Eccesiasticam potestatem depressere ι ita etiam alii dum quae sub Ecclesiastica potestate non cadunt, illi subiecta esse tenuerunt, laicam potestatem praeter omnem rationem coarctarunt . Hoe sane factum est a nonnullis in re ista , de qua agimus: voluerunt enim , ut Principes vicaria Summi Pontificis auctoritate fungerentur, dum subjectos sibi populos , quod ad rem politicam spectat, regerent, atque moder rentur a . Verum enim Vero limites Supremae Ecclesiasticae potestatis a Iesu Christo habemus constitutos r hac vero deo causa quidquid usque modo est illi tributum a nobis 3 ideo tributum fuit, quia ex verbo Dei vel scripto, vel tradito tribuendum esse constat, nosque etiam palam fecimus . Regnorum autem Principatuumque supremam potestatem Petro ejusque succetaribus a Christo collatam, ne levissima quidem conjectura ex Sacris Litteris, vel Traditione colligi potest. Ad hoc accedit perpetuus usus a primis usque Ecclesiae temporibus, usque ad hanc nostram aetatem constantilliine servatus, ex quo compertum habemus, Principes laicos usos fuisse sua potestate , uti propria sibi, quaeque ab auctoritate Summi Pontificis

non penderet. Tandem si Principes in iis , quae sunt propria sui

rifice lib. . cap. I.

476쪽

LIBER UIC CAPUT H. ψε sui Principatus, agerent vices Supremae Ecclesiasticae potest, iis , ab hac potestate Principatus ex uno in alium transferri posset et qui enim agit vices alterius, eo in munere, in quo agit, semper illi subjectus esse debet: hac autem re nihil a surdius fingi potest. Dicendum igitur est, alatea potestam in suo Principatu vices non agi Supremae Ecclesidicae potestatis, Illud autem est nunc animadvertendum a nobis , BOLsuetium erc. lib. I. sect. I. cap. a. , alias lib.6., fabso putare , eamdem Summo Pontifici in temporalia Regum tribui potestatem tum ab illis, qui tuentur, a Principibus in suo Principatu geri vices supremae Ecclesiasticae potestatis , tum ab aliis , qui defendunt, indirectam in temporalia R sum penes Summum Pontificem potestatem esse. Hae duae namque sententiae toto coelo inter se differunt. Quandoquiadem in priori non sunt Principes revera Domini sitorum Principatuum , sed tantum administratores, quum eorumdenia Principatuum potestas suprema penes Summum Pontificem semper sit; in altera vero sententia nihil eiusmodi auctoritatis Summo Pontifici tribuitur, uti nemo non novit. S. VII. Ecclesiastica potestas subjecta est laicae potestati quoad ea omnia , quae istius propria sunt. Quae sunt ergo Caesaris , reddenda Caesari, Christus ed, xit l . Apostolus cap. 13. v. i. & seqq. haec habet: omnis is anima potestatibus sublinitoribus subdita siti non est enimis potestas, nisi a Deo: quae autem sunt,a Deo ordinata sunt. Ita. ,, que qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit... Ideo enimis & tributa praestatis : ministri enim Dei sunt, in hoc ipsumis servientes . Reddite ergo omnibus debita : cui tributum , is tributum: cui vectigal, vectigal: cui honorem, honorem S. Petrus in sua I. epistola cap. a. v. I 3. & seqq. Subjecti igiam tur estote omni humanae creaturae propter Deum et si es Regi, quasi praecellenti: sive Ducibus, quasi ab eo missis is ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum , quia ,, sic est voluntas Dei . Hinc Christus quamvis ad tributum N n n a sol-

