Tres novi tractatus ascetici Iulii Nigroni Genuensis e' Societate Iesu

151쪽

s. Ras ep. Basilius hortans S. Ambrosium ad scribendum,at tingit eandem causam. Et quod dilectionis erga nos fundamentum iecisti, in ipsam Bructuram amisit te mutis nostri alloquis excitare atque prouehere stude. iam hoc paetospiritu poterimus coniuncti esse , licet terrestri habitatione quam longissime alter ab alterodisiti simus. In eadem opinione versabatur B. R. Ennod. Ennodius seribens ad amicum: alitur, ant:. g, ustentatur scriptione diligentia. Omnistra assecti

nis est epistolaris confabulatior muta charitas simul crum representat ingrati et depretiat genium suum , qua in vocem non prorumpit amicitia. I n h i s verbis nomine diligentiae hic auctor dilectionem expressit. Secunda ratio alendae beneuolentiae per mictionem ultro citroque litterarum est ex eo. quod non solum inter se absentes loquuntur epistolis, sed etiam quod in epistolis lucet imago absentis v p. n. . amici, quodam modo praesentes fiunt , ut d cui tractatus initio. Confirmat L. Seneca: Quod ... frequenter mihiscribtigratias ago. vam quo uno modo potes,te mihi ostendis.Nunquam epistolam tuam accipio, ut non protinus unasmus. Si imag ines nobis amicorum absentium iucunda sunt , quae memoriam renouant , in desiderium absentia falso atque inani solatio leuant, quanto iucundiores sunt littera , quavera absentis amici vestigia, veras notas asserunt pNam quod in conspectu dulcissimum est, id amici m nus epistola impressa praestat agnoscere. Astipulatur

s. Ambi. Sanctus Ambrosius ad Romulum rescribens his 'nox in verbis et Epistolarum genus propterea repertum, ut quidam notis cum absentibussermo sit, in dubium non

venit. Sed si hoc usu exemploq. pulchrius, s inter

parentem ac filios crebra ct iucunda alloquia caedam tur , ut uere inter disiunodis corpore quadam imago refevaturpvsentia. His enim o cijs adolescit amor, suis tuis ad me, aut meis ad te augetur litteris. Con- gruit

152쪽

etuit cum Sancto Ambrosio maxime in rem nostram Beatus Alch uulnus ad Aquilam differens

de hoc epistolarum inuento: Puatenus mutua cham ep. io Mritatis in apicibus signa, fraternis obtutibus demon- Aquilo Brantur , ut fiat animorum in charitate praesentia,ubi est corporum, propter longinquitatem locorum ab emtia. Nemo felicius hoc tractat argumentum , quam S. Hieronymns ad Florentium scribens rNunc igitur quomodo ualeo, pro me tibi litteras repra- teatium sento: ct si corpore absens, amore tamen ac spiritu MOMio , impendio exposcens , ne nascentes amicitias, qua Christi glutino cohaberunt, aut temporis , aut locorum magnitudo diuellat. Quin potius foederemus eas recia procis epistolis. Illae inter nos currant , illa sibi ob nient, illa nobiscum loquantur. Non multum perdia

cura erit charitas, si tali secum sermone fabulatur.

Tertia ratio nutriendae amicitiae atque charitatis . . . in litteris, est iucunditas, qua recipientes & le gentes oblectant, atque exhilarant. Attigit L. . Seneca loco nunc transcripto iucunditatem, qua perfluunt amicorum epistolae, tamquam eorum

imagines. Expressit Sanctus Ignatius Martyr in epistola ad Mariam Cassobolitam dicens,adeo ca- , 'ret

ram esse illius epistolarum acceptionem, ut navim. nam,

gantib-. intempestate gratus est portus. Quarta MPostrema ratio alendq beneuolen tiae est amoris demonstratio,quae in litteris fit, excorde tamquam. ex abdito prorepens in verba epistolarum. Vulga--es. tum est apud Senecam, Sanctum Chrysostomum s.ci alios, illud amatorium sine medicamento ullo, Si uis amari, ama. Quamobrem ubi quis beneum l. F.,

lentiam alicuius&charitatem ex arcanis cordis Comm. a- manantem videt in litteris, redamat scribentem. anifessum est, inquit Sanctus Augustinus, OD n' s. lam maiorem esse causam, qua uel in oetur, uel au- Ril geatur amor, quam cum amarise cognoscit, qui nom

