Tres novi tractatus ascetici Iulii Nigroni Genuensis e' Societate Iesu

171쪽

aduigiletur. Praesertim in illis ordinibus, ubi

lex haec, de qua disseri mus,est consti tuta, quos fetare omnes eme vi deo. Nominatim haec obserua da existimo, quae subisciam. Primum, legat suis perior litteras omnes, tum scriptas, tum accepistas, Praecipiunt id decem congregationes, quarum decreta recensui iam per varias occasiones , quibus id mandatum continetur. Addo his canonicos regulares Sancti Saluatoris sic statuentes rQ.h. s.sal In litteris uero, siue ma datis, aut mittenius, aut retavat. eonst. eipiendis, eiusmodi ordo seruetur , ut Praelatus pri. Muns uideat Hatque litteras, ct audiat mandatum. ut pro eius discretione, uel mittantur, seu recipiatur , Mon. Mo uel non. Congregatio Montisoliueti , quae iubete , DI P litteras aduechas, ab abbate aperiri, putanda est

' ' iubere quoque legi, ne apertio frustra fiat. Secundum, ut Superior omnes epistolas legere possit, ut par est , vigilare debet, ne clam scriban tur, e furtiue recipiantur; dareque operam diligenter, ut undecumque quibusvis ad se afferantur, tatie ianitor sit, siue emptor, siue peregrinus, re hospes in coenobium recens adueniens . Multae Religiones id constitutione, seu regula sanctu Xunt et nonicoru regularium S. Saluatoris; Cafinensium, Clericorum S. Pauli, Societas Iesu ealiae; quarum nonnullae, ut Congregatio Camnensium,&Societas nostra cauent, ne cum epistolae domum illatae ad Superiorem deferun tur id significetur ijs , ad quos scribuntur; ut in ijs vite-Tur perturbatio, si mrte Superior illis non reddendas iudicaret. Furtiuae aute litterae, solent esse,quae sigillo consueto Religionis, obsignatae non sunt, quo consignari,ubi approbatae fuerint,multi ordines iubent. Tertium: cum dicitur, omnes Epiit das mittendas & receptas in monasterium esse a

Superiore aperiendas & l egendas, id non intelli-- litur

172쪽

igitur de ijs , quas subditi ad comunes Superiores maiores scribui, de ab ijsdem Superiorib' ad subditos scribuntur. Etenim eae clauis& prompte sunt reddendae ias , quibus inscribuntur, nec ullo modo retardandae, aut impediend ut libere quilibet subditus ad suos Superiores recurrere possit, re sua tractare negotia,vel inscio cet nobij Superio .re,si oportuerit. In omnibus fere ordinib. id cautum est:& in aliquot adduntur poenae grauissime violatoribus decreti. Obseruaui vetitum hoc in ordine Minorum de obseruantia in Religione Minimoru S. Fracisci de Paula: in congregatione ser. e. . monachorum Casinensium: in canonicorum regu ile interce Iarium Sancti Saluatoris iv Montisoliveti,in O

dine clericorum regularium,ut alias omittam ri din. Mino

censere. Violatio decreti huius maxime In commodat subditis,& religiosae gubernationi, & iu- i

ribus aduersatur. Proinde Clemens VIII. Pont. Can. s.sai Max.in omnibus Ordinibus casum reseruatu constituit in haec verba Malitioiu impedimentE , aut re- tis ol.p. g. tardatio,aut apertio litterarum a Superioribus ad infe- e. 3 .riores,vel ab inferioribus ad Superiores. In ordine nostro praeterea vetitum est,post monachos Mon- cie. viiitis Oliveti ne subditi superioribus immediatis o- in drer. clectendant legendas, nec Superiores sponte obla- r et

ias legant litteras, vel scriptas ad Superiores me- Claud. Ain diatos&communes,vel ab eis receptas. M in C araa. Quartu monitu. Superiores in legedis liti ris subditoru, habeant ratione aliqua senu,grauiu, monit.a. Proba is virtutis,benemeritoru,cognitet prudeliq, M'* M- ne singulas syllabas enumeret, & verba ex pedat .n 'r' ' ut in epistolis iuniorti, reru humanaru paru e

perti sui, & Superiori lio bene cogniti,diligenter taciendu est. Iisde senioribus, qui b. freques est necessaria scriptio iupter spiritualia& utilia negotia Por remittere obligationem petedae facultatis ad

