Tres novi tractatus ascetici Iulii Nigroni Genuensis e' Societate Iesu

181쪽

cessitas scribendi, quae non est frequens, tot Iit tamquentiam litterarum : spes magna utilitatis facit epistolas vere spirituales.Quartum monitum. Adhibenda est in scribendo potissimum ad feminas,

illa prudentiae comes;quae,quia respicit omnes circumstantias, circumspectio merito vocitatur, Mad te: is. a me luculenter descripta est in ascetico commen- com in n. tario,vbi de prudentia loquendi differebam , qua. i ' st ' multo magis in scribendo uti debemus, qaudo inscriptione verba, ut significaui, non in evanescensap. n. XI. te aere, sed in permanente diu papyro, impri- ' muntur: non pratentibus tantum, sed etiam absentibus & posteris mandantur . Tria vero in primis accuratissime caueri oportet. Primum ne nimis feminae videamur vel esse, vel fuisse familiares . Deinde ne blandis, aut dulcibus verbis mtamur, a quibus S. Hieronymus abstinendum monet ; quoniam eiusmodi verba suspicionem, ud. cream affectus a diuina charitate declinantis.Ter' tio, ut nihil prorsus dicatur, quod peculiaremastectum beneuolentiat, ne remote quide, innuat, DP n' ' etiam si spiritualis esse aperte dicatur. Nam,ut superius in simili occasione monui, saeculares homines spiritu Dei vacui, propensissimi sunt,non modo ad male de Religiosis suspicandum, sed etiam ad eorum facta dictaque simplicia in prauum sens. Bre. set. sum detorquenda . Sanctus Bernardus id obsera s. in Cat. uauerat: propterea scriptum reliquit: Proni sunt sensus hominis, ct cogitationes ad malum potius suspicandum, quam ad bonum credendum. Procliui t tis huius hominum vitiosorum rationem tulit inquis hiat duabus orationibus S. G regorius NaElanxenus dies 'cens , Eiusmodi homines metiri probos distorta

suae deprauatae conscientie mensura; proinde tales alios existimare,quales seipssis sentiunt. Post Gregorium, Sanctus Isidorus Pelusiota militi cuidam seribens

182쪽

scribens impudico, mirifice in rem prqsentem attres msuemadmodum sinceri atque ardentes pudicitia am tores , ex sua castitate de alijs etiam, quamuis minia is-- me tales sent, puras sententias ferunt; nec impudicumquemquam esse arbitranturi eodem modo , qui libidianis oestro, tanquam rabie quadam a tantur , ex perulanii sua libidise, alios etiam , qui non sunt , raseae . esse iudicant. Vtrique enim ex suis moribus de ali rum quoque moribus calculum ferunt. Ambobus his

doctoribus magister fuit Salomon in Ecclesiam a io. de stulto loquens et cum ipse insipiens sit , omnes

stultos ammat. In eum locum Sanctus Hieronymus: Stultus ut ipse pecceat , sperat omnes peccare mmiliter: atque exsuo ingenio uniuersos iudicat. Idem pronuntiasse L. Senecam , Cassianum, Climacum tradit Dionysius Cariusianus: atque in horunia stultorum numero scribit ex Suetonio Martinus si M. Del tio noster fuisse Neronem, qui quia mortaliu mne. e. omnium impurissimus erat,persuasissimum habe- rhat, neminem hominum esse pudicum. Ijsdeni ad t ilia numerat ob eandem causam Sanctus Athanasius Magos de philosophos Graecos; & Sanctus Hier nymus episcopos quosdam Vigilantis sectatores.