153쪽

dum amat;aut redamaris, vel posse perat, vel iam probat , qui prior amat. Hanc declarationem l lentis amoris, in litteris quoque fieri docet Be tus Alch uulnus non illepide, cum ait: Solet charitas litteris appellare, quos oculis cernψre non valet et quia apices chartarum amoris magnitudinem expria

mere conantur, ut oculis legatur in illabis, quod sideri non potest in mentibus. Et alio in loco non inel ganter , ut illa tempora fereban te Solet chari acharitatis calamo perscripta , inter amicales currere personas, ut ardorem sui pectoris litteris , fraternis mctendat obtutibus; ct quod intus. latet in animo , f ras videatur in scriptis. Arbitror S. Leandrum

tinxisse calamum in vase ac purpura charitatis huius , cum scripsit ad Sanctum Gregorium Papam illam epistolam, de qua haec habet in rei ponsione S. Pontifex: Sanctioisis tua suscepi epistolam , oliva

charitatis calamo scriptam. Ex corde enim lingua timxerat, quod in charta pagina refundebat. Bom autem Iapientesque viri,cum legeretur assuerunt; quorum si rim viscera in e unctione commota sunt, cypit qui . amoris manu in seu, corde te rapere: quia inlita episto D,tua mentis dulcedinem non erat audire, ea cernere. reccendebantur O mirabantur singuli; atq. ipse ignis audientium demonsirahat,qui fuerit ardor di cents1 2Nisi enim prius in te faces arileant, alios non succem

unt. Ibi ergo uidimus, quanta charitate tua mes ars

rit, quae sic ct alios accendit. Non desunt ex recentioribus magistris spiritus , qui cognouerint hanc vim utilitatemq. litterarii, ac de illis ultro citroq. scribendis prqceperint ad alendam mutuam inter Religiosos charitate tria. Mihi nunc occurrunt scribenti duo. Alter est B. Ignatius Societatis huius minimae parens, qui in suis constitutionibus praescribens rationes conseruand* unionis & fraternc charitatis inter ladales sus familiet , arq. in

154쪽

ter superiores ac subditos, scripsit magnopere iuuare litterarum ultro citroque missarum fre- m in doquens commercium: nec non crebro certiores fa- iect. X escere alios, & audire quae ad aedificationem in Or- me n.is dine fiunt. Alter est Claudius Aquauiua quintus ab eo propositus, qui paren iis communis vestigijs insistens, iussit aliquando Superiores facere pol statem uiris idoneis binas ternasue litteras quota ordia in mis scribendi de rebus ad aedificationem pertinentibus,ad eos praecipue, qui in India, Iaponia , transmarinisque regionibus versantur, sed res giosam, inquit, inter nos beneuolentiam charitatem sue conseruandam. 16 verum auctor sum Religiosis,ut sine necessitate ac maguis utilitatibus,de quibus disputatum est,parce scribant ac moderate. Ut enim rusticitam fugienda est,utpote quoddam extremum,ni mirii deficiens vitium in amicitia, sic alterum extremigexcedens, intemperantiam scilicet scribendarum Epistolarum, toto conatu tamquam scopulum suadeo vitandum,ad quem multi minus id cogitates illisi, naufragium miserabiliter cum poenitentia nimis sera fecerunt. Multae rationes eaeq. non I ues Religiosos ab hac in temperantia scribendi dehortantur. Primum habemus Christi Domini xemplua quo scriptam ullam epistolam non conis stat ex Euangelio. Abagaro Edesta toparchae prouocatu litteris eius, respondisse tradidit Eusebius, ut significatu est. Deinde cumulus damnorum ex eadem incontinentia scriptitandi existit. Primuest animae, quae in crebritate litterarum saepOPeccato maculatur . In multiloquio non deerit pec *' -' is catum, pronuntiauit Salomon . Quidni paria ter in multa scriptione litterarum non deerit peccatum Z Est enim quaedam picta Iocutio,& tam . citus scrmo inter abstotes, ut probatum est . . '