173쪽

scribendum; quae legis relaxatio non potest ab L ..iiiijs iunioribus trahi in exemplum , quoniam ex

ui. de tei causa id permittitur ex iure ob merita & necessiatur. l. 6. talem. Atque id si negaretur, a recta ratione vion .. .. deretur alienum : quiasummum iussumma iniuria d. rit. reputaretur in hoc casu , re in huiusmodi persim Cis. l. r. nis, quibuscum recta ratio suadet esse utendum .

Iv i. ea virtute , qui dicitur a Grecis ore, Latine

or. i. Nax. C equitas, & ab Elia Cretens definitur Iut infra- A et . . , ctum, quod ego interpretor, ius mitigatum ae tra..T missum; congruenter Aristotelis sententiae, qui eam definit, legitimi iuris correctionem, seu legis uniueicilis, qua parte desicit, emendationem . Quod si cuius imprudens esset cani lies, is a Superioribus eo magis dc iuuandus dccoercendus ecset,quo turpius ac perniciosius laberetur; de ipso Superiorum auxilium optar*atque gratum habete deberet. Quintum monitum . Debet Sup tior, cui ex litteris , & extraneorum colloquio cogniti sunt retum humanarum euentus,vel non quaerenti,suis subditis, tamquam pater filijs,significare prosperos Christianorum successus aduersias Infideles, & Catholicorum victorias de haetetia eis, compositam inter Christianos principes pace electum Pontificem Max.& tes similes, quae R ligiosos aedificant&exhilarant . Nam his narrationibus mirum in modum reprimet solicitudine huiusmodi terum expiscandarum, quae nonnullos impellit adscribendum,&ad eas aucupandas per epistolarum scriptionem,ut docui pluribus in ascetico commentario. Quo consequetur, ut minuae mirum in modum litterarum crebritatem. Sextii ac postremum monitum . Cum Superior legit litteras, strenue suum in earum lectione munus expleat: quod ita tribus functionibus positum est; in animaduersione, monitione, litura . Primum

igitur

174쪽

c. m. Monita ad Super. .at. Is s

igitur aduertat animum ad res, quae scribuntur; ne quid peccetur contra Deum , proximum , decorum , prudentiam, regillas. Consideret quoq. modum scribendi, locutionem , phrases, religiositatem:&ea omnia,quorum gratia superius diximus hanc legem ab antistitibus Religionum esse 'rumpn M. conscriptam. Item ea, quae paulo post monebo scriptorcssitterarum, ut observent accura tecti a per quae oculata prudentia Superiori dictabitina ter legendum virgula censoria esse notanda. Deinde, si litteres mittendas esse putet , sed aliquid es.se corrigendum , de scriptori cauendum in post

tum Iaccersatillum,& paterno affectii commonefaciat, ut hoc, aut illud deleat, mutet, corrigat,quod sit contra decorum , vel contra regulas Ordinis,vel lectorem offendere possit, aut si multa sint emendanda, iterum epistolam scribat.

Adolescentibus utilissisimae sunt huiusmodi monitiones,quae non tam reprehendant, quam doceat.