477쪽

68 DE IURE, ET LEGUM DIICIPLINA

solvendum non obligaretur; tamen ut omnem scandali Oee

sonem tolleret, illud tam pro se , quam pro Petro, solvi prae cepit si . Quae vero sunt Caesaris, ipsi Caesari non redduntur equar debetur erga superiores potestates subiectio non servatur , Deique orὸinationi resistitur: cui est exhibendus honor, non exhibetur : neque Regibus , neque Ducibus a Deo missis ad vindictam malefactorum , laudem vero bonorum, Obe dientia praestatur, semel ac civili regimini quoad ea quit piaut non pareat, quae sunt propria ejus, atque ad illud tantum spectant. Nam esse aliqua sane debent, in quibus singulariter Principibus obtemperandum sit, semel ac praeceptu a habeatur sublimioribus potestatibus subditos nos esse debere, eisque non resistendum: alioquin frustra sane hujusmodi princeptum nobis indictum fuisset . Est igitur omnino compe tum ex Sacris Litteris , Ecclesiasticam potestatem subjectain esse potestati laicae quoad ea omnia, quae istius propria sunt. Illud tamen nunc animadvertendum superest, laicae p testatis propria esse non posse , quae ab Ecclesia publico judicio ad majorem decorem Divini cultus, atque suorum ministrorum sancita fuerint . Uti enim ab iis non discedamus , de quibus in hoc libro copiose egimus , cap. I. refutavimus Pulandorsium contendentem rationem quidem collegii Ecclesiae convenire, non vero status, seu reipublicae, Osten- idimusque Ecclesiam essc verum statum, seu rempublicam , quae propterea legislativam potestatem sibi propriam habet, quae a laico Principatu non pendet, quemadmodum ab eo

dem derivatur tota auctoritas collegiorum . Cap. a. Hicra

chiam , seu sacrum Principatum in Ecclesia admitti oportere contra Protestantes multis evincimus, ejusque originem Divinam esse distincte confecimus. Cap. . Ecclesiae dignitatem, atque auctoritatem dignitate , & auctoritate laica prestantio-τem csse ostendimus . Cap. . hanc Ecclesiam, quae est v

rus status , seu Respublica, ct legislativam potestatem sibi propriam habet, quae Hierarchiam, seu Sacrum Principatum in

478쪽

, UBER XXX. CAPUT VI. 6

in se complectitur, quaeque est in sua auctoritate , atque poetestare superior auctoritate,&potestate laica, ubique gentium, etiam ipsis Principibus invitis, propagari Christuin voluisse, ex iis, quae idem Christus mandavit Apostolis, certissime collegimus . Cap. s. Grotium , Vossium, Hennigesiuin, &alios refutavimus falso contendentes jus in Sacra laicae potestati tribuendum esse . His autem omnibus semel positis, quis inde necessario consequi non videat, laicae potestatis propria esse nullo modo posse , quae ab Ecclesia publico iudicio ad majorem decorem Divini cultus, suoruinque ministrorum sancita fuerint qS. VIII. Ecclesiasticam potestatem subiectam esse lateae potestati, quoad ea omnia , quae istius propria sunt, constat etiam ex auctoritate Patrum priorum seculorum.

S. Iustinus Apologia a. num. i7. Illud etiam inquit se studio nobis est, ut vectigalia , & census iis , quibus hoc se munus commisistis , primi omnium pendamus, quemadis modum ab eo hoc est Christo instituti sumus . . . Proin- de nos solum Deum adoramus ; vobis autem in rebus aliisse laeti servimus, Reges ac Principes hominum esse agoscen- ,, res, & simul precantes, ut cum Regia potestate sanam

D quoque mentem obtinere comperiamini Tatianus in Oratione contra cisaecos num. Iubet Rex tributa pendere gri paratus sum solvere. Servire, & Ministrare Dominus et is servitutem agnosco . Homo enim, ut hominem decet, coeri lendus est. Solus autem verus Deus metuendus, qui neces oculis humanis cerni potest , nec arte comprehendi

Athenagoras in Legatione pro Chrisianis num. I. illud conqueritur , quod Imperatores non prospicerent etiam Christi

nis, qui de Imperio aequissime, &sanctissime sentirent. S.Theophi

ius lib. I. ad Autolycum num. I I. Regem igitur potius colam,ri non tamen eum adorans, sed preces per eo fundens . Veis Tum autem,& vere existentem Deum adoro, quum Regemis ab eo factum sciam . Dices igitur mihi , cur Regem non