Quamobrem consultissimum est anteuertere ista , s Hier.

falsa iudicia sublatis omnibus occasionibus. Qua thuitiis in parte prudeliae mihi videtur excelluisse Ioanes Auila in parte posteriore litterarum spiritualium quas ad Mulietes remondens dedit. Quintum moni tum ad prudentia pertinens con tmet breuitate, accuratione re perspicuitate in scribedis epistolis. Brevitate dicor quia breuis accuratius scribi rur;&.angustior est peccandi campus,qui latus est in longa: iuxta illud iam productum : In multiloquio non redii, se erit peccatum . Adde legentibus molestas esse litateras longiores,quoniam in omni studij genere verum est verus, prouerbium a Petro Cluniacensi ad Catias,

L relatum

183쪽

relatum, his fere verbis, Gaudent breuitate modera ni. Nec sumendum est exemplum ab Hieronymo, . ' realias priscis patribus,quorum epistol*tractatus iustos continebant, & disputationes sub nominexcitan . epistolarum. Quamquam si necessitas exigat Ionia aera.ephros Repistolam , pareatur necessitati, dc audiatur Nico, Sanctus Gregorins metiandenus de hac modera-gione et Neque longiores, inquit,scribendasvnt,v- multa non sunt negotiae neque ieiunius conscribenda s. ubi multa res suppetunt. Et concludit, neque funiculo Persico,neque puerilibus cubitis esse metiendas. Accurationem item requiro, quae celeritarem in scribendo excludit, amat tarditatem. Qui temper raptim, cursim, incitato calamo exaranem aes, chartas a quo modo possimi expendere lance pr Ag. v. s. dentiae, quae scribunt 3 Sanctus Ambrosius cum alias ob causas sua, quam aliena manu scribebat libentius epistolas e tum vero, quia quae dictan tur. imperu quodam proruunt, & profluo cursu feruntur, nec tam accurate, ut oportet considerantur.

Ipsi nobis, inqui t,confiij sine ullo arbitro,non solum

auribus, sed etiam oculis ea ponderemus, qua scribia

utilis. L ita mus . Velocior e P enim lingua, quam manus. E

e i. dem obseruatio fuit Quintiliani,&Sancti Hier a ui*DVP- nymi duobus in locis; in quorum altero se purgaruuae & Rufino,quod oratio non solito cursu flueret; quoniam ob infirmitatem corpusculi epistolam dicta si uerat, me eodem lepore, inquit, tamus,quoscribiamus, In altero vero ait notarios aegre ferre dilationem dictantis in cogitando, ut melius aliquid proferat; proinde dictari quidquid venerit in bucca,

ne ii ii se on tem corrugen t,con trahent manum,dctoto gestu corporis se frustra adesse contestentur. Itaque scriptor epistolae sit potius fluuius, quam toriens, qui semper propter impetum cursum q. - concitatum, est turbadus & impurus e mente

saepe

184쪽

Depe consideratione reflectat ad ea quae,vel seri sit,vel scribit:& si sit opus, stylum vertat,ut loquiatur idem Hieronymus, hoc est obi iteret quq scripsit indigna legi, digna iterum scripturus. De perspicuitate sussiciat, quod de ea S. Gregorius N etianetenus praecepit: qui suam dissertationem coi 2m , ligens haec ai t: Ut summatim loquar, hac optima et eobulis piacherrimescripta epistola est,qua ct indocto persu - , ct eruditor atq; illi quidem, ut ad vulgi consu

tudinem accommodata s huic autem , ut vulgi indo

em ct captum superans;item qua ex se quamprimum cognita perspectaque est. Nam eque importunum est , in griphum intelligere, ct epistolam interueretari.m MIigiositate Epistolarum. -

Ertia perfectio in epistolis Religiosoruma requisita, est religiositas, seu pietas; perquam dignae fiunt scriptore Religioso,ac per eam in rei ligantur a religiosa manu spiritualis auo ris venire . Decet enim nostras litteras longo interuat lo diffirre ab epistolis Platonis, Ciceronis, Senecae, Plinij, Libanis, qui neque Christiani, neque Religiosi fuerunt, quamuis prudenter at erudite scriptis. Different autem,si similes erunt epistolis, non modo sanctorum patrum Cypri ni, Hieronymi, Augustini, Paulini, Basilis, Chrysostomi , Naeti anEeni, Isidori, Damiani, Berna

di,&aliorum eiusdem classis ; sed etiam recentium quorumdam magistrorum spiritualium proximi saeculi, qui hac laude floruerunt . In qu rum numero sunt, Ioannes Auila concionator Hispanus, quem commemoraui; Beatus Franci- L...Histiscus Xauerius, cuius epistolae ex India scriptae san lactitatem amant: Baltassar: Alvarea, cuiui epist Eum, Castiarum spiritualinur priclarum specime exhibuit ' DL , nobis