Tettio ac postremo litura adhibeat, ubi est opus, delens etiam totam epistolam flammis, si quem-Nuam offenlura censeatur. Quod interdum scriptori tignificandum est, ne miretur post aliquot dies sibi non respondcri.Causam addere nonnumquam expedit, Cur crema ta sit epistola, ut aequi re animo rem ferat,& cautior in posterum fiat. Alias prudentia iubebit Superiorem , ut reticeat

incendium epistolq, s subditus nimium turbandus esse credatur. Pari modo se gerat in legendis litteris ad suos subditos scriptis, in quibus aliqua-do reperiet nonnihil obliterandum , interduexistimabit totam epistolam esse comprimendam , quod aliquid narret, unde turbatio, contentio , tumor, offensio in claustro exoriatur . Monita

175쪽

Monita subditorum ad x T ENIO tandem ad monita subditorum , Iu quorum calamo requiro tria, raritatem epistolarum 3, atque in epistolis prudentiam,ac religiositatem. Quod attinet ad primum, sit primis monitum. Infrequens erit in scribendo Religi sus, qui non feratur impetu quodam parum considerato ad scribendum, sed secum ipse accurate, revero etiam coram Deo, pr*missa petitionetuminis

diuini,consideret,nu necessitate urgratur, aut re te magna utilitate moueatiir ad eam scriptionem,

quae illi venerat in mentem. Deferuescit saepe primus ardor desideris cuiuscuqscu expenditur cora Deo, qui rore suae gratiae feruore inconsideratu cupiditatum vel reli gerat, vel restinguit. Pomro seclusia necessitate atq. utilitate, otiosa erit scruptio,proinde peccatum saltem veniale: quoniam, factum otiosum illud est, quod ratione nista necessitatis, aut intentione pia otilitatiis caret; uti verbfiotiosum cum S. Gregorio, Thoma &alsis The vi. de eis. logis in tractatu de cura minimorum detaniui. S ra minim. cundum moniturn.Idem Religiosus, ubi scriben-R M' di prurigine se stimulari setit, coram eodem Deo consideret damna cti pericula, quae superius docuisupta n. existerea multa scriptione;& si sapiet,amabit paui, diseq citatem litterarum. Quis enim prudens sine neces sitate, aut utilitate, damna spon te quaerat,& pericula prouocet stui amat periculum in illo peribit, clamat & denuntiat sapiens Ecclesiasticus. Ten. Trumu'3'ii' lium monitum. Statuat apud se constantissima firmitate animi seruare legem suae Religionis depetenda facultate seribendi a Superiore antequam calamus attingatur: & si qua sit alia constitutio, quae videtur Querosa scriptionemque remoretur .

. . . r. '. Quartum.

176쪽

artum monitum. Det operam Religiosus cupidus perfectionis mortificandis illis affectibus in viiijs , quae impellunt ad sinibendas litteras suis

peruacaneas, dc sentiet in se breui repressam cupiditatem immoderatam seribendi. Nam eliso radice arboris , rami sua sponte aresciant. Compressis impulsibus ad scribendum, digiti conqui scent, Set frequentia litterarum cessabit. Aliquot ex his recenseo, reliquos lector studiosus adi Ueniet. Primus est curiositas, quae est libido sienae non necessaria Gulielmo Parisiensi: quaeque cingiosum extimulat ad res nouas cognoscendas,quae v xis . in Mundo, in patria, in uniuersia Religione su hinde eueniunt. Hoc assectu solicitatus animus, manum & calamum urget ad scribendum & reis scribenduin ijs, qui eum de multis possunt ac solent vicissim facere certiorem per litteras Curi statis altrices, ut alibi docui. Quae digna sunt Adredi scitu ,& aedificant Religiosos, significabunt, ut dictum est, humani superiores,&si non hae hebdo' P 'made cogno entur, sequenti certe intelligentur sine curiositate di, quoniam , ut quidam sapiens huius Mundi dixit Athenis in cocione ad populum, summa expectatione victoriae pendentem; Quae vera sunt hodie, vera quoque cras erunt Ac perendie. Cito prospera dc aduersa magni momenti nuntiantur dia vulgantur. Secundus impulsus compescendus est, immoderatus amor propinquorum & patriae, qui cogit tepidum Religiosum ad reciprocam scriptionem cum parentibus di propinquis sine necessitate fruetiique spirituali continuandam, qua nutritur ille ignis naturais liter insitus in peectoribus nostris. Hoc extincto per salutare odium in Evangelio pr*scriptum,aut

Certe per virtutem ad mediocritatem redacto,crebritas litterarum inter consanguineos inter-

mittetur.