155쪽

Deprehendunt in ea saepe peccatum ij, qui post

multas epistolas minime necessarias , parum utiles, peni tus ossiciosas ad aulae & aulicismi norm1 exaratas , huc atque illuc transmissas, redeunt ad cor per accuratam conscien tiae discussionem,diuina gratia praelucen te. Longum esset enumerare culpas i, quae contrahi possunt in hac frequenti scriptione. Totidem atque eqdem fere sunt, quae in multiloquio existere consueuerunt.omissiones praeterea earum functionum, quas ex regula in commune commodum praestare debet Religiosus et temporis amissio, cuius ratio Deo reddenda

s. crees, . est, si Sancto Gregorio NaEianeteno fidem hab

Nahaecas mus. Vir prudens & expertus alias excogitabit Secundum damnum est pecuniarum redundans in coenobium. Non enim solum charta consumi-sap. n. tur, ut Martinus Nauarrus post alios obseruabat probaturus furtiuam scriptionem esse contra v

tum paupertatis: sed etiam tabellarijs est soluendum vecturae pretium, tum earum epistolarum , squae mittuntur; tum earum, quae recipiuntur; myrouocati meis litteris, mihi respondere soleant, ne rustici, atque inofficiosi videantur. Atque hoc commercium fieri non potest sine dispendio ceu suum Religionis . Tertium damnum est famae , seu boni nominis Religiosorum A, qui si muia tum scribant, vel expiscandis, vel referendis ijs,

quae in Mundo geruntur intenri, rumorum sat res dicuntur ,&rumorigeruli, quod nomen ma xime Religiosum dedecet ex S. Boniiuentura os Mn P Et tunc turpitudo viiij creeit , cum falsorum ru-T . eii' morum narratores, vel ex nimia credulitate, vel ex inconsideratione fuisse deprehenduntur 1 sq larib ns acerrimis animaduersoribus &castigat ribus Religiosorum. No referam hoc loco mala,

quae parit rumorum steularium in claustris Reliatiosis

156쪽

r . .

CIII. Parce cribend. s. In I sy

giosis narratio, quoniam ea luculenter exposui- commentans regulam trigesimam septimam comunium. Nihil autem refert utrum verbo & v ce,an scripto dc litteris in coenobium introducanis tur,quia utroq; modo inferunt secum ea damna, quae ibi multa recensui. Paucitas litterarum, parcitas scribendi hanc excitatam opinionem in saecularibus,de nonnullorum Religiosorum pruis rigine ad disseminandos rumores inci tan te, Consopiet.Si nos abstineamus a scribendo,& illi abstianebunt ab obloquendo.

I p Quartum damnum in ipsum Religiosum

nimis scriben te vertitur. Tollitur .n. Suies corporis, re interdum somnus,cum detrimento valet is helinis illi, qui & alios multos amicos prouocat litateris ad scribendum,& ipse,ne minus ossiciosus putetur, inuitatus cogitur ad rescribendum.Etsi cu rante calamo scribit,& ingenio minime tardo; tamen fatigatur caput, laeditur pectus, pars noctis in somnis ducitur, totum corpus in multa continuataq. scriptione affligitur in scribendo. Quid quod magna pars libertatis eide eripitur 3 Sui i ris non est Religiosus per obedientiae votum via uens ad nutum Superioris: sed si quid illi liberi tis relinquitur a Superiore, qui non singulis horis subditum occupatum detinet,illud perdit,cum rescribere cogitur , quo tepore frui datur illa particula libertatis. Adde quod animi quietem spiritualem acceptae litterae sepe turbant,& conlapiatos effectus excitant, aut ibuent ; cum in isseanutiantur & leguntur,quae displicent, & ad pertu handos animos idonea sunt. Praeterea qui recia Procarum litterarum commercium,ut ita dicam, nutrit scribendo ac respondendo sine necessitate, cor suum effundit extra se, cum semper sit in te tusis colligendis, quae scribat ad amicos ; vel di str