185쪽

nobis in eius vita Ludovicus Pontanus: Edmunis ..ti xs,. dus Cau Danus Ob fidei Catholicae defensionem ais .it, E. in Anglia interemptus de cuius spirituali ratio. m. Camp. ne scribendi nos docuit Paulus Bombinus in ipsi-- D' us vita. Porro tribus in rebus hic religiositas et cere debet; in obedientia, in materia, in forma . Splendeat primum in obedientia; hoc est in obseruaisone legis proprii ordinis. Non enim religiose seripta videretur,quae clam Superiore icripta qui furtim missa ordinis regulas violasset. Qua-obrem subditus, qui lege hac non est solutus nominatim,perat facultatem antequam manum admoueat ad calamum. Franciscus Ribera ille in s cra Scriptura explananda laudatissimus,ut tradit Lud. reti Ludovicus Pontanus scriptor accuratissimus, a facultatem postulabat ante scriptionem vir adeo ' doctus ac bene meri tus, & praeterea euenit aliquo ira, inquit auctor, utpostquam ostendisset, aliquid

addendum occurreret nec tunc literas claudere volebat

nisi prius,quod addidisset ostenderet. Deinde scriptas ferat Superiori probandas & obsignandas in tempore,ut legi possint. Nam si tum illi exhibeas,cum fasciculus mi ligandus est, cum tabellarius diicessurus , non bona fide videris exhibere, quasi cogens

eum, ut non inspectas claudat ob temporis anguis hias,&te praesente non mittere erubescat. Si se ano sit de litteris,quae ad te scribuntur,illa seruare debes ex lege: ut si peruenerint in manus tuas, fideliter clausas ad Superiorem perferas,vel per laniatorem, aut alium mittas, & si ipse tradas abiens des illi tempus legedi. Praeterea legend* fiunt omnino litterae, quae nobis a Superioribus scributur. Id nominatim moneo, quoniam video non leuib, poenis a quibusdam ordinibus constitutum.Suspicor legem latam propter aliquos Religiosos con-Tumaces,qui quia priceptum, quod displiceret, in

186쪽

C. IIII. de religio in s. 1 c. rcs

tas metuebant, legere recusabant, ut dicere posset viri se praeceptum illud nequaquam peruenisse ;Quod inane perfugium est, & contra iura, cum sit ignorantia manifestoquqsita & assectata. Ventutin mentem ex horum numero Minores de obseris Min.oMetuantia familiae Cismon tariae, qui grauibus peritis et subijciunt eos,qui superiorum litteras sibi ipsis mir stat.tenetisas legere,aut aperire malitiose distulerim. Postremo Me inrita pertinet eodem, ut Religiosus qquo sedatoq; ani- b mo ferat, si peruenerit ad suas aures a Superior lacera ias,combustas ve litteras, quas vel ipse scripserat, vel alij ad ipsum dederant. Primum enim scit nullam sibi fieri iniuria, cum superior via tuc iure suo,ac potestate per leges ordinis impertita,quq , ut videre licet in trascriptis constitutionia hus aliquot ordinum, nominatim sanciut,ut redis dete possit ac non reddere pro voluntate; quq tamen debet esse rationi consentaneae ne detur occasio querelarum; quasi sit illi pro ratione voluntas. Quamquam de ea iudicare subditi non est, qui debet in re dubia,vel incerta, ut iura prqcipiunt,Su-Periorem excusare a culpa.Ceterum utentem iure suo nemini iniuriam irrogare, defini tum est lege communi Christianorum.Deinde,ut significatum

est,uolenti S consentienti no fit iniuria. Quilibet titi 'Religiosus in probatione intellexit hac lege esses in m in Religione, qua ingrediebatur:voluit Religi

nem,quq principale,necessiaria consecutione cosensit in regulas,omnes & statuta,q uq sunt quodammodo accessoria. Tertio, renuntiamus si non expresse, saltem tacite huic potestati scribendi ac lia hertati, qua habebamus communem cu omnibus

gentibus. Et quid mirum i Oes,qui tria vota substitialia spondent in approbata Religione, cedunt auri dominij per votum paupertatisi i uri contra