177쪽

mittetur. Tertius impulsus esse consueuit pec tiaris quaedam amicitia olim cum aliquo sedali,

dum una in eodem coenobio viverent, contracta per beneuolentiam non omnino spiritualem.AI re cupiunt absen tes per litterarum reciprocationem , qui ea sunt irretiti, scientes intermissione consuetudinis desinere. Reuocetur haec amicitiae per charitatis fraternae regulam ad communem sanctamque beneuolentiam, qua omnes sodales

atque in Christo diliguntur,& calami utriusque conquiescent. Quartus impulsus esse potestauticismus, quo vitiatus Religiosus aucupatur graistiam principum ac praelatorum Ecclesiae, atque in eorum amicitia sese per litteras ossiciolas insinuarscribens quoque ad aulicos principibus gratiosos, v t eorum in tercessu id consequatur, quod ambiatioso artificio litterarum assequi studet . Euellae hic de pectore suo fallacissimam ambitionem aulae , atque eam in amorem cellae &religiosi claustri commutet, & nullae, aut certe paucissimq litterae ad principes praelatosue dandae erunt . Qui tus impulsus esse potest familiaritas mulierumpiarum , quas de peccatis consiten tes alias audiuetrat. In aliam urbem ad habitandum de fructitacandum in Domini vinea missus a moderatoria hus Ordinis, ob nimiam fortasse cum illis familiaritatem, qua nonnulli ostendeban rur ; cupieabsens promouere illas ad maiorem perfectionciper litteras freque tatas. Deponat hanc cogitatione: sinat hanc prouincia illi sacerdoti,cui vel ipse is vel superior eas comendauerat: negligat illa familiaritate paruutile, multis suspecta,ac litteris nultire. xqu. lis erit opus. Sextus impulsus in non ullis est vitici I. industr. quoddam, quod appellant magistri spiti tuales , 'i' E fusionem ad exteriora: per quod fiunt nimis actuosi Religiosi, siue per etelum 1m moderatum, Deg tia

178쪽

6s V. De Prud litter. s. ad. II

tia pia multa suscipientes ; siue per naturae propensionem ad agendum, negotia quoque s cularia co--i , plectentes, quos Ardeliones indigitaret Martia- ep . .e .lis . Qui sic aflecti sunt, ne dicam vitio contaminati, non modo stare loco nesciunt,& quotidie foras egredi, circumcursare per urbem a mane usque ad vesperam, sed etiam huc atque illuc scriptitare coguntur,ut amicis serviant,ut expediant negotia,quibus non sunt pares extricandis. Resipiscant ij nonnihil, in seipsos reuertantur, cultu interiorem ament, a negotijs quidem saecularibus prorsus abstineant, pijs vero Maiorum suorum audito consilio moderentur,&necessitas tot epistolarum scribendarum evanescet.

De prudentia litterarum.

a D o SIT v M sit paucitatem litterarum d

X cere Religiosum. In illis paucis,quae scri-huntur, non modo religiositas inesse debet, de qua postea; sed etiam prudentia, de qua nunc esthreuiter disserendum. Feruor quidam sine diser tione, hoc est sine prudentia,Religiosum mihi tualem interdum praecipitem agit; quia non frenatur ac regitur In cursu perfectionis, & in cui tu dominici agri ab ea virtute, cuius officium est, omnibus alitonibus humanis praescribere modii. Itaque necessarius est prudentiae ductus etiam inscriptione spiritualium litterarum, Laudatam accepimus a Macedonio Africae vicario S. Augustini prudentiam in litteris. Et quamuis exquisita illa & oculata prudentia, quae numquam erret, numquam fallat, sit partim a natur bonitate , Partim a Deo me multo magis in negotijs spiritualibus) exoptanda & expetenda ; tamen iuuari P test ac fulciri monitis, quae viri experientes tram