157쪽

eius in iis considerandis & referendis,quae accepItex litteris aliorum. At quis mediocriter in vitata spirituali versatus ignorat, quantum retardet profectum exire a seipso Nam collectionem in se ipsum praecipiunt magistri, ut effusioni medeantatur. Quid quod silentium tantopere laudatum a magistris perfectionis, praescriptum in Religionibus, necessarium ad mentis collectionem quodam modo violatur 3 Perparum enim interest ea praesentibus, an cum absentibus colloquaris . Ad haec hae litterq, oraturo prqsertim incommmdant, ob rerum Mundanarum narrationes, memtem orantis valde distrahentes, ut in eodem coma A revn. mentario auctoritate patrum demonstraui. Has

ob causas iusserunt litteras acceptas a Superiores legi veteres noviq. magistri Religionu,& suppriami comburique si existimentur nocitu ijs, quihus scriptae sunt; prqcipue si videantur peraturbationem spiritualis quietis pariturq, ut inter acti . s.f alios Beatus Ignatius noster prq scripsit.Quintum damnum est iactura temporis: quq in magnis numeranda est. Saninis Ambrosius a Non exiguum, Adsis detrimentum in , vel unius horae Et una hora totius clitieeu. vita pomoeB. Prima causa est, quia tempus res pretiosissima habetur.Sic senserunt ac pronuntiarunt Antiphon,Theophrastus &alij philosophi, quorum enumero L. Seneca censuit, unius temporis auaritiam esse honestam , quae in pecuniis turpissima est. E tmerito summo in pretio habetur a Sapientibus: quia non solum est, ut modo acute significavit Sanctus Ambrosius, pars vitae, qua nihil homini pretiosius: sed etiam pretium mternitatis, si sancte ac laudabiliter expendatur. A ltera causa est, quia, cum omnes homines litaterati, & in rebula. occupati temporis inopia la-- borant,

158쪽

holant,rum vero Religiosis maxima india penuaria, si multas occupationes eorum spectes perta ctioni comparandae necessatias. Quamobrem dc

Philosophi ae sancti patres, quos retuli in tra statu de otio fugiendo fugadoque, muniti sacrae scri- --

Pturae testimonis clamant una voce, Fi iconserua uerum rempus: de quod percipiebant lingua, praestabant Eeaici.

manu. Prisertim cum intelligerent cum Seneca setae Hoc unum esse,quod negratus quidem redderepotesticum S, Dorotheo, Auru vel argentum, si perdide- s. Doro . Tit homo,posse tantum de inueniri, tempus amic- - 'U' Eu recuperari non posse. Ne peidatur hoc tempus

auro gemmi . pretiosius, scripserunt illam legd conditores Religionum , ut antea dixi, quae iubet ante scriptione epistolae scribendi postulari oculis i. ratem. Sextum damnu est impedimentum meli itum studioru & occupationum i quia quod tepus datur scriptioni litterarii inutilium, eripitur orationi, lectioni, lucubrationi , doctrinae. Intellige hat hoc damnu S. Augustinus , & dolebat: de quo se . sic Possidius: Dgatus gubq. . nonnullis in eorum cam, vitia sis temporalibus epistilas ad ducersos dabat s sed hanc Aug.

Dam . melioribus rebus occupationem,tanquam angariam deputabat; suaue emper habens ae lys, qua Dei, Sut , ve allocutionem, vel cococutionem raterna ac mestica familiaritatis. Si vir sanctus angariam existimabat scriptionem illam, qua cogebatur a

mic s in eorum causis, per commendatitias liti

ras seruiret cur Religiosus non ablactata sese hoc onus tam graue scribendarum litterarum , quae sint otiomatque curio F Septimum damnum e sexto gignitur: amissio duplicis lucri, quod fac xet Religiosius, nisi tempus melioribus eleptunia Dudijs impenderet in hanc tape damnatam & suPeruacaneam scriptionem. Primus qu*stus est litis ceraturae ac doctriua ru, itu quibus plus proficeret,