L . hendi

187쪽

hendi matrimoni j per castitatem: libertati perchedientiam , cum in multis aequentur seruis Religiosi. Sunt qui carnis usui & esui ,etiam in articulo mortis renuntiarunt:qui iuri appelladi ; qui rebus alijs cesserunt. Igitur non mirum est Reliis giosos fere omnes carere quoque hac libertate scribendi pro arbitratu;& coactos ferre patienter , cum suae litterae non redduntur, nec mittuntur: quoniam in rebus maioris momenti liberi

tem & dominium suarum actionu perdiderunt. Qua in aequitate animi exercere potest humilitatem magni meriti virtutem, subijciendo iudieiil

propriu iudicio superioris,ut debet: & quasi quoddam sacrificium facit Deo,si sensium illu mu,siquis

contrarius existat, eidem religiose oster t. ar taaratio ferendi huius oneris & incommodi est,quia leuantur& compelantur quibusdam commodis. Non insumitur tempus, si negatur facultas scri-hendi e liberatur obligatione respondendi; si non redduntur illi litterae ad eum aliunde scriptae;exiam itur a perturbatione,si litterae suppressae res m testas nuntiabant: tutus redditura periculo offen. sionis, si litteri scriptae & non missae,aut certe ruisse,sed emenda erant quempiam ostensur e Leuatur labore, si litterae non redditae mandata laborioci continebant. Quod si comprimuntur tuae litterae , quia mordaces, otios , plens curiositatis, rumorum incertorum nuntiae , blandae nimis ad feminas scriptae , atque horum similibus vitiatae

maculis: tibi imputa , qui caulam dedisti suppressioni rationalem. Nemo enim ex suo delictoc modum accipere debet. Qvinetiam gratias ag e Deo, de Superiori, qui malum tuum in herba se

Lhon M. cuerunt, nec peiores fructus ac semina procreareditur.Ede siuerunt. Denique si taculares magistratus , con--Diali sili

188쪽

miatij, militum ductores , & huiusmodi homines in quibusdam Rebusp. nec dare litteras ad principes, nec ab iisdem acceptas resignare ac legere possunt, nisi perlectas ab ijs, quibus haec cura dccensura commissa est i de legi sine tergiueri tione parent: quidni Religiosus suam regulam aequo animo ferat, & diligentiam superiorum in censendis litteris publico bono utilissimamm . qui boniq. faciat y Feret ac faciet, qui Religi

nem suam amat, & conseruata ac floretem cupit at Iam de religiositate in materia dicendum est. Si epistola est de rebus necessarias , cuiusmoda est, quae responsa continet ad amicorum re sed lium consulta, religiositas erit in modo ac tarmae de qua mox dicam: & spiritualis fiet ratione finis, quia quamuis materia sit forsitan indifferes,ut reis,

sponsa ad quaesita de rebus philosophicis, aut hi floricis s tamen finis spectat Dei gloriam , ct charitatem fraternam propter Deum. Si epistola scribatur ob aliquam utilitatem , necemario erit pa-rqnetica& spiritualis non modo ratione finis, sed etiam materiae, quae tractatur in ea. Si denique texatur ad alendam fraternam charitatem, ut do supMM Dcui faciendum esse interdum, sanctorum virora hortatuae exemplo, duo argumenti capita in diaco. Alterum suggeritur nobis, Sancto Ambroasio iucundum &salutare admodum , usurpatum ab Hieronymo, Augustino, Isidoro Pelusiotare alijs priscis patribus eiusdem optiniae notae: nimi rum explicatio loci alicuius e Scriptura sacrata. Pulchre, inquit Sanctus Ambrosius Iusto responariens, LAdmones Frater, ut epistolares fabulas, se mones absentium, ad interpretationem conferamus s. Amb. voraculi ciuestis, Fe.Tum quaestionem de didrach- , mo Hebraeorum mluit. Quinetiam scribens ad Simplicianum, qui dissicultatem de quadam era