, adoras 2 Quia non ideo factus est Rex, ut adoretur, sed ut Diuiligod by Corale

479쪽

7o DE IURE, ET LEGUM DIs CIPLINA ,, legitimo honore observetur . Neque enim Deus est , sed is homo a Deo constitutus , non ut adoretur, sed ut iuste ju- ω dicet μ . Tertullianus in Apologetico cap. 33. Sed quid ego si amplius de religione , ac pietate Christiana in Imperatoisse rem quem necesse est, ut suscipiamus , ut eum , quenia se Dominus noster elegit i ut merito dixerim , noster est ni se gis Caesar, ut a nostio Deo constitutus: itaque ut meo plus si ego illi operor in salutem - . Unum superaddam S. Ioannem Chrysostomum , qui exemplo Davidis Saulem lieet sibi infensum , licet multis inquinatum sceleribus , summo semper honore prosequentis , ostendit Principi debitam reum rentiam , atque subjectionem semper exhibendam esse, quamvis non sit ille talis , qualis esse deberet . Postquam ergo H

milia I. De Davide num. s. illam praeclaram rationem commendavit , quam David cum Saule sese persequente tenuit, ita habet: Nec pepercit tantum 3 verum & excusationem μ pro eo parat. Vide vero quam prudenter, quam sapienter. ω Siquidem quum vitam Saulis perscrutans nihil invenissetis boni, ut dicere posset, non sum ab illo laesus , nec ullo si affectus incommodo a protinus enim his reclamaturi erantis milites, qui aderant , Regisque malitiam experimento co- is gnoverant ; alia ex parte circumibat , studens probabilem is invenire excusationem . Id quum non poset nee ab illius se vita, nec a factis , ad dignitatem illius confugit , dicens: A quoniam CFrisus Domini es. Quid ais, inquiunt, quod se is testus , quod sceleribus opertus , ac vitiis innumerabilibus is resertus , & in nos extrema cogitans Sed Rex est , sed Princeps, sed Principatum in nos suscepit . Neque tamense dixit: Rex est , sed , ciri u Domini es , non ab humano is honore , sed a caelesti iudicio , sumpto honorifico testim

is nio . Contemnis, inquit, servum tuum 8 reverere Domiam num . Aspernaris electum, metue eum , qui elegit. Et

is nim si vulgares istos praefectos ab Imperatore designatos,

si etiamsi sint improbi , si fures , si praedones , si inj

si sti , si quodcumque aliud fuerint, timemus , dc horreo is mus , non propter malitiam despicientes eos , sed propter Diuiligod by Corale

480쪽

LIBER XXX. CAPUT VIL A th dignitatem illius , a quo electi sunt , reverentes ; multo

fi amplius id facere convenit erga eos , quos elegit Deus. si Nondum, inquit, abdicavit Deus illum Principatu , nonisse dum fecit eum ex Rege privatum . Itaque ne invertamus se Ordinem , neque pugnemus cum Deo μ . Quamvis Principes nostri a Deo non sint eo modo electi , quo fuerat Saul itamen ea , quam habent potestatem, a Peo est , ac propterea illa est semper in eis non minus debito honore , quam subjectione prosequenda , dum eadem quoad ea omnia utuntur, quae sub Iaico Principatu continentur. Idem S. Pater explicans illa verba Apostoli : reddite ergo omnibus debita: cui tribusum, tributum t eui vectigal, vectigal: cui timorem ; timorem et cui honorem, bonorem, illud primo urget, non modo tributum solvi debere Principibus , sed etiam eis honorem rependi oporterer deinde hoc etiam ab illis servandum esse tradit, qui majora sibi concredita habent, propter quae futurum est, ut in altera vita supra alios em,neanti inquit enim num. a. Iisdem adhuc insistit , non .se pecunias modo ipsis pendere jubens, sed honorem , &m timorem . Et quomodo qui supra dixit e vis non timereri potesatem , fac bonum 3 hic dicite reddise timorem Intenis

M sum dicit timorem , non timorem ex mala conscientia ,

di parium , quem supra subindicavit. Nec dixit, date, sed se reddite, & debita adjecit: neque enim ad gratiam hocis facit. Debitum enim est, de nisi praestiteris, ingrati po

is nas lues. Neque putes te vilem fieri, aut nocumentum

se accipere secundum philosophiae tuae dignitatem, si, praeti sente Principe, surgas, si caput detegas . Nam si tunc quum Principes gentiles essent , hoc praecepit , multo is magis nunc , quum fideles sunt, hoc praestandum est. ,, Quod si tu dicas, tibi maiora concredita esse, disce nonis adesse nunc tempus. Extraneus enim es, di peregrinus ...is Quum Christus apparuerit, tunc & vos apparebitis cumis illo in gloria. Ne quari as igitur in hac fluxa vita retruis butionein ; sed si cum timore adesse oporteat cum Prin- , Cipe, ne putes indignum hoc esse nobilitate tua. Deus dis enim Diuiligod by Corale

SEARCH

MENU NAVIGATION