179쪽

dunt,& ego ad rem prauentem astero, non ex meo sensu, sed e magistrorum expertorum armarus deprompta . Primum monitum: Nihil de, Principibus , eorumque dictis , factis, controue ius, iuribus,bellis, quod tantillum eos ostendere possit, mandandum est epistolis. Habent enim ad reg.io. longas non modo manus, sed etiam aures & comm* Ios,ut alibi probaui Monitum est Cariusianorum C iucp., monachorum,qui statutum habent in haec verbarstat. Vas. Nullus scienter, vel op nanter per se, vel per alium m y Faesumat litteras recipere sportare, vel mittere, aut nuntiationes verbo tenus facere; qua directe, vel india

recte esse Misent contra bonum pacis, O principes, vel

quoscumq. alios magnates, aut praelatos ad indignatione provocare. Et quoniam principes aegre ferulagi de suis rebus, consilijs, iuribus ab ijs, qui v ras & occultas causas ignorant. auctorium Rel giosis, ut prorsus abstineant a seribendo delphis rum rebus & actionibus. Nam euenire potest, veipsi offendantur in eo, quod scriptor epistolae nurata ostensione parere posse putauit. Proinde consulte Claudius Aquauiua praepositus quintus ordia

restiuo. dinis nostri, monuit suos rescripto, ne de rebus principum agerent in litteris, concionibus, pria uati me colloquijs. Adde quod scripta vere atque accurate, ut offensio vitaretur, aulicus aliquis Religioni infensus , de sui principis assentator, in maelam partem interpretabitur verba tua, bona fiade, ac prudenter scripta,&animum principis abalienabit a re igiosa familia, quam antea diligebat. Confirmatur hoc monitum auctoritate ma-I, Capistr gni viri illius Ioannis de Capistrano, qui in ter ea, ., quae scribi vetat, non aedificativa, sed ostensium, , F saeelia recenset bella inter principes Christianos. Hinc L i. him religiose admodum per Laconismum Ioannes P lancus noster ad amici magnae auctoritatis liti

180쪽

itas e Belgio multa de bello nuntiantes de similia exigentes respondit: De dissidi j, inter Christianos

Principes , Societatis nostra, nec moris eo littera P '' 'i' re, nec gratum accipere. Sapienti pauca. Vale. Nec dicat inexpertus , quomodo scietur, quod obsignatis litteris comisit Intercipiuntur, ut iam dixi, ab ijs, qui longas habent manus; resignantur, expen , . duntur:excidunt casu: produntur ab ias, qui acceperunt, & gratia principum alienis periculis a cupantur. 5i voces nostras remotis arbitris pronuntiatas, es caeli portant in aures magnatum E .io io ac regum,ut seripsit Salomon; quid ni litteras no- Ad reg. muras homines in eorumdem oculis ponant ZQuamobrem quod ellari non licet, nec tutum est; idnes credere periculosis chartis oporter. as Tertium monitum ad prudentiam spectas. Raro scribendum feminis definiuimus: sed si qua-do scribendum est, habeatur ratio perlanarum , quibus scribitur, ne sint mulieres adolescentulae, suP. n,io Telotypis maritis nuptae, aut quod non bona: f mae , aliaue de causa suspectae: praesertim si scriptor non sit grauis annis, & qui suspicionem om- nem integritate vitae repellat . Didici hoc monitum a Sancto Fulgentio ; qui, ut vitae auctor vli,s.Fili tradit, Viduis virginibusque direxit epistolas, nora gea.e. s.

quibusvis,sed quarum fama laudabilis habebatur. S. Chrysostomus ad Olympiadem scribens, S. Hi ronymus ad Paulam,& Eustochius& ad alias eiusdem spectatq probitatis,&alij viri sancti ad alias,

idem monitum seruasse videtur. Nec fugit id Maiores nostros,qui Superioribus madarunt, ne peta 'I' P U' mittant suis subditis ad mulieres scribere, nisi in Regite necessitate, aut cum spe magni fructus,nec nisi vi- v xis valde probatis de prudentibus. Probitas scribetis auertit peccatum & suspicionem; udentia periculu deprauatis interpretationis praecauet: n

cessitas