189쪽

sione sanguinis in sacrificio veteris testamenti sib enodari cupiebat, attingit utilitatem huiusmodi seriptionis,&collationis per epistolam, explicataque comparatione pecuniae, quae cum lucro hinc inde datur & accipitur. Collatio sermonis,inquit,

ut pecunia,magno est Usuhatque ea maximus in commune emolumentum negotiationis profectus paratur.

s.hic Idem iucunditate sensus S. Damas Papaesa in uiti qui prouocans S. Hieronymum ad scribendum de ep. ra , soluendas qu istiones de scriptura Sacrari eque uero ollam , inqui t, puto digniorem disputationis mstraeavfabulationem fore,quam si descripturis sermocin

mur internos: id est ut ego interrogem, tu respondeas. Qua inta nihil puto in hac luce iucundius: quo anima pabulo omnia mellasverantur. Alterum argumenti caput est earum rerum, quae gestae sunt& gelu tur ad aedificationem fidei ac pietatis, tum in ordine Proprio,tum extra ordinem. Huius generis argumentum continent epistolae B. Francisci Xaueri, re aliorum Religiosorum , qui ex India scribui ad Europqos Gentium couersiones ad Christianam geligionem; carceres& martyria, tum pr*dicat Tu,tum nouorum Christianyrum, quibus aedific cur fides rexpectantes,ut vicissim paria sibi reddantur ex Europa ; reuocationes Haereticorum ad catholicam fidem, victoriae de hostibus Ecclesiae,temriorum extructiones, ordinis propria dilatatio a Sciorum numerus auctus, fructus spiritualis econcionibus collectiis; persecutiones magno aniamo toleratae ac sedatae. Quae omnia pietatem.nu eriunt, &consolationem alacritatemque excitant in animis eorum, qui litteras legerint huiusmodi narrationum plenas. verum quacumque ex causa scribatur epistola, monent magistri spirituales cavendam in primis esse quamcumque ostensiones, sue illius, cui scribitur . sive illorum, de quibus stria

190쪽

stribitur. Arcent mendaciuncula, iocos minus religiosos , actitas assentationes , inania ossi ' - 'cia, negotia saecularia, leues nugas , blanditias , S. Boa.dis incer tos rumores, detractiones, otiosa verba; de- : 'rum 'niq. quidquid alienum est:ab ore Religiosi, ab eo calamum quoq. eiusdem abstinere praecipiunt. No enim valet hic illud, istola non erubescit. Plus . erubescere debet epistola, quae diuturnior erit, atque in multoru manus venite potest,sapientuq. ep. D. oculos subire, si ea secti ferat,quae dedecet Religioso,abhorrent a sen sibus pioru hominti,discrepanta spirituali prudelia, quam frons faciesque loquentis,cuius voces,ut prolatae sunt,dispereunt.18 Postremo in forma scribendi splendeat Ie- Iigiositamquae qua tuor rebus costat: ch aractere dicendi;salutatione,quae praemittitur; clausula, qua finitur epistola;& nominis subscriptione Quod attinet ad primu: Locutio in epistolis Religiosorum debet este in genere dicedi medio, seu teperato, noextremo simplex, no fucata et in tota dictione bene

morata. Locutione teperata sermone quendam infimu plebeium atq. humi serpetem excludo. Nam in litteris seriis, quales esse oportet Religiosoru sis locum non habet. Dominetur in epistolis ioc sis,ludicris, scurrilibus saeculariu, qui prectioni minime studet. In quoru numero erat M. Tullius cu cribebat,no ad Caesare dc Pompeiu viros graues de rebus maximi mometi, sed ad Papiriu Partu de nugis: quocu agere se plebeio sermone confitetur. titil. ad Ceteru nec in alteru extremsi, id est sublime gen' semium, sese effera liquia decor si haudquaqua seruaretur.

Prudenter in hoc ide Cicero et siuid, inquit, simila

habet epistola,-t iudicio, aut cocionis Granditas diactionis in orationib. iudicialibus & contionibus xegnare solet. Id significat Symmachus,cum ait: im Wintv hominu celtros vita cultu. loco ac tepori P '' 'apta