159쪽

s plus temporis eis daret. Ac sine dubio humatanae diuinaeque sapientiae thesaurus in eius pectora creuisset, qui tempus in occupationes inutiles imsumptum, in eam ingenio derivasset. Alterum lucrum maius quo priuatur, est augmentum gratiae ac meritorum, quibus nobis caelestem gloria comparamus. Otiosa curioseque scriptio peccatarum certe veniale est ; proinde quo tempore in ea versetur Religiosus, quamuis in gratia Dei sit . mereri tamen non potest per opus natura malus cuiusmodi est scriptio haec, quae vel aetiis est oti sus , vel curiositate vitiosam pro sine habet. Quod fi tempus hoc bono alicui daret operi, & in Deum referret, proculdubio magna fieret accessio meritorum spiritualibus quaestibus iam comparatis equam accessionem non lucratur per istam scriptionem veniali peccato vitiatam, ut luculente docet

'. de Franciscus Soareet. Octauum de postremum data. a. hi, vi num , inimicitiarum comparatio. Si litterae mia a. n.d. h nus caute prudenterque scriptae de rebus alienis, vel ostendantur ab eo, cui sunt scriptae: vel in te

cipiantur ab in,qui longas habent manus: vel ciuissu lapsae legantur ab homine curioso( quae omnia sint fere quotidianas multos possunt, &interdia principes viros offendere, cum de ipsbrum dignia

rate , consilias, rebus gestis minus vere, aut dignet loquuntur. Inde fit, ut amicorum beneuolentia gratia magnarum,opinio prudentiae scriptori per datur;atque in earum vicem inimicitiae, odia, Malia.incommoda succedanto Cum enim tam se cunda malorum sit lingua loquendo, totidem est manus scribendo, & eo magis, quod epistola scrupta longius & latius spargitur, diutiusque conse uatur , quam locutio. Voces quidem ore prolatae,& si sunt irrevocabiles,ac semel emissae reuerti II stiunt, ut quidam seculi sapiens. dixit, tamen evolanta

160쪽

euolant,m cum sono euanescunt. At inscriptae Hor, in pS Chartis,extant,apparent, tandiu perdurant, quan si diu charta conseruaturi & tacitae sint testes cogitatorum nostrorum(nisi forte penitus dispereat)quamuis earum nos obliviscamur . Proptereata viato est hmonebat Plato tam ope,ut quq nollemus .ab alijs ' ' sciri , ne litteris mandaremus, qui ascriptorum monumenta constanter perdurant . Expressit Platonis sententiam Clemes Alexandrinus his verbis, quq

ipsius esse dicit: Haec ergo considerans, caue Ne te ali- i. stroma quando paeniteat eorum, quae nunc indigne exciderant.

e faxima autem cautio est, non scribereseddiscere. Non potest enim, non potent lieri, ut qua scripta sunt, non excidant. Haec Plato ; qui de disputationibus de Deo non scribendis loquebatur. Verum in rem nostram mon i tu in ap te cadi t: n tax ima cau tio est,non modo Religioso , sed etiam cuique mota talium litteras exaraturo , non sci ibere,quae nociatura sunt scriptori, sed intra pectus calamumque inclusia continere. IS Fateor equidem abstinentiam & parcitate litterarum laudabilem esse,neccssitate non urgente, cum omnibus, siue sodalibus,sive externis: sed

laudabiliorem esse pronuntio cum tribus hominu generibus, quibus in Religiosos damna noni uia redundare possunt. Hi sunt, Principes, Coninsanguinei, Mulieres . Ac primo quidem viris principibus, siue laicis , siue Ecclesiasticis decet Religiosum esse r nrcum in scribendo, citra nece statem veram. Prima ratio retrahens Religi sum a scriptione hac est, quia per vicissitudinem. Iitterarum ossiciosarum cum magnatibus familiaritas contrahitur, quae aditus est ad eorum gratiam, dia aulicismum; quem omnes magistri spiritus docent, suadent, clamant esse fugienduvobis . Aulicismum appello propensionem ad

